ÖNSÖZ

Aşk ve sevda üzerine yazmayı, “Çok mu Çıplak?” adlı öykü kitabımı hazırlarken aklıma koymuştum. O kitapta yer alan öykülerimde nice kötü hikâyeye tanıklığım var; şiddet uygulayanların zalimliği, şiddete uğrayanların çaresizliği, tanık olanların umursamazlığı, gerçek zulüm, gerçek şiddet, gerçek dışlanma, gerçek gözyaşı var.

Çalıştığım bir proje gereği Türkiye’nin farklı yerlerindeki toplumsal cinsiyet temelli sorunları araştırırken pek çok kötü olay görmüş, şiddet, zulüm ve acı dolu hikâyeler dinlemiştim. Çok mu Çıplak? öykülerim o araştırmaların içinden doğdu. Kitabım okuyucu ile buluştuğunda “Yüreğim kaldırmadı, daha ilk öyküde okumayı bıraktım” “Bunca kötü olaya nasıl yüreğin dayandı, bunca kötü olayı nasıl yazabildin?” gibi tepkilerle, sorularla karşılaştım. Özellikle sevdiğim bir dostumun sözleri beni bir hayli üzmüştü, “Kötülüğü yazmakla kötülük siyaseti üretiyorsun, kötülüğü dillendirerek çoğaltıyorsun” demişti. Gerçekten öyle mi? Bu sorunun cevabını hiçbir zaman veremeyeceğim. Onlarca yıl dinlediğim, tanık olduğum acı, şiddet ve zulüm dolu hikâyeler onları öykülediğim için olmamıştı; yazsam da yazmasam da gerçektiler, olmaktaydılar. Sorun, yazmak veya yazmamak değildi, istesek de istemesek de kötülük vardı. Bunu çaresizce görüyorduk, biliyorduk, işitiyorduk, okuyorduk. Kötülük her yerdeydi; bunları yapanlar komşularımızdı, köşedeki manavdı, ellerini sıktığımız iş insanlarıydı, dostlarımızın oğullarıydı, kızlarıydı, sevdiklerimizi emanet ettiğimiz yakınlarımızdı. Her şey ama her şey burnumuzun dibinde yaşanıyordu.

O öyküleri canım yandığı için yazdım. Sesi duyulmayanlar adına bir çığlık atarak, gözyaşı görülmeyenler adına bir sağanak indirerek, dışlananları ısrarla görmeyenler adına “Arbus”vari bir fotoğraf sergisi açarak, zulmedenler için kendilerini görecekleri bir yansıtma yaparak. Tam da o günlerde sormaya başladım; onca kötülüklerine rağmen içlerinde hiç iyi bir şeye yer yok muydu? Bütün bir ömrün kötülüklerle dolu yaşanması mümkün müydü? Hangi insan doğumundan ölümüne dek tüm hayatını kötülük yaparak veya kötülüğe maruz kalarak geçirmeye dayanabilirdi? Şiddeti uygulayana da şiddete maruz kalana da mümkün olduğunca aşkı, sevdayı sormuştum. Kötülük yapanların pek çoğu bana hayatında en az bir kez âşık olduğunu anlatmıştı. Şaşırıyordum, öylesine zalim kişilerdi, öylesine kötü şeyler yapmışlardı ki onların aşkı, sevdayı nasıl yaşayabildiklerine şaşırıyordum. Yaptığı kötülükleri anlatırken soğukkanlı olanı, nadiren de olsa ağlayıp pişman olduğunu söyleyeni, yaptıklarını normalleştireni, yaşamında o şiddet dolu olayı hiç olmamışçasına unutanı... Neler yoktu ki… Ama ne zaman ki aşkı anlatmaya başladılar, hemen hemen hepsi kırılgan görünmez bir çizgide el ele tutuşup düşmemeye çalıştı. Bedenlerinde ortak bir dil oluştu; omuzları yere dönük, gözleri nemli, sesleri titrek oldu. Bedenleri, kalpleri içinde küçüldü. İçlerinde en zalim bulduğum biri, “Hiç âşık oldun mu?” soruma şöyle cevap vermişti; “Zümrüt gibiydi gözleri. Nasıl desem, zümrüt işte. Baktı mı bana, benden büyüğü yoktu dünyada. Aşk bir kere olur. Oldum. Gerisini sorma...” Gerisini sormamıştım. Kötü olarak bilinen insanların da içinde aşk ve sevgi vardı. Ne sebeple olmuştu bilmiyorum ama o güzel duygularının üzerini kötülükle örtmüşlerdi. Kimse onlara sevgiyi sormuyordu.

Bir gün ıslah evindeki bir gence Sait Faik öyküleri okumuştum, sevgi cümleleriyle doluydu öyküler. Çok kötü şeyler yapmıştı, öyle kötü ki bilmek istemezsiniz. Gözbebeklerinde nefreti, öfkeyi görmediğim bir an yoktu neredeyse. Öykünün birini okurken bir baktım, gözyaşı düşüyor yanaklarına. Elini tuttum. Yanından sessizce ayrılırken aklımda tek bir düşünce vardı, “Bir gün” dedim, “bir gün aşkları, sevdaları yazmalıyım.” İşte o gün, bugün. Herkesin aşk üzerine söyleyeceği; sesli, sessiz öyle çok kelimesi var ki. Dünyanın en özgün kelimeleri olsa olsa bunlar olur; tüy gibi hafif, süzüle süzüle uçuşan, kâh yere vuran kâh göğe kaçan... İşte onların avcısıyım artık.

Bu kitapta her ne kadar birbirinden farklı, kısa, aşk ve sevda öyküleri okusanız da hepsini birbirine bağlıyorum; çünkü aşk ve sevda, dünyadaki her şeyi eşsiz bir ortaklıkta buluşturuyor.

Sevmek, anlamaktır. Âşık olmak, sevdalı olmak, sevdiğine koşulsuz inanmaktır. Sevgililerden biri diğerine “Gökte uçan inekler var” diyorsa o iki sevgilinin de gözlerini semaya dikip uçan inekleri izlemesidir.

01.08.2020

Masal Oyası, Galata, İstanbul

“Çöl kimi çeker?

Çekip gideni çeker.

Yürüsün gitsin

Ömrü bitsin.”

VOYICIR 2

Lale MÜLDÜR

Ahmet GÜNTAN

GAMAR YÜZLÜ MESTURE

Bu öyküyü Bozcaada’da, dünyanın belki de

ismine tezat tek “SALHANE” sinde yazarken

Ay üzerimde büyüyordu.

Dünyanın tüm denizlerinin ve çöllerinin birleştiği, hiçbir

hayatın son bulmadığı yegâne yer oldu o gün SALHANE.

Ay yolunda yürüyenlerin varacağı yer çölmüş. İdris söylüyor. “Ay’ı görüp de izlemediğim tek bir gece yoktur” demiştim. “Bu yüzden buradasın” demişti. Çöl çekmiş beni.

Petra’nın çatısız, toprak damlı evleri, kenti dört yandan çevreleyen küçük tepelere tırmanırken tepeler gece boyunca kara boz keçiler gibi büyüyordu. Tam Ay’a dokunacaklarını sanırken sabah olup Ay kaybolunca gün ışığında yeniden küçülüyordu. Otel odamda, daha çok terasta, geceleri, saatler boyu süren uyanıklık düşlerimle kentin üstüne esen günbatımı meltemine yaslanıyordum. Otelin işletmecisi İdris bir Bedevi idi. Bunun çöl rüzgârı olduğunu söylemişti. Ay’ın nefesiymiş ve Bedevi öyküleriyle doluymuş, az ötemizden, tepelerin ardındaki çölden, Bedevi köylerinden kopup gelirmiş. Bu rüzgâr onun eviymiş, sevdiği kadınmış. Gözlerinde öylesine büyük bir özlem hissetmiştim ki “Neden çöle, sevdiğin kadına gitmiyorsun?” demiştim. “Biz Bedeviler ayrılıktan muafız” demişti, çünkü “Gamar” varmış üzerlerinde.

Gamar, “Ay” demek. Çölün insanlarıyla Ay arasında güçlü bir bağ var. Doğu insanının duygusal zekâsı ve duyarlılığı yüzyıllar boyunca bu insanları nesnelere, simgelere, en çok da kutsallığın yuvası saydıkları gökyüzüne yönlendirmiş. Ürdün’de tanıdığım erkeklerin pek çoğunun aşklarını, sevgilerini Ay’la bütünleştirdiklerini gördüm. Coşkularını, efkârlarını anlatırken gözlerinde Ay’ın ışığı, dillerinde “Gamar” kelimesi parlıyor. Sevdikleri kadın, Ay olup gökevinden izliyormuş bu güzel yürekli erkekleri, nefesinden üflüyormuş onlara; kum tanecikleri çöl rüzgârı ile havalanıyormuş. “Bu yüzden” diyor İdris, “bizler, çölün insanları, Ay ile her zaman temastayız. Kum taneciklerinin tenimize çarptığı her an sevdiklerimize kavuşuruz.”

İş hayatıma kısa bir süre mola vermek için planladığım Ürdün gezim, Petra’da İdris’i tanımamla bir hayli uzamıştı. Geceleri otelin terasında onun anlattığı çöl öykülerini dinleyerek hayallere dalmak, uyuklamak eşsizdi. Gözlerimi açtığımda İdris’in sesiyle çölün sesi birbirine karışmış ve evlerin kör ışıkları çoktan sönmüş oluyordu. Sokaklarda yalnızca yuvarlak kafalı yol ışıkları kalıyordu. Tek tük geçen arabaların farlarıyla aydınlanıyordu derin ve kara göz çukurları İdris’in. Yemin ederim ki dünyanın tüm fırtınalarının sönümlendiği yegâne yerdi o gözler.

Sabah olunca sokak tüm yaşayanları ile kulaklarımdan içime giriyordu; çocukların ağıt sesi, gülüşleri, sevinç çığlıkları tüm gün yüreğimde oynaşıyordu. Evlerinin önündeki insanlar, en çok da kadınlar, sokağın en yavaş olanlarıydı, sesleri kulağıma gelene dek öylesine sönüyordu ki onları işitmek, içime çekmek için sokağa çıkıp toplamam gerekiyordu. Sokağın en yaygaracı olanı elbette güneşin sıcak mı sıcak gövdesiydi. Her şeyi kaplıyordu, her köşeyi, en kuytu gölgeleri bile. Süzüle süzüle odama, yatağıma kadar gelip belleğimi kaynatıyordu. Buharlaşıyordu görüntüler. Yeniden uyku bastırıyordu. Sokağın kelimeleri rüyalara dönüşüyor, ter içindeki ikinci uykum, açlığım ağır basana dek sürüyordu. Kahvaltıda el yapımı humus, keçi tulumundan tereyağı... Sokağın onca sesine rağmen çöl, sabahın ilk saatlerinde ürkütücü bir gize dalıp susuyordu. İdris de susuyordu.

Kahvaltıdan sonra sokağa çıkıyordum. Yüzüme dalga dalga vuran sıcak rüzgâr, ağaçsız, sarı, boz kenti kasıp kavuruyordu. Evler, arabalar, kediler sıcaktan buharlaşıp elime ayağıma bulaşıyordu. Her gün aynı saatte el arabasında et taşıyan yaşlı adam, etrafı kokuya boyuyordu. Midem bulanmakla bulanmamak arasında bocalarken bir çocuk bir Ürdün Dinarı’na ananas satıyordu.

Güneş tepeler ardına yuvarlanmaya başladığında içimi akşamın serinliğinin erkenci müjdesi sarardı. En çok da çöl yeniden konuşmaya başlayacak diye sevinirdim. İdris’e koşardım. Terastaki masaya kurduğu akşam sofrasında kurutulmuş yağ, otlu börek ve biraz da hurma... Evlerdeki yemek telaşının bitmesiyle sokaklara dökülürdü çocuklar, gençler, yaşlılar... “K” harfinde mola veren bağrışlar, yumuşak “g”nin “h”ye yanaşan hâli, dükkânların önünde, kapı eşiklerinde kümelenmeye başlayan esnafa yapışırdı. Ben de yemekten sonra sokağa çıkardım. Hacı Sagr’da naneli siyah çayımı yudumlarken kente akşam usulca inerdi. Kızıllık kaçmadan, karanlık iyice çökmeden otele dönerdim. Eski Petra’yı terastan izlemeyi severdim. Nabateanların ilk yerleşik mekânı olan batık kent, o dönemlerde önemli bir ticaret merkeziymiş. Kent daha sonra Romalıların eline geçmiş ve giderek önemini yitirmiş. Sonraları toprak altında kalıp unutulmuş, ta ki İsviçreli maceracı Johann L. Burkhardt tarafından 1812’de ortaya çıkarılana dek. Eski Petra 650 metrekarelik bir alana yerleşmiş. Dünyanın en uzun kanyonu El-Siq, Eski Petra’da. Kanyon bir saraya varıyor. Çevresi kayalık tepelerle çevrili. Tepeler ardında gözbebeğim Wadi-Rum çölü başlıyor. Terastan El-Siq’in giriş kısmını görebiliyordum. Kızıllık tamamen karanlığa gömüldüğünde gözlerimi kapatıp hayaller kurardım: Kendimi sarayda görürdüm. Sarayın içinden çöle akıp giden berrak suyolu, o suya düşen kocaman tepsi gibi ay ışığı hayallerimin vazgeçilmezi olurdu. İdris gelirdi bir de, Ay’ı işaret ederek “Gamar” derdi. “Gamar yüzlü Mesture, tek sevdiğim kadın.”

Mesture on bir yaşındayken karakeçi kılından çadır dokumaya başlamış. Gözleri keçilerin karasından da karaymış. Pek inceymiş bilekleri. Uzun kirpikleri kırpışırmış eğirirken yünü. Babası kırpıcıymış. On tane keçisi varmış. Vahadan akşam ezanından önce dönermiş. Annesi sakatmış. Güney doğuya dönüp seccadesini önüne serermiş ve oturduğu yerde namaza başlarmış. Her namaz sonrasında bir Bedevi türküsü söylermiş:

“Çok iş eyle kızım

Anan koyup gitmesin, ayağına derman gelsin.”

Bir çöl ikindisi annesi ölmüş, çok geçmeden de babası. Dayısı gelmiş, yerleşmiş yanına. Çok yaşlıymış. Keçilere bakamamış. Kaçışmış keçiler, Petra tepelerine varmış. Çölde, o kıl çadırlarda, kalabalık bir ailesi olmamak, savunmasız, dışlanmış olmak demekmiş. Bedevilerde aile, hem kimlik hem de destek bakımından çok önemli bir dayanakmış. Bir kadın için bir erkek kardeş sahibi olmak dünyaya karşı başı dik durmakmış. Mesture kalabalık bir ailesi, onu koruyacak bir erkek kardeşi olmadığı için üzgünmüş. Büyük bir aile kurmayı hayal ediyormuş. Yaşlı dayısıyla çadırlarında umutla beklemiş gelin olmayı. İdris’in gönlü Mesture’deymiş. Söyleyememiş. Babası İdris’i amca kızı ile evlendirmek üzereymiş. Bir Bedevi genci, aile büyüklerine karşı gelemezmiş. İdris’le babası Mesture’nin çadırının önünden geçerek amca kızı Azze’ye varmış. Babası çadırın önünde bir koyun boğazlamış. Bu, Azze’yi oğluna istemesi demekmiş. Azze’nin ailesinin koyunu kabulü ile evlilik karara bağlanmış. Ertesi gün düğün hazırlıkları için İdris ve babası evlerine dönmüş. İdris’in annesi keçi kılından dokuduğu iki kilimi, içine saman doldurduğu dört çuval yastığı, kurutulmuş arpadan yaptığı bir torba peyniri, kırmızı ipek kuşağı, şalı, siyah başörtüsünü, beyaz battaniyeyi ve kocaman pilav tabaklarını çeyiz bohçasına sarmış, Azze’ye göndermiş. Çeyiz teslimi sonrasında İdris ve ailesi evlerine dönmüş. Üç güne kalmadan Azze’yi deve sırtında bir tahtırevanla İdris’in ailesine getirmişler. Düğün başlamış. Kadınlar zılgıt çekmiş. Yaşlılar hayır duası almak için “ermiş yatakları” etrafında dönmüş. İdris’i bir komşu çadıra götürmüşler. Âdettenmiş; damat, gelini ancak zifafta görebilirmiş. Ne talih ki bu çadır Mesture’ninkiymiş! Kadınlar gelini zifafa hazırlarken İdris geline varacağı dakikaları Mesture’nin çadırında “damat alkışçıları” ile beklemekteymiş. Yanında şarkılar, türküler söylenmiş, alkışlar kopmuş. Mesture küçüğünden büyüğüne tüm “damat alkışçılarına” hizmet ediyormuş. Düğün ikramlarını sunmak için sık sık İdris’in de yanına geliyormuş, güzel kirpiklerinin ardından kapkara gözleriyle bakıyormuş yüzüne. Kıyametler kopuyormuş İdris’in yüreğinde. Acı içindeymiş. Gözlerini Mesture’den bir an olsun alamıyormuş. Ona olan aşkını utançla saklamaya çalışıyormuş. Arada bir yüreğine hoyrat cesaretler geliyormuş, Mesture’nin yüzünü avuçları arasında aşkla tutup, gözlerini gözlerine kenetleyip, “İstediğim sensin! Babam beni Azze’yle zorla evlendiriyor!” diye haykıracak oluyormuş ama tam o anda “damat alkışçıları” koluna giriyormuş, şarkılarla, alkışlarla onu zifaf yatağının yollarına çekiştiriyormuş.

İdris’e sorar gözlerle bakmıştım, “Hayır” demişti, “... evlenmedim Azze ile!” Mesture ile de evlenmemiş. Azze’ye giden o yolda birdenbire bacaklarına nasıl bir güç gelmiş, nasıl, nasıl! Koşmaya başlamış. İstemediği bir kadınla evlenmesi, çöldeki kumların her birine, gökteki Gamar’a haksızlık olurmuş. En çok Azze’ye haksızlık olurmuş. Bir de kendi yüreğine. Kendi yüreğine. Kendi yüreğine! Çöl kumlarına karışmak için ufka doğru koşmuş. Ufka doğru... Koşmuş... Koşmuş... Ay büyümüş. Gökyüzü, kızaran yanaklarını peçeyle kapatmış, Mesture’nin kara gözleri gibi kara olmuş gece. Her şeyi eleğinden geçiren hava, bu kez incecik kumları elemeye koyulmuş; rüzgâr esmiş, esmiş, kumlar bir o yana bir bu yana savrulmuş, tepecikler düzlüğe, düzlükler tepeciklere dönüşmüş. “Hızlı” dedi İdris, “çok hızlı koşuyordum, rüzgârdan da hızlı.” Çöl her şeyi içine almak, kumuna katmak istermiş. Bu, onun sevgiyi yayma şekliymiş. Bu, her şeyin var olma isteğiymiş, irade içi olanı irade dışı olandan ayırabilme öğretisiymiş. Çöl, bilicilerin en iyisiymiş; mücadele edenin nefesine, teslim olanın zihnine en iyi şifayı verenmiş. Seraplarıyla insanlara suyu gösterirmiş, suyun içinde de her birinin doygun gölgesini. “Çöldeysen o suyu içmekle içtiğini sanmak arasındaki yerçekimsiz yerdesindir” demişti. “Yavaşlamamalıydım” diye devam etmişti sözlerine. “Dikkatle korkuyu birbirine karıştırmadığında” diyordu, hızlanırmış insan. Düşmekten korkmadan koşuyorsanız çok geçmeden uçmaya başlarsınız, nereye olduğu önemsizdir! Korkmayı seçenler düştüğünüzü söyler, oysa siz korkularınızı düşürüp hafifler ve yükselirsiniz. İdris Azze ile evlenmekten kaçtığı o geceyi anlatırken gözümün önünde Faust belirmişti, dünyaya meydan okuyordu, “Tüm fırtınalarla savaşacak güçteyim!”

İdris’e hikâyesinin sonrasını sormamıştım. Akşam yemeklerinde, terasta, karşımda oturuyordu, kâh gözlerimin içine kâh uzaklara bakarak konuşuyordu. Faust ve İdris? Hangisi daha gerçekti, seçemiyordum. Bu teras ve tepelerin hemen ardındaki çöl? Hangisi daha gerçekti, seçemiyordum. Zamanı yırtan bir şeyler vardı bu yerde; her şey iç içeydi. Sarayı kucaklayan o büyük kayalık ufalanıp çölleşiyordu. Yürüyordum, bazen koşuyordum. Petra geride kalıyordu. İdris’in tereyağıyla yoğurduğu küçük hurma toplarını avucumda tutuyordum. Hava, Bedevi çayının buharını emiyordu; çöl, nane kokusu ile nemleniyordu. Kayalar soğurken amansız sıcak hare hare oluyordu. Özlemler çarpıcı bir esrarengizlikte dokunulmaz hale gelip göz çeperlerime yapışıyordu. Tüm ayrılıklar, tüm imkânsız aşklar, yanaklarımdan yerin çekimine doğru damlayarak iniyordu. Hüzün kokuyordu o an meltem ve bukağılınmış bir büyükbaşın çırpınışlarıyla İdris’in anlattığı kum fırtınaları şahlanıyordu. Sığınağımız oluyordu çöl çadırları, kara, kıl yününden. Koşuşup doluşuyorduk içlerine. Nane tüten Bedevi çayları, humus, keçi peyniri ve elbet üzerimizde Gamar, sevdalar, sevdalar...

***

“Aşk, içine bir parça hüzün almazsa hiçbir yüreği yakmazmış.

İnsan, çaresizlikle tanışmazsa büyüyemez, hep çocuk kalırmış.”

İdris’in sözleri. O yalnızdı; otelini, terasını, anlattığı çöl hikâyelerini saymazsak yalnızdı. Gelenekleşmiş değerlerle birbirine bağlanan böylesi topluluklarda, bu bağa en ufak bir karşı geliş, belki de o kişiye, tüm dünyayı karşısına almış kadar aşılması güç sonuçlar dayatabilir. Düğün günü kaçması, İdris’i, geleneklerinin dışına itmişti, belki ailesinden hiç kimse onunla görüşmüyordu. Ya Azze? O, boynu bükük mü kalmıştı gerisinde? Mesture? Mesture de gönlünü vermiş miydi İdris’e? Yaşlı dayısıyla, çadırlarında, umutla bekliyordu ya gelin olmayı, “gel, al beni” mi demişti kirpiklerinin ardına sakladığı gizli kelimeleriyle? Bunca soruyu sormak için bir gece, bir gece daha kaldım Petra’da.

Onca yalnızlığına rağmen İdris’e baktığımda en kalabalık şehirleri, sonu gelmeyen sohbetleri, Petra’nın çatısız, toprak damlı evlerini, kenti dört yandan çevreleyen küçük tepelerini, kara, boz keçileri, “Gamar” yüzlü Mesture’sini görüyordum. Onca çöl kumunun, tek tek, tek tek, nasıl da biliyordu hikâyesini? İnsanlara suyu seraplarıyla gösterirmiş ya çöl, suyun içinde de kendilerinin doygun gölgelerini, fark etmiştim ki; gerçekte o seraplar İdris’in yüreğiydi ve benim doygun gölgelerim de o serapların suyundaydı. Aşkı bilmekle aşkı yaşadığını sanmak arasındaki yerçekimsiz yerdi İdris. Azze ile evlenmediği, onu gözü yaşlı, incinmiş bir halde gerisinde bıraktığı için sevdiği kadına, Mesture’sine de açmamıştı yüreğini. Terastaki son gecemde nihayet sormuştum İdris’e, ayrılığa nasıl dayanabildiğini. “Bu diyarın tek bir kadınını bile incitmişsen hepsinin yanağından gözyaşı aynı anda süzülür. Çöle yağmur yağmasıdır işte bu, suya en çok susayan bu yere, çöle, yağmur yağmasıdır bu ve ağıtlarımız doldururken seraplarımızı, sudaki doygun gölgelerimiz saklarken sırlarımızı, Ay büyür üzerimizde: İşte o anlarda dünyanın her yanı, bizim dışımızdaki her yanı, geceye kavuşur, bizse sonsuzluğa! Söyledim ya, biz Bedeviler ayrılıktan muafız, ‘Gamar’ var üzerimizde.”

***

Ay büyüyorsa üzerinizde

Aşkı bilmekle

Aşkı yaşadığınızı sanmak arasındaki o yere varmak üzeresiniz.

22.10.2019

Salhane, Bozcaada

Âşık,

âşığını

tanımadığında...

VEDA DEĞİL ARET!

Uzun bir süre mektuplaştılar. Biri mavi mürekkep ve divit kalem kullandı, diğeri kurşun kalem.

Nil tanıştırdı ikisini. Pelin Paris’te yaşıyordu, Sinan İstanbul’da. İkisi de yazardı. Kitapları bir ay ara ile yayımlanmıştı.

Sinan, kitabının her sayfasında geçmişinin ensesine yapışan gölgesini yırtıyordu. Okuyucularını oradan oraya savuruyor, kendine geçmişinin virajlarında yeni, dümdüz bir gelecek çiziyordu. Telefon ile kurulan iletişimleri sevmiyordu; Pelin’i hiç aramamıştı, bilerek, isteyerek. Mektupların kendine has tınısına sığınıyordu.

Pelin, geçmişine ve geleceğine aynı derecede bağlıydı. Çocuk gibiydi. İşittiği her sese kapılırdı. Gördüğü her şeye uzanırdı. Dakika ile yıl arasındaki farkı bilmezdi. Birbiri ardına eklenen, biriken, tortulaşan dakikaları tınmazdı. Damarları tıkayan, deriyi buruşturan, alına ve gözlere “yıl çizgileri” koyan zamana duyarsızdı. Sinan bunu bildiği için Pelin’e bir mektubunda “Adil ol” diye yazmıştı, “Adil sev beni.” Adaletin çocuk yanını tanımayan “yetişkin” dünyasında olduklarını hatırlatmak, uzay-zaman denkleminin fark edilmeyen gerçeklerini ona göstermek istiyordu. Pelin’i zamansızlığın romantizminden biraz olsun sıyırarak gerçek yaşamın gerçek zamanına davet ediyordu.

Sinan, çocukken bir kuşun tüyünün yere doğru uçuşunu uzun uzun izlemişti. Tüy uçarken o da uçmuştu. Yere birlikte konmuşlardı. Yorgunluğun ne olduğunu o tüyün uçuşunda öğrenmişti. Kanatları hızlanmamak, tüy kadar yavaş ve ahenkli olabilmek için öylesine direnmişti ki... Başaramamıştı; bedeni, tüm ağırlığıyla hızla yere çakılmıştı! Adildi doğa. Bilendi. Çeken ve iten kuvvetler vardı. Kütlenin değişmezliği vardı ve ağırlığın değişkenliği. O uçuşunda, değişmeyen kütlesindeki değişen ağırlığını öğrendi. Bilgeleştikçe hafifledi, tüy oldu. Hayallerinden ve hayallerden zarar görmez oldu. Uçucu bir “gerçek” olup tıpkı bir tüyün havada asılı kalması gibi ahenkle karışıyordu yaşama. “Çocuk adaleti”nin hüküm sürmediği bir yerde “yetişkin bir erkek” oluyordu, Pelin’e “kadın ol” demeyi üstlenen, çeken ve iten kuvvetlere teslim olan bir erkek.

Aslında o kuşun tüyünün hikâyesi bu kadar romantik değildi. Sinan çocukken geceleri evlerinin ikinci katındaki odasında pencere kenarında saatlerce oturur, babasını düşünürdü. O gecelerden birinde babasının ona “Her istediğini yapabilirsin oğlum, yeter ki iste, çok iste” dediğini işitti. Ses öylesine gerçekti ki babası pencere aralığından yanına gelmiş gibiydi. Oysa babası öleli iki yıl oluyordu. Boğazında sıkışmış heceleriyle “Ba-ba” diye seslendi. Etrafa bakındı. Göremedi babasını. Uzay boşluğuna doğru uzayıp giden kopkoyu geceden başka bir şey yoktu. Seslenmeye devam etti. Daha yüksek sesle bağırsa belki babasını görebilirdi; denedi, en yüksek sesini çıkarmak için devleşerek uludu. Yırtıldı kelimeleri. Hem gökte hem boğazında şimşekler çaktı azgınlaşarak. Harfleri yağmur damlalarının peşi sıra hece hece, gümbür gümbür hızla yerin çekimine düşmeye başladı. Adildi doğa. Bilendi. Çeken, iten kuvvetler vardı. Kütlenin değişmezliği vardı ve ağırlığın değişkenliği. Sesinin değişmez kütlesindeki değişen ağırlığı, tüm doğa kanunlarını düğümlüyordu. Babası öldüğünden beri kekeliyordu. Ne zaman bir cümle kuracak olsa derinlerinde bir yerden “Ölenler asla gelmez” diyen sahipsiz sesler yükseliyordu ve söylemek istediği kelimelerin heceleri ağzından saçılarak bölük pörçük çıkıyordu. O gece pencereden ölmek için atlamamıştı, uçmayı istemişti. Yağmur damlalarına binip saçılan harflerini toplayacaktı ve kekelemeden “baba” diyecekti! Yer onu kendine çekmişti, ölümse onu istememişti, yaşama itmişti. Adildi doğa. Bilendi. Çeken, iten kuvvetler vardı. Kuşun tüyünün peşinden gitmesi, babasının ölümünü bir türlü kabul edemeyen, babasına kekelemeden seslenmek isteyen Sinan’ın pencereden aşağı atlamasının hikâyesiydi, boyundan büyük hayat bilgisiyle baş edebilmek için nasıl “en gerçek” nasıl da “en hayal” olmak zorunda kaldığının hikâyesiydi. Sinan pencereden atladığı o geceden sonra aylar süren yatalak ve çelimsiz çocukluk hayatında zamanın uzamını unutmuştu. Babasını rüyalarına olduğu gibi hayallerine de almaya başlamıştı. Kasabanın sokaklarında onunla geziyordu, şakalaşıyordu, ondan öğütler dinliyordu, onun göğsünde uyuyordu, hatta hiç görmediği annesiyle de konuşuyordu zaman zaman. İyileştiğinde okuluna dönmüştü ama eski gücüne kavuşamayan bacakları onu sıska bırakmıştı. Kendini dışlanmış hissediyordu. İlk aşkında yenik düşmüşken, okulun en sevilen güçlü erkeğine tüm aşklarını kaptırmışken, ergenliğinin erken evresinde, sıska sokaklarda, sıska yağmurlarda ıslanıp öksürük ve ateş içinde kıvranmışken, bir türlü büyümediği için teyzesinden çok da azar işitmişken hayallere sığınmaktan başka çıkış bulamamıştı.

Hayatınıza şefkatle, bilgiyle dokunan sevecen bir teyzeniz de olsa bir kuşun tüyü, sizin için daha öğretici olabilir. Tıpkı Sinan’ın bedeni gibi bedeniniz hafif olmak ve ağır olmak arasında salınır. O, çok erken yaşta öğrenmişti doğanın adil olduğunu. Pelin’in yorulmasını istememişti. Onu daima gerçek dünyanın gerçek insanı olmaya çağırdı; “Adil sev beni” derken doğanın adaletini hatırlattı ve mektuplarından birinin arasına, belki bir serçenindi, güzel bir “kuş tüyü” iliştirdi.

Pelin, o sabah pencereden katedrali izliyordu. Güneş, Paris’in en sinsi oyunbazıydı, ya yakar ya üşütürdü. Postacının posta kutusuna bıraktığı mektuba doğru koştu. Üzerinde ince ipek elbisesi vardı, beyaz. Meme uçlarında bir başkaldırı belirmişti, üşümekten miydi, aşkın ürpertisi miydi? Avuçları arasında sıktığı zarfla beraber nehrin kenarına koştu. Aşk Paris’e ne de yakışıyordu, çanlar çalarken, nehir coşarken... Zarfı açarken bir kuş tüyünün mektuba iliştirildiğini bilemezdi. Tüy, Pelin görmeden nehre doğru uçuvermişti. Paris martılarıyla kim bilir nerelere gidip yitecekti. Pelin hiçbir zaman bilemeyecekti o mektuptaki “kuş tüyü” gerçeğini.

“Mektubunda ‘Adil sev beni’ diyorsun. Adilim. Yeterince adil.” Pelin, Sinan’ın ne demek istediğini anlamadan sabırsızca ve biraz da kızgınca bunları yazdı mektubuna. Çözemediği anlamları her zaman kendi haline bırakırdı. Eylemsizlikte ve sükûnette derin anlamlar yattığına inanıyordu. Bu yüzden o mektubu posta kutusuna bırakmadı, çekmecesine koydu. Harfler zamanla okunmaz hale gelirdi ve o âna kadar da elbet bir anlam düşerdi ikisinin önüne.

İşte öykü size bir sır verdi: Kurşun kalem Pelin’in, mavi mürekkepli divit kalem Sinan’ın. Biri “adil sev” diyor ve kendini kalıcı kılıyor, diğeri ise var oluşunun doğasına teslim oluyor ve hep görünür kalmayı hiç de mesele edinmiyor.

***

Sinan, bir mektubunda Pelin’i İstanbul’a çağırdı, “Aret’in yerindeyim, gel.” Pelin bu cümleleri okuduğu anda donup kaldı, hışımla fırlattı mektubu! Ne yapacaktı gitse? İstiyor muydu? Kelimelerin ahengiyle yakalanmış güzel bir sevda vardı, uzaktan sarılış da gizemliydi. Böyle daha iyiydi sanki. Yoksa gerçek bir dokunuş mu yakışırdı bu sevdaya? “İşte yine ikilem!” dedi. Ellerini beline koydu, iki yandan sımsıkı tuttu. Sonra avuç içlerini kalça kıvrımlarında dolaştırdı. Çok geçmeden ellerini yine beline oturttu. Bekledi. Bekledi. Sıkıldı. Sırtına dokunmak, o ıssız yerden cevap bulmak istedi. Biraz zor olmuştu ama neredeyse sırtının her yerine dokunabilmişti elleri. Parmaklarının ucuyla sırtındaki yalnızlığı sevdi. Cevabını hâlâ bilmiyordu, gitmeli miydi o davete? Mektubun üzerine bastı, ilkin ayağının başparmağıyla, sonra iki ayağıyla birden. Sinan’ın üzerindeymiş gibi. Uzun uzundu soluğu. Canı yanıncaya dek dudağını ısırdı. Birkaç kez baktı mektubun buluşma yerini bildiren kelimelerine. Gitmeli miydi bu davete? Adil olmak bu muydu?

Gitmeliydi! Birbirine dokunacak tenleri ve iç içe geçecek bedenleri vardı. Yine nehre gitti, “Gideyim mi Sinan’a?” diye sordu ona. Hep yapardı, konuşurdu suyla. “Yapboz” dedi su. Anlayamadı Pelin. İlk kez. Hırkasındaki topaklanmış iplerle oynarken düşündü, kopardı topakları tek tek ve düşündü. Sonra, İstanbul’a doğru giden yolda buldu kendini. Uçağın dar koltuğunda, pencereden kayan bulutlara baktı. Sonra uyudu. Rüya görmedi. Kuşlar uçaktan uzakta uçuyordu. Adildi doğa. Gizem için bile. Kayıp tüy, kayıp tüydü ve çekmecesindeki hiç okunmamış mektup da kurşun kalemin sınırladığı bir ömrü tüketmekteydi. İşte hepsi bu...

***

İstanbul.

Aret’in yeri.

Sinan’ın yazdığı saatte oradaydı Pelin. Kumral, mavi gözlü birini aradı gözleri, keten mavi gömlekli.

***

İşte orada! Tam yanaşacak Sinan sandığı o keten gömlekli adama, adam, garsona sesleniyor, “Buz alayım buraya...” Pelin irkiliyor, her nedense içinden bir ses, bu kişinin Sinan olmadığını söylüyor. Garson rakı bardağına buz koyarken nehir yapbozlar içinde sallanıyor bardakta. Paris İstanbul’a, İstanbul Paris’e bir yanaşıyor bir uzaklaşıyor...

Arkasını dönüp gitmeli mi, hemen, şimdi, Paris’e? Yoksa kalmalı mı İstanbul’da, sarılmalı mı “Sinan” diye o adama hemen oracıkta? Ya o, o, Sinan değilse?

***

Sinan, Pelin’in gelmeyeceğini düşündükçe tedirgin oluyor, sonra, onun geleceğine dair kuvvetli bir his doğuyor içinde, heyecanla bekliyor. Pek bakınmıyor etrafına. İstiyor ki Pelin gelsin, sarılsın birdenbire boynuna, tanısın onu. Öyle istiyor işte.

Yavaşça ilerliyor masaya doğru Pelin. Sinan’la göz gözeler. Göz göze! Göz göze!

Sinan bir rakısından bir de suyundan yudumluyor. Önüne eğiyor sonra başını. Artık göz göze değiller, değiller… Kaldırmıyor başını, bakmıyor bir daha Pelin’e! “Bir daha baksam mı, ‘Pelin’ diye haykırsam mı, sarsam mı belinden, Pelin mi bu bana doğru yanaşan, işte kısa saçlı, odur belki, ama ya o Pelin değilse?”

Zaman tam da yerçekimi denklemindeki gibi akıyor. Gerçek saniyeler, gerçek dakikaları kovaladıkça ne Pelin gidiyor Sinan’ın masasına ne de Sinan kalkıyor yerinden Pelin’e doğru. Adildi doğa. Bilendi. Çeken, iten kuvvetler vardı. Kütlenin değişmezliği vardı ve ağırlığın değişkenliği. Değişmez kütlesinin değişen ağırlığını yaşadı her ikisinin soru işareti. Ve bilmedi ikisi de o gün, orada, Aret’in yerinde, “Sinan” ve “Pelin” olduklarını.

Pelin Paris’e döndü. Sinan, Aret’in yerinde her cumartesi rakı içmeye devam etti. Mektubunda sordu Pelin’e, “Niye gelmedin İstanbul’a, Aret’in yerine?” “Geldim!” dedi Pelin, “Tanımadık birbirimizi!” Son mektupları böyle oldu.

***

Aslında bu ne Pelin’in ne de Sinan’ın öyküsüdür. Ya? Pelin’de biriken yüzlerce mavi mürekkepli mektup ile Sinan’da biriken yüzlerce kurşun kalemli mektubun öyküsüdür. Ve ikisine dair yaşamda, en hazin şey, son bulmasıdır bu mektupların.

21.04.2017

Beyoğlu, İstanbul

Aşk, bir gün kapını çaldığında

evde

olmayabilirsin.

BEN BABAMIN CESUR OĞLU

Yirmili yaşlarda aşk başkadır, hele de biz erkekler için. Aşkı çok iyi bildiğimizi düşünürüz, ta ki kırklı yaşlarımıza gelene kadar. Çoğu kez iş işten geçmiş olur; erkenci aşkımız bizi çepeçevre sarmıştır ve bir evin köşesine konuşlandırılan ıslak çamaşırlarla dolu kurutma teline bağlamıştır. Aşkın nemi, çoraplar ve tişörtler kururken mandalların ahşap sırtına doğru yavaşça uçar. Televizyon ekranından taşan akşam haberlerinin sesi, evin çocuklarının o gün okulda neler yaptığını anlatmasına aldırmadan raks etmiş ve iş dönüşünün rutin bir akşamı daha “anne yemeği” ile taçlandırılmıştır. Beslenen, büyütülen yalnızca evin çocukları değildir, aynı zamanda babasıdır da. Öyledir işte. Baba, daima o annenin çocuğudur, ilk çocuğun doğumundan hemen sonra ve sonsuza dek.

Ortaöğretim için yatılı okulların sınavlarına girmiştim ve birini kazanmıştım. Haberi öğrendiğimiz gün akşam yemeğimiz rutinimizin dışında olmuştu. Babam mutluydu, bir yandan iştahla yemek yiyor bir yandan da başarılı olduğum için durmadan beni tebrik ediyordu. Annem tıpkı bir kelebek gibiydi, neşesiyle rengârenk kanat çırpıyordu. Benimse keyfim kaçmıştı, evimizden uzakta olmak fikrine katlanamıyordum. Babam, o okul sayesinde geleceğimin çok güzel olacağını söylüyordu. Annem, alacağım eğitimin beni ne denli büyüteceğini söylerken dünyam küçülüp beni çok ama çok dar bir korkuya hapsediyordu, zar zor nefes alabiliyordum. Gözünün içine bakmıştım, “Çocuğumu yanımdan ayıramam, uzak yerlere gönderemem” demesini beklemiştim. Aksine beni göndermeye pek hevesli gibi duruyordu. Kardeşim, mavi gözlerini gözlerime ekleyerek dört gözle bakıyordu, neler olduğunu anlamaya çalışıyordu. Yaşı küçüktü. Gözlüğünü çıkarıp anneme uzatmıştı. Annem ona aldırmayınca masaya bırakmış, camlarını silmesi için mızırdanıp durmuştu. O akşam onu benden başka kimse işitmedi. Konuşulan tek şey, yatılı okul oldu. Gözlüğü alıp silecektim ki kardeşim önce davrandı, masa örtüsünün ucunu çekiştirdi, onunla gözlüğü silmeye çalışırken camlarından birini kırdı, az da olsa parmağı kesildi ama kanamadı.

Tüm dünya kana duyarlı. Kanamadığı sürece kalpler o yere dokunmaz, bakmaz gözler, uzanmaz eller. Kan kırmızısı sevdalıyız hayata, kan kırmızısı korkuluyuz, kan kırmızısı bağımlıyız. İyi ki kardeşimin parmağı kanamadı o akşam, iyi ki. Aldırış edilmeyen, görülmeyen bir kanama, hayatı boyunca öksüz bırakacaktı onu. Hayalet sancılar hissedecekti şefkat görmek isteyen her uzvunda. İyi ki kanamadı parmağı, yanmadı canı. Zor günlerimin tek dayanağı olacak gücü, kardeşim, o akşam, o yemek masasında, örtüyü çekiştire çekiştire kazandı. Güvenli bir omza yaslanmak istediğimde hep ona koşarım. En çok şimdi!

Çocuklar bilgedir, onlar geleceğin rengini görür.

Yatılı okul öncesindeki son gecemde, evimde, çocukluk yatağımda, ay gökte dolu doluyken ve dünyanın tüm öksüzleri aya “anne” diye sarılmışken çarşafımın cafcaflı renkleri sonsuz bir beyazlık içinde yitip gitmiş, yatılı okul hayatımın soluk benizli çarşaflarına karışıp tüm gecelerimi uykusuzluğa boyamıştı. Çocukluğumu o gece, o evde, o yatakta uyuttum. Sabah uyandırmadan usulca yanından kalktım, çocukluğumu öylece yatakta bıraktım.

Ailem, beni okula arabamızla götürmüştü. Güzel bir yolculuktu. Hem annem hem de babam beni nasıl da şımartmışlardı yol boyu. Onca şaşalı cümleyi, öğütlerini beni sıkmadan vermek için kuruyorlardı. Anlamıştım anlamasına ama bir şey dememiştim, madem böyle olmasını istiyorlardı kurnaz oyunlarına ben de katılacaktım. Kardeşim sanki annemle babamın benim üzerime titremesini kıskanmıştı biraz. Ben de onu şımartmıştım üzülmesin diye. En sevdiği oyunları oynamıştım yol boyunca. Bir ara annem babama usulca, “Kardeşler nasıl ayrı kalacak birbirinden, yanlış bir şey yapmıyoruz değil mi?” diye sormuştu. O an arabamızın içinin cevabını bulamayan öksüz soru işaretleriyle dolduğunu hissetmiştim. Evden ayrılmama razı gelmiş olmaları beni bir hayli üzmüştü, sevilmediğimi düşünmeye başlamıştım ki o sırada içimi okurmuş gibi “Seni çok sevdiğimizi asla unutma” demişti ikisi de. Bunu işitince biraz yatışmıştım yatışmasına ama beni uzağa göndermeye nasıl razı geldiklerini, o okulu, önemini, o sınava neden girdiğimi, kazanmayı, başarının tadının ne demek olduğunu anlayamamıştım. Ne zaman bir konuda başarılı olsam arabamızın içindeki o âna atlarım, annemle babam arabamızın ön koltuğunda, kardeşim ve ben arka koltuğunda hem ağlaşır hem gülüşürüz hayalimde. Hiç kutlayamam kendimi! Tıpkı o okulu kazandığım gündeki gibi kendim dışında herkes başarımı kutlar, bir ben beni ıskalarım.

Okula geldiğimizde bizi müdür karşılamış, başımı okşamıştı. Nereden bilecekti bir yabancının başımı okşamasını hiç sevmediğimi.

Müdür, annemle babama yemekhaneyi anlatıyordu, kuralları, temizliğe gösterdikleri özeni. Masaların arasında yürüyorduk. “Mutfağı da görmek istersiniz” demişti. Nasıl da büyüktü tencereler! Evimizdekiler küçüktü, oradakiler büyüktü! Hem de nasıl büyüktü! Devler mi yaşıyordu orada?

Ergenliğe girerken duyulan korkular söylenmez, belli edilmez. Hele de sürekli “Büyüdü artık benim oğlum, o hiçbir şeyden korkmaz” diyen subay bir babanız varken. Yetişkinmiş gibi davranmaya meyleden o çocuk bedenler, korkmaktan korkar en çok. Korkmaktan!

“Hayalet korkum” dedim o ergen korkuma. Yatılı okul hayatımda ve devamında, adım adım ya önümden gitti ya da arkamdan geldi. Yatakhaneden çıkarken, yatakhaneye girerken, okulun boş ve karanlık koridorlarında yürürken, büyük ağabeylerin küçüklere dayak atmasını yatağın altından, kapının arkasından izlerken, görünür olmaktan kaçarken, görünmez olmaktan utanırken, ilk öpüşmemde, ilk iş başvurumda, evlendiğim günün her salisesinde, oğlum doğduğunda… O “hayalet” benimle yedi, içti, benimle uyudu, uyandı, benimle birlikte serpildi, büyüdü. Kimseye söylemedim, kimseye göstermedim, ta ki “yetişkin korkum” olana kadar, onu görünür bir bedene büründürüp, kardeşime yaslanıp da hıçkırarak ve yüksek sesle “korkuyorum” diyene kadar.

Müdür kalacağım odayı gösterdiğinde iki katlı yataklar kovalamıştı cesaretimi. Annem onların ranza olduğunu söylemişti. İçimdeki ses beni çıldırtırcasına “kaç” diyordu. Koşamamıştım. Kaçamamıştım. Çığlık atmıştım. Sesim, sesime ne olmuştu da duyuramamıştım? Babamın kucağındayken birdenbire oda girişindeki ilk ranzanın üst katında bulmuştum kendimi. Kardeşim yerdeydi. Ben üstteydim. Evimden uzaktaydım. Bir çocuk için olunabilecek “en uzak” yerdeydim. Yatağın üzerine kondurulmuş bedenim, evimizdeki yatağımda uyuyan çocukluğuma gitmek istemişti. Annem müdürle birlikte odadan çıkarken “Hemen geleceğiz Tolgacığım” demişti. Başka şeyler de söylemişti ama işitmemiştim. Kardeşim de onlarla birlikte odadan çıkmıştı. O küçücük oda birden kocaman olmuştu. Yalnızlığım kocamandı. Nefesim yoktu! Ölecek miydim? Öyle yüksekti ki olduğum yer! Ama... Ama atlamalıydım yere, o yatakta kalamazdım. Sonunda atlamıştım ve harabe bir ergenlik sarmıştı çocuk yanımı. Oracıkta büyümüştüm, ah nasıl da hemencecik büyüyüvermiştim! Dizimi vurmuştum, kanıyordu, çokça kanıyordu, çokça da ağrıyordu. Ağlamıştım. Gözyaşım derin vadiler çizerek inmişti yanaklarımdan boynuma. Tişörtüm ıslandıkça gıdıklanmıştım. Kimse yanıma gelmemişti. Sonra annemle babamın sesini işitmiştim. Kardeşim koşarak odaya girmişti. Dizimin kanını ilk gören de o olmuştu. Gözlerimdeki yaşı hemen silip babamın “cesur oğlu” olmuştum, ağlamayan en cesur oğlu! Annem müdürün odasında dizimi sararken masmavi dünyayı izlemiştim. Müdürün çalışma masasının üzerinde duran o dünyayı, kardeşimin minik parmaklarının çevirmesiyle dönen o masmavi dünyayı izlemiştim. Sonra kardeşimin gözlük çerçevelerinin ardındaki masmavi gözlerine bakmıştım, şimdiki gibi.

Dersler zordu, kolaydı, sıkıcıydı, eğlenceliydi. Ağabeylerle, benimle aynı yaştaki çocuklarla bir hayli kalabalıktık. Kimisi güçsüzdü, çelimsizdi kimisi güçlüydü, kuvvetliydi. Bazı ağabeyler bize kabadayılık yapıyordu. Müdür yardımcısı Neriman Hanım çıtkırıldımdı. Sert mizaçlı Huriye Hanım ise tarih dersimize girerdi. Tahta sıralarda oturmak pek sıkıcıydı, yaslanılamayan minik dayanakları vardı. Yazı tahtasından zor gördüğüm renklerle kurşun kalemimin defterdeki koyu izleri arasında dinliyordum dersleri.

Kütüphane en sessiz köşesiydi tüm evrenin. Silgim ha bire kendimi silip yeni baştan çizmeme imkân verirdi; gelişen veya gelişemeyen kaygan kişiliğimi, susan veya çok konuşan dilimi, ağzımda biriken tükürüğümü, beni tartaklayan Nuri’ye boyun eğişimi...

Okullar arasında düzenlenen öykü yarışmasında birincilik ödülü aldığımda okulda belli bir çevre tarafından tanınmaya başlamıştım. Büyük ağabeylerden korkmadan görünür olduğum nadir günlerden kazandırmıştı o ödül bana. Büyükçe bir salonda pek çok dinleyicinin önünde okumuştum öykümü. En çok da babam alkışlamıştı. Önde oturuyordu. Annem yanındaydı. Kardeşim kâh annemin yanındaki koltuğundaydı kâh babamın kucağındaydı.

Son üç yılımı yurt binamızın karşısındaki kız lisesi ile sırt sırta vermiş yaşlı binada geçirdim. Yatakhanemiz “ağabey yatakhanesi” olmuştu, öncekinin iki kat üstündeydi, daha büyüktü. Hepimiz balkonlu odaları istemiştik. Koskoca binada yalnızca üç tane balkonlu oda vardı. İlk kez vurmuştum Ercan’a. Beni tartaklayan Nuri’yi düşünmüştüm de vurmuştum. Son kalan balkonlu odayı alabilmemin tek yolu bu olduğu için vurmuştum suratına; kocaman yumruk, bir yumruk daha, bir yumruk...

Disiplin cezası almıştım. Babam okula gelip konuşmuştu benimle. Öğütler vermişti. Bana kızgındı. Böyle davrandığım için üzgündü. Gözlerine hiç bakmamıştım. Öfke kaplamıştı içimi. Yanlış bir şey yaptığım için kendime mi kızıyordum yoksa yanlışıma sert çıktığı için babama mı? Bu sorunun cevabını hiç düşünmeden öfkeme sıkı sıkıya sarılmıştım. Hırçın, geçimsiz biri olmuştum. Derslerime çalışmamıştım. Teşekkürlerle dolu olmasına alışılan karneme bu defa kocaman sıfırlar doldurmuştum. Beni kutlayan birilerinin olmayışına seviniyordum, ben ilk kez beni, ıskalamadan çok sevmiştim.

Bir yılı başarısızlıkla ve tembellikle geçirdikten sonra derslere yeniden ısınmıştım; kendime, başarılı oluşuma, başkalarının beni kutlamasına yeniden alışmıştım. O gün, yatılı okuluma giderken o arabanın arka koltuğunda, yanı başımda kardeşim vardı. Masmavi bakıyordu bana, iki minik camın ardından çerçeveli bakıyordu, görebildiği ve anlayabildiği kadar. O çerçeveyi hep çok sevdim. Anlamıştım; herkes bir başkasını, gözlüğünün çerçevesinin izin verdiğince bilebiliyordu, gözlüğün görünür veya görünmez olması önemsizleşiyordu çoğu kez. Küçük yaşta yalnızlığın okuluydu okulum, ismi ne kolejdi ne de başka bir şey... Ağzımda büyüyen lokmaları yutarsam boğulurum sandığım, tükürürsem de hiç büyüyemeyeceğimi düşündüğüm bir eğitim yeriydi. Evde anne eteğine sürünüşün, babayla yemek kokusunu aynı anda duyup masaya koşuşturmanın, kardeşle “yapışık sakız nerede” oyunlarının olmadığı, mahzun kalmış bir çocukluk yeriydi; hepimizin ne olduğunu anlayamadan hızla büyüdüğü bir okuldu. Ne kadar yanlış yaparsak yapalım eninde sonunda doğruyu kendi kendimize buluyorduk, büyüyorduk. Hepimizin tutunduğu, yaslandığı bir şeyler vardı; benimki kardeşimdi.

Okul hayatımızın en güzel anları kuşkusuz hafta sonlarıydı. Oyun uydurmuştuk. Odalarımızda kot pantolonlar ve tişörtler havada uçuyordu. Kim kimin neyini hızla kapar da giyinirse o giysi o günden sonra onun oluyordu. Ama bu oyunu herkesin kendi odasında, oda arkadaşları ile oynaması gerekiyordu. O gün, o gün... Bilal’in dünya desenli tişörtünü gasp etmiştim. Çok severdi. İstesem vermezdi, biliyordum. Çamaşırlarımızı toplamak bahanesiyle çamaşırhaneye gitmiştim, dünya desenli tişörtü çamaşır ipinden alıp giymiş, üzerine de kendi tişörtümü geçirerek üçkâğıdımı saklamaya çalışmıştım. Odaya geldiğimde “başla” işareti ile dolaplarımızdan tişörtlerimizi, pantolonlarımızı çıkarıp havaya atmaya başlamıştık. Beş kişiydik. Havada uçan tişörtlerden birini kapıp üzerime giymiş, sonra beğenmedim bahanesi ile hem kendi tişörtümü hem de yeni giyindiğim tişörtü aynı anda üzerimden çıkarmış, böylece dünya desenli tişörtle kalmıştım. Yaptığım şey çok aptalcaydı ve yanlıştı elbette ama o tişörte sahip olmayı öyle çok istemiştim ki bana kızsalar da kendimi affettiririm, diye düşünmüştüm. Öyle olmamıştı, çok büyük kavga çıkmıştı, birbirimizin canını yakmıştık ama sonunda o dünya desenli tişört benim olmuştu. O günden sonra oda arkadaşlarımla aramda bir mesafe oluşmuştu. Sanki sevgilerini benden çekmişlerdi. Anlamıştım ki hatayı affettirmek düşüncesi ile affedilmek eylemi aynı düzlemde değildi ve evet işte bir kez daha büyümüştüm. O günlerde, bir daha hiç hata yapmamak, kimseyi üzmemek, haksızlık etmemek için yemin etmiştim. Yetişkin olmak için attığım her acemi adımımda olduğu gibi o zamanlarda da sık sık kardeşimin mavi gözlerine dalıyordum. Evimizdeki o akşama gidip onun yemek masasına bıraktığı gözlüğü alıyor ve camlarını siliyordum. Gülümsüyordu. Hayalimdeki en güzel manzara her daim o gülümseme oldu. Tüm yetişkin hayatımda, her hatamda, her üzüntü verdiğim durumda, okuldaki yeminim enseme yapışacaktı ve ardından kardeşimin gülümseyen yüzüyle teselli bulacaktım.

Bir hafta sonu öğleden sonrasında okulun bahçe duvarına dayanmış halde sokağı izliyordum. O an önümden öylesine güzel bir kız geçmişti ki gözüm kamaşmıştı. Az ötede bir arkadaşı ile karşılaşmış ve durup konuşmuşlardı. O gün Işıl’a âşık oldum. Yanına gidip konuşmak istediğimi söylemiştim. Azarlamış, terslemişti. Kendimi kötü hissetmemiş, hırçınlaşmamıştım. Hatta hoşuma gitmişti. Başarılarımı kutlayanlardan bıkan, o sarsak yanıma sarılıp güç almıştım. Gitmemiştim yanından. Sonunda konuşmuştu benimle. Üzerimde dünya desenli tişörtüm vardı. Sevmişti.

Işıl ve ben her hafta sonunda görüşür olmuştuk. Âşık iki güzel insandık. Birbirimize evlenme sözü vermiştik. Üniversiteye başladığımızda başka şehirlerdeydik. Ne yapıp edip birbirimizi sıkça gördük. Yaz tatillerinde ailemle birlikte olmak için evimize gelirdi. Ben de kış tatillerinde onun ailesiyle olurdum. Birlikte büyüyorduk. Öyle çok büyüdük ki kardeşimin büyüdüğünü görmeye mecalimiz kalmayacak kadar “yetişkin” oluverdik! Kardeşim benimle ve onunla bir iki kez konuşmuştu. “Evlenmek için acele etmeyin” demişti. Işıl ve ben, çocukları dinlemeyen yetişkinlerden olmuştuk; kardeşime aldırış etmedik. Evlendik. Bir yıl sonra oğlumuz oldu. Yağmur. Kahverengi gözleriyle toprak kokuttu tüm evreni. Ekti, büyüttü, hasat etti bizi. Her şeyimiz oldu. Her şeyimiz: Yatağındaki yalnızlığı Işıl’ın! Yatağımdaki yalnızlığım! Kadınsız ve erkeksiz kalan evimiz. Fark etmemiştik bile. Aşkımızı, sevgimizi, yetişkin bedenime küçük gelen dünya desenli tişörtümün mavisine ve kardeşimin bilge bakışına hapsetmiş halde toprağa bata çıka yol almıştık. Yağmur on beş yaşına geldiğinde birden yıllardır sevişmediğimi hatırladım. Oğlumun doğum gününde gençler güzel kızlardan konuşmuştu, ergenlik heyecanları öylesine insandı ki... O yaşlardaki neşeme, hevesime imrendim, çok imrendim. Işıl masaya pasta, börek taşıyordu. Alnında biraz ter biraz da kırışıklık vardı. Çatık mıydı yoksa kaşları? “Beni artık neden hiç öpmüyorsun?” mu diyordu? Yanaşıp öpeyim, istedim, yanağıyla itti dudağımı, “İşim var, görmüyor musun?” dedi. “Görüyorum” dedim. Kutlamanın bitmesini bekledim. Yağmur’u yanıma alıp kardeşime gittim. O geceyi üçümüz, çocukluğumu mışıl mışıl uyuttuğum yatağımda geçirdik. Sabah uyandığımda “Haklıydın” dedim kardeşime. Gözlerini gözlerime dikip dünyayı gösterdi, masasının üzerindeydi, masmaviydi. Küçük değildi bu kez parmakları, yetişkin parmaklarıyla çevirdi dönmesi için dünyayı. Ve döndü dünya, masmavi döndü, döndü, döndü... Kahvaltıdan sonra oğlumu da alıp evimize döndüm. Işıldamayan bir yuvada güneşi istemediğimden geceyi vaktinden önce gökten söküp koynuma aldım. Hapsettim kendimi güpegündüz uykuya. Devrik rüyaların yıktığı harabe bir uykuya.

Çelişki veya bitiş. Hangisi yakışır erkenci aşklara?

Yazmaya merakım, okul yıllarımda ödüllü öykümle başlamıştı. Sonraları masallara yaslandı kelimelerim. Küçük Kirpiyle Büyük Kaplumbağa’yı yazdım meselâ. Kirpinin dikenleri hiç acıtmamıştı kaplumbağayı. Yanıldınız, kabuğu sert olduğundan değil çok büyük oluşundan. Kirpi bir pire kadardı, kaplumbağa ise dünya kadar. Birbirlerine dokunduklarını hiç anlayamamışlardı!

Kardeşim bir yayınevinde yayın kurulundaydı. Yazdıklarımı öyle çok severdi ki. Üç masal, iki öykü kitabım onun çalıştığı yayınevinden yayımlandı. Çok okundu.

Bir imza gününde okuyucularımla birlikteydim. İçlerinden biri, kitabımı masaya koydu, imzalamam için ilk sayfasını açtı ve “İsmim Dünya” dedi. Şaşırmıştım. Dünya! Başımı kaldırıp yüzüne baktım. Kısacık saçı, kısık ve küçük gözleri, incecik bedeniyle çok güzeldi. “Ne hoş isminiz var” diyebilmiştim. “Severek okuyorum