Андрей Тихомиров
Од историјата на грчкиот народ

Грците: формирање на народот, миграција

Грците (самоозначување-Хелени) се луѓето кои го сочинуваат главното население. На Грција, кипар. Името Грци им било дадено во античко време Од Римјаните по името на едно од малите племиња На Грчки колонисти во јужна Италија. Грчката нација започнала да се обликува околу 12 век П .н. е. како резултат на мешањето на најстарите жители На Грција, пелазгите со новодојденците Од Мала Азија (Тирсенс, Каријци итн.), кој, пак, дојде од степите на Јужниот Урал (каде што беше формирана најстарата Индоевропска заедница) и племиња од северозападниот Дел на Балканскиот Полуостров, кои потоа се состоеја главно од четири племиња: Ахајци, Јонци, Еолијци, Доријци и некои други, помали.

Грците беа спроводници на висока цивилизација, имаа големо културно влијание врз соседните народи, го стимулираа развојот на нивното материјално производство и придонесоа за распаѓање на примитивниот комунален систем. Класното општество се јавува првенствено таму каде што се развило античкото вештачко наводнување, во области тесно поврзани со античките земјоделски цивилизации. Транзицијата на луѓето кон нова социјална формација беше поврзана со голем број причини, првенствено со развој на прогресивни форми на економија и технологија. Овој аспект на човековата активност на епохата на класното општество се рефлектира во археолошките материјали – ширењето на керамика, железни земјоделски алатки. Покрај тоа, археолошкиот материјал дава живописна слика за животот на часовите. Појавата на класното општество е поврзана со појавата на градовите, изградбата на големи архитектонски структури, ширењето на пишувањето, невидената акумулација на луксуз и појавата на пари.

Најважните информации за различните аспекти на историјата на формирањето на античката грчка националност се содржани во античката литературна традиција – делата на античките писатели кои дошле до наше време во повеќе или помалку целосна форма, документарни извори: декрети, закони, договори, посветености итн.; материјални споменици: остатоци од згради, алатки, оружје, предмети за домаќинството; податоци од старогрчки јазик. Археолошките откритија дадоа многу нови работи во проучувањето на историјата на градот. Кој презеде ископувања на ридот Хисарлик во Мала Азија , Г .Шлиман во 1871 година. открил остатоци од античка Троја и голем број населби што постоеле пред неа. За време на ископувањата На Микена и Тиринс, Шлиман најде огромна количина материјал што овозможува да се зборува за посебна Микенска култура. Во 1900 година, англискиот археолог Артур Еванс пронајде остатоци од палата на местото на античкиот Кносос, што ни овозможи да зборуваме за критската култура, која се покажа дека е постара од Микенската.

Меѓу литературните дела, делата на грчките историчари се особено вредни. Античката историографија има свои корени во античкиот еп, претставен со познати песни како Илијада и Одисеја. Оваа информација за животот на Беотското селанство за време на формирањето на робовладетелското општество е содржана во песните на Беотскиот поет Хесиод—"Дела и Денови", "Теогонија".

Научните идеи за критско-Микенскиот период главно се засноваат на археолошки податоци. Ископувањата покажаа дека почетокот на неолитската er на територијата На Крит датира од 6-5 милениум П.н. е. На почетокот и 1 половина од 3 милениум П.н. е. На Крит има премин од камен во бакар, а потоа во бронза. До почетокот на 2 милениум П.н. е., најстарите структури на таканаречените "палати" Во Кносос, кои беа комплексен комплекс на церемонијални простории, работилници, магацини итн., потоа беа обновени неколку пати. Покрај тоа, остатоците од критските градови (во модерна Турција) и населбите припаѓаат на подоцнежните периоди. Во следните векови, материјалната култура На Крит, за што сведочат бројните наоди на високо уметнички производи, фрески, садови, алатки итн., исчистени во" палати", продолжува да се развива. Цветаше во втората четвртина од 2 милениум П.н. е. На Балканскиот полуостров, почнувајќи од првите векови на 2 милениум П. н. е. Е., под силно влијание на Крит, таканаречената Микенска култура се формира на Пелопонез (Микени, Тирини, итн.) и централна Грција, која го достигнува својот најголем развој во време кога самата култура на Крит веќе влегува во период на опаѓање. Носители на оваа култура, очигледно, биле предците на грчките племиња. Културата На Крит има добро познато влијание на брегот На Мала Азија, каде што таканаречената тројанска култура се развива со центарот во градот троја. Откако се рашири низ Егејскиот басен, критската култура добива нови карактеристики што ги разликуваат нејзините споменици од оние што се наоѓаат на Самиот Крит. Ова дава причина да не ја нарекуваме култура на еден Крит, туку Критско-Микенската култура. Индивидуални наоди На критско-Микенски предмети беа пронајдени на територијата На Египет, Сирија, Палестина, на островот Кипар, бреговите на Сицилија и Јужна Италија, Јужна Франција, бреговите на Црното Море. Со таква скала на територијална дистрибуција, критско-Микенската култура, сепак, беа опфатени само ограничени кругови на населението. Центрите на оваа култура коегзистираат со многу попримитивни форми на материјален живот на најголемиот дел од населението на овие територии. Споредбата на спомениците На Крит со Спомениците На Египет и земјите од Двете Реки сугерира дека во 2 милениум П.н. е. имало класно робовладетелско општество на Крит. Приближно од 14-13 век П.н. е., понатамошниот развој на Критско-Микенската култура престанува. Ерупцијата на Санторини (Тајра) околу 1380 година доведе до фактот дека критско-Микенската култура се намали, овој настан ја поткопа верата на локалното население во "моќни богови", во голема мера ја уништи економијата на античка Грција, Крит, Египет. На самиот крај на 2 и почетокот на 1 милениум П.н. е., се забележува одреден вид регресија во областа на материјалната култура. Ова се должи на големите племенски движења манифестирани на Балканот.

Песните на хомер, чие создавање датира од 8-7 век П.н. е., се главниот извор на информации за грчкото општество за време на распаѓањето на примитивниот комунален систем и потеклото на робовладетелските односи. Песните се состоеја од песни, од кои секоја можеше да се изведува одделно, како независна приказна за одреден настан во животот на неговите ликови. Може да се замисли дека од пејачот-раскажувач (кој античките Грци го нарекувале аед, а подоцна и рапсодија) било побарано да пее одредени пасуси (песни) од долги песни со настани на гозби. Ако гозбите сакаа да слушнат за херојските дела под ѕидовите на античка Троја, пејачката лот, звуците на китара пееја за Тројанската Војна што избувна меѓу "бакарните" Ахајци (Грци) кои пловеа од Грција со "црнострани бродови" до бреговите На Мала Азија, каде што имаше прекрасна Троја Со "ѕидови на тврдина" (Илиум) И бранителите на нивниот роден град, каде што имаше храбри тројански воини.

Грчкото општество од ова време во форма во која се рефлектираше во песните продолжува да ја зачувува генеричката структура. Родови, фратрии, како здруженија на неколку родови и фили (племиња) главните општествени поделби сепак целосно го задржаа своето значење. Хомерското општество не знаеше приватна сопственост на земјиштето, не знаеше развиен систем на поделба на трудот и развиена размена, обичајот на крвна одмазда сѐ уште не беше надживеан во него, а други елементи својствени за пан-Индоевропскиот племенски систем продолжија да постојат. Во исто време, во хомерскиот период, железото постепено станува основен метал (доаѓа таканареченото "Железно Време", кое потекнува од античките металурзи на Јужниот Урал), што изрази огромна предност На хомерското општество во споредба Со Критско-Микенското. Економскиот живот се засноваше на релативно веќе високо развиено земјоделство и сточарство. Општо земено, економијата На хомерскиот период беше природно затворена. Во песните (главно во Одисеја), трговците беа споменати во некои случаи, но, по правило, тие не беа Грци, туку Феникијци. Се појавија и професионални занаетчии. Иако материјалната култура од овој период беше на пониско ниво во споредба со Критско-Микенската, таа од претходната наследи такви технички достигнувања како грнчарското тркало, техниката на сликање вазни итн., што придонесе за понатамошен развој на занаетот. Се разви градежниот бизнис, керамиката и поморскиот бизнис. На оваа економска основа, неизбежно се случи распаѓањето на античкиот племенски систем. Аристократијата на предците беше изолирана. Аристократските воини, за разлика од обичните будници, се бореа на кочии, кои се појавуваат за прв пат на територијата на Јужен Урал. Благородништвото добива најголем дел од пленот на војната. Таа живее во големи куќи, со обработливо земјиште, но во најголем дел населението продолжи да се состои од слободни земјоделци. Меѓу членовите на заедницата, од една страна, имаше луѓе кои ги загубија своите парцели, а од друга – концентрираа неколку распределби во свои раце. На дното на социјалната скала беа метанасти, луѓе кои, од една или друга причина, ги прекинаа врските со својата заедница и затоа беа лишени од заштита, земјоделски раце и, конечно, робови. Avството во хомерското општество имало патријархална природа. Имаше релативно малку робови (во Одисеја, референците за робови се почести отколку во Илијада), меѓу нив преовладуваат жени, чиј труд се користи во домаќинството. Хомерското општество сѐ уште не ја знаеше државата во вистинска смисла на зборот. Од големо значење во овој период беа племенскиот водач (базилеј), советот на старешини (буле) и народното собрание (агора), составено од сите слободни членови на заедницата. Со растот на социјалната диференцијација, народното собрание и племенскиот водач постепено ја изгубија својата поранешна важност. Се зголеми важноста на Советот на старешини, кој сега не се состоеше од старешини, туку од благородни и богати.

Причината за Тројанската Војна беше киднапирањето На Елена, сопругата на Кралот Мепелај Од Париз —Александар, син на тројанскиот крал Пријам. Длабоко навреден, Менелај повика на помош на многу кралеви и воини. Меѓу нив имаше такви познати воини Како Диомед, Одисеј, Ајакс и најхрабрите од хероите – Ахил, младиот син на божицата Тетис, водачот на храбрите Мирмидони. Кампањата На ахајските (грчки) одреди ја водеше постариот брат На Менелај-Агамемнон, кралот На Микена и Аргос. Ахајските воини ја окупираа рамнината помеѓу Троја и морето, ги извлекоа бродовите на брегот и го поставија својот логор, од кој правеа летови, ограбуваа и пустошеа мали населби. Опсадата на Троја траеше девет години. Во десеттата година имаше кавга меѓу двајца водачи – Ахил и Агамемнон. Кралот Агамемнон, арогантен и алчен, го навредил Христос, свештеникот на богот Аполон, одбивајќи да го прифати откупот што свештеникот го донел за неговата заробена ќерка. Хрисус му се пожалил На Аполон, а тој, лут на Ахајците, испратил неразбирлива помор врз нив, Ахил, сакајќи да ја открие причината за смртта на Ахајските војници, повикал состанок на кој Гатачот Калчас им ја открил вината На Агамемнон на сите, велејќи дека по волја На Аполон, ќерката На Хрисус треба да му се врати на нејзиниот татко. Разбеснетиот Агамемнон побара Бризеис, даден порано на Ахил, наместо неговиот заробеник. Револтираниот Ахил понудил насилно решавање на спорот, но божицата Атина го воздржала. Тој изјави дека ниту тој ниту неговите војници повеќе нема да учествуваат во битките. Откако се присети На Мармидонците, тој се повлече во својот шатор. Кралот Агамемнон, по предлог На Зевс, одлучува да започне битка со тројанците. Сепак, прво сака да го тестира расположението на Ахајските Воини и ги поканува да се вратат дома. На огорченост на водачите, воините среќно брзаат кон бродовите, подготвувајќи се веднаш да ги лансираат. Тогаш Агамемнон собира совет на војници, На Кој Терситите, најгрдиот Од Ахајците, кои пристигнале во близина на Троја, дејствуваат во одбрана на интересите на обичните војници. Лукавиот крал одисеј користи убедување и сила за да влијае на Ахајците, А Терезитите едноставно се тепаат за кукавички говори. Описот на сите овие настани е наведен во почетните песни на песната.