*****

POLAT ÖZLÜOĞLU

PERİ KIZI
AF BUYRUN

*****

Can Çağdaş

Peri Kızı Af Buyrun, Polat Özlüoğlu

© 2019, Can Sanat Yayınları A.Ş.

Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

1. basım: Haziran 2019, İstanbul

Dizi editörü: Cem Alpan

Düzelti: Aylin Samancı Elmasdağ

Mizanpaj: Emin Petek

Sanat yönetmeni: Utku Lomlu / Lom Creative (www.lom.com.tr)

Kapak tasarımı: Seda Yüksel

E-kitap: ISBN 978-975-07-4299-6

CAN SANAT YAYINLARI

YAPIM VE DAĞITIM TİCARET VE SANAYİ A.Ş.

Hayriye Caddesi No: 2, 34430 Galatasaray, İstanbul

Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33

canyayinlari.com

yayinevi@canyayinlari.com

Sertifika No: 43514

*****

POLAT ÖZLÜOĞLU

PERİ KIZI

AF BUYRUN

ÖYKÜ

*****

POLAT ÖZLÜOĞLU, 1974’te İzmir’de doğdu. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü’nde okudu. Çeşitli dergi ve gazetelerde öyküleri yayımlandı. 2015 yılında ilk öykü kitabı Günlerden Kırmızı ve 2017 yılında ikinci kitabı Hevesi Kirpiğinde çıktı.

*****

İÇİNDEKİLER

Anakızhala

Anneler Bilir

Çalı Süpürgesi

Gül Kurusu

Bir Kanatsız Kuş İdi

Peri Kızı Af Buyrun

Ecel Masalı

Tanrı Misafiri

Ceylan Gözleri

Hep Aynı Güz Veyahut Son Dem

Masal Ölüsü

Susku

*****

Annem Ayşe Pür Cihan ve anneannem Zahide için

*****

ANAKIZHALA

Yüzüme niye öyle baktın, tanımaz gibi?

Çok mu değişmişim?

Biliyorum solgunum biraz, kireç gibi mi?

O kadar da değil. Soranlara krem sürdüm diyorum. Saçlarım çıkacakmış. Öyle dedi hemşire. Çıktığını görür müyüm bilmem! Sen hep aynısın valla Anakızhala. Ben ihtiyarladım, sen ufaldın. Ne geldi aklıma bak! Çocukluğunu hayal etmeye çalıştım geçen gece, ama beceremedim. Sanki küçükken de böyle buruş buruştu suratın, kafan da kepçe kadar. Gözlerin patlamış ampuller gibi dışarı taşmış. İçindeki ışık loş, ha söndü ha sönecek. Çocukken de böyle mi bakardın acaba hayata, karla karışık bir kederle? Latife ediyorum Anakızhala. Çok şey düşündüm sen yokken bu ufacık odada. Niye deme. Tek başına yapacak bir şey yok ki yatıp kalkıp eskileri eşelemekten başka. Burada zaman geçmiyor Anakızhala, yat yat gün bitmiyor. Gece desen sünmüş don lastiği gibi çektikçe uzuyor, çektikçe uzuyor, gerim gerim geriliyorum. Sen yanımda olsan böyle olmazdı belki. Özledim. Özlemem mi? O nasıl söz Anakızhala.

Kız hep incecik miydi bacakların böyle değnek gibi? Üzerindeki damarlar mavi, yeşil, cılız akarsular gibi iniyor aşağıya. Arada bir örümcek büyüklüğünde bir yumru toplanıyor, sonra yeniden ince bileklerine ulaşıyor, yamuk parmaklarına varmadan son buluyor. Tırnakların var mı yok mu, naylon mu yoksa jilet mi belli değil! Hâlâ öyle mi? Göster bakayım. Aynı işte. Bir de içe doğru basıyorsun yürürken. Çocukken de böyle yampiri yampiri mi yürürdün, diye geçirdim aklımdan. Bilemedim. Kimselere benzemezdin Anakızhala. Ne anneme ne babama ne siyah beyaz fotoğraflardaki hısım akrabalara. İncecik bir kadındın, bir avuç, bizim gibi iri kemikli değildin. Ellerin bir gül ağacının cılız dallarına benziyordu, gül kokardın hep, gören seni her gün gül suyuna yatıyor sanırdı, bir sarıldın mı günlerce gül kokardık. Biz hepimiz kar beyazdık sen çifte kavrulmuş kahve kıvamında, kemiklerin et tutmadığı için derin toz bezleri gibi sallanıyordu. Gül dedim ya, dikenlerin de vardı. Arada batırırdın, ama hiç acıtmazdı, hâlâ acıtmazsın. Kıyamazdın ki ne bana ne anneme!

Daha dün gibi şu hastaneye gelişimiz. Birlikte gelmiştik. Hatırladın mı? Senin kontrollerin vardı. Gelmişken ben de kolumun altındaki şişliğe baktırayım, demiştim. Kime niyet kime kısmet! Anakızhala, tanıdın değil mi beni? Tanımadın mı yoksa? Aynı değil miyim? Bıraktığın gibi. Son birkaç ayda ben de yıprandım az biraz. Senin aklın yine gidip gidip geliyor mu? Hoş annemi gömdükten sonra ikimizin de aklı az biraz uçmuştu. Sen kimseyi tanımaz olmuştun, ben de sana uymuştum, çocuk sayılırdım seni taklit ederdim, hatırladın mı? Sendeki akıl tutulması, alaca kara bir gecede başlamıştı, annemi toprağa verip geldiğimizin gecesi. Bendeki de annemi, balkondan uçup yere bir çuval gibi düştüğünü gördüğüm sabah aslında. Yıldızsızdı, hem gece hem sabah. İkimiz de tutulmuştuk. O zamanlar bilmiyorduk, nasıl bir travma yaşadığımızı, bu kadar yaygın değildi depresyon, ruhsal çöküntü, ne psikolog vardı doğru dürüst ne ilaçlar. Deli doktoruna gidecek halimiz yoktu ya! Delirdik mi kız, Anakızhala?

Ben daha çocuktum. Önlük giydiğimi hatırlıyorum siyah, yakası beyaz, dantel, sen işlemiştin, kolalı. Sonra giymedim bir daha, annemden sonra yani. Daha memelerim fısırmamıştı. Tomurcuk vardı sadece, dokununca sızlıyordu. Bir de sancı giriyordu içimde bir yerlere, bir bıçak saplanıyordu kasıklarıma, sürtününce geceleri yastığa bir tuhaf oluyordum. Ayaklanıyordu tüylerim, ceyrana kapılıyordum. Ama o geceden sonra yani annemden sonra olmadı bir daha, yoklamadı beni hiçbir şey uzun süre. Ne rüyalarımı ne düşlerimi ziyaret etti öyle şeyler. Senle ben kesildik. Sen zaten asırlar önce kesilmiştin de ben o gece. Öyle demişti, Şefika Hanım Teyze. “Kız üzüntüden, kederden kesilmiş.” Neye üzülmüştüm de öyle olmuştum! Annemin kendini balkondan atmasına mı? Onu düşerken gördüğüme mi? Atlamakla kalmayıp asfaltın üzerinde beyaz geceliğiyle yarı çıplak kıpkırmızı bir kucak gül gibi yatmasına mı? Babamın cenazeye teşrif etmemesine mi? Kendinden yirmi yaş küçük bir kızla –ki sen aşüfte derdin– gitmesine mi? İki başımıza kalmamıza mı? Mahallenin diline aylarca sakız olmamıza mı? Arkamdan deli karının kızı demelerine mi? Of Anakızhala bilemedim valla! Anlayacağın senlen ben kesildik. Aynen böyle oldu. Sen zaten duldun da ben ufacık halimle kurumuştum serilip serpilmeden.

Sabah akşam yoklayan o ağlama krizleri olmasa, halim darmaduman olurdu belki de. Şefika Hanım Teyze, “Ağla kızım,” derdi. “Ağla açılırsın.” Sen susardın. Ağzın yüzün seğirirdi, beni öyle görünce. Acıdan kasılırdın. Konuşamadım bir müddet hatırladın mı? Tat kaldım sanmıştın. Dilim çözülsün diye nerelere götürmüştünüz iki kocakarı. Susuzdedeler, Telli Babalar, kınalı kızlar ne fayda. Kimse çözememişti ağzımdaki düğümü. Şefika Hanım Teyze ile sen kurşun bile dökmüştünüz. Göz göz olmuştu çarşafın üstünde bakışlar. Koca koca çukurlar açılmıştı da benim ağzım ile bacak aramdaki delik kapanmıştı, açılmamıştı epey bir zaman. Ne sana diyebilmiştim ne Şefika Hanım Teyze’ye. Ne günlerdi. Ağda gibi uzardı geceler, çek çek bitmez. Yapışkan, sıcak, tadı geçmiş bir meyve gibiydi, saatler süner dururdu. Yıldırırdı, seni de beni de. Hiç geçmeyecek sanırdım. Hiç büyümeyeceğim, sen hep gidecekmişsin sanırdım. Korkardım... Annem gibi kuş olup havalanmandan, gözümün önünde düşmenden. Beni yalnız bırakmandan ürkerdim.

Kaç yıl kaldık bu evde? Kaç yıl bekledik? Neyi bekledik onu da bilmiyorum ya! Sen ölmeyi, ben seni, sen beni, ben... Ah Anakızhala unuttum valla. Babam olacak o adam –şerefsiz derdin sen– ne aradı ne sordu! Öldüğünden aylar sonra haberimiz olmuştu. Kalpten gitmiş. Sen, “Kalp var mıydı ki kart zamparada kalpten ölsün?” demiştin. Bize yoktu belki de. Başkasına vardı. Allahtan üç kuruş aylığını bağlamışlardı da bana biraz rahatlamıştık. Senin de nerden geldiği belli olmayan emekli aylığın vardı. Gül gibi geçindik kıt kanaat. Şu apartmanda korkuluk gibi kaldık iki başımıza. Sen iyice yaşlandın, ben düşüp dalımdan daha olmadan çürüdüm, koktum. Her şey koktu. Evimiz, eşyalar, kapılar, perdeler, duvar kâğıtları rutubet bağladı, küflendi bizle beraber. Hep ölü evi gibi oldu evimiz. Ekşidik. Ölülerin gölgeleri, kederleri, iç çekişleri eksik olmadı evimizden, üstümüzden, başımızdan. Hep bir kekremsi tat ağzımızda. Yaslı geldik yaslı gittik be Anakızhala.

Evden dışarı çıkamazdım tek başıma, hatırlıyon mu? İkimiz de eve kapanmıştık. Annemin intiharından sonra balkonu da aldırmıştık evin içine, camlardan bir oda olmuştu, pek adım atmadığımız. O günden sonra bir daha balkona çıkamamış, pencerelerinden aşağı bakamamıştım, bakamamıştık. Balkon hayatımızdan çıkmıştı anlayacağın, annemle yıkılıp gitmişti. Çamaşırları bile içeride kurutur, çiçekleri de evin odalarında büyütür olmuştuk. Her yere beraber giderdik. Sokağa, çarşıya, pazara, bakkala, kolun kolumda yürürdük. Ben boylandıkça sen kısalırdın, kamburun çıkardı, ben genişledikçe senin elin ayağın eğilir bükülürdü, ama bana mısın demezdin. Maşallah. İnat eder, gelirdin hep benimle. Niyeyse!

Ben büyüdüm, sen ölmedin. İyi ki ölmedin. Sensiz ne yapardım ben. Yaşayabilir miydim bir başıma? Sanmam. Kafayı üşütürdüm herhalde. Hoş, üşütmedik mi? Hangi ara büyüdüm ben anımsamıyorum! Ne o sene ne daha sonra okula gidemedim. Annemin ölümü, babamın yokluğu bahane oldu. Sen de ben de korktuk her şeyden, günden geceden o zamanlar, daha bir sıkı sarıldık birbirimize. Bir gün genç kız diyeceğim ama dilim varmıyor, kadın oldum hatırlıyon mu? On dört müydüm, yirmi dört mü bilemedim! Dışım öyleydi, belki de içim daha bir ihtiyardı. Âdet olmuştum da sen nasıl sevinmiştin. O buruşuk yüzünde güller açmıştı. Bir tokat atmıştın yanağıma, yüzüme de kan gelsinmiş diye. Şefika Hanım Teyze bile kına yakmıştı, hatırlıyon mu ellerime, ayaklarıma. Ama çok sürmemişti bu bayram. Ertesi gün ateşler içinde şuursuz yanmış, terler boşalmış, günlerce yatmıştım puslu puslu. Sonra bir daha hiç kanamamıştım. Çiçek açmadan tohuma kaçmıştım yani. Sen ne ağlamıştın be Anakızhala. Kuyu gibi gözlerinden yaşlar boşalmıştı sabahlara kadar. Korkmuştum, kör olcan diye. Meğer bazen olurmuş öyle, binde bir de olsa travma yaşayan küçük kızlar âdetten kesilebilirmiş. Ne bilelim! “İçi kurudu,” demişti Şefika Hanım Teyze, dişlerini tıkırdatarak. Allah iyiliğini versin. Fahri doktor gibiydi, yüzüne bakar, pıt diye teşhisi koyardı.

Fırıncı Yusuf’la işi pişirdiğimi de ilk Şefika Hanım Teyze anlamıştı. “Kız senin yürüyüşün değişmiş. Yalancı baharlar yoklamış seni. Yoksa koklattın mı birine kukunu,” demişti de senin betin benzin atmıştı. Terliği yapıştırmıştın kıçıma. Zor kaçmıştım elinden. Sonra sevinmiştin, hoşuna da gitmişti. Bir umut bir heyecan gelmişti üstüne. Telaşlanmıştın yeni gelinler gibi. İstemeye gelecekler diye boşuna beklemiştin günlerce. Ne gelen olmuştu ne soran. Kim ne yapsındı ki beni! Deli kadının evde kalmış kızını, kız kurusunu. Sonra bir-iki kırığım daha olmuştu. Öyle derdin öfkelenince. Kırık. Başka da olmamıştı zaten. Ne kırık ne çıkık. Her şeyin bir mevsimi oluyormuş be Anakızhala, gençliğin de, aşkın da, ölümün de. Biz hep mevsimleri karıştırdık galiba.

Bir de Şule vardı hatırlıyon mu Anakızhala? Bir gece karşı daireye taşınmıştı apar topar. Hemen kaynaşmıştık. Tuhaf bir kızdı. Ne çok gelir gider olmuştum evine. İlk birayı onunla içmiştim, sigarayı da. İlk balkona da onunla beraber çıkmıştım yıllar sonra korka korka. Elimi tutmuştu, sıcacıktı. İçimi dışımı ona açmıştım ilk. Şimdi düşünüyorum da ne çok ilki onunla yaşamışım. Acayip bir kızdı. Erkek gibi kısa, patlıcan moru saçları, zayıfçacık elleri, kolları, ağzından hiç düşmeyen sigarasıyla. Memelerimi ilk ellediğinde bir gece kalbim yerinden çıkacak sanmıştım. Merak demiştim. Sarhoşuz demiştim. Susmuştum. Meraktandı. Meraktan öpmüştüm ben de. Meraktan dilini içime sokmuştu. Kaygandı. Kadife gibi. Meraktan yatmıştık. Meraktandı yani. Sen anlamamıştın. Şefika Hanım Teyze sezer gibi olmuştu. “Kız ne bu Şule’nin evinden çıkmaz oldun. Ne yapıyonuz sabahlara kadar siz kız kıza?” demişti de gerisini getirmemişti. Kızlığım mı kalmıştı. Kıpkırmızı olmuştum. O, börülce tanesi gibi minik gözlerini devirip bakınca suratıma. Belki konduramamıştı. Ben bile konduramamıştım Anakızhala. Bana ne olduğunu bilememiştim, ne olduğumu. Zaten alelacele geldiği gibi bir gün apansız gitmişti. Sessiz sedasız, vedasız. Bir sarılmadan, öpmeden. Kapıyı çalmıştım sabah kahvesi için, açan olmamıştı. Akşam bir daha uğramıştım, kapı yine duvar. Ertesi gün de ses seda çıkmamıştı, daha ertesi günlerde... Sır olmuştu sanki. Balkondaki sandalyeleri örümcek ağları bağlamış, penceredeki çiçekler birer ikişer kurumuştu. Sonra bir sabah birisi geldi eve, bıyıklı, gençten, uzun saçlı bir adam. Çok durmadı içeride. Elinde küçük bir bavulla çıktı. Giderken bizim kapıyı çaldı. Tetikteydim, gözüm kapı deliğinde. Ben bir korktum önce niyeyse. Tedirgin oldum, ama açtım. Bana anahtarı uzatıp yüzüme baktı. Bir tuhaf oldum. Konuşmadı hiç. Adımı bile sormadı biliyon mu? Ben de soramadım, Şule iyi mi diye. Boğazımda düğümlü kaldı her şey. Adam gider gitmez koştum eve. Onu arandım odalarda; kokusunu, soluğunu, gölgesini, kırçıllı sesini. Yatağına uzandım, çarşaflara sarındım, yastıkları kucakladım. Uyumak, hiç uyanmamak istedim düşlerimden. Nasıl bir şeyse? Saçma değil mi? Napayım Anakızhala? Oyalandım içeride. Birkaç fotoğrafını buldum, utanmadan aldım, neden utanacakmışım ki. Bir-iki bluz, bir çift terlik, hep giydiği şortlardan bir tane, bir de ikimizin kahve içtiği fincan takımını... O zaman kafama dank etmişti içine düştüğüm çaresizlik. O zaman anlamıştım meraktan olmadığını hiçbir şeyin. Aşktan yandığımı, kül olup kavrulduğumu o zaman aymıştım ama nafile. Yine de beklemiştim gelmesini aylarca, döner sanmıştım ama dönmemişti. Bir elimde bira bir elimde tuzlu fıstık, ağzımda sigara, yüreğimde bir boşluk. Ne günlerdi ama!

Sonra kaldık mı baş başa? Birlikte yaşlandık be Anakızhala. Ben yaş aldıkça sen sanki çocuklaştın, mızmızlandın. Yani böyle değildin henüz, ben de değildim. Arada dalıp gidiyordun. Kal geliyordu, şimdilerin deyişiyle. Donup duruyordun, öyle içi boş vazolar gibi. İçinde ne çiçekler açıp soluyordu, bilmiyordum. Neler oluyor neler bitiyordu kim bilir? Annemin nesi oluyordun, neden kimimiz kimsemiz yoktu, bilmiyordum. Sen de söylemiyordun. Soramıyordum da. Senden başka niye kimsem yoktu? Niye senin başına kalmıştım, babam neden gözü kapalı sana emanet etmişti beni? Bir de neden sana Anakızhala diyordum? Senin bir adın yok muydu? Kimdin sen? Bir gece çaydan sonra sen dalmışken Şefika Hanım Teyze çıtlatmasa hiç bilmeyecektim belki de kim olduğunu. Uzaktan akrabaymışsın. Ninem sanırdım değilmişsin. Annemin babasının kardeşine âşıkmışsın. Nişanlanmışsınız da. Çok sevmişsin. Askere gidip de dönmeyince –ne haberi gelmiş ne ölüsü uzun süre– seni dedemle evlendirmeye kalkmışlar, sen istememişsin. Kıyametleri koparmış, beklemişsin. Gelecek demişsin de başka şey dememişsin. Aylar sonra nişanlının cenazesi gelince de öyle bir şey istemişsin ki köydeki kimsenin aklı ermemiş lakin yüreği evermiş seni. Yavuklunla evlenmişsin. Erkekler müstakbel kocanın yani meftanın cenaze namazını kılarken kadınlar bir yandan ölünün helvasını kavurmuşlar, bir yandan gelinin, yani senin kınanı yakmışlar. Deli kızın düğünü deyip susmuşlar. Yedi gece ayrılmamışsın mezarının başından. Orada uyumuş, orada uyanmışsın toprağa sarılarak. Aklını kaçırdı demişler, kırklara karıştı, elini eteğini dünyadan çekti zavallı demişler. Lakin sen bir kelam etmemişsin. Her gün mezarlıkta almışsın soluğu. Sonra dedemler büyükşehre taşınırken ailecek seni de almışlar yanlarına. Karşı durmamışsın. Her şeyi bırakıp geride gelmişsin onlarla. Ailenin bütün çocuklarını sen büyütmüşsün, sen analık etmişsin. O yüzden Ana demişler sana. Kızoğlankızmışsın ya, o yüzden Kız demişler, uzaktan akrabaymışsın bir de o yüzden Hala demişler. Anakızhala olmuş adın bu yüzden. Öyle seslenmiş herkes, öyle sevmiş, bellemiş seni. Kimsenin adını bilmemesi, benim bile ninem sanmam bundandır zaar.

Ne dedin Anakızhala? Yoruldun mu? Ben de yoruldum. Bakma böyle yattığıma, nefes alıp verdiğime, kolay mı hastane odalarında ölümü beklemek? Dökme yüzünü hemen. Bozulma. Ne severdin annemi. Ninem doğururken ölünce sen büyütmüşsün, gözlerini sana açmış. Kızım diye almışsın kucağına. Hâlâ gözlerimin önüne gelir bazen, “Evladım,” deyişin anneme. Öyle dolu dolu çıkardı ki o büzgülü ağzından kelimeler, hepimiz evladın olurduk bir anda. Mahalledeki, sokaktaki, şehirdeki, yeryüzündeki bütün annesiz çocuklar, kediler, köpekler evladın olurdu o vakit. O bıyıklı kırışık dudaklarının kenarında asılı kalırdı özlemin, doğuramamışlığın, kadınlığın, kızlığın, analığın, acın, ıstırabın. Ah be Anakızhala. Annem de, “Anam,” derdi sana. Bu ailenin anasız kalan çocuklarına sen analık ettin, az mı? Bizim makus talihimiz de böyle yazılmış; anasız büyümek ve erken ecele varmak. Bir sen ölmedin bir ben. İkimiz de kazık çaktık şu dünyaya. İhtiyarladık ama ölmedik. Yendik mi dersin şu kaderi, erken ölümleri? Bekledik. Bekledin. Sen gömersin beni derdin ya, yine olmadı be Anakızhala. Yine sen gömeceksin. Ben de gidiyorum işte. Merak etme düşmek, atlamak yok. Ecel alacak canımı içimden. Hastalık bu. Sen yine sıranı savdın Anakızhala. Şefika Hanım Teyze, “Allah sıralı ölüm versin,” derdi hep. Onu da gömmüşsün. En son ziyarete geldiğinde bir durgunluk vardı kadının üstünde; bir gözü yerdeydi, bir gözü gökte. Fark etmiştim de diyememiştim. Uykusunda gitmiş demek. Ne güzel. Çekmemiş. Kısık börülce tanesi gözleriyle gülüşü hâlâ hatırımda. Elektrik çarpmış gibi olurdu, her yanı titrerdi hop hop. Bir de takma dişleri. Çamaşır suyuyla yıkardı arada. Hatırladın mı? Dişlerini sen mi aldın? Gül bakayım. Allah iyiliğini versin Anakızhala. Bu halimle güldürdün ya beni. Sen çok yaşa. Ne diyom ben?

Bakma öyle endişeli. İyiyim. “Ağlama,” diyom. Bak doktorlar kaç ay yaşar demişti, yıl oldu be Anakızhala. Az mı? Ölmek de zormuş. Beni de annemin yanına gömersin. Artık darılmaca yok, senden önce gidiyorum yanına diye. Biliyorum annemin mezarının yanını kendine ayırmıştın, ama ne yapalım kısmet banaymış. O da sıkılmıştır, tek başına yat yat nereye kadar! Bırak da biraz hasret giderelim annemle. Sen zaten arkamdan gelirsin. Bilirim duramazsın bir başına. Senden başka kimse de kalmadı zaten bu sülalede. Ellerin ne güzel Anakızhala. Gül kokuyor hâlâ. Bahar gülü müydü?

Kuruduk kız. Susuz kaldık, yapraksız, güneşsiz, dölsüz kaldık, ama kök saldık ya şu fani dünyaya her şeye inat. Ah be Anakızhala. Bakma öyle gözlerini ıslata ıslata. Beni yalnız bırakma oralarda. Bak gelmemezlik yapma sakın.

Gelirsin di mi Anakızhala?

*****

ANNELER BİLİR

Yatağın diğer tarafındaki boşluğu, çarşafın dokunulmamış soğukluğunu yokladı. Derin bir nefes aldı. Doğrulup ayaklarını buz gibi taşlara bastırdı. Bütün gece hiç uyumamış, dayak yemiş gibiydi. Göz altları yine mosmor şişmişti herhalde. Saçlarını topladı. Kalkıp perdeleri çekti. Ölü bir güneş ışığı, pencereden istemeye istemeye süzüldü ve ona dokunmadan duvarlara sığındı. Bu bezginliği, kırgınlığı üzerinde daha ne kadar taşıyabileceğini bilmiyordu.

Mutfağa gitti, kamelyadan bir kaşık, diğer çaydan bir fincan koydu. Raftaki kavanozda küskün bakınan karanfil tanelerinden attı bir tutam çaydanlığa. Kokladı. Karanfilden nefret ederdi. Niyeyse o yokken çayını onun içtiği gibi içmeye başlamıştı. Gözlerini yumdu. En ufak bir tıkırtı bile yoktu içeride. Sessizliğin sesi, diye düşündü. Eşyaların, kıyafetlerin kıpırtısızlığını, perdelerin tiz suskunluğunu, halının üzerindeki adımların iniltisini, duvarların esneyişi ve pencerelerin ardında kalan sokağın uğultusunu dinledi. Birazdan annesi gelirdi. Bu evdeki sessizlikle baş edebilen tek kişiydi. Aksatmadan her hafta sonu geliyordu artık. Hastalığı atlatmış, iyileşmişti, ama işte o ölüm tedirginliği birer kanat gibi asılı kalmıştı omuzlarında. İnkâr etse de öteki tarafa o kadar yakınlaşmak ve güçbela yakasını kurtarıp geri gelmek yalnızlıktan korkar hale getirmişti kadını. Ölümün kenarından bir ısırık alınca tuhaf olmuştu. Yıllardır başına buyruk yaşayan annesi gitmiş, yerine birden evden dışarı çıkmayan, yanından yöresinden hiç ayrılmayan evcil bir kedi gelmişti. Ama o artık nefes almak istiyordu. Eski hayatına dönmek. Dönecek bir şey kalmamış olsa da. “Gelme,” demek istiyordu annesine. Neden gelmesine izin veriyordu hâlâ, neden, “Anne gelme,” diyemiyordu? Diyemezdi. Hastane koridorlarında oda oda, doktor doktor koşturuşları hiç çıkmıyordu aklından. Onca iğne, ilaç, sıvı ve metalle boğuşan annesinin korku dolu gözlerle o söz dinleyen çaresiz küçük bir kız çocuğuna dönmüş solgun, yenik, ihtiyar yüzünü unutamıyordu. Ölümden ölümüne korkan kadın, gözlerinin önünden gitmiyordu. Bir seçim yapmıştı. Basit bir seçim. Annesini seçmişti. Sevdiğini değil. Kim olsa aynısını yapardı. Yapar mıydı?

Derin bir kap çıkardı. Akşamdan kalma çakırkeyif yan yan duran yumurtaları aldı dolaptan. Birbirine vurdu kafalarını ayılsınlar diye. Bir su bardağı tozşeker ekledi kaba. Köpük köpük olmasın diye mikserle çırpmaya başladı. Annesini tercih etmişti. Kim olsa aynısını yapardı. Varsın hayatı, içi dışı darmadağın olsun, ne çıkar. Önemli olan onun iyileşmesi, hayata tutunmasıydı. Birkaç ayda bütün düzeni bozulmuş, hayatının anlamını, sevgilisini kaybetmişti gerçi. Pişmanlık bir örümcek gibiydi, usul usul ağlarını, zihnine, ruhuna, yüreğine hatta bütün eve, odalara, duvarlara, kapılara, eşyalara örmüştü ve yapacak bir şey yoktu. Annesinin kızı olmak böyle bir şey miydi?

Annesine “Mutluyum,” diyordu. O gelince öyle iyi rol yapıyordu ki değme oyunculara taş çıkartırdı vallahi. Jürinin nutku tutulur, kucak kucak Altın Portakal’ı gözü kapalı verirdi, ama annesi yutmazdı, cin gibiydi. Anneler bilirmiş. Bilmesin isterdi. Daha nasıl söyleyebilirdi ya da kaç dilde anlatabilirdi iyi olduğunu annesine? Nasıl inandırabilirdi her şeyin yolunda olduğuna, depresyonda olmadığına, bir travma yaşamadığına? Annesi hastalığını atlatmış olsa da artık kızı kötü olduğu için geliyordu her hafta sonu. Çok şükür kendisi iyileşmişti ama kızının hali perişandı. Kendi evine gitse de aklı buradaydı, o yüzden el mahkûm geliyordu. Bir tanecik kızı vardı şu hayatta. Yoksa o da meraklı değildi gelmeye her hafta sonu, taaa nerelerden kaç yaşında kadın, ölümcül bir hastalıktan yeni kurtulmuş üstelik. Kolay mı sanıyordu? İn bin otobüslere, bu yaşta, bir ayağı çukurda. Yoksa o da bilirdi, giyinip kuşanıp komşucuklarıyla o altın gününden bu altın gününe koşturmayı. Ama bak öyle mi yapıyordu? Geliyordu, hem de koşa koşa biricik kızının yanına. Yeter ki kızı iyi olsun, yüzüne renk gelsin, kendini toparlasın, bir kerecik gülümsesin. Mutlu görmek için kızını neler verirdi, ah bir bilse!

Kabın içine bir su bardağı süt ve sıvı yağ ekledi. Kendi gibi içi kurumuş bir limonun kabuğunu rendeledi. Tekrar çırpmaya başladı. “İyiyim anne,” demişti geçen hafta geldiğinde de her hafta sonu olduğu gibi. Ama annesi duymamış gibi yapmıştı. İşine gelmeyen şeyleri duymazdı zaten. Anneler öyle olurmuş, anne olmadığı için bilmezmiş. Bilse anlarmış. Anlasa dinlermiş. Dinlese bunlar başına gelmezmiş. Ne geldiyse artık başına. “Sen geldin anne,” diyemiyordu. Kendini böyle kapıp koyvermeseymiş iyiymiş. Ne derdi varmış ki? Bıraksa annesi her şeyi hale yola koyarmış. Gözlerinin önünde mum gibi eriyormuş. “Senin yüzünden bu haldeyim, sen hastalanınca bütün hayatım altüst oldu, gelme artık,” diyememişti haliyle. Oysa annesi hiç sıkılmadan, çekinmeden sabaha kadar olasılık hesabının her türlüsünü annece bir içgüdüyle, kendi diliyle yapmaya bayılırdı. Neticede anneydi o anne! Ah bir mürüvvetini göreymiş, bir de torununu. Allah söyletmiş bak. Anneler bilirmiş. Ama o daha en başından anlamışmış bir terslik, bir tuhaflık olduğunu kızında. Yüzünden dökülen bin parçaymış. “Bir hal var sende,” diye düşünmüş. Düşünmüş de diyememiş. Bir sürü adaklar adamış, fallar baktırmış, Telli Babalara, yatırlara, hacılara hocalara gitmiş. Hangi ara gittiyse! Ama kızar diye söyleyememiş. Çekinmiş. Daha en başından anlamış kızının acı içinde kıvrandığını, kimmiş bu kızını üzen hayırsız adam? “Ah anne, bir bilsen, bir bilsen!?” diyememiş, tırnaklarını kemirmekle yetinmişti.

Bir avuç ceviz içini parçalayıp karışıma attı. Annesinin geçen ay getirdiği kuru üzümlerden de bir avuç ekleyip mikserle karıştırmaya devam etti. Fırını yakıp, önceden ısınması için yüz yetmiş dereceye ayarladı. Vakti vardı nasıl olsa. Yine birisi var mıymış diye sormazdı inşallah annesi. Varmış varmış. En son öyle demişti. Niye tanıştırmamış hiç, ziyaretine bile gelmemiş hastanedeyken, niye bir fotoğrafı bile yokmuşmuş evde? Niye? Niye? Niye? Annesinin niyelerinden niyetler tutardı böyle zamanlarda. Niyetler düğüm düğüm dolanırdı. Ama o tüm niyetleri çözüp hepsini tespih taneleri gibi birbirine ilmekleyip boynuna geçirmek, sonra da şu tavana asmak isterdi kendini. Dar gelirdi odalar, ev, içi sıkılırdı. Duvarlara çarpmak isterdi bedenini, bir sinek gibi camlara vurmak. Annesinin gözü önünde pıt diye düşmek... Ama düşmezdi, düşemezdi.

Söyleyemezdi annesine. “Anne aslında ben,” der gerisini getiremez susardı. Dilinin ucundaki sözleri düğümleyip yutardı. Annesi karşısında suyu kaynamış düdüklü tencere gibi yerinde duramaz fokur fokur fokurdar, onunsa aklı gider gelirdi. Bazen de gider gelmez, kaybolur çooook sonra geri gelirdi. Öyle boş gözlerle bakardı. Annesi anlamaz, dinlemez, anlatmaya devam ederdi. Ah ne çok anlatacak şeyi varmış meğer annesinin. Nasıl bir yalnızlıkmış yaşadığı, nasıl bir mutsuzluk, suskunluk. Hastalığını nihayetinde atlatıp iyileştikten sonra sonsuz uykusundan uyanan bir uyuyan prenses eskisi gibi her şeyin elinden kaçtığını fark etmiş ve dört elle sarılmıştı hayata ve ona, biricik kızına. Kendi başına buyruk kadın gitmiş, kızım olmadan asla diyen bir kadın gelmişti yerine. Ne kadar yaşasa kârdı. Haklıydı. Değil miydi? “Ah anne,” derdi bazen içinden ve susardı. Annesi ise dışından diyordu her şeyi. Hatta yıllar öncesine gidip o hiç sevmediği kaynanasına bile hak verirdi. Keşke sözünü dinleyip kızına bir kardeş doğursaymış. O zaman böyle yalnızlık çekmezlermiş. Değil mi ya!? İki kız her şeye yetermiş. Niye bir şey söylemiyormuş! Kafasını sallardı sadece. Ya bak, o da hak vermiş. Kendi hamurundan, suyundan, tuzundan bir kızı daha olaymış ne güzel olurmuş, o zaman hastalıktı, yaşlılıktı yük dağılırmış en azından. “Ne yükü anne,” diyemez, bakardı yüzüne boş boş. Hem kimlere emanet edecekti kızını. Kimseleri yokmuş. Sonra bakarsın onun gibi dilsiz olmazmış öbür kızı. Birbirine destek olurlarmış. Kötü mü? “Anne saçmalıyorsun, hastalık çenene vurdu,” diyemez susardı. Susmanın onlarca çeşidini annesinin önünde sahnelerdi. En sevdiği ise gözlerini belertip susmaktı. Annesi bir nebze olsun o zaman anlardı da birkaç dakika için sesini keserdi.

Kahvaltı masasını balkona kurdu. Reçel, peynir, kekikli lor, biraz da annesinin zeytinyağlı ev salçasından çıkardı. Zeytini de annesi getirmişti geçen hafta, yeşil kırma. Dışı buruşmuş iki domatesle, içi geçmiş bir salatalık çıkardı. Kabuklarını soyup canlarını çıkarır gibi doğradı. Zeytinyağı gezdirdi biraz üstüne. Masaya götürdü. Çay neredeyse demlenmişti. İki su bardağına yakın un döktü kaba. Bir paket vanilya, bir paket kabartma tozunu da ekleyip çırpmayı sürdürdü. Göz göz olmasın diye arada durup annesinin yaptığı gibi içine üfledi karışımın. Sonra kek kalıbının içini tereyağıyla yağlayıp harcı içine döktü. Fırına koydu.

Yatak odasına gidip aynanın karşısına geçti. Darmadağındı üstü başı, saçı suratı, eli ayağı. Annesinin çatallı sesini duyar gibi oldu. “Ne bu halin? Hasta olan sen misin ben mi? Biraz özen göster kendine. Evde kaldın evde. Kimse almaz seni bu suratsız halinle a kızım,” deyişi geldi aklına ve hortlak görmüş gibi gözlerini kocaman açarak bakışı. O konuştukça çatallar batardı her yerine. Kulaklarını tırmalayan sesi, kafasının içini tırmıklardı ama susardı. Yüzüne renk gelsin diye kırmızı allık sürdü, fondötenle göz altı morluklarını kapattı, gözlerine kalem çekti. Saçını topladı, atkuyruğu yaptı. Çiçekli, askılı bir elbise giydi tiril tiril. Balkona çıktı. Bir sigara yaktı. Acele birkaç nefes çekti içine. Sigaraya yeniden başladığını annesinin anlamasını istemediği için yarısına gelmeden attı. Dumanı üfledi hırsla. Elini kolunu salladı üzerine sinmesin kokusu diye. Sonra yola bakındı, yoktu daha.

Sevgilisine ilk çıtlattığında annesinin hastalığını, ölümcül olduğunu yüzündeki o kırgın ifadeyi görmüş yutkunamamıştı. Ne yapacaklarını ikisi de bilememişti ilk birkaç gün. Evden kısa bir süreliğine ayrılmasını istediğinde kem küm ederek canının yandığını anlamıştı. Ama çaresiz durumda olmasa böyle bir şey istemeyeceğini de bilirdi, bilmeliydi. Onun kadar cesur değildi, hazır da değildi, açılamazdı annesine, yapamazdı, şimdi değil. Annesinin hastalığı hazırlıksız yakalamıştı ikisini de. Yarın ne olacağını bilemezlerdi. Doktorlar bir an önce tedaviye başlamak istemişti. Çaresiz annesi tedavi süresince evlerine taşınacak, sevgilisi ise kısa bir süreliğine arkadaşlarından birinin yanına gidecekti. Kendini onun yerine koyamıyordu. Koysa onunla aynı tepkiyi mi verirdi bilmiyordu dürüst olmak gerekirse; elbette üzülürdü ama herhalde öfkelenir, kızardı. Kendini tutamaz, kim bilir neler söylerdi. O ise hemen kabullenmiş, hatta çokça anlayış göstermişti. Giderken gözlerinin mavisinde yağmur öncesi bulutlar görmüş, ânında pişman olmuş, ama zor tutmuştu kendini, “Gitme,” dememek için. Başka bir hal çare bulmak istemişlerdi, ama yapamamışlardı. Yoktu zaten. Annesine onu tanıştıramazdı, ne yeri ne zamanıydı, zaten yalnız yaşadığını sanıyordu, şimdi değil, şimdi olmaz. “Anne, bu sevgilim,” dese annesinin tedaviye başlamasına hiç ihtiyacı kalmazdı zaten. O dakika hakkın rahmetine koşa koşa kavuşurdu.

Ayrılmadan önceki son geceyi unutamıyordu hiç. Annesi gelmeden evdeki tüm fotoğrafları, bibloları, tabloları, dergileri, onları ele verebilecek her şeyi kaldırdılar. En çok da mektupları toplarken yüzleri düştü, adını koyamadıkları bir burukluk hissettiler. Birbirlerinin yüzüne bakamadılar. Mektup yazmayı severdi ikisi de, bir gün ayrı kalsalar sayfalarca yazarlardı; çekmeceler dolusu mektubu kutulayıp istiflemişlerdi dolaplara. O gıkını çıkarmadan yardım etti. Kıyafetler çok sorun olmamıştı. Ama yine de onun sıra dışı kıyafet, ayakkabı ve çizmelerinin birçoğu ortadan kaldırılmıştı. Birazını da alıp götürmüştü zaten. Sonra kitaplar... bir sürü kitap da kutulanıp ardiyeye saklanmıştı. Sonra ikisi de istiridyeler gibi kabuklarına çekilmiş ve sessizce sarılıp uyumuşlardı. Ertesi gün buluşamamışlar, hatta konuşamamışlardı bile, diğer günlerse su gibi geçmişti. Birkaç defa iki arada bir derede telefonlaşmışlardı sadece. Annesi hiç yanından ayrılmıyor, sürekli yamacında yöresinde olsun istiyordu. Bu yüzden mektup yazmayı bile yasaklamışlardı birbirlerine. Neme lazım annesi ezkaza bulsa, kesin okur, her şeyi öğrenebilirdi. Ondan sonra ayıkla pirincin taşını. İşi sağlama almışlardı, en zoru da buydu, mektupsuzluk.

Haftalar geçtikçe uzaklaşmaya başlamışlardı. Aradaki mesafe kısa olsa da soğukluk tam tersine her geçen gün artıyordu. Özellikle annesinin durumu ağırlaştığında farkına bile varmadan bazen günlerce konuşmamış görüşmemişlerdi. Farkına varmayan oydu aslında, ne düşündüğünü bilmiyordu. Sormaya fırsatı bile olmamıştı. Öyle kaptırmıştı ki kendini annesinin hastalığına, tedavisine, doktorlara, hemşirelere, hastaneye, ilaçlara. Kendini hastane koridorlarında kaybetmişti adeta.

Sonra bir gece sevgilisi pat diye çıkıp gelmişti eve, habersiz, hem de sarhoş, kendi anahtarıyla açmıştı kapıyı. Annesiyle mısır patlatmış dizi izliyorlardı. Annesinin meraklı, soran bakışlarına aldırmadan bir süre evin içinde dolanıp durmuştu. Sonra da şişmiş, kıpkırmızı gözlerle annesine kendini çok uzak bir arkadaşı olarak tanıtmış, elini bile öpmüştü. Hiç yapmayacağı şey. Annesi garipsemiş, şaşkın bakışlarla yarım ağızla, “Hoş geldiniz,” demişti. Bir süre üç kadın suspus oturmuşlardı çıt çıkarmadan. Yüzüne bakamamıştı bile. Heyecandan yüreği ağzından çıkacak sanmıştı. Annesi ise arada gözlerini devire devire kaş göz işareti yapmış, hatta, “Kızım arkadaşına bir şey ikram etmedin,” bile demişti. O ise, “Gerek yok,” deyip hiçbir şey söylemeden hemen ayaklanmış kalan birkaç kıyafetini, çizmelerini de alıp gitmişti. Anahtarı da giderken avucuna bırakmıştı. Sanki avucundaki bir kor parçasıymış da ateşi bütün bedenine yayılmış, kıpkırmızı kesilmişti. Bir hoşça kal bile diyememişti ona. Annesi, “Kaçık mı ne, bu saatte. Evlerden ırak. Nasıl bakıyordu öyle deli deli, anahtarının ne işi var onda,” deyince arkasından, “Sevgilim anne,” diyememiş, yerine, “Sevgilisi intihar edince kendini kaybetti, tedavi görüyor, biz de arkadaşlarla destek oluyoruz,” demişti yutkunarak. Gözünde canlanınca ağzından çıkanlar Allah muhafaza yüreği sıkışır gibi olmuş sanki göğsüne koca bir fil yavrusu oturmuştu. Gözlerinin kenarına pusu kuran gözyaşlarını eliyle silmişti. “Ay kızım, yazık valla. Kendini değil ama aklını kaybetmiş. Yaşı da epey geçkin vah vah. Niye intihar etti kocası acaba?” “Kocası değil anne!” diye bağırıvermişti. Annesi yerinden sıçramış bir kaşı havaya kalkmış, meraklı gözlerle yüzüne bakmıştı. Niye kendine hâkim olamamış, sesini yükseltmişti. Aptal kafam deyip içinden kendine kızmıştı. Sessizliği bozan yine annesinin duvarları tırmalayan sesi olmuştu. “Dostu mu yoksa? Ay o daha kötü. Ortada kaldı zavallı.” “Yok anne,” diyememiş, susmuştu bu sefer gözlerini belertip. Hatta intiharı düşünmüştü bir an. Şıklar gözünde birer ikişer canlanıvermişti: A-Zehir; içimi kolay kesin çözüm, biraz sancılı, B-İp; meşakkatli, kopma riski de var, C-Uyku ilacı; yan etkisi çok, hastaneye yetişme ihtimali var, D-Gaz; en hızlısı bu olsa gerek, lakin gazocağı yok evde...

Seçenekler çoktu kararsız kaldı zaar.

İlk büyük kavgalarını o gecenin sabahı yapmışlardı, hem de telefonda. “Neden haber vermeden geldin?” diye sormuştu. Sanki ikisinin evi olduğunu unutmuş, sanki bir yabancıydı. Nasıl pişman olmuştu ağzından çıkanları düşününce. Ama artık çok geçti. O hafta bitmek bilmemişti, ondan sonraki haftalarda da konuşmamışlardı hiç. Sonra bir arkadaşını, onun tanımadığı birisini gönderip, kalan eşyasını da evden aldırmıştı, hiçbir açıklama yapmadan. Arkası çorap söküğü gibi gelmişti. Birdenbire uzaklaşmışlardı. Üzüntüden, hasretlikten bitap düşmüştü. Aynı semtte yaşayıp bir türlü onunla karşılaşmamak tuhaftı. Yeni çekilmiş çürük bir diş gibi hissetmişti kendini o zamanlar. Kovuğunda biriken acı canını daha çok yakmıştı. Bir boşluk duygusu içinde gittikçe büyüyen bir çukur olmuştu. Ama bir yandan da hayatını sürdürmek zorundaydı, işlerini evden yürütmek, annesinin tedavisine devam etmek, annesini hoş tutmak, annesini her şeyin yolunda olduğuna inandırmak, moralini yüksek tutmak, yaşıyor gibi yapmak, havı dökülmüş bir kederle ayakta kalmak zorundaydı. Kaldı da. Kaldı mı? Kim kaldı?

Kavganın sonrasındaki ilk günler arkadaşları, her şeyin düzeleceğini, bu soğukluğun geçeceğini, ikisinin de çocukça davrandığını, çok acele kararlar verdiklerini, zor zamanlar yaşadıklarını söylemişlerdi bozuk plak gibi. Ortada düzelecek bir şey kalmış mıydı peki? Yoksa abartıyorlar mıydı? Durumun saçmalığını görmüyor, bilmiyorlardı. Hadi o görmüyordu, ya Oya? O da mı görmüyordu? Belki daha özenli davransa ya da cesur. “Of!” derdi içinden öyle zamanlarda. Of! Seçme şansı mı vardı sanki? Ne yapsındı, geriye dönemezdi ya! Zamanı geri saramazdı.

Aylar sonra annesi tamamen sağlığına kavuştuğunda övünerek Azrail’e afili bir çelme taktığını önüne gelene anlatıp durmuştu. Tekrar morali yerine gelmiş, eski heyecanına, neşesine kavuşmuş, üzerine bulaşan ölüm kokusu az biraz dağılmıştı. Hastalığın verdiği tedirginliği, yorgunluğu zamanla üzerinden atmıştı. Turp gibiydi valla hatta eskisinden daha iyi. Ve sonunda annesi mutlu mesut, biraz da buruk, aklı kızında istemeye istemeye evine dönmüştü. Hep bu ânı; annesinin gitmesini, yalnız kalmayı beklemiş olsa da annesi olmadan geçirdiği ilk gece berbattı. Kimseye söyleyememişti, ne arkadaşlarına ne Oya’ya. Tek başına o kadar çok içmişti ki sabaha doğru şaraptan, ağlamaktan ve yorgunluktan kanepede sızıp kalmıştı. Kime ağladığını bilmiyordu ya da neye? Annesine mi, annesinin ölümden güçbela dönmesine mi yoksa gittiğine sevinmesine mi, Oya’ya mı, aptallığına mı, bencilliğine mi yoksa her şeye, kendine mi?

Çok değil birkaç hafta sonra annesi bir sabah kapıda belirdi. Hiç teklifsiz, sessiz sedasız davetsiz bir misafir gibi geldi. “Gelme,” diyemedi. “Git,” de diyemedi. “Hayatıma kaldığım yerden devam etmek istiyorum,” hiç diyemedi. Zaten kaldığı bir yer yoktu. Canı içinden çekilmişti bir kere. Hiçbir şey söyleyemedi ne annesine ne Oya’ ya. İçine kapandı. Oya’yla karşılaşmak, ona gitmek, af dilemek, pişmanlığını göstermek istedi ama yapamadı. Neden böyle ayrı düştüklerini bilmiyordu. O kadar çok severken bunca hasretlik çekmek saçmaydı. Evet, tek kelimeyle saçma. Hiç yakışmıyordu aklı başında iki kadına, bu aşka. Aşk... Yine de Oya’yı görmeye gidemedi. Arayıp soramadı. Mektup bile yazamadı. İçindeki özlemi, pişmanlığı dillendiremedi. Tutuldu, adeta ay gibi, güneş gibi içine çekildi.

Annesinin anahtarı vardı nasıl olsa. Elinde öteberi. Hep söylerdi taşıma diye. Yiyen yok, diyemiyordu tabii. Getirmesin istiyordu. Tencere tencere yemek. O gittikten sonra ya günlerce yenmediği için bozuluyor ya da komşulara dağıtıyordu. Kek pişmiş midir acaba? Neyse annesi bakar nasıl olsa. Kıpırdamadı yerinden.

Bu defa annesine anlatacaktı. Zamanıydı artık. Ne olursa olsun ne tepki verirse versin. Bu defa söyleyecekti. Sırtında büyüyen kamburdan kurtulmak istiyordu. Bir bir anlatacaktı yaşadıklarını. Onun yüzünden berbat halde olduğunu, onun yüzünden hayatının altüst olduğunu, sevgilisinden ayrıldığını söyleyecekti bu defa. Ve sevgilisinin Oya olduğunu, hani şu bir akşam pat diye gelen kadın. Normal insanlar gibi, bir anne kız gibi oturup konuşacaktı. Gözünde canlandırmaya çalıştı bu sahneyi. Mümkünatı var mıydı? Yoktu sanki. İkisinden birinin sağ çıkamama olasılığı hâlâ yüksekti. Ya annesi kalpten gider, bir yerine inme inip Azrail’e gelin olur ya da kendisi cinnet getirip balkondan aşağı atlardı. Hoş her iki durumda da sağ kalabilirlerdi. Annesi alışkındı gidip geri gelmelere öte tarafa. Balkon da yeterince yüksek değildi zaten kendisi için, birkaç kat daha yukarıda olaydı evi iyiydi.

“Kapıda bir mektup buldum. Senin adın var üstünde. Gizli bir hayranından mı yoksa? Bu zamanda mektup bırakanı da görmedim hiç. Kim bu şanslı ada...” Sustu annesi. Mektubu uzatıp mutfağa gitti. Kek yapmışsın diye seslendi. Bardak, tabak sesleri geldi içeriden. Birkaç saniye sonra vanilya kokusunu da peşinden sürükleyerek geri döndü annesi. Zarfı hâlâ açamamıştı. Onun yazısıydı zarfın üstündeki sert, keskin kıvrımlı yazı. Kıpkırmızı oldu yüzü. Sesindeki titremeyi saklamaya çalışarak, “Anne,” dedi, yüzüne baktı, hastalıktan sonra epey yıpranmış buruşuk, ufalmış yüzüne. “Evet,” dedi kadın iri gözlerini meraklı ihtiyar bir kız çocuğu gibi kocaman açıp. “Sevgilimden. Oya’dan. Senin yüzünden ayrıldığım kadından. Korkak kızına âşık, başka bir kadından,” diyemedi. Sustu, dudaklarını dişleyip ısırdı sadece. Annesinin gözlerinde püsküllü bir hüzün vardı. Koyu bir gölge. Keşke söyleyebilseydi. Bir sigara istedi annesi. Bakıştılar. Annesinin sigara içmediğini sanıyordu. Kendisinin içtiğini de bilmediğini. “Hadi,” dedi annesi. “Bazen ben de içiyorum. Çok efkârlanınca. İçmediğini söyleme sakın. Bir gün anne olunca sen de anlarsın. Bilmiyorum mu sanıyorsun?” deyip sustu. “Neyi?” diye soramadı. Bir tane yakıp annesine uzattı. Bir tane de kendisine yaktı. Derin derin içlerine çektiler ilk nefesi. Acımsı dumanı birlikte üfledi havaya ana kız. Annesi elini tuttu. Yüzüne bakmadan karşıya doğru dönerek, “Konduramamıştım,” dedi. İkisi de sustular. Sessizlik kuru bir yaprak gibi usulca düştü aralarına ve çıtırdayıp sarı sarı dağıldı bir an. Sonra martıların çığlıkları ve rüzgârın uğultusu girdi araya. İki kadın da sigaralarını yer gibi içtiler telaşla. Mutfaktan çayın eski tren düdüklerini andıran çığlığını duydular sonra. Sigaralarını balkon demirinde söndürdüler. Aşağı fırlatıp birbirlerine baktılar kaçamak, sonra çatıların üzerindeki bulutlara çevirdiler bakışlarını. Dudaklarını ısırdı ikisi de, ana kız köşeye sıkıştıklarında hep böyle yapardı. “Eee ne yazmış açmayacak mısın?” dedi. Birbirlerine baktılar. “Kek kabarmıştır artık, fırından çıkarsam iyi olur, biraz dinlensin bari, çay da oldu,” dedi ve mutfağa gitti annesi.

Zarfı evirdi çevirdi, kalbinin gümbürtüsü camları, duvarları titretiyormuş gibi geldi. Telaşla çıkardı zarfın içinden mektubu. Baktı sayfaya. Bomboştu. Sayfalarca mektuplara alışık olduğundan şaşırdı önce. Bir an tedirgin oldu. Kirpiklerinin ucuna kadar yürüyen serin gözyaşlarına engel olamadı. Sonra tek bir sözcük gördü sayfada. Bulanık. Bembeyaz kâğıdın ortasında bir küçük karaltı. Tek bir sözcük her şeyi anlatmaya yetiyordu demek. Üç hece. İçinde kocaman bir dönme dolabın rengârenk ışıkları yandı söndü, yandı söndü.

“Özledim.”

Annesi geldi elinde çaydanlıkla. Kızına bakamadı. Dilinin ucuna kadar gelen şeyi sormaktan vazgeçti. Alacağı cevaba hazır olup olmadığından emin değildi hâlâ. Yüzü bir yap bozun yarım kalmış haline benziyordu. “Kek neli?”

*****

ÇALI SÜPÜRGESİ

Onunla tanışana kadar hiç âşık olmamıştı. Kırık dökük şeyler kalmıştı aklında çocukluğundan, ergenliğinden aşka dair. Anahtarı kayıp tozlu bir çekmecenin dibinde kilitli anı kırıntıları. Hatırlamaya değer mi? İlkokulda dişlerinde tel olan Remzi vardı mesela. Hep gazoz alırdı ona. Hoşuna giderdi gazoz, Remzi’yi düşünmezdi hiç. Bir de Cemil vardı, bakkalın çırağı. Sapsarıydı kafası, kırpılmış kuzulara benzerdi. Sevimliydi. Eteğini açıp da külotunu gösterince ona sakız verirdi. Başka var mıydı? O geçerken ıslık çalan berber Ömer vardı. Kız Ömer derdi herkes. Bazen dükkâna çağırır, saçlarını tarayıp örer, toka hediye ederdi. Bir de yatılıda okurken bekçilik yapan Mesut vardı. Gece gelir bıyıklarını bacaklarının arasına sürterdi. Gıdıklanır gülmek gelirdi içinden. Sonra inleye inleye girerdi içine. Acıtırdı, ama susardı sıkardı dişlerini. Bunların hiçbirinin aşk macerası olmadığını sonradan öğrenmişti. Filmlerdeki, fotoromanlardaki aşklar başkaydı. Âşık birisine hiç rastlamamıştı, ne çocukken ne de sonrasında. Ne annesi babasına âşıktı ne de babası annesine. Hiç onları birbirlerine aşkla sarılırken görmemişti. Sarılan kendileri olmazdı, karaltıları olurdu yalnızca. Babasının uzun gölgesi, annesinin cılız gölgesini kaplar, önce kırar, döker, ezer, duvardan duvara çarpar sonra üzerine yağar kapkara ve yığılırdı. Arkasından bıçak gibi bir sessizlik hıçkırır, bir tıkırtı duyulur, sanki saçlarını tarar gibi kederli bir an, annesi elinde çalı süpürgesi dolanmaya başlardı evin içinde, oradan oraya saat sabahın körü. Hışır hışır... hışır hışır... bütün evi tavaf ederdi.

Yıllar önce buz gibi bir odada yarı baygın yatarken gözlerini zorlukla açmış ve karşısındaki kapkara gözlere dalıp yitmişti bir an. Parlak yıldızlı geceleri andıran gözbebeklerine, dipsiz denizlere dalar gibi batmış ve gözlerin kıyısındaki uzun kirpiklere tutunarak nefes nefese çıkmıştı gün ışığına. Bu gece karası bakışların, bu dingin sonsuzluğun, bu karanlığın içinde kaybolmak istemişti o an. Onca denemeden, onca boşluktan, onca kaybedişten, vazgeçişten sonra ilk defa hayata tutunmak istemişti. Onun kara gözlerinde kendini görünce –uzun zamandır unuttuğu, ölüden farkı olmayan içindeki kızı– bir tuhaf olmuştu. Yüreğinde saklanan bir türlü büyüyememiş o kız çocuğuyla göz göze gelince, ilk defa kaldığı yerden hayata devam edebileceğine inanmıştı. İlk defa bir sebep bulmuştu yaşamaya dair. Bu adam, aşk demekti.

Arkası çorap söküğü gibi gelmiş, çok çabuk olmuştu her şey. Tedavi sürecine girmiş, kendini toparlamış, onunla günaşırı seanslara başlamış, ama ona içini, içindekileri, biriktirdiklerini, ona dair düşündüklerini bir türlü dökememişti. Utanmıştı, bir kız çocuğundan farkı yoktu onun karşısında. Dikkatini çekmeyi başaramamıştı. Aralarında hep ince, görünmez, demirden bir tül perde vardı. Onu aşamamış, onun da aşmasına izin vermemişti. Kozasının içine saklanmış bir tırtıl gibiydi, bir türlü kelebeğe dönüşemiyordu. Doktor ve hasta olmaktan öteye geçemiyorlar, düşlerindeki iki sevgili olamıyorlardı. Onun ne düşündüğünü bilmiyordu.

Sonra bir gece, yine hortlamıştı içinde pusuya yatmış ölü kızlardan biri. Bu defa sebepsiz değil, onun için, onun dikkatini çekmek, onu uyandırmak, içindeki doktoru öldürüp erkeği canlandırmak için, ona kavuşmak içindi hepsi. Dikkatli davranmıştı bu kez. Sakınmıştı kendini elindeki pis pis sırıtan jiletten. Usulca çiziktirmişti tenini, zarifçe kesmişti bileklerini, ürkerek dokunmuştu bu defa parmakları testereye benzeyen jilete, titreyerek hatta. Bütün bıçkınlığına rağmen jilet derine, daha derine girememişti, dişleyememişti etini daha öncekiler gibi iştahla. Uyuşturan acı yoktu bu defa bedeninde. İçinden ılık ılık süzülen bir tereddüt vardı sadece. Sevdanın tereddütü.

Damarlarındaki ılık kan sızmaya başlayınca usul usul bileklerinden kül rengi halıya, öbek öbek sardunyalar açmıştı bir anda o kül yığınının ortasına. İçinden annesinin öğrettiği bütün duaları okumuştu bu sefer. Gözleri kapanırken telefon elinden düşmüş, onun çatallı sesini duymuştu en son, “Alo, alo... Neyin var? Alo,” diyen sesiyle yuvarlanmıştı zihninde açılan kuyulara. Sonrası çok kolay olmuştu, kapının kırılması, hastaneye yetiştirmeleri, adını fısıldaması, onun tedirgin yüzünü görmesi, kesip biçip dikmeleri yırtıkları, düştüğü dipsiz çukurdan çıkarıp uyandırmaları. Bu defa iştahla koca gözlerini açmış, ona bakmış, bu defa ilaç sersemi, darmadağınık yüzü, bulanık zihniyle, “Seni seviyorum,” deme cesaretini göstermişti, kapkara gözlerine bakarak. Sadece iki kelime. Sonra elini tutan kocaman esmer ellerin içinde kaybolmuş, bir avuç olmuştu bedeni. Kendini kaybetmiş ve düşmüştü alışık olduğu derin uykulara ama bu defa kurtarılmaktan, uyandırılmaktan, ona tutunmaktan memnundu. Ona yüreğinde sakladıklarını fısıldamaktan mesut kapanmıştı yağmur gözleri. Uyandığında buz gibi odada tek başına değildi bu defa, yanı başında bulmuştu onu, doktorunu. Masallardan kaçıp da gelmiş beyaz önlüklü bir prens gibi ışıl ışıldı yüzü. “Sakın bir daha bunu bana yapma,” dediğinde doktor, endişeyle bakmıştı onun yüzüne, sonra bir an duraksamış incecik ellerini tutmuştu sımsıkı. İşte o zaman bir daha onsuz yaşayamayacağını anlamıştı, onsuz nefes alamayacağını, o olmadan asla tamamlanamayacağını. O dakika yeniden doğmuş, gözlerini yeniden açmıştı dünyaya. O adam ikinci bir şans vermişti, ikinci bir hayat ona, var olmaya bir sebep, doktoru değil kocası olarak.

Şimdi üzerinden kaç yıl geçtiğini hatırlamıyor bile. Âşık olduğu adamla evlendiği o günleri düşündükçe içi cız ediyor. Ne kadar çabuk olmuştu her şey ne kadar acele. Göz açıp kapayana evlenmişlerdi. Kimdi âşık olan, hangisiydi aşka sorgusuz sualsiz sarılan? Kimdi tetiği çeken? Düşünmemişti hiç. Apar topar giymişti beyaz gelinliği. Annesi görse gözyaşlarını tutamaz, tülbentin ucuyla silerdi kirpiklerinin ucuna birikenleri, mahcup, dilsiz bir hevesi saklardı içinde. İncecik dudaklarında bir mahsun tebessümün gölgesi titrerdi belki de. Doğru dürüst sevinemez, umutlanamazdı. Kim bilir? Belki gülümserdi.

Aşk neydi? Kafasında kendi elleriyle besleyip büyüttüğü, yoktan var ettiği bir şey miydi? Yoksa onun hediye verdiği aşkı mıydı gerçek olan? Yoksa aşktan daha başka bir şey mi vardı aralarında? O günlerde hiç sorgulayamadı bunları, kapılmıştı bir kere. Sevmişti. Neden ilk karşılaştıklarında değil, neden tedavi sürecinde değil, neden daha sonraki intiharının ertesinde ve neden dudaklarından dökülen o iki sözcükten sonra? Neden ilk o dillendirmemişti? Bir sürü neden, bir sürü soru vardı aklını kurcalayan? Ucu yanık bu sorular yıllar geçtikçe ağulanıp demlenmişti içinde. Durulunca sular, çekilince dalgalar, bir düzene kavuşunca yani alışınca evliliklerine, tenlerine, huylarına sularına, birbirlerine, ara ara yoklamaya başlamıştı zihnini bu sorular. Saklı zamanlarda, gündüz uykularında, bölük pörçük rüyalarda, en çok da yalnız kaldığında, mobilyaları iştahla kemiren tahtakuruları gibi yiyip durmuştu içini, toza dumana bulamıştı, zihninin çıkmaz sokaklarını. Esmer, bıyıklı, ince uzun bu düşü kendisi mi yaratmıştı yüreğinde bilememişti, emin olamamıştı çoğu zaman. Bir tereddüt asılı kalmıştı kirpiklerinde. Beklediğinin o olduğuna neden bu kadar emin olmuş, ona sarılmış ve sımsıkı tutunmuştu, bilememişti. Bir ilaç tedavisinden çıkmış, başka bir ilaca başlamış gibi hissetmişti aylarca. Bağımlı olmuştu ona, doktoruna, kocasına, biricik aşkına. Onunla nefes alıyor, onunla mutlu oluyordu. Gülmeyi, sevmeyi, sanki hayatı yeniden onunla öğreniyor, onunla yaşama katlanıyordu. Her şey onda değer kazanıyordu. Şimdi düşününce o günleri, o katıksız arzuyu, içine gömüldüğü delice saplantıyı, bedenini uyuşturan o ucu keskin tutkuyu nasıl böyle gözlerinin kör olduğunu anlayamıyor. Belki de aşk böyle bir şeydi. Filmlerdeki, kitaplardaki aşklardan bir farkı yoktu yaşananların. Belki de kimin başlattığı önemli değildi. Belki de aşk bunların hiçbiriyle alakalı değildi.

Zaman geçtikçe alışmıştı, unutmuştu, vazgeçmişti sorulardan, cevaplardan. Her şeyi; öncesini, sonrasını, geçmişini, sırtındaki kamburları, arkasındaki ölüleri, ensesindeki kefensiz gölgelerin nefeslerini geride bırakmıştı, bıraktığını sanmıştı aklından, yüreğinden. Unutmak kolaylaştırmıştı yaşam denen bu meşgaleyi. Onunla karşılaşana kadar yaşadıklarını, yaşayamadıklarını, gömdüklerini, gizlediklerini, aldığı ilaçları, damarlarından sızan morfinleri, biriktirdiği jiletleri, kanının acımsı kokusunu, sayısını unuttuğu kopuşları, bileklerindeki kesiklerin izini unutmuştu. Belki de üstünü örtmüş, halının altına süpürmüştü her şeyi annesi gibi, zihninin karanlık kuytularına. Annesi her şeyi süpürürdü; tozu, kiri, pası, pisliği, kusmuğu, öfkeyi, yalnızlığı, kini, acıyı, kırık tabakları, cam bardakları, rakı kokan düğmeleri, ekmek kırıntılarını süpürüp yok ederdi halının altına, koltuğun altına, dolabın altına, kapılar ardına. En güzel o süpürürdü. Her Allahın günü elinde süpürge, oradan oraya dolanıp dururdu bir avuç kadın ufacık evin içinde. Dillendiremezdi derdini, tasasını, sıkıntısını. Süpürerek başa çıkardı hayatla. Komşular imrenirdi uzaktan, ne temiz kadın diye. Oysa bilmezdi kimse, görmezdi süpürgenin sarı tellerine takılan gözyaşlarını, korkularını, acılarını, kabuk tutmuş yaralarını. Gıptayla seyreder gibi yaparlar, sonra da çevirip başlarını dönerlerdi sırtlarını, akbabalar gibi hasetle guruldayarak. O zaman annesinin yüreği göz göz olur, ortalığa saçılırdı. Kimsenin aklına gelmezdi toplamak.

O da severdi süpürmeyi annesi gibi. İlk süpürdüğü geceyi anımsardı. Aydede sıkıntıdan yıldızları sayarken bir gece yarısı babası ile annesi ölüvermişti pat diye. Bu defa annesi değil o süpürmüştü etrafı. Düşen saksıları, kırılan porselen tabakları, parçalanan aynayı, dökülen kuru fasulyeyle pilavı, devrilen kül tabağındaki izmaritleri, yırtılan perdeleri, içi rakı dolu parçalanmış cam sürahiyi, bacakları kopmuş sehpayı büyük bir maharetle süpürmüştü tıpkı annesi gibi. Yakışmıştı eline süpürge. Aynanın karşısına geçip kendine bakmıştı bir süre, elinde süpürge dönüp durmuştu odaların içinde. Sonra annesinin kaskatı cansız bedeninin yanına koymuştu babasını. İlk defa sessizliklerine kulak kabartmış, soluksuz suskunluklarını izlemiş enikonu sevmişti ikisinin bu cansız hallerini. Renkleri biraz soluktu önceleri ama onun da çaresini bulmuştu, annesinin dudaklarını boyamıştı keçeli kalemiyle, tırnaklarına da pespembe mumboya sürmüştü. Saçlarını da bir güzel örmüştü. Babasına bayramlık ceketini giydirmiş kravat bile takmıştı. Bir şişe kolonyayı boca etmişti üstüne rakı kokmasın diye. El ele tutuşturmuştu bir de ikisini, okuldaki arkadaşlarının anne babaları gibi, diğerleri gibi. İkisini böyle seyretmişti günlerce. Günlerce aralarına kıvrılıp uyumuştu. Ne düşler kurmuş ne oyunlar oynamıştı birlikte. Sonra kokmaya, katılaşmaya, renkleri değişmeye, elleri, ayakları, yüzleri morarmaya başlayınca evin kapısı çalınır olmuştu. Bir gece bir sürü insan kapıya dayanmış, zorla eve girmiş, apar topar alıp götürmüşlerdi ikisini de. Babası annesini bıçaklamıştı, annesi de babasını. Öyle demişti konu komşu, polis öyle geçmişti tutanaklara ve gazeteler öyle yazmıştı manşet manşet. Oysa annesinin elinde bıçak yoktu. Babasının karnındaki delikleri açan o değildi. Başka bir bıçaktı, minicik parmakların tuttuğu dilsiz, kayıp, kimsenin görmediği bir metal parçası, sadece annesinin gördüğü, gözlerini yummadan önce yüzüne huzurlu bir tasanın lekesini bırakan, içinin acısını usulca akıtan bir bıçak. Kimse sormamış, anlamamıştı. Bulamamıştı hiçbiri, aramamışlardı bile diğer bıçağı. Küçük kız onu da süpürmüştü bütün öteberiyle koltuğun altına.

Şimdi yine süpürge elindeydi. Annesinden kalan tek yadigâr bu çalı süpürgeleriydi. Onunla evlendikten sonra, biricik kocası, doktoru, aşkıyla içindeki boşluğu, sıkıntıyı unutmanın, eski korkuları gidermenin yolunu eline bir çalı süpürgesi aldığında bulmuştu. O zaman her şeyden kurtulmuş, dingin hissetmişti. Yıllar sonra ilk defa annesi gibi semt pazarına gitmiş, bir sürü çalı süpürgesi almıştı. Başka süpürge kullanmazdı hiç. Çalı süpürgesinin sarı topuzunu tuttuğunda annesinin sert, damarlı, şiş ellerini tutmuş, solgun pütürlü parmaklarına yapışmış gibi hissederdi. Canı sıkılınca, annesini özleyince, aklı karışınca, anılar üşüşünce sinekler misali vızır vızır üstüne, kalkar her yeri süpürürdü, evin altını üstünü, halıları, dolapları, kapı arkalarını, masa altlarını, koltukları, tavanları, kıyıyı, köşeyi, balkonu, her yeri elinde sarı çalı süpürgesi, süpürüp dururdu kocası gelene kadar. Sırdaşı gibiydi süpürge onun için, süpürerek içini dökerdi, arınırdı geçmişten. Kocasına söylese güler, alay eder hatta kızardı belki. Doktorluğu tutardı yine. Onun için söylemedi, söyleyemedi. O yokken bütün gün evi dört dönerdi süpürgeyle. Çoğu zaman beli ağrır, bacaklarına kramplar girer, yorgunluktan kolları kopardı. İki büklüm onca saat gezinmekten bitap düşerdi. Sonra ortalık