*****

MO YAN

İRİ MEMELER VE
GENİŞ KALÇALAR

*****

Can Çağdaş

Fengru Fei Tun, Mo Yan

© 1996, Mo Yan

© 2014, Can Sanat Yayınları A.Ş.

Bu eserin Türkçe yayın hakları The Wylie Agency (UK) Ltd.

aracılığıyla alınmıştır.

Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında
yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

1. basım: 2014

Dizi editörü: Cem Alpan

Yayına hazırlayan: Seçkin Selvi

Mizanpaj: Emin Petek

Kapak tasarımı: Utku Lomlu / Lom Creative (www.lom.com.tr)

E-kitap: ISBN 978-975-07-2580-7

CAN SANAT YAYINLARI

YAPIM VE DAĞITIM TİCARET VE SANAYİ A.Ş.

Hayriye Caddesi No: 2, 34430 Galatasaray, İstanbul

Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33

canyayinlari.com

yayinevi@canyayinlari.com

Sertifika No: 43514

*****

MO YAN

İRİ MEMELER VE
GENİŞ KALÇALAR

ROMAN

2012 NOBEL EDEBİYAT ÖDÜLÜ

Çince aslından çeviren

Erdem Kurtuldu

*****

Mo Yan’ın Can Yayınları’ndaki diğer kitapları:

Kızıl Darı Tarlaları, 2013

Yaşam ve Ölüm Yorgunu, 2015

Değişim, 2016

Saydam Turp, 2017

*****

MO YAN, 1955’te Çin’de doğdu. Kültür Devrimi sırasında on bir yaşındayken okulu bırakıp çiftçi olarak çalışmaya başladı. Ardından bir pamuk fabrikasında çalıştı ve yazmaya başladı. İlk çalışmaları daha çok Mao dönemine özgü toplumcu gerçekçi tarzdaydı. 1976’da Kültür Devrimi hareketi sona erince Mo Yan, Halk Kurtuluş Ordusu’na katıldı ve bir yandan orduda görev yaparken öte yandan yazmayı sürdürdü. Asıl adı Gun Móyè olan yazar, 1984’ten itibaren Çince “sakın konuşma” anlamına gelen Mo Yan adını kullanmaya başladı. Time dergisinin “Çin’in en ünlü, en sık yasaklanan ve en çok korsan baskısı yapılan yazarlarından biri” olarak tanımladığı Mo Yan’ın başlıca romanları arasında, Kızıl Darı Tarlaları, “Sandalağacı Azabı”, Yaşam ve Ölüm Yorgunu, Değişim, “Kırk Bir Havan Topu”, “Sarmısak Baladı”, “İçki Cumhuriyeti” bulunuyor. Öte yandan “Usta Gittikçe Daha Komik Oluyor” adlı öykü derlemesi ve “Patlama” adlı öykü kitabı vardır. Mo Yan, 2012 Nobel Edebiyat Ödülü’nü alırken Çin’de doğan ve Çin’de yaşamayı sürdüren ilk Çinli Nobel ödüllü yazar oldu.

ERDEM KURTULDU, 1981’de İstanbul’da doğdu. 2006’da Ankara Üniversitesi DTCF Sinoloji Bölümü’nden mezun oldu. Aynı yıl Çin hükümetinin verdiği bursla Beijing Dil ve Kültür Üniversitesi’nde Çince dil çalışmalarına devam etti. Çin’den döndükten sonra çeşitli sektörlerde tercüman olarak çalıştı. Çevirmenin bir de YKY Kâzım Taşkent Klasik Yapıtlar Dizisi için hazırlayıp çevirdiği bir şiir derlemesi vardır.

*****

Bu kitabı annemin ruhuna adıyorum.

*****

Önsöz

1995 yılı ilkbaharının başlarında köyümde küçük bir evde kitabın başına, “Bu kitabı annemin ruhuna adıyorum,” diye yazdığımda gözlerim yaşlarla dolmuştu. Böyle yazdığım için bazı kişilerin benimle alay edeceğini ve hatta beni kötüleyeceklerini biliyordum, öyleyse buyursunlar. Bu kitabı sadece anneme değil dünya üzerindeki tüm annelere ithaf ediyorum. Böyle yazmanın bazı kişilerin benimle daha çok alay etmesine ve hatta beni daha da çok kötülemelerine neden olacağını da biliyorum, öyleyse buyursunlar. Kitaptaki anneye gelince. Feodal ahlakın baskısı ona feodal ahlaka karşı gelen bir sürü şey yaptırıyor, bunlar siyaseten doğru şeyler değil ama tüm bunlara rağmen onun aşkı, kabaran bir deniz ve uçsuz bucaksız bir toprak gibidir.

Bu romandaki anne karakteriyle önceki romanlarımdaki anne karakterleri arasında dağlar kadar fark olmasına rağmen yine de bu anne karakterinin mükemmel bir anne olduğunu ve hatta anneliği çok daha iyi temsil edip anneliğin sınırlarını da aşan mükemmel bir anne figürü olduğunu düşünüyorum. Kitabın önemli başka bir karakteri de annenin misyoner bir papazdan olan melez oğlu Shangguan Jintong’dur, bu Altın Oğlan bir “meme düşkünü”, boylu poslu, yakışıklı biri olmasına rağmen karakteri zayıf, tüm hayatını annesinin memesinden ayrılamadan geçiren, manevi bir cüce. Böyle bir karakterin kaderi yanlış okumalara ve tartışmalara çok açıktır. Geçtiğimiz yıllar içinde bu karakter hakkında yapılan bir sürü yorum duydum ve okudum, bence en doğru olan okuyucunun kendi görüşü. Edebiyatın en büyük cazibelerinden biri belki de yanlış okumalardır. Kitabın yazarı olarak Shangguan Jintong’un bazı çağdaş Çinli aydınların cisimleşmiş hali olduğuna elbette ki ben de katılıyorum. Shangguan Jintong’un benim ruhumun bir yansıması olduğunu itiraf etmekten hiç korkmuyorum, hayranı olduğum bir filozofun da dediği gibi: “Çağdaş Çinli aydınlarının ruhlarının derinliklerinde küçük birer Shangguan Jintong gizlidir.” Bir fiske atımı gibi çok kısa geçen bu on beş yıl içinde kitabı yeniden düzenlerken doğal olarak çok iç geçirdim. Kitabın içinde çok aceleci ve eksik bulduğum bölümler olmasına rağmen böyle bir kitabı bir kez daha yazamayacağımı da itiraf etmeliyim. Bu baskıda bazı fazlalıkları atıp küçük düzeltmeler yaptım ama kitabın orijinalini de muhafaza ettim. Bir arkadaşım kitabın adını “Jintong, Yunü/Altın Oğlan, Yeşim Kız” diye değiştirirsem kitabın kamu tarafından daha fazla kabul edilebileceğini önerdi. Ama on beş yıldır “İri Memeler ve Geniş Kalçalar” olarak bilinen bir kitabın adını değiştirmenin ne gereği vardı ki? “İri Memeler ve Geniş Kalçalar” aslında başıma hiç de bela olmadı, hem günümüzde böyle bir kitap adı kimi korkutup kaçırabilir ki?

28.11.2009

*****

Birinci Bölüm

1

Papaz Malory, kang’ın1 üstünde sessizce uzanırken Meryem Ana’nın pembe memelerine ve kucağındaki kıçı çıplak Bebek İsa’nın tombik yüzüne vuran parlak kırmızı bir ışık gördü. Geçen yaz tavandan damlayan sular bu yağlıboya resmin üzerinde kahverengi su lekeleri bıraktığından Kutsal Bakire ve Oğlu’nun yüzünde boş bir ifade vardı. Gümüş grisi ve ipek inceliğinde bir ağdan sarkan uzun bacaklı bir örümcek hafif bir esintiyle bir o yana, bir bu yana sallanıyordu. “Sabah örümcekleri mutluluğa, akşam örümcekleri zenginliğe alamettir,” demişti bir keresinde o solgun yüzlü ama güzel kadın örümceği görünce. Beni nasıl bir mutluluk bekliyor ki? Aklına birden rüyasında gördüğü o göksel memelerle tuhaf kalçalar düşüverdi, dışarıdan gelen çekçek gıcırtısı, uzaktaki bataklıktan gelen turna sesleri ve süt keçisinin kızgın melemelerine kulak kesildi. Serçeler pencerenin kâğıt kaplamasına çarpıp duruyordu. Mutluluk kuşu da denilen saksağanlar avlunun dışındaki kavak ağaçlarında cıvıldıyordu. Görünüşe göre bugün gerçekten iyi bir haber alabilirdi. Zihnini toparlayınca kör edici bir haleyle çevrili olan o koca göbekli güzel kadının vahşi bir görünüm aldığını gördü, kadının dudakları sanki konuşacakmış gibi sabırsızca seğirdi. O, on bir aydır hamileydi, bugün doğurabilirdi. Papaz Malory, ağından sarkan örümcekle saksağanların ne anlama geldiğini birden anladı. Doğrulup kang’dan aşağı indi.

Papaz Malory, elinde topraktan siyah bir kapla kilisenin arkasındaki sokağa çıkınca demirci ustası Shangguan Fulu’nun karısı Shangguan Lü’nün dükkânın önünü süpürdüğünü gördü. Kalbi hızla çarpmaya başladı, titreyen dudaklarla, “Tanrım, her şeye gücü yeten Yüce Tanrım...” diye mırıldandı. Sert parmaklarıyla ıstavroz çıkarıp yavaşça bir köşeye çekildi, iriyarı ve tombul Shangguan Lü’yü sessizce izlemeye başladı. Shangguan Lü sabah çiyiyle ıslanmış sokağın tozunu sakince süpürdükten sonra faraştaki çöpleri tozdan dikkatli bir şekilde ayırdı. Bu tombul kadının hareketleri hantalca görünmesine rağmen tuhaf bir güç ve dinçlik taşıyordu, o altın rengi, darı başaklarından yapılmış süpürge, kadının elinde bir oyuncak gibi duruyordu. Tozları sepetin içine boşaltıp koca elleriyle iyice bastırdıktan sonra sepeti alıp doğruldu.

Shangguan Lü toz dolu sepetiyle kendi evinin bulunduğu hutong’a2 girer girmez arkasında bir gürültü duydu. Ardına dönüp bakınca şehrin en zengin ailesinin oturduğu Mutluluk Malikânesi’nin siyah giriş kapısından bir grup kadının koşarak çıktığını gördü. Kadınlar paçavralar içindeydi ve yüzleri kuruma bulanmıştı. Her zaman ipek ve satenler içinde dolaşan ve yüzlerinden pudra ve ruju hiç eksik etmeyen bu kadınlar şimdi niye böyle giyinmişlerdi ki?

Herkesin “İhtiyar Baştankara” diye seslendiği arabacı, Mutluluk Malikânesi’nin siyah giriş kapısının karşısındaki avludan üzeri yeşil gölgelikle kaplı ve lastik tekerlekli yeni at arabasıyla çıktı. Araba daha durmadan kadınlar çabucak arabaya doluştu. Arabacı giriş kapısının önündeki sabah çiyiyle ıslanmış taş aslan heykellerinin3 yanına çömelip sakince piposunu tüttürmeye başladı. Mutluluk Malikânesi’nin kâhyası Sima Ting elinde av tüfeğiyle giriş kapısından dışarı fırladı. Hareketleri genç bir adam gibi esnek ve çevikti. Kâhyayı gören arabacı aceleyle doğrulup ona baktı. Sima Ting, arabacının elindeki pipoyu alıp birkaç kez içine çektikten sonra şafak vakti gül pembesine dönmüş göğe baktı, ardından esneyerek, “Hareket vaktidir, Mo Nehri köprüsünde beni bekle, birazdan gelirim,” dedi.

Arabacı bir elinde dizginler, diğerinde kırbacıyla arabayı yola doğru çevirdi. Arabaya tıkışmış kadınlar bir yandan bağrışmaya, bir yandan da sohbet etmeye başladı. Arabacı, kırbacı şaklatınca atlar hemen tırısa geçti. Atların boyunlarındaki bakır çıngıraklar çıngırdarken arabanın tekerlekleri hışırdayıp yoldan toz bulutları kaldırdı.

Sima Ting sokağın ortasında durup işedi, çoktan uzaklaşmış olan at arabasına bakıp ardından seslendi, sonra av tüfeğini kucaklayıp yolun kenarındaki gözetleme kulesine çıktı. Gözetleme kulesi doksan dokuz tane ağaç gövdesinin üzerinde yükseliyordu. Kulede üzerinde kırmızı bayrak asılı olan bir platform vardı. Sabah çiyiyle ıslanmış olan bayrak bu rüzgârsız sabahta başını eğmiş keyifsizce duruyordu. Shangguan Lü, Sima Ting’in gözetleme kulesinden kuzeybatıya doğru baktığını gördü. Sima Ting uzun boynu ve açılmış ağzıyla su içen bir kazı çağrıştırıyordu. Kürkle kaplanmış gibi duran beyaz bir bulut kümesi Sima Ting’i yutup ardından tükürdü. Kan kırmızısı güneş ışınları Sima Ting’in yüzünü kırmızıya boyadı. Shangguan Lü, Sima Ting’in yüzünün parlak, yağlı, yapışkan ve göz kamaştıran bir şurupla kaplanmış olduğunu düşündü. Av tüfeğini başının üzerine kaldırdığında yüzü bir horozun ibiği gibi kızardı. Shangguan Lü, ince, metalik bir ses duydu, bu ses, tetiğin kurulma sesiydi. Sima Ting tüfeğin kabzasını omzuna yerleştirip bekledi, uzun uzun bekledi. Shangguan Lü de bekliyordu, elindeki ağır mı ağır toz sepeti kollarını uyuşturmaya ve boynu tutulmaya başlamasına rağmen bekledi. Sima Ting tüfeğinin namlusunu indirip somurtan bir erkek çocuğu gibi dudaklarını büzdü. Shangguan Lü, Sima Ting’in tüfeğine küfrettiğini duydu. “Seni velet! Niye ateş açmıyorsun!” Sonra tüfeğini tekrar omzuna aldı, tetiğe bastı, namludan çıkan ateş topu, güneş ışınlarını bastırıp Sima Ting’in kırmızı yüzünü aydınlattı. Keskin silah sesi köydeki sessizliği bozdu, birden tüm gök sanki bulutların üzerinde bir peri kızı varmış da elindeki rengârenk çiçeklerin taçyapraklarını buluttan aşağı fırlatıyormuş gibi aydınlandı. Shangguan Lü’nün kalbi heyecanla atmaya başladı. Demircinin karısı olmasına rağmen çekiç ve örsü eline aldığı zaman kocasından daha iyi demir döver, demir ve ateşi görünce kanı kaynamaya başlardı. Kaynayan kanı damarlarına hücum ederdi. Pazuları at kırbacı gibi düğüm düğüm olur, kara demir kırmızı demiri döverken etrafa kıvılcımlar saçılır, gömleği terden sırtına yapışır, sarkık ve iri memelerinin arasında bir vadi oluşur, yerle göğün arasına demir ve kanın o keskin kokusu yerleşirdi. Shangguan Lü, Sima Ting’in platformdan indiğini gördü. Sabahın o nemli havası barut dumanı ve barut kokusuyla doldu. Sima Ting dar gözetleme kulesinin içinde bir yandan dönerken bir yandan da Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın bütün köylerine yüksek sesle şöyle bir uyarıda bulundu:

“Sayın köy halkı, Japon şeytanları geliyor!”

2

Shangguan Lü, sepetini üstü açılmış olan kang’ın üzerine boşalttı, kang’ın hasırı ve şiltesi yatağın üzerine kıvrılmıştı, ardından endişeli bir tavırla kang’ın kenarına tutunmuş olan gelini Shangguan Lu’ya baktı, gelini esniyordu. Tozu iki eliyle düzleştirdikten sonra gelinine kibarca, “Artık kang’a çıkabilirsin.” dedi.

İri memeli ve geniş kalçalı gelini Shangguan Lu’nun tüm vücudu onun sıcak bakışları altında titredi. Kaynanasının sevecen yüzüne üzgün üzgün bakarken solgun dudakları sanki bir şey söylemek istermiş gibi titriyordu.

“Sabahki silah sesini duydun mu, İhtiyar Sima’ya yine bir şeyler oldu galiba!” dedi Shangguan Lü yüksek sesle.

“Ana...” dedi Shangguan Lu.

Shangguan Lü ellerindeki tozu silkelerken alçak sesle, “Güzel gelinim benim, bari bu kez sık dişini! Eğer yine kız doğurursan arkanda durmaya yüzüm olmayacak!” dedi.

Shangguan Lu’nun gözlerinden iki damla yaş süzüldü. Altdudağını ısırıp sarkmış göbeğini tüm gücüyle tutarak tozla kaplanmış kang’ın üzerine çıktı.

“Bu yoldan daha önce geçtin, yavaş at arabası yolunu bilir, artık kendi kendine doğurursun,” dedi Shangguan Lü, ardından kang’ın üzerine bir topak pamuk ve bir makas koydu, kaşlarını çatıp sabırsızca, “kayınbabanla Laidi’ nin babası batı kanadındaki ağılda bizim eşeği doğurtuyor, bu ilk seferi olacak, onlara yardıma gideyim ben,” diye devam etti konuşmasına.

Shangguan Lu başıyla kaynanasının dediklerini onayladı. Havaya karışan bir silah sesi daha duydu, köydeki köpekler korkuyla havlamaya başladı, ardından Sima Ting’in kesik kesik gürleyen sesi duyuldu: “Sevgili köy halkı, canını seven kaçsın, geç kalan hayatından olur...” Karnında Sima Ting’e cevap verirmiş gibi atan bir tekme hissetti, içinde değirmentaşı gibi dönenen şiddetli bir ağrı duydu, vücudundaki tüm gözeneklerden yakıcı ve ekşi balık kokusu taşıyan ter damlaları süzülmeye başladı. Bağırmamak için dişlerini sıkıca birbirine kenetledi. Puslu gözyaşları içinde, siyah saçlı kaynanasının odadaki sunağın önünde diz çöküp Guanyin4 için üç tane kırmızı mor sandal ağacı tütsüsü yaktığını gördü, tütsü dumanı havaya karışıp tüm odayı doldurdu.

“Mazlumların ve sıkıntıya düşenlerin yardımına koşan merhametli Guanyin, koru beni, merhamet et bana, bana bir erkek çocuk bağışla...” Shangguan Lu iki elini havaya kaldırdı, ardından buz gibi şişkin karnını tutarak sunağın ortasında duran, o gizemli tanrıçanın porselenden yapılmış pürüzsüz yüzüne baktı, sessizce dua ederken ağlamaya başladı. Islanmış pantolonunu çıkarıp karnını ve memelerini açıkta bırakacak şekilde gömleğini kıvırabildiği kadar yukarı kıvırdı. Kang’ın kenarına tutunup vücudunu kaynanasının getirdiği tozlara bastırdı. Sancılar içinde kıvranırken dağılmış saçlarını elleriyle düzeltip sırtını kang’ın hasırıyla şiltesine dayadı.

Pencere çerçevesinin cıva gibi parlayan kırık aynası profilini yansıtıyordu: Terden ıslanmış saçlar, uzun, çekik ve donuk gözler, köprü kemiği yüksek, solgun bir burun, durmadan seğiren dolgun ama çatlak dudaklarla geniş bir ağız. Pencereden süzülen nemli güneş ışınları karnına vuruyordu. Çukurlu beyaz karnı ve karnının üzerinde kıvrılan şişkin mavi damarlar ona çok iğrenç ve korkunç geliyordu. Kendi karnına bakınca karmaşık duygular içinde kalıyordu; karanlık ve aydınlık, zihninde Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın yaz ortasında bazen karanlık bulutlarla kaplanan, bazen de parlak bir maviliğe bürünen göğü gibi sürekli yer değiştiriyordu. Olağanüstü büyüklükte ve şaşırtıcı bir sertlikte olan karnına bakmaya cesaret edemiyordu. Bir keresinde rüyasında soğuk bir demir parçasına hamile kaldığını görmüştü. Bir keresinde de üzeri siğillerle kaplı, iğrenç ve kocaman bir karakurbağasına hamile kaldığını. Demir parçasının görüntüsüne katlanabiliyordu ama o karakurbağasının görüntüsü ne zaman aklına düşse tüyleri diken diken oluyordu. “Bodhisattva beni esirgesin... Atalarım beni korusun... Tüm tanrılar ve tüm hayaletler beni koruyun, beni bağışlayın, sağlıklı bir erkek çocuğu doğurayım... Benim kendi kanım, kendi etimden olan canım oğlum, doğ artık... Göğün babası, yerin anası, sarı ölümsüzler, iyi yürekli tilki ruhları, bana yardım edin...” İşte böyle dualar etti, dua ederken sanki ciğeri parçalanıyormuş gibi bir sancıyla kıvranıp durdu. İki eliyle sırtını dayadığı şilteye tutunurken vücudundaki her bir kas gerilip seğirmeye başladı. Ağlamaktan şişmiş gözleri kızardı, kızarıklığın içinde fırında eritilen gümüş bir tel gibi hızla kıvrılıp kasılan akkor bir ağ belirdi. Sonunda daha fazla dayanamadı ve ağzından bir uluma koyuverdi, uluması pencereden dışarı süzüldü, sokaklarda ve sapa yollarda bir aşağı bir yukarı süzülüp Sima Ting’in haykırışıyla birleşerek bir halata dönüştü, ardından uzun boylu, iri yapılı, belini bükmüş, koca kızıl kafasını eğmiş, kulaklarında beyaz tüyler olan İsveçli Papaz Malory’nin kulaklarına bir yılan gibi giriverdi. Papaz Malory, çan kulesinin çürümeye yüz tutmuş ahşap merdivenlerinden yukarıya çıkarken birden ürktü, kayıp bir kuzu gibi her zaman yaşlı ve ağlamaklı olan ve her zaman insanın ruhuna işleyen o koyu mavi gözleri, şaşkın bir neşe içinde yuvalarında dans etmeye başladı. Koyu kırmızı, tombul parmaklarıyla ıstavroz çıkarıp ağır bir Gaomi Kuzeydoğu Bucağı aksanıyla şöyle mırıldandı: “Tanrım, her şeye gücü yeten Yüce Tanrım...” Merdivenleri tırmanmaya devam etti, tepeye varınca kilisenin paslanmış bronz çanını çalmaya başladı. Çanın ıssız sesi puslu şafağın gül pembeliğinde yankılandı. Çanın ilk çalışı ve köye Japon şeytanlarının girdiğini duyuran bağrışmaların içinde Shangguan Lu’nun bacakları arasından şiddetli bir amniyon sıvısı boşaldı. Önce süt keçisini çağrıştıran bir koku aldı, ardından bazen güçlü bazen de hafif bir akasya kokusu alınca birden gözlerinin önünde geçen sene bir akasya ağacının altında Papaz Malory’yle seviştikleri sahne belirdi ama daha bu sahnenin tadını çıkaramadan kaynanası Shangguan Lü kanlı elleri havada, koşarak odaya daldı. Shangguan Lu, korkuyla kaynanasının ellerinde yanıp sönen yeşil kıvılcımlara baktı.

Kaynanasının, “Doğurdun mu?” diye yüksek sesle bağırdığını duydu.

Shangguan Lu, utangaç bir tavırla başını iki yana salladı.

Kaynanasının başı gün ışığında ışıl ışıl titrerken Shangguan Lu kaynanasının saçlarının birden beyazladığını fark etti şaşırarak.

“Şimdiye doğurursun sanmıştım,” dedi kaynanası.

Kaynanası ellerini uzatıp Shangguan Lu’nun karnına dokundu. Ellerinin eklem yerleri kalın, tırnakları sert, ellerinin üstü bile nasırla kaplıymış gibi sertti. Shangguan Lu korktu, bu demir döven kadının eşek kanına bulanmış kanlı ellerinden kaçmak istedi ama bunu yapacak hali yoktu. Kaynanası ellerini kaba bir şekilde karnında gezdirince birden kalbinin duracağını sandı, bu soğuk hissiyat tüm vücuduna yayılınca içi üşüdü. Bir dizi durdurulamayan çığlık attı, attığı çığlıklar ağrıdan değil, korkudan kaynaklanıyordu. Kaynanası elleriyle karnını yokladı, karnına sıkıca bastırdı, ardından sanki karpuzun kelek olup olmadığını yoklarmış gibi birkaç kez “pat pat” diye karnına vurdu, en sonunda sanki kelek bir karpuz satın almış gibi hüzünlü ve kederli bir ifade takındı kaynanasının elleri. Karnından çekilen eller, gün ışığı içinde ağır ve halsiz bir şekilde havada asılı kaldılar. Shangguan Lu’nun gözünde kaynanası büyük, titrek bir gölgeydi; ama o iki el öyle gerçek, öyle görkemli ve bir o kadar da korkunçtular ki sanki özerklik kazanmış gibi canlarının çektiği her yerde istedikleri her zaman dolanıyorlardı. Birden kaynanasının sanki çok uzak bir diyardan, çok derin bir göletten çamur ve yengeç baloncuğu kokusu taşıyan sesini duydu:

“... Armut olgunlaşınca kendiliğinden yere düşer... Zamanı gelince, hiçbir şey durduramaz onu... Biraz daha dayan... Za-za hu-hu... İnsanların seninle alay etmesinden çekinmiyor musun, o kıymetli yedi kızının seninle alay etmesinden korkmuyor musun...”

O iki elden birinin yeniden yavaşça karnına doğru uzandığını gördü, el iğrenirmiş gibi onun şişkin karnına vurmaya başladı, keçi derisinden yapılmış ıslak bir davulu çalar gibi tok sesler çıkararak vurdu durdu Shangguan Lu’nun karnına.

“Şimdinin kızları da amma nazlı, ben senin kocanı doğururken bir yandan da ayakkabı tabanı dikiyordum...”

O el sonunda vurmayı bıraktı, geri çekilerek gölgenin içine gizlendi, gölgenin içindeyken vahşi bir hayvanın pençesini andırıyordu. Kaynanasının sesi karanlığın içinde yeniden parlamaya başlayınca o akasya ağacı kokusu birden kesildi.

“Karnına bak hele, amma da şişti, üzerinde tuhaf işaretler de var, sanki oğlan olacak. Bu senin kısmetindir, benim ve Shangguan ailesinin de kısmetidir. Bodhisattva’ nın tezahürüdür, Tanrı seni esirgesin, eğer bir oğlan doğurmazsan yaşadığın sürece bir köleden farkın olmaz; ama bir oğlun olursa evin hanımı olursun. Dediklerime inanıyor musun? İnanıp inanmamak sana kalmış, aslında sen...”

“Ana, inanıyorum, sana inanıyorum!” dedi Shangguan Lu saygıyla, gözü duvardaki koyu lekelere takılınca içine sonsuz bir hüzün ve keder çöktü. Üç yıl önceydi, yedinci kızı Shangguan Qiudi’yi doğurduktan sonra kocası Shangguan Shouxi çok öfkelenip bir çamaşır tokacıyla başına vurmuştu, kafası yarılınca sıçrayan kan duvarda işte bu koyu izi bırakmıştı. Kaynanası onun yanına bir sepet koyup sepeti baş aşağı çevirdi. Kaynanasının sesi karanlıkta parlayan alevler gibi etrafa güzel ışıklar yayarak şöyle dedi:

“Benim ardımdan tekrar et, karnımdaki çocuk soylu bir ailenin oğludur, tekrar et hemen!” Sepetin içi kabuklu fıstık doluydu. Kaynanasının yüzü kibarlaştı, sesi ciddileşti, kadının bir yarısı tanrılaştı, diğer yarısı sevecen bir anneye dönüştü, derinden etkilenen Shangguan Lu birden ağlayarak kaynanasının dediğini tekrar etmeye başladı:

“Karnımdaki çocuk soylu bir ailenin oğludur... Karnımdaki çocuk bir prens... Benim oğlum...”

Kaynanası, Shangguan Lu’nun eline birkaç tane fıstık koyup ondan şunu tekrar etmesini istedi:

“Fıstık fıstık fıstık, oğlan ve kız, Yin ve Yang’ın dengesi.”

Shangguan Lu fıstıkları elinde minnetle sıkıp kaynanasının öğrettiği mantrayı tekrar etmeye başladı:

“Fıstık fıstık fıstık, oğlan ve kız, Yin ve Yang’ın dengesi.”

Shngguan Lü eğilip yaşlı gözlerle, “Bodhisattva, koru onu, göğün Tanrı’sı esirgesin bizi, çifte mutluluk Shangguan ailesinin kapısında! Laidi’nin anası sen burada uzanıp vaktin gelene kadar fıstık soy, bizim evin eşeği doğurdu doğuracak, bu ilk seferi, seninle kalamam,” dedi.

Shangguan Lu duygusal bir tavırla, “Ana, gidin siz. Göğün Tanrı’sı bizim evin eşeğini koru, ilk doğumunu kazasız belasız atlatsın...” dedi.

Shangguan Lü iç çekip sendeleyerek odadan dışarı çıktı.

3

Batı kanadındaki ağılın içinde bulunan değirmentaşının üzerinde kirli bir gazyağı lambası yanıyordu, lambanın loş ışığı endişeyle titreşirken keskin alevden kara dumanlar yükseliyordu. Yanan soya yağıyla eşeğin dışkı ve idrar kokusu birbirine karıştı. Ağılın içi çok pis kokuyordu. Eşek değirmentaşıyla göztaşından yapılma yalağın arasında uzanıyordu.

Shangguan Lü ağıla girdiğinde tek görebildiği şey lambasının titrek ışığıydı. Karanlığın içinde Shangguan Fulu’nun endişeli sesi yayıldı: “Anası, ne doğurdu?”

Shangguan Lü başını kocasının sesinin geldiği yöne çevirip dudaklarını büzdü, cevap vermedi. Yerde uzanan eşeğin ve diz çökmüş bir halde eşeğin karnına masaj yapan Shangguan Shouxi’nin yanından geçip pencereye doğru yürüdü, öfkeyle pencerenin siyah kaplama kâğıdını yırttı. Altın sarısı güneş ışınları birden duvarları aydınlattı. Shangguan Lü ardına dönüp değirmentaşının yanına gitti, üfleyerek lambanın alevini söndürdü. Soya yağının kokusu hızla yayılıp ağılın içindeki kötü kokuları bastırdı. Shangguan Shouxi’nin küçük, parlak ve kara yüzünde pırıl pırıl bir güneş ışığı parlıyordu, iki küçük kara gözü yanan kömür parçaları gibi parladı. Çekinerek annesine baktı, ürkek bir sesle, “Ana, biz de kaçalım, Mutluluk Malikânesi’ndeki herkes gitti, Japonlar geldi gelecek...” dedi.

Shangguan Lü senden adam olmaz der gibi bir bakışla5 oğluna bakınca Shangguan Shouxi bakışlarını anasından kaçırıp her yerinden ter tamlayan küçük yüzünü aşağı düşürdü.

“Japonların geleceğini sana kim söyledi?” diye oğluna acımasızca sordu Shangguan Lü.

“Mutluluk Malikânesi’nin kâhyası sabahtan beri ateş edip insanları uyarıyor...” diye mırıldandı Shangguan Shouxi eşek tüyüyle kaplı koluyla yüzündeki terleri silerken. Annesinin güçlü ve kalın kollarıyla karşılaştırıldığında Shangguan Shouxi’nin kolları cılız ve ince kalıyordu. Meme emen bir bebek gibi titreyen dudakları birden durdu, başını kaldırıp zarif ve küçük kulaklarıyla etrafı dinlerken, “Ana, baba, duyuyor musunuz?” dedi.

Sima Ting’in boğuk sesi tembel tembel ağılın içine süzüldü: “Analar, babalar, amcalar, halalar, kardeşlerim, gelinler, abilerim, ablalarım, kız kardeşlerim, canını seven kaçsın, kaçın, tehlike geçene kadar güneydoğudaki tarlalarda saklanın –Japonların eli kulağında– haberi güvenilir bir istihbarattan aldım, yalan değil, sevgili köy halkı, bir saniye bile tereddüt etmeyin, koşun, birkaç dökük oda için canınızdan olmayın, dağ, sizler yaşarsanız yeşerir, dünya, sizler oldukça dönecek – sevgili köy halkı, koşun, hâlâ vakit varken kaçın, geç kalan canından olur...”

Shangguan Shouxi ayağa fırlayıp korkuyla, “Ana, duydun mu? Hadi biz de kaçalım...” dedi.

“Kaçmak mı, nereye kaçacağız?” dedi Shangguan Lü hoşnutsuz bir tavırla, “Mutluluk Malikânesi’ndekiler kaçacak elbet, bizim kaçacak neyimiz var? Shangguan ailesi demir dövüp darı biçerek ekmek kazanıyor, imparatora tahıl vermediğimiz mi var ya da hükümete vergi ödemediğimiz mi? Kim başa geçerse geçsin bizler sonuçta sıradan halk olarak kalacağız. Japonlar da insan değil mi? Kuzeydoğu Bucağı’nı ele geçirdiklerinde yine biz köylüler darı ekip kira vereceğiz. Babası, bu ailenin reisi sensin, dediklerim doğru mu, değil mi?”

Shangguan Fulu’nun dudakları iki sıra sağlam ve sarı dişini gösterecek şekilde ayrıldı, yüzündeki ifadeden güldüğünü mü yoksa ağladığını mı söylemek çok zordu.

Shangguan Lü öfkeyle, “Sana bir soru sordum, ne diye sırıtıyorsun? Seni değirmentaşında öğütsem bile senden bir bok olmaz!” dedi.

Shangguan Fulu yüzünü asıp, “Ben ne bilirim? Kaçalım dersen kaçarız, kalalım dersen kalırız!” dedi.

Shangguan Lü içini çekip, “İşaretler iyiye alametse ne âlâ, değilse elimizden bir şey gelmez. Haydi, eşeğe masaja devam!” dedi.

Shangguan Shouxi ağzını açıp kapadı, konuşacak cesareti toplayınca yüksek sesle ama yine de korkarak, “Shangguan Lu doğurdu mu?” diye sordu.

“Erkek adam yaptığı işe bakar, başka bir şey düşünmez, sen eşekle ilgilen, kadın işini bana bırak, meraklanma sen,” dedi Shangguan Lü.

“Ama o benim karım...” diye mırıldandı Shangguan Shouxi.

“Onun senin karın olmadığını söyleyen yok.” diye karşılık verdi annesi.

“Bence bu sefer bir oğlan doğuracak,” dedi Shangguan Shouxi eşeğin karnına masaj yapmaya devam ederken, “karnı hiç bu kadar şişmemişti, o kadar büyüdü ki korkudan ödüm patlayacak.”

“Seni âciz şey...” dedi Shangguan Lü ümitsizlikle, “bodhisattva, koru bizi.”

Shangguan Shouxi bir şeyler daha söylemek istiyordu ama annesinin üzgün bakışları dudaklarını mühürledi.

“Siz ikiniz burada kalıp işe devam edin, ben sokağa çıkıp neler olup bittiğine bakayım,” dedi Shangguan Fulu.

Shangguan Lü, “Çabuk buraya gel, nereye gittiğini sanıyorsun!” deyip kocasını omzundan yakalayıp eşeğin yanına sürükledi, ardından öfkeli bir sesle, “Sokakta ne varmış ki gidip bakacaksın? Eşeğin karnına masaj yapmaya devam edin de bir an önce doğursun! Ah, merhametli bodhisattva, ah, göğün Tanrı’sı, Shangguan ailesinin ataları demir yiyip çelik çiğneyen kalıplı adamlardı, nasıl oldu da ben bu iki işe yaramaz, korkak toruna kaldım!” diye söylendi.

Shangguan Fulu eşeğin yanına diz çöküp oğlu gibi narin ve küçük elleriyle eşeğin kasılan karnına masaj yapmaya başladı. Eşek, oğluyla ikisinin arasında uzanıyordu. Baba oğul birbirine baktı, ikisinin de dudakları dişlerini gösterecek şekilde aralanmıştı, birbirine ağabey kardeş gibi benzeyen bu iki adam uyumlu bir şekilde masaj yapıyordu. Baba bastırınca oğul çekiliyor, oğul bastırınca baba çekiliyordu, tahterevalliye binmiş iki çocuk gibi birbiri ardına masaja devam ettiler. Baba oğul otura kalka eşeğin karnına beceriksizce masaj yapıyordu. İkisinin de hali yoktu, tüy kadar hafif, pamuk gibi yumuşak, aceleci ve kendini işe vermeyen, biraz da malzemeden çalan ellerle masaj yapıyorlardı. Arkalarında dikilen Shangguan Lü esefle başını iki yana salladı, kerpeteni andıran koca eliyle kocasını ensesinden tutup ayağa kaldırarak şöyle kükredi: “Çekil, çekil önümden!” Ardından kocasını şöyle hafifçe bir itince sözde demirci ustası Shangguan Fulu sendeleyerek kendini duvarın köşesindeki saman balyasının üzerinde buldu. “Kalk, kalk!” deyip oğlunu bileğinden tutup kaldırdı, “Ayağımın altında dolanma, yersin, içersin ama şu işin ucundan tut dendiğinde bir işe yaramazsın! Ah göklerin Tanrı’sı, benim şu çileli yaşamım, bunu hak edecek ne yaptım!” Shangguan Shouxi genel aftan yararlanır gibi koşarak duvarın bir köşesindeki babasının yanına gitti. Baba oğlun kara gözleri yuvalarında fır fır dönüyordu, yüzlerinde kurnazlıkla aptallık karışımı bir ifade vardı. Bu sırada Sima Ting’in sesi ağıldaki sessizliği bozdu, Sima Ting’i duyan baba oğlun vücutları titredi, bağırsak ve mesaneleri sanki kendilerine ihanet edecekmiş gibi kıvranmaya başladı.

Shangguan Lü yerdeki pisliğe aldırmadan eşeğin önünde diz çöktü. Yüzünde ciddi bir ifade vardı. Kollarını sıyırıp ellerini ovuşturdu. Ellerini ovuştururken çıkan kaba ses kulak tırmalıyordu, sanki iki el değil de iki ayakkabı tabanı sürtülüyordu birbirine. Yanağını eşeğin karnına yapıştırdı, gözlerini kısıp eşeğin karnını iyice dinledi. Ardından eşeğin yüzünü okşayarak içten bir sesle, “Karakaçanım, ah canım eşekçiğim, ıkın da bitsin artık, biz kadınlar bu lanetten kurtulamayız!” dedi. Ardından eşeğe biner gibi bacaklarını açıp hayvanın boynunun üzerinde eğildi, iki elini sanki bir şey rendeliyormuş gibi tüm gücüyle eşeğin karnı üzerinde bir aşağı bir yukarı oynatmaya başladı. Eşek anırdı, kıvrılmış bacakları iyice gerildi, toynakları görünmez bir davulu çalıyormuş gibi titreyip dururken ağılın içinde aksak bir ritim yankılandı. Eşek boynunu yukarı kaldırdı, boynu bir süre havada asılı kaldı, ardından başını tüm ağırlığıyla yere savurunca ağılda ıslak, yapışkan ve tok bir ses yankılandı. “Eşekçiğim, biraz daha dayan, kim istedi kadın olmayı ki? Sık dişini biraz, ıkın... daha güçlü it, eşekçiğim...” diye fısıldadı Shangguan Lü, ardından ellerini göğsünde birleştirip biraz güç topladı, derin bir nefes alıp ellerini eşeğin karnında yavaş yavaş ve iyice bastırarak öne doğru itti. Eşek mücadele ederken burun deliklerinden sarı bir sıvı boşaldı, başını durmadan sağa sola sallıyordu, eşeğin arkasından amniyon sıvısıyla ıslak ve yapışkan dışkı parçaları boşaldı. Baba oğul Shangguan’lar korkuyla gözlerini yumdular.

“Sevgili köy halkı, Japon şeytanlarının süvarileri çoktan ilçe merkezinden yola çıktı, bunu kendi gözleriyle görenlerin ağzından dinledim, yalan değil, kaçın, geç olmadan canınızı kurtarın...” Sima Ting’in sadık haykırışları bu kez olağanüstü bir açıklıkla kulaklarına giriverdi.

Baba oğul Shangguan’lar gözlerini açınca Shangguan Lü’nün eşeğin başının yanına oturmuş olduğunu gördüler, Shangguan Lü nefes nefese bir halde başını aşağı eğdi. Terden sırılsıklam olmuş beyaz gömleğinden sert kürek kemikleri görülüyordu. Eşeğin rahim kanalından çırpı gibi bir sıpa bacağı çıktığında, eşeğin arka bacakları arasında koyu kırmızı bir kan gölü oluştu. Bu çırpı bacak hiç gerçekçi görünmüyordu, sanki birisi eşek şakası yapmak için onu kasten oraya tıkıştırmış gibi duruyordu.

Shangguan Lü hararetle seğiren yanağını bir kez daha eşeğin karnına yapıştırıp uzun uzun eşeğin karnını dinledi. Annesinin yüzü Shangguan Shouxi’ye olgunlaşmış bir kayısıyı çağrıştırdı, sakin bir altın sarısı rengindeydi. Sima Ting’in yorulmak nedir bilmeyen kükreyişleri havada bir o yana, bir bu yana süzülüp duruyordu, kokuşmuş bir etin peşine düşmüş bir sinek gibi önce duvarlara ardından eşeğin kıçına yapıştı. Shangguan Shouxi’nin kalbi sanki büyük bir felaketi sezinlermiş gibi hızla çarpmaya ve tüm vücudu titremeye başladı. Ağıldan çıkmak istiyor ama kendinde bunu yapacak cesareti bulamıyordu. Puslu bir hissiyat içinde eğer dışarı çıkarsa kesinlikle o kısa boylu, kısa bacaklı, sarmısak burunlu, çan gibi pörtlek gözleri olan, insan kalbi ve ciğeri yiyen, kurbanlarının kanını içen cüce Japon şeytanlarının eline düşeceğinden korkuyordu, onu öldürüp kemiklerinin son parçasına kadar yiyeceklerdi. Şimdi hutong’a çoktan girmiş ve dizginlerini koparmış azgın bir at sürüsü gibi burunlarından soluyup çifteler savurarak kadın ve çocukları kovalıyor olmalıydılar. Shangguan Shouxi’nin bakışları güven ve avuntu bulmak için ana babasını aradı. Sözde demirci ustası olan Shangguan Fulu’nun yüzünün toprak sarısına döndüğünü gördü, babası ellerini dizlerine dolamış bir halde duvarın köşesindeki saman balyasının üzerinde bir ileri bir geri sallanarak oturuyordu, sallanırken sırtı ve başı duvara çarpıp duruyordu. Nedendir bilinmez, birden Shangguan Shouxi’nin, burnunun direği sızladı, ardından iki gözü iki çeşme ağlamaya başladı.

Shangguan Lü öksürerek yavaş yavaş başını kaldırdı. Eşeğin yüzünü okşarken iç çekerek, “Ah, eşekçiğim ah, ne yaptın böyle? Neden önce bacağını ittin? Kafan mı karıştı, çocuk doğururken önce başı gelmeli...” dedi. Eşeğin feri sönmüş gözlerinden yaşlar akmaya başladı. Elleriyle eşeğin gözyaşlarını sildi, ardından kendi burnunu sümkürdü, sonra ardına dönüp oğluna, “Gidip 3. Fan amcanı çağır. İki şişe içki ve bir domuz kafası almayız, diyordum ama neyse, harcanacağı varsa harcansın, git de çağır!” dedi.

Shangguan Shouxi duvarın dibine çekilip gözlerini korkuyla hutong’un giriş kapısına çevirdi, dudakları aralandı, “Ja-ja Japon-lar, ço-ço-çoktan hu-hu-hu hutong’a gi-gi-gir-miş-ti-ti-tir...” diye kekeledi.

Shangguan Lü öfkeyle ayağa kalkıp hızla kapıya yöneldi, kapıyı ardına kadar açtı, kapı açılınca lodos erken yazın olgunlaşmış buğdaylarının keskin kokusunu içeri taşıdı. Hutong çok sakin görünüyordu, dışarıda kimse yoktu, sadece bir küme gerçekdışı gibi görünen siyah kelebek kâğıt gibi havada süzülüyordu. Bu kelebek kümesi Shangguan Shouxi’nin zihninde insanın başını döndüren ve gözlerinin önünde yıldızlar uçuran uğursuz ve kara bir kehanet gibi dönendi.

4

Veteriner ve “ok ustası” olan 3. Fan amca, köyün doğu girişinde oturuyordu, buradan güneydoğuya gidildiğinde ta Mo Nehri’ne kadar uzanan otlaklar vardı. Yüzlerce haneyi sular altında bırakmış olan Taşkın Ejderha Nehri, 3. Fan amcanın evinin ardındaki sete dek varmıştı. Shangguan Shouxi, annesinin ısrarı üzerine titreyen bacaklarla dışarı çıktı. Güneşin, ağaçların tepelerinde çoktan kavurucu beyaz bir topa dönüştüğünü gördü, kilisenin çan kulesindeki vitraylar göz kamaştırıyordu, Mutluluk Malikânesi’nin kâhyası Sima Ting, çan kulesiyle aynı yükseklikte olan gözetleme kulesinin tepesinde hop oturup hop kalkıyordu. Hâlâ boğuk boğuk kükreyerek Japonların köye girdiği haberini etrafa duyurmaya çalışıyordu. Sokakta kollarını göğüslerine çaprazlamış bir halde onu izleyen birkaç aylak vardı. Shangguan Shouxi bir süre hutong’un ortasında dikilip tereddüt içinde 3. Fan amcanın evine gitmek için hangi yolun daha iyi bir seçim olacağını düşündü. 3. Fan amcanın evine giden iki yol vardı, biri anacaddeye, diğeriyse setin oraya çıkıyordu. Sete çıkan yoldan giderse yolda Sun ailesinin kara köpekleriyle karşılaşabileceğinden korkuyordu. Sun ailesinin yıkılmaya yüz tutmuş evi hutong’un kuzey girişindeydi. Evin etrafı, üzerinde delikler olan, ufalanmaya başlamış alçak bir duvarla çevriliydi. Duvarın deliklerine tavuklar tünüyordu. Sun ailesinin reisi Sun halanın beşi de dilsiz olan beş torunu vardı, çocukların ana babaları sanki hiç var olmamış gibiydi. Bu beş dilsiz çocuk, duvarın etrafında bir o yana, bir bu yana koşturarak oynar, deliklere tırmanıp içine eyere biner gibi otururlardı. Deliklerde birbiri ardına sıralanıp atçılık oynarlardı. Ellerinde sopa, sapan ya da ağaç dalından yonttukları silahlarıyla hutong’dan geçen insan ya da hayvanlara akı normalden fazla olan gözlerini dikerlerdi. İnsanlara insaflı davranırlardı ama hutong’dan geçen hayvanlara hiç acımazlardı, ister ipini koparmış bir dana ya da bir rakun, ister kaz, ördek, tavuk ya da bir köpek olsun, hayvanı görür görmez kara köpekleriyle peşine takılır, köyü kendi av alanlarına çevirirlerdi. Geçen sene Mutluluk Malikânesi’nden kaçan bir eşeğin peşine takılıp hayvanın derisini uluorta yüzdüler. İnsanlar sokakta dikilip alay komutanı bir amcaları, polis memuru bir kuzenleri ve evlerinde kendi silahlı korumaları olan güçlü ve zengin Mutluluk Malikânesi’ndekilerin eşeklerinden birini uluorta katledenlere karşı nasıl bir tavır alacağını izledi. Mutluluk Malikânesi’nin kâhyası sokağa adım atınca köyün yarısı korkuyla titredi. Malikânenin eşeğini uluorta öldürmenin kendi ölüm fermanını imzalamaktan farkı nedir ki? Mutluluk Malikânesi’nin kâhya yardımcısı Sima Ku iyi silah kullanır, yüzünde yumruk kadar kırmızı bir doğum lekesi vardır, elinde bir silah yerine üzerinde beş gümüş para asılı olan bir kemerle gelip paraları dilsiz çocuklara dağıttı. Çocuklar o günden sonra iyice zıvanadan çıktı, onları gören hayvanlar analarından bir çift kanatla doğmadıklarına pişman oldular. Çocuklar duvarda atçılık oynarken üzerlerinde sanki mürekkep hokkasından çıkmış gibi karadan başka renk tek bir tüyü olmayan beş kara köpek tembelce duvar dibine uzanır, sanki rüya görür gibi gözlerini iyice kısarlardı. Sun ailesinin dilsiz torunları ve onların köpekleri, kendileriyle aynı hutong’da oturan Shangguan Shouxi’den hiç haz etmezlerdi, Shangguan Shouxi nerede ve ne zaman bu on küçük korkunç şeytana karşı bir kabahat işlediğini bir türlü kestiremezdi. Ne zaman çocukların oynadığı duvarın oradan geçse, duvarın dibinde uyuyan köpekler muharebe kokusunu alır ve kötü şans Shangguan Shouxi’nin kapısını çalardı. Çocuklara tebessüm ederek geçmeye çalışsa da üzerine ok gibi fırlayan o beş kara köpeğin saldırısından bir türlü kurtulamazdı. Köpeklerin bu saldırısı sadece gözdağı vermek için olmasına ve şimdiye kadar hiç ısırılmamasına rağmen, yine de her zaman ödü bokuna karışırdı, o beş köpeğin düşüncesi bile onu kışın açıkta kalmış bir kestane gibi ürpertirdi.

Eğer güneye yönelirse köyün anacaddesinden geçip 3. Fan amcanın evine gidebilirdi ama anacaddeden geçmek demek kilisenin önünden geçmek demekti; uzun boylu, iri yapılı, kızıl kafalı, mavi gözlü Papaz Malory bu saatte kesin kilisenin giriş kapısı önündeki her yeri dikenlerle kaplı ve keskin bir baharat kokusu yayan dişbudak ağacının altına çömelmiş, kırmızı tüylerle kaplı, yumuşak ve koca elleriyle çenesinde üç tutam sakal olan yaşlı keçisinin şişkin ve kırmızı memelerini sağıyor olmalıydı; Shangguan Shouxi, sütün pas tutmuş emaye çanağa dolarken çıkardığı sesi duyar gibi oldu, sütün beyazlığının maviye döndüğünü hayal etti. Kırmızı başlı yeşil bir sinek ordusu Papaz Malory ve süt keçisinin etrafını sarmış, vızıldayarak dans ediyordu. Dişbudak ağacının baharatlı aroması, keçinin süt kokusu, papazın sidik kokusuna karışmış ter kokusu bir araya gelip bu güzel ve güneşli günde caddenin yarısını pis bir havaya büründürmüştü. Shangguan Shouxi’nin en rahatsız olduğu şey papazın süt keçisinin ardından başını uzatıp o insanı boğan kokuşmuşluğun içinden karanlık ve belirsiz bir bakış atması ve yüzündeki dostluk, merhamet ve sevecenlik taşan gülümsemesiydi. Papaz gülümsediğinde at dişlerini andıran parlak ve beyaz dişleri ortaya çıkıyordu. Kirli ve tombul parmaklarıyla kıllı göğsünde ıstavroz çıkarıp dururdu, âmin! Shangguan Shouxi ne zaman bu manzarayla karşılaşsa her seferinde midesi kalkar, karışık duygular içinde, kuyruğunu kıstırmış bir köpek gibi oradan koşarak uzaklaşırdı. Dilsiz çocukların köpeklerinden korktuğu için onlardan kaçınırdı; Papaz Malory ve süt keçisindense, onlardan tiksindiği için uzak dururdu. En tiksindiği şeyse kendi karısı Shangguan Lu’nun bu kızıl kafalı şeytana karşı duyduğu özel yakınlıktı, karısı, papazın aşırı dindar bir müridiydi, papazsa onun tanrısı.

Shangguan Shouxi uzun süre ne taraftan gideceğini düşündükten sonra gözetleme kulesinin üzerinde dikilen Sima Ting ve kulenin altındaki şamatanın baştan çıkarıcılığına rağmen kuzey ve doğu istikametine yönelmeye karar verdi. Kulenin üzerinde bir maymunu andıran Mutluluk Malikânesi’nin kâhyası dışında köydeki her şey günlük seyrindeydi, annesinin iş bilir kararlılığına hayranlığı sayesinde sonunda küçük Japon şeytanlarıyla karşılaşma korkusunu yendi. Yolda o beş köpekle karşılaşma ihtimaline karşı, ne olur ne olmaz diye yerden birkaç tuğla parçası aldı. Yolda bir eşeğin kulak tırmalayan anırmasıyla bir kadının çocuklarına seslendiğini duydu.

Sun ailesinin avlusunu çevreleyen duvara yaklaştığında duvarın etrafında kimsenin olmadığını görünce çok sevindi, ne duvarda atçılık oynayan dilsiz çocuklar ne duvara tünemiş tavuklar ne de duvarın dibine uzanmış köpekler vardı. Avlunun duvarı aslında çok alçaktı, üzerindeki deliklerle daha da küçülmüştü, duvardaki deliklerden avlunun içini rahatça görebiliyordu, o an avluda bir katliam yaşanıyordu. Sun ailesinin yalnız ama gururlu tavukları kurban ediliyordu, onları kesen Sun ailesinin iyi Kung Fu bilen, insanların Sun hala diye seslendiği yaşlı nineydi. Söylentiye göre Sun hala gençliğinde saçaklara sıçrayıp duvarlarda yürüyebilen, dövüş sanatlarına hakim ünlü bir haydutmuş, yakalanıp cezaya çarptırıldıktan sonra Sun adında bir soba tamircisine varmış. Shangguan Shouxi avluda yedi tane tavuğun kesilmiş olduğunu gördü. Parlak ve beyaz zemin üzerinde tavukların ölmeden önce debelenirken etrafa saçtıkları kan izleri vardı. Sun halanın ellerinden başı kesilmiş bir tavuk daha havalandı. Tavuk yere düşünce boynunu içine çekip kanatlarını çırparak etrafta dönendi. Üstleri çıplak, beş dilsiz, saçağın altına çömelmiş, boş bakışlarla bazen çırpınan tavuğa bazen de elinde keskin bir bıçak olan ninelerine bakıyorlardı. Çocukların yüzlerindeki ifade ve hareketleri son derece uyum içindeydi, gözlerini çevirmeleri bile sanki bir emri uygular gibi aynı anda oluyordu. Köyün şanlı Sun halası, artık bir deri, bir kemik kalmış, ince yüzü çizgilerle dolu yaşlı bir kadın haline gelmişti. Onu görenler yüzü, ifadesi, vücut yapısı ve duruşundan onun eskiden ne kadar yiğit bir kadın olduğunu çıkarabilirdi. O beş köpek başları dik, gözlerinde ne düşündüklerini kimsenin tahmin edemeyeceği boş ve gizemli bakışlarla bir köşede oturuyordu. Sun’ ların avlusundaki bu manzara Shangguan Shouxi’yi öyle büyüledi ki bir an durup bakışlarını oraya sabitledi, tüm dertlerini, hatta annesinin emrini bile unuttu. Kırk iki yaşında bodur bir adam olarak Sun’ların avlu duvarının üzerine eğilip dikkatle içeriyi izlemeye koyuldu. Birden Sun halanın su gibi yumuşak, rüzgâr gibi keskin soğuk bakışlarının bir bıçak gibi kendi başını kestiğini duyumsadı. Dilsiz çocuklar ve köpekler de başlarını çevirip ona bakmaya başladılar. Çocuklar şeytani ve huzursuz bir parlaklık taşıyan gözlerle onu süzüyordu. Köpekler başlarını kaldırıp keskin beyaz dişlerini göstererek, ense tüyleri diken diken olmuş bir halde hırlamaya başladı. Beş köpek gergin bir yayda fırlamaya hazır oklar gibi bekliyordu. Shangguan Shouxi tam kaçmaya hazırlanırken Sun halanın tehditkar öksürüğünü duydu, çocuklar heyecandan patlayacak gibiydiler ama beklenmedik bir tavırla başlarını önlerine eğdiler, köpekler de itaatkar bir şekilde yere yatıp patilerini önlerine uzattı. Shangguan Shouxi, Sun halanın sakin bir tavırla şöyle dediğini duydu:

“Sevgili yeğenim Shangguan, anan ne yapıyor?”

Shangguan Shouxi birden Sun halaya nasıl cevap vereceğini bilemedi, söylemek istediği o kadar çok şey vardı ama ağzından tek bir sözcük çıkmadı. Suçüstü enselenmiş bir hırsız gibi utançtan kızararak bir şeyler geveledi.

Sun hala mülayim bir tavırla gülümsedi, bir şey söylemedi. Siyah kırmızı tüyleri olan bir horozu boynundan tutup horozun ipek gibi pürüzsüz tüylerini okşamaya başladı. Horoz korkuyla gıdakladı. Horozun inatçı kuyruğundan birkaç tel koparıp tüyleri örme bir çuvalın içine tıkıştırdı. Horoz bir şeytan gibi mücadele edip sert pençelerini çamurlu zemine geçirdi. Sun hala konuşmasına şöyle devam etti:

“Sizin kızlar jianzi6 oynamayı biliyor mu? En iyi top canlı bir horozun kuyruk tüylerinden yapılır, hey gidi hey, ben gençliğimde...”

Birden konuşmasını yarıda kesip gözlerini Shangguan Shouxi’ye dikerek daldı gitti. Sanki duvara bakıyordu ya da bakışları çoktan duvarı delip geçmişti. Shangguan Shouxi gözünü bile kırpmadan korkuyla nefesini tuttu. Sonunda Sun hala, Shangguan Shouxi’nin gözleri önünde plastik bir top gibi sönüverdi, kadının bakışlarına yumuşak ve hüzünlü bir ifade yerleşti. Horozun ayaklarına basıp sol eliyle horozun kanatlarının kökünden tuttu, ardından başparmağı ve işaretparmağıyla horozun boynunu kavradı. Mücadele yetisini kaybeden horoz kıpırtısız kaldı. Sonra sağ eliyle horozun gergin boynundaki ince tüyleri kırmızı mor boyun derisi açığa çıkana kadar yolmaya başladı. Sağ elinin orta parmağıyla horozun boynuna birkaç kez vurdu. Ardından söğüt yaprağı şeklindeki göz kamaştırıcı bıçağını yavaşça horozun boynuna çaldı, horozun kesilen boynundan birbirini ardına büyüklü küçüklü boncuk boncuk siyah kan damlaları akmaya başladı...

Sun hala elinde kanlı horozla yavaş yavaş ayağa kalktı. Bir şey arıyormuş gibi etrafına bakındı. Parlak güneş ışınları gözünü aldı. Shangguan Shouxi’nin başı döndü. Havaya kavak ağaçlarının keskin kokusu yayıldı. Sun halanın, “Hadi yaylan!” diyen sesini duydu. O siyah horozun birden havalanıp tok bir sesle avluya düştüğünü gördü. Derin bir nefes alıp duvara yasladığı ellerini geri çekti. Bu sırada birden eşeği doğurtması için 3. Fan amcanın evine gitmesi gerektiğini hatırladı. Tam ardına dönüp yola devam edecekken kanlar içinde yaşam mücadelesi veren horoz kanatlarının yardımıyla mucizevi bir şekilde yerden doğruldu. Horozun bu tüyleri yolunmuş kuyruksuz hali, çirkin ve garip çıplaklığı Shangguan Shouxi’yi ürküttü. Horozun kesilmiş boynundan kan akmaya devam ediyordu, horozun şimdi desteğini yitirmiş olan başı ve aslında kan kırmızısı olan ibiği giderek solgunlaşıyordu. Ama yine de başını kaldırmak için mücadele veriyordu. Ha gayret! Horoz başını ne kadar dik tutmaya çalışsa da başını kaldırır kaldırmaz başı yine yere düşüyordu, ardından havada öylece asılı kaldı. Horoz başını yine kaldırdı, başı yine yere düştü, yine kaldırdı, sonunda bir süre öylece kaldı. Horoz başını bir o yana, bir bu yana sallarken birden yere oturdu, horozun sert gagasından ve boynundaki kesikten kan ve köpük fışkırmaya başladı. Horozun altın sarısı gözleri iki yıldız gibi ışıldıyordu. Sun hala huzursuz bir şekilde ellerini birkaç saz parçasıyla ovuşturdu, ağzında bir şey olmamasına rağmen sanki ağzında bir şey varmış gibi geviş getirdi. Ardından ağız dolusu tükürüp köpeklere doğru şöyle kükredi:

“Yakalayın!”

Shangguan Shouxi kıç üstü yere düştü.

Duvara tutunup ayağa kalktığında Sun’ların avlusunda siyah tüylerin havada uçuştuğunu gördü, o gururlu horoz paramparça olmuş, avlu et ve kana bulanmıştı. Köpekler bir kurt sürüsü gibi horozun bağırsakları için birbiriyle kapışıyordu. Dilsiz çocuklar ellerini çırpıp ha ha ha diye kahkahalar atıyordu. Sun hala kapının eşiğine oturmuş, düşünceli bir şekilde elindeki uzun pipoyu tüttürüyordu.

5

Shangguan ailesinin yedi kızı vardı –Laidi, Zhaodi, Lingdi, Xiangdi, Pandi, Niandi, Qiudi7– kızlar ince ince yükselen hoş bir kokunun peşine takılıp doğu kanadındaki odalarından Shangguan Lu’nun penceresinin önüne geldiler. Saçlarında hasır tokalar olan yedi küçük baş pencerenin önünde dikilip içeride neler olup bittiğini izliyordu. Annelerinin kang’ın üzerine oturmuş, sanki hiçbir şey olmamış gibi aylak aylak fıstık soyduğunu gördüler. Ama o hoş koku pencereden dışarı süzülmeye devam ediyordu. Çoktan on sekizini doldurmuş olan Laidi, annesinin ne yaptığını hemen anladı. Annesinin terden ıslanmış saçlarına, kanayan altdudağına, korkunç bir şekilde seğiren şişkin karnına ve odaya doluşmuş sineklere baktı. Annesi fıstıkları soyduktan sonra onları un ufak ediyordu. Shangguan Laidi ağlamaklı bir sesle ana diye seslendi. Altı kız kardeşi de onunla birlikte ana diye bağrıştı. Yedi kız kardeşin yanakları gözyaşlarıyla yıkandı. En küçükleri, bacakları tahtakurusu ve sivrisinek ısırıklarıyla dolu olan Qiudi, salya sümük ağlayarak beceriksizce odaya doğru koştu. Shangguan Laidi, kız kardeşinin ardından koşup yakaladıktan sonra onu kollarına sardı. Qiudi ağlayarak ellerini yumruk yapıp ablasının yüzüne vurmaya başladı.

“Anamı istiyorum... Anamı görmek istiyorum...” diye ağladı Qiudi.

Laidi’nin burnu ekşidi, boğazında bir şey düğümlendi, birden sıcak gözyaşları dökmeye başladı. Kız kardeşinin sırtını sıvazlayarak, “Qiudi, ağlama, ağlama kardeşim, anamız bize bir erkek kardeş doğuracak, beyaz mı beyaz, tombul mu tombul bir erkek kardeşimiz olacak...” dedi.

Odanın içinden Shangguan Lu’nun inlemeleri duyuldu, ardından güçten düşmüş bir halde kesik kesik, “Laidi... kardeşlerini geri götür... Onlar daha küçük, anlamazlar, senin bunu bilmen gerek...” diye söylendi.

Odanın içinden bir ses duyuldu, Shangguan Lu yüksek sesle çığlıklar attı. Beş kız kardeş yine pencerenin önüne toplandı, on dört yaşındaki Shangguan Lingdi, “Ana, anacığım...” diye iki gözü iki çeşme ağlamaya başladı.

Laidi kız kardeşini saldıktan sonra, bir süre ayak bağıyla bağlanmış ama daha sonra özgürlüğüne kavuşmuş küçük ayaklarıyla odaya doğru koştu. Çürümeye yüz tutmuş kapı eşiğine takılıp sendeledi, ileri atılınca kapı körüğünün üzerine düştü. Kapı körüğü devrilince içi tavuk yemi dolu olan koyu yeşil seramik kâse yere düşüp parçalandı. Apar topar ayağa kalkınca ninesinin tütsü dumanları içinde süzülen Guanyin tasvirinin önüne diz çökmüş olduğunu gördü.

Tüm vücudu titreyerek körüğü düzeltti, ardından kâse kırıklarını gelişigüzel toplamaya başladı. Böyle yaparak sanki kâseyi eski haline getirecek ya da kabahatini biraz olsa da hafifletecekti. Ninesi yaşlı ve besili bir atmış gibi yerden öfkeyle doğruldu, tüm vücudu sallanıyordu, başını deli gibi sağa sola çevirdi, ağzından bir dizi tuhaf kelime döküldü. Shangguan Laidi içgüdüsel bir hareketle kendini sıkıp elleriyle başını koruyarak ninesinden gelecek darbeyi bekledi. Ninesi ona vuracağına ince ve solgun kulak memesinden yakalayıp kızı kapı dışarı etti. Shangguan Laidi tiz bir ulumayla sendeleyerek kendini avlunun tuğla patikasında buluverdi.

Ninesinin eğilip yerdeki kâse parçalarını incelediğini gördü, kadın nehirden su içen bir ineği andırıyordu. Ninesi çok sonra yerden birkaç kırık parça alıp doğruldu, elindeki parçalara parmağıyla vurunca, seramikten kulağa çok hoş gelen melodik bir tını yayıldı. Ninesinin yüzünde derin kırışıklıklar vardı, ağzının kenarları buruşunca, iki kırışık, çenesinden aşağı sanki yüzünün bu bölümü yüzüne sonradan eklenmiş gibi sarktı.

Shangguan Laidi patikada diz çöküp ağlayarak, “Nine, beni öldüresiye dövebilirsiniz,” dedi.

“Seni öldüresiye dövmek mi?” dedi Shangguan Lü üzgün bir yüzle, “seni dövmek bu kâseyi eski haline getirecek mi? Bu, Ming Hanedanı, Yongle dönemine ait bir seramikti, büyük ninen çeyiz olarak getirmişti, satsak bir eşek parası ederdi!”

Shangguan Laidi yüzü birden kireç gibi oldu, ninesine yalvararak ondan af diledi.

“Artık evlenecek yaşa geldin!” diye içini çekti Shangguan Lü, “Sabah erken kalkıp ev işleriyle uğraşacağına çıkardığın yaygaraya baksana! Ananın ölecek talihi bile yok.”

Shangguan Laidi elleriyle yüzünü kapayıp ağlamaya başladı.

“Yıkıp döktüklerin için bir de benden teşekkür mü bekliyorsun?” dedi Shangguan Lü hoşnutsuz bir tavırla, “Başıma musallat olmayın benim, şu yemek yemekten başka bir işe yaramayan asalak kız kardeşlerini al da Taşkın Ejderha Nehri’ne gidip karides yakalayın. Sepet ağzına kadar karides dolana kadar da geri dönmeyin!”

Shangguan Laidi apar topar ayağa kalktı, küçük kız kardeşi Qiudi’yi kucaklayıp avlu kapısından koşarak dışarı çıktı.

Shangguan Lü, Niandi ve diğer kızları sanki civciv sürüsü kışkışlarmış gibi kapı dışarı ettikten sonra ince söğüt dalından yapılmış, yüksek, bir hasır sepet alıp Shangguan Niandi’ye fırlattı.

Shangguan Laidi sol eliyle Shangguan Qiudi’yi kucağına aldıktan sonra sağ eliyle Shangguan Niandi’nin elini tuttu, Shangguan Niandi, Shangguan Xiangdi’nin elini, Shangguan Zhaodi, Shangguan Pandi’nin elini tuttu, Shangguan Lingdi bir eliyle Shangguan Pandi’nin elini tuttu, diğer elindeyse karides sepeti vardı. Shangguan ailesinin yedi kızı işte böyle ağlaya sızlaya, güneşin altında, batı rüzgârının süpürdüğü hutong’un içinde, el ele ve birbirlerini çekiştirerek Taşkın Ejderha Nehri’ne doğru yola koyuldu.

Sun halanın avlu duvarından geçerken keskin ve çok hoş bir koku aldılar. Evin bacasından çıkan yoğun ve beyaz bir duman gördüler. Beş dilsiz çocuk karınca sürüsü gibi eve çıra taşıyordu, siyah köpeklerse kırmızı dillerini sarkıtmış, sanki bir şey bekliyormuş gibi kapının yanına çömelmişti.

Kızlar, Taşkın Ejderha Nehri’nin setine tırmandıkları zaman Sun’ların avlusunu net bir şekilde gördüler. Eve çıra taşıyan beş dilsiz de Shangguan ailesinin kızlarının kendilerine baktıklarını fark etti. Dilsizlerin en büyüğü üstdudağındaki parlak siyah bıyığını burup Shangguan Laidi’ye gülümsedi. Shangguan Laidi’nin yüzünü ateş bastı. Geçenlerde nehre su çekmeye gittiği zaman bu dilsiz oğlanın kovasına bir salatalık fırlattığını hatırladı birden. Salatalığı atan dilsizin yüzündeki gülümseme tilki sinsiliğinde olsa da kötü bir niyet taşımıyordu, Shangguan Laidi’nin kalbi ilk kez tuhaf bir biçimde atmaya başlamış, yüzüne kan hücum etmiş, ayna gibi parıldayan durgun suyun yüzeyine bakınca tüm yüzünün kızardığını görmüştü. Ardından o taze salatalığı yemiş ve tadını uzun süre unutamamıştı. Shangguan Laidi başını kaldırıp kilisenin renkli çan kulesine ve gözetleme kulesine baktı. Altın sarısı bir maymunu andıran bir adam gözetleme kulesinin tepesinde dans ederek şöyle bağırıyordu:

“Sevgili köy halkı, Japon şeytanlarının süvarileri çoktan ilçe merkezinden yola çıktı!”

Gözetleme kulesinin altında toplanan kalabalık başlarını kaldırmış adamı izliyordu. Kulenin üstündeki adam ara ara sanki aşağıdakilerin sorularına cevap verir gibi korkuluğa tutunup aşağı bakıyordu. Ardından doğrulup kulenin içinde bir tur attıktan sonra iki elini sanki bir megafonu tutar gibi ağzına götürüp dört bir yana yakında Japonların köye gireceğini haber ediyordu.

Köyün anacaddesinde birden dörtnala ilerleyen bir at arabası belirdi. At arabasının nereden ortaya çıktığını bilemediler, sanki gökten düşmüş ya da yerden fırlamış gibi birdenbire ortaya çıkıverdi. Üç yağız at lastik tekerlekli bu büyük arabayı çekerken on iki toynak davul gibi yeri dövüyordu, toynaklar yerden sarı bir toz bulutu kaldırdı. Atlardan biri kayısı sarısıydı. Biri hünnap kırmızısı. Diğeriyse taze pırasa yeşili. Atlar çok besiliydi, balmumundan yapılmış heykellere benziyorlardı. Vücutları göz alıcı bir parlaklıktaydı. Küçük kara bir adam, uzaktan bakıldığında sanki en öndeki ata binmiş gibi bacaklarını açmış sürücü sırasında ayakta dikiliyordu. Adamın kırmızı püsküllü kırbacı havada şak şak şak diye şaklarken ağzından, deh deh deh diye bir melodi çıkıyordu. Adam dizginleri aniden çekince atlar kişneyerek şaha kalktı, bir anda durmaya zorlanan bacakları yerden sel taşkınını andıran sarı bir toz bulutu kaldırınca araba, atlar ve sürücü toz bulutu içinde kayboldu. Sarı toz bulutu yatışınca Shangguan Laidi, Mutluluk Malikânesi’nin hizmetçilerinin arabaya fıçı fıçı içki ve pirinç sapı balyaları yüklediğini gördü. İri yarı bir adam, Mutluluk Malikânesi’nin girişindeki taş basamaklarda durmuş ciğerini parçalarcasına bağırıyordu. İçki fıçılarından biri tok bir ses çıkararak yere düşünce domuz mesanesinden yapılmış kapağı açıldı ve içindeki içki yere süzüldü. Birkaç adam yerdeki fıçıyı kaldırdı. Taş basamaklarda dikilen iriyarı adam elindeki parlak kırbacı şaklatarak aşağı inip fıçıyı kaldırmaya çalışan adamları kırbaçladı. Adamlar yere çömelip elleriyle başlarını koruyarak kendilerini kırbaçtan korumaya çalıştı. Kırbaç sanki kendi iradesiyle havada bir ileri bir geri gidip şaklıyordu. İçki kokusu güneşin altında dans eden bir yılan gibi havaya karıştı. Doğa uçsuz bucaksız ve sakince uzanıyordu, buğday başakları altın sarısı dalgalar gibi rüzgârda salınıyordu. Gözetleme kulesindeki adam şöyle bağırdı:

“Kaçın, koşun, canını seven kaçsın...”

İnsanlar amaçsızca etrafta koşturan karıncalar gibi evlerinden dışarı çıktı. Kimisi yürüyor, kimisi koşuyor, kimisi de hareket etmeden sakince dikiliyordu. Kimi doğuya, kimi batıya koşturdu, kimisi de kendi etrafında daireler çizip etrafa bakınıyordu. Bu sırada Sun ailesinin avlusundan yayılan hoş koku daha da keskinleşti, avlunun girişinden beyaz bir bulutu andıran buharlar yükseldi. Dilsizlerden hiçbir iz yoktu, avlunun içine sessizlik hâkimdi. Avludan arada o beş köpeği birbirine düşüren beyaz tavuk kemikleri havalanıyordu. Kemiği kapan köpek duvarın bir köşesine çekilip kemik kemirmekle oyalanıyordu. Diğerleriyse kırmızı gözlerini kemik kemirene dikip hırıldıyordu.

Shangguan Lingdi, Shangguan Laidi’yi kolundan çekiştirip, “Abla, eve dönelim.” dedi.

Shangguan Laidi başını iki yana sallayarak, “Olmaz, nehre gidip karides yakalamalıyız, anam, erkek kardeşimizi doğurduktan sonra ona karides çorbamızdan içireceğiz.” dedi.

Birbirlerine yardım ederek zincirleme bir şekilde nehir kıyısına indiler. Suyun yüzeyi Shangguan ailesinin kızlarının güzel yüzlerini yansıtıyordu, hepsinin kalkık birer burnu ve dolgun kulak memeleri vardı, bu özelliklerini anneleri Shangguan Lu’dan almışlardı. Shangguan Laidi göğsünden maun ağacından yapılmış kızıl kahverengi bir tarak çıkarıp sırayla kardeşlerinin saçını taradı, kızların saçlarındaki saman kırıntıları ve toz toprak yere düştü. Kızlar saçları taranırken yüzlerini buruşturup şikâyet ediyordu. En son kendi saçlarını taradı, taranmış saçlarını atkuyruğu yapıp sırtından aşağı salınca kuyruğun ucu yuvarlak kalçalarında salındı. Tarağı bir kenara koyduktan sonra pantolon paçalarını sıyırıp beyaz ve biçimli baldırlarını açığa çıkardı. Ardından üzerinde kırmızı çiçek işlemeleri olan mavi saten ayakkabılarını çıkarınca ayakları doğdukları günkü gibi olan kız kardeşleri onun ayak bağı yüzünden kırılmış küçük ayaklarına baktılar. Birden öfkeyle şöyle kükredi:

“Bön bön bakmayın öyle! Eve elimiz boş dönersek yaşlı cadı öldürür bizi!”

Kız kardeşleri hemen ayakkabılarını çıkarıp pantolon paçalarını sıvadı, en küçükleri olan Shangguan Qiudi çırılçıplak soyundu. Shangguan Laidi nehrin çamurlu kıyısında dikilip yavaş yavaş akan nehre ve nehir suyunun nazikçe dalgalandırdığı sazlara bakındı. Balıklar sazların içinde oynaşıyordu. Kırlangıçlar suyun yüzeyinde sekerek uçuyordu. Suya girip yüksek sesle şöyle seslendi:

“Qiudi, sen kıyıda kalıp karides yakala, geri kalanlar hemen suya girsin.”

Kızlar kıkır kıkır kıkırdayarak suya girdiler.

Küçük bir kızken ayakları bağlanmış olan Shangguan Laidi, suya girdiğinde ayaklarına, özellikle topuklarına dolanan sazları hissedince tarifsiz bir duygu içine girdi. Eğilip ellerini suya daldırdı. Sazların kökleri ve sudaki çamur tabakaları karideslerin en sevdiği yerlerdir. Küçük bir şeyin birden elleri arasında sıçradığını hissedince çok sevindi. Şeffaf, kıvrımlı ve parmak büyüklüğünde bir karides parmakları arasında oynuyordu. Karideslerin her biri sanki bir sanat eseriymiş gibi canlı canlıydı. İlk karidesi kıyıya fırlattı. Shangguan Qiudi neşe içinde koşarak karidesi yakaladı.

“Abla, ben de bir tane yakaladım!”

“Abla, yakaladım bak!”

“Ben de yakaladım!”

Karidesleri yakalama işi iki yaşındaki Shangguan Qiudi için zorlu bir görevdi. Ayağı takılıp yere düşünce bir köşeye oturup ağladı. Karideslerin çoğu, var güçleriyle nehre doğru sıçrayıp artlarında iz bırakmadan gözden kayboldu.

Shangguan Laidi kıyıya çıkıp küçük kız kardeşini kucağına aldı, onu nehir kenarına götürüp çamura bulanmış kıçını yıkadı. Shangguan Qiudi tenine değen her su damlasında kıvranıp arasına başı sonu olmayan küfürler de kattığı keskin çığlıklar attı. Laidi, Qiudi’nin kıçına bir şaplak attıktan sonra kardeşini salıverdi. Uçarcasına kıyıya koşan Qiudi, fundalıklardan bir dal parçası alıp yaşlı ve şirret bir kadın gibi gözlerini kısarak sopayı ablasına doğru salladı, bir yandan sopayı sallıyor, bir yandan da küfrediyordu, onun bu halini gören Laidi kendini tutamayıp gülmeye başladı.

Kızlar sudan çıkıp kıyıya geldi. Güneşin parladığı kıyının üzerinde onlarca karides zıplıyordu. Kızlardan biri Shangguan Laidi’ye, “Abla, şunları kaçırmayalım!” diye seslendi. Shangguan Laidi sepeti alıp Qiudi’ye, “Seni küçük piç, seninle evde hesaplaşacağız!” dedikten sonra hızla karidesleri toplamaya başladı, dur durak bilmeden karides toplama işi ona tüm dertlerini unutturdu, ağzından birden kendinin bile nereden duyduğunu bilmediği bir ezgi dökülüverdi:

“Ah ana, ah, seni kurt vicdanlı seni, bir yağ satıcısına verdin beni...”

Laidi apar topar kız kardeşlerinin peşine takıldı. Kızlar nehir kenarına varmış, omuz omuza, kıçları havada, çeneleri neredeyse suya değecek bir şekilde suya eğilmiş, kollarını bir açıp bir kapayarak suyun içinde ilerliyorlardı. Arkalarında bıraktıkları, çamurdan bulanıklaşmış suyun yüzeyinde kopmuş kaz sarısı su bitkileri süzülüyordu. Sudan her doğrulduklarında ellerinde bir karides oluyordu. Önce Lingdi, ardından Pandi, ardından Xiangdi... Beş kız kardeş aralıksız bir şekilde kıyıya karides fırlattı. Laidi bir o yana bir bu yana koşturup karidesleri yakalarken Qiudi de ona ayak uydurmaya çalışıyordu.

Kızlar farkına varmadan Taşkın Ejderha Nehri’nin kemerli taş köprüsüne vardılar. Shangguan Laidi onlara şöyle seslendi:

“Hadi sudan çıkın artık, geri dönün, sepet ağzına kadar karidesle doldu, artık eve dönelim.”

Kızlar gönülsüzce sudan çıkıp nehrin kenarında dikildiler. Elleri suyla oynamaktan solgunlaşmıştı, küçük ayaklarının üzeri mor bir çamura bulanmıştı. “Abla, bugün nehirde niye bu kadar çok karides var?” “Abla, anam erkek kardeşimizi doğurmuş mudur?” “Abla, Japon şeytanları neye benziyor?” “Küçük çocukları yedikleri doğru mu?” “Abla, dilsizler tavuğu niye öldürdü?” “Abla, nine niye durmadan bize kızıp küfrediyor?” “Abla, rüyamda anamın karnının içinde büyük ve şişman bir çöpçü balığı olduğunu gördüm...” Kız kardeşleri birbiri ardına soru sorup durmasına rağmen Laidi bu soruların hiçbirini cevaplamadı. Gözlerini taş köprüye dikmişti. Köprü güneşin altında yeşil mor parlıyordu. Üç atın çektiği, lastik tekerlekli o at arabası köyü geçip köprünün başında durdu.

O kısa boylu arabacı atları durdurdu. Atlar huysuzlanarak ön bacaklarıyla taş köprüye vurunca nallar tiz bir ses çıkardı, taş köprünün üzerinde kıvılcımlar titreşmeye başladı. Köprünün yanı sıra birkaç adam vardı, üstleri çıplak olan bu adamların bellerinde üzerinde altın gibi parlayan, göz alıcı pirinç tokalı, inek derisinden geniş kemerler vardı. Shangguan Laidi onları tanıyordu. Adamlar Mutluluk Malikânesi’nin hizmetkârlarıydı. Adamlar arabaya koşturup önce pirinç sapı balyalarını, ardından içki fıçılarını indirdiler. Toplamda on iki içki fıçısı indirildi. Arabacı atı koşum takımlarından tutup geri geri götürerek arabayı köprünün yanındaki boş alanda durdurdu. Shangguan Laidi bu sırada Mutluluk Malikânesi’nin kâhya yardımcısı Sima Ku’nun siyah bir bisikletle köyden çıktığını gördü. Bu bisiklet dünya kuruldu kurulalı Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nda görülen ilk bisikletti, Alman yapımı, dünyaca ünlü sedan. Laidi’nin elleri bir türlü yerinde duramayan dedesi Shangguan Fulu bir keresinde hazır ortada kimseler yokken şu bisiklete bir dokunayım derken –bu olay geçen baharda oldu– kâhya yardımcısı Sima Ku’nun mavi alevler saçan öfkeli, sarı gözleriyle karşılaşmıştı. Üzerinde uzun, ipekli bir cübbe, altında pamuklu, ithal bir pantolon, ayak bileklerinde mavi şeritlerle siyah püsküller, ayağında beyaz tabanlı deri ayakkabılar vardı. Pantolonunun bacakları sanki içine hava basılmış gibi şişkindi. Cübbesini pantolonunun içine sokmuştu. Üzerinde biri uzun, biri kısa püskülleri olan beyaz, ipekli bir kemer vardı. Sol omzundan çaprazlama bir şekilde aşağıya doğru inen, kuşağı andıran, kahverengi, dar, deri bir kemer geçiyordu, kemer belinde üzerinde alev kırmızısı, ipekli bir parça kumaş olan deri bir keseyle birleşiyordu. Alman yapımı sedan bisikletin zili duyulur duyulmaz, ardından Sima Ku rüzgâr gibi geldi. Bisikletten aşağı indi, hasır şapkasını çıkarıp biraz kendini yelledi, yüzündeki kırmızı ben kor gibi yanıyordu. Adamlarına yüksek sesle şöyle emretti:

“Çabuk olun, balyaları köprünün üstüne yığın, üzerine içkileri boca edin, bu Japon köpeklerini yakıp kül edeceğiz!”

Hizmetkârlar balyaları apar topar köprüye indirdi. Birkaç dakika sonra köprünün üzeri yarı insan boyuna gelen balyalarla doldu. Balyalarla birlikte gelen beyaz pervaneler etrafta uçuştu, kimi nehre düşüp balıkların midelerini boyladı kimi de kırlangıçların ağızlarına girdi.

“İçkiyi balyaların üzerine boca edin!” diye yüksek sesle bağırdı Sima Ku.

Hizmetkârlar fıçıları yüklenip zar zor köprüye taşıdı. Domuz mesanesinden yapılma kapakları kaldırıp içkileri balyalara boca ederken yüksek kaliteli, hoş bir içki kokusu sarıverdi nehrin etrafını. Üzerlerine içki dökülen balyalar hışırdıyordu. Dökülen içki köprünün üzerinden akmaya başladı, köprü taşı boyunca aşağı doğru akıp küçük bir dere oluşturdu, ardından bardaktan boşanırcasına yağan bir yağmur gibi nehre dökülmeye başladı. Köprünün altından bir şırıltı duyuldu. On iki fıçının hepsi boşalınca taş köprü sanki içkiyle yıkanmış gibi oldu. Sarı balyaların rengi değişti. Köprünün kenarında içkiden şeffaf bir perde oluştu. Bir sigara içimi sürede nehrin yüzeyi beyaz sarhoş balıklarla kaplandı. Shangguan Laidi’ nin kız kardeşleri nehre inip o sarhoş balıkları yakalamak istedi. Shangguan Laidi kız kardeşlerine şöyle seslendi:

“Nehre inmeyin, eve dönüyoruz!”

Köprünün üstündeki tuhaf manzara karşısında büyülenen kızlar hareketsiz bir şekilde oldukları yerde kalakaldılar. Köprünün üstündeki tuhaf manzara Shangguan Laidi’yi de etkilemiş olmasına rağmen kız kardeşlerini kollarından çekiştirip gözleri arkada, köprüde kalarak eve doğru yürümeye başladı.

Sima Ku köprünün üzerinde gururla duruyordu, böbürlenerek ellerini ovuşturdu, gözlerinde altın gibi bir parlamayla gülümsedi. Hizmetkârlarına şöyle böbürlendi:

“Bu planı sadece ben yapabilirdim! Anasını, sadece ben. Sizi cüce Japonlar, gelin hadi, gelin de kurnazlığımın tadına bakın.”

Hizmetkârlar hep bir ağızdan uğultu eşliğinde onu onayladılar. İçlerinden biri, “Kâhya yardımcısı, balyaları şimdi mi yakalım?” diye sordu.

Sima Ku, “Hayır, Japonlar gelince yakarız.” dedi.

Hizmetkârlar köprünün başına kadar Sima Ku’ya eşlik etti.

Mutluluk Malikânesi’nin at arabası da köye geri döndü.

Köprünün üzerine yine sessizlik hâkim oldu, sadece nehre damlayan içkinin sesi duyuluyordu.

Shangguan Laidi bir elinde karides sepeti, ardında kız kardeşleriyle birlikte, setin yamacında bitmiş yemyeşil ve sık fundalıkları yararak setin tepesine tırmanmaya başladı. Birden fundalıkların arasına gizlenmiş ince ve kara bir yüz gördü. Bir çığlık atıp elindeki karides sepetini düşürdü, sepet esnek fundalıkların üzerine düşünce yaylanarak nehre doğru yuvarlandı. Karidesler sepetten fırlayıp gün ışığı vurmuş kıyıda sıçramaya başladı. Shangguan Laidi sepetin peşinde koşarken kız kardeşleri de karidesleri yakalamaya koyuldu. Gözlerini o kara yüzden ayırmadan korkuyla nehre doğru birkaç adım geriledi. O kara yüz iki sıra inci gibi parlak dişlerini göstererek özür diler gibi gülümsedi. O yüzün şöyle fısıldadığını duydu:

“Küçük kız kardeş, sakın korkma, bizler gerillayız. Sakın sesini çıkarma, hemen buradan ayrılın.”

Shangguan Laidi bu sırada setin üzerindeki fundalıklar arasına çömelmiş, yeşillere bürünmüş onlarca adam olduğunu fark etti. Adamlar yüzlerini asmış, gözlerini bir noktaya sabitlemişlerdi, kiminin elinde tüfek kiminin el bombası kiminin de paslanmış kılıçlar vardı. O gülümseyen, kara yüzlü, beyaz dişli adam en önde duruyordu, sağ elinde çelik mavisi bir silah, sol elinde saat gibi ses çıkaran parlak bir nesne tutuyordu. Shangguan Laidi daha sonra bu parlak nesnenin bir kronometre olduğunu öğrenecekti. İşte o zaman bu kara yüzlü adamla aynı yatağı paylaşıyor olacaktı.

6

Körkütük sarhoş olan 3. Fan amca hoşnutsuz bir şekilde homurdanarak Shangguan’ların kapısına adım attı.

“Japonların eli kulağında, sizin eşek de tam zamanını buldu! Ne desem boş, sizin eşeği benim at hakladı sonuçta, ne ekersen onu biçersin, zili çalan zili susturmalı da. Shangguan Shouxi, sende de ne yüz varmış ha, sıçayım, nedir yüzünün hali böyle? Buraya ananın yüzü hürmetine geldim. Ananla ben... ha ha... anan bana bir toynak makası yaptı...”

Yüzü ter içinde kalmış Shangguan Shouxi, durmadan geveleyen 3. Fan amcanın ardı sıra yürüdü.

“3. Fan!” diye kükredi Shangguan Lü, “Seni piç, yerel tanrımızı memnun etmek de ne zormuş!”

3. Fan ayılır gibi yaparak, “3. Fan geldi!” dedi.

Yerde son nefesini verir gibi uzanmış eşeği görünce birden yarı ayılır gibi oldu. “Aman Tanrım, şunun haline bakın! Beni niye daha önce çağırmadınız?” diyerek omzundaki inek derisi heybesini bir yana fırlattı, eğilip eşeğin kulaklarını okşadı, birkaç kez hafifçe karnına vurdu, ardından eşeğin ardına geçip rahim kanalından dışarı çıkmış olan bacağı çekiştirdi. Sonra doğruldu, başını hüzünlü bir şekilde iki yana sallayarak, “Artık çok geç, bitmiş bu. Geçen sene senin oğlan eşeği çiftleştirmeye getirdiğinde demiştim ona, sizin eşek çok sıska diye, en iyisi onu kendi cinsiyle çiftleştirmekti ama sizin oğlan beni dinlemedi, illa atla çiftleştirecekmiş. Benim o aygır at, safkan Japon dölüdür, onun bir toynağı bile sizin eşeğin kafasından büyük. Benim aygır sizinkinin üstüne çıkınca sizinki felç olmuş gibi hemen yere serildi, sanki serçenin üzerine atlayan bir horoz. Benim aygır yine iyidir, ayarını bilir, gözünü kapayıp işini gördü, sanki başka bir atla işi pişiriyordu, ay, sıçayım, ne oldu, doğurabildi mi sanki? Sizin eşekte katır doğuracak güç yok, sadece eşek doğurabilir, kendi gibi cılız eşekler...” dedi.

“3. Fan!” diye araya girdi Shangguan Lü öfkeli bir sesle, “Diyeceklerin bitti mi?”

“Bitti, bitti.” dedi 3. Fan heybesini yerden alıp omzuna asarken, yine sarhoş haline dönüp sendeleyerek kapıya doğru seyirdi.

Shangguan Lü onu kolundan tutarak, “Fan, böyle çekip gidecek misin?” dedi.

3. Fan yüzünde alaycı bir ifadeyle, “Koca baldız, Mutluluk Malikânesi’nin kâhyasının dediklerini duymadın mı? Köyde neredeyse adam kalmadı, eşek mi daha önemli yoksa ben mi?” dedi.

Shangguan Lü, “Fan, sana borçlanacağımdan mı korkuyorsun? İşte iki şişe içki ve bir besili domuz kafası, sana niye borçlanayım, unutma, bu evde kararları ben veririm,” dedi.

3. Fan, baba oğul Shangguan’lara bakıp gülerek, “Onu biliyorum, sen Çin’deki yaşlı kadınlar arasında türünün tek örneğisin, kerpeten elli, balyoz sırtlı bir demirci ustası...” dedi.

Shangguan Lü, 3. Fan’ın sırtına vurup, “Ananın amı, üç numara, gitme, burada bir değil iki yaşam söz konusu, aygır senin oğlunsa, bu eşek de gelinin sayılır, karnındaki sıpa da senin torunun. Elinden geleni ardına koyma, yaşarsa sana minnettar olurum, mükâfatlandırırım da seni; ölürse, sana kızmam, kendi kör talihime yanarım.” dedi.

3. Fan huzursuz bir tavırla, “Atla eşeği evlendirip ailem ilan ettin, daha ne dememi istiyorsun? Deneyip göreceğiz, bakalım bu yarı ölü eşeği yaşayanların dünyasına geri getirebilecek miyim,” dedi.

“Bu doğru. Üç numara, Sima’nın deli saçmalıklarını dinleme, Japonlar gelip bizim köyde ne yapsın? Şunu da bil, iyilik eden iyilik bulur. Hayaletler iyilik yapanın yolunu açar,” dedi Shangguan Lü.

3. Fan heybesini açıp içinden bir şişe parlak ve yağımsı bir şey çıkararak, “Bu bizim ailenin gizli tarifidir, kuşaktan kuşağa aktarılan sihirli bir iksir, özellikle ters doğum yapan hayvanlarda kullanılır, eğer bu iksir işe yaramazsa Sun Wukong8 dahi gelse eşeği iyileştiremez,” dedi, ardından Shangguan Shouxi’ye dönüp, “Beyim, buraya gelip bana yardım etsene,” diye seslendi.

“Ben gelirim yardıma, o beceriksizin eli ayağına dolanır,” dedi Shangguan Lü.

“Shangguan’ların tavuğu, yumurtlamadığı için horozu dövmüş,” dedi 3. Fan.

“Üç numaralı kardeş, söveceksen adam gibi söv, bin dereden su getirmene gerek yok,” dedi Shangguan Fulu.

“Kızdın mı bana?” diye sordu 3. Fan.

“Atışmanın sırası değil, söyle bakalım şimdi ne yapalım?” dedi Shangguan Lü.

“Eşeğin başını kaldırın, ona iksirden içereceğim!” dedi 3. Fan.

Shangguan Lü bacaklarını açtı, tüm gücünü toplayıp eşeğin boynuna sarıldı, ardından eşeğin başını havaya kaldırdı. Eşeğin başı sağa sola sallandı, ardından burnundan ağır ağır solumaya başladı.

“Biraz daha yukarı kaldır!” dedi 3. Fan yüksek sesle.

Shangguan Lü kendini zorlayınca o da burnundan solumaya başladı.

3. Fan hoşnutsuz bir tavırla, “Siz ikiniz, öldünüz mü be?” diye seslendi baba oğul Shangguan’lara.

Baba oğul Shangguan, bir hışım desteğe gelirken neredeyse eşeğin bacaklarına takılıp düşeceklerdi. Shangguan Lü gözlerini belertti, 3. Fan başını sallamakla yetindi. Sonunda eşeğin başını yukarıya kaldırdılar. Eşeğin titreyen dudakları aralanınca dişleri çıktı ortaya. 3. Fan öküz boynuzundan yapılma bir huniyi eşeğin ağzına sokup şişedeki yeşil sıvıyı içine boca etti.

Shangguan Lü nefes nefese kaldı.

3. Fan piposunu çıkarıp içine tütün koydu, çömelip piposunu yaktı. Pipodan derin bir nefes aldıktan sonra dumanı burun deliklerinden dışarı üfledi. Konuşmasına şöyle devam etti:

“Japonlar ilçe merkezine girmiş, Kaymakam Zhang Weihan’ı öldürüp ailesindeki tüm kadınlara tecavüz etmişler.”

“Bunu da Sima’lar mı söyledi?” diye sordu Shangguan Lü.

“Hayır, kan kardeşim söyledi, ilçenin doğu girişinin hemen dışında oturur,” dedi 3. Fan.

“Gerçek haber beş kilometreden öteye geçmez,” dedi Shangguan Lü.

“Sima Ku, hizmetkârları alıp köprüde ateş yaktırdı, bu da mı yalan,” dedi Shangguan Shouxi.

Shangguan Lü öfkeyle oğluna bakarak, “Senin ağzından da bir kere olsun şöyle doğru düzgün bir laf işitmedim, işin gücün söylenti, saçmalık ağzından düşmez. Seni duyan da erkek sanacak, bir sürü çocuğun var, baba olacaksın bir de, boynunun üzerinde sukabağı mı taşıyorsun yoksa baş mı? Hiç düşünmez misiniz siz, Japonların da herkes gibi ana babaları olduğunu? Bizim gibi sıradan halkla ne alıp veremedikleri olsun, bize ne yapabilirler ki? Kaçmak mı, bir mermiden daha hızlı koşabilir misiniz? Saklanmak mı? Nereye kadar saklanabiliriz?” dedi.

Derslerini alan baba oğul Shangguan’ların ağızlarını açmaya cesareti yoktu, sessizce öne eğdiler başlarını. 3. Fan piposunun küllerini silkeleyip durumu kurtarmaya çalışarak birkaç kere kuru kuru öksürdü, ardından, “İşte bizim ileri görüşlü koca baldız, her şeyi daha olmadan gördü. Senin bu söylediklerini duyduktan sonra içim rahatladı. Doğru söylüyor, nereye kaçabiliriz? Nerede saklanabiliriz? Hadi biz kaçıp saklandık, ya şu anıran eşekle benim aygır ne olacak, ikisi de dağ büyüklüğünde, nereye saklayayım onları? Hadi ilk günler güzel güzel saklandık, ya on beş gün geçtikten sonra ne olacak, anasının amı, aman be, önce şu sıpayı çıkaralım da sonra yine konuşuruz,” dedi.

“İşte bunu doğru dedin!” diye cıvıldadı Shangguan Lü neşe içinde.

3. Fan ceketini çıkarıp kemerini iyice sıktı, sanki birazdan sahne alacak bir dövüş sanatı ustası gibi boğazını temizledi. Shangguan Lü memnuniyetle başını sallayarak, “Üç numara, işte bunu doğru, dedin, çok doğru söyledin üç numara. İnsan ardında şanını, yabankazı ardında sesini bırakır. Sıpa bir doğsun, sana fazladan bir şişe içki vereceğim, davul çalıp adına methiyeler düzeceğim,” dedi.

3. Fan, “Hep laf, koca baldız, sizin eşeğin benim atın sıpasını doğurması kimin fikriydi ki? Buna ne ekersen onu biçersin denir,” dedi. Eşeği ters çevirdi. Sıpanın bacağını çekiştirerek, “Eşekçik, sevgili gelinim, cehennemin kapısında dikiliyorsun şimdi ama dişini sıkıp geçmen gerek oradan, benim, 3. Fan babanın yüzünü kara çıkarma,” diye mırıldandı. Eşeğin başına hafifçe vurup, “Beyler, bir halatla kalın bir sopa bulun, eşeği kaldıracağız, burada yerde böyle yatarak doğuramaz, ayağa kaldırmamız gerek,” dedi.

Baba oğul Shangguan’lar, Shangguan Lü’ye baktılar.

“3. Fan’ın dediğini yapın,” dedi Shangguan Lü.

Baba oğul Shangguan’lar, ipi ve sopayı getirdiler. 3. Fan ipi alıp eşeğin altından geçirdi, ön bacaklarına bir düğüm attı, eliyle sopayı işaret ederek, “Sopayı içeri sokun,” dedi.

Shangguan Fulu sopayı ipin arasından geçirdi.

“Sen şu tarafa geç,” diye emretti 3. Fan Shangguan Shouxi’ye.

“Eğilin ve sopayı omuzlarınızla kaldırın!” dedi 3. Fan.

Baba oğul Shangguan’lar birbirlerine bakıp eğildi, sopayı omuzlarına aldılar, sopa omuzlarına baskı yapmaya başladı.

“Tamam,” dedi 3. Fan, “işte böyle, acele etmeyin, kaldırın dediğimde yavaşça ayağa kalkın, tek şansımız var, eşek daha fazlasına dayanamaz. Bu eşek çoktan ayvayı yemiş. Koca baldız, sen eşeğin ardına geçip sıpayı tutacaksın, sakın düşüreyim deme.”

3. Fan eşeğin ardına geçip avuçlarını ovuşturdu, değirmentaşının üstündeki gaz lambasını alıp avuçlarına biraz yağ döktü, avuçlarını ovuşturup avuç içlerine doğru üfledi. Ardından bir elini eşeğin rahim kanalına sokunca eşeğin bacakları dövündü. Tüm kolunu omuzlarına kadar içeri sokunca yavru katırın mor toynağı yanağına yapıştı. Shangguan Lü gözünü kırpmadan ona bakıyordu, dudakları seğirdi.

“Tamam,” dedi 3. Fan yavaştan homurdanarak, “beyler, üçe kadar sayacağım, üç dediğimde tüm gücünüzle kaldırın, döneklik etmeyin sakın, birlikte hareket etmeniz çok önemli. Tamam,” diye konuşmasına devam ederken çenesini eşeğin sağrısına dayayıp elini sanki bir şey yakalamış gibi eşeğin rahim kanalına iyice soktu, “bir, iki, üç!” diye bağırdı.

Baba oğul Shangguan’lar, hey, diye kükreyip çok nadir gösterdikleri erkeksi bir tavırla yerlerinden doğrulup şevkle sopayı kaldırdı, kara eşek kendini bir yana atıp ön bacaklarını tepiştirdi, boynunu yukarı kaldırıp arka bacaklarını büktü. 3. Fan da sanki yere çömelmiş gibi eşekle birlikte yuvarlandı. Yüzü görülmüyordu ama, “Kaldırın, biraz daha yukarı kaldırın!” diye yüksek sesle bağırdığını duydular.

Baba oğul Shangguan’lar ayakta durmak için parmak uçlarında büyük bir mücadele veriyordu. Shangguan Lü eşeğin altına girip sırtıyla eşeğin karnının destekledi. Eşek uzun uzun anırıp sonunda dört ayağı üzerinde durdu. Tam bu sırada eşeğin rahim kanalından kan ve yapışkan sıvılarla kaplı, büyük ve kaygan bir şey 3. Fan’ın kolları arasına düştü, ardından yere doğru kaydı.

3. Fan yavru katırın ağzındaki yapışkan sıvıyı temizledi, bir bıçakla göbek bağını kesip bağın ucuna bir düğüm attı, ardından onu temiz bir yere taşıdı. Kuru bir çaput alıp katırın üzerindeki yapışkan sıvıyı güzelce sildi. Gözleri yaşlarla dolan Shangguan Lü, “Yere göğe şükürler olsun, şükürler olsun sana 3. Fan...” diye mırıldanmaya başladı.

Yavru katır titreyip duran bacaklarıyla ayağa kalkmaya çalıştı ama hemen ardından yere düştü. Katırın parlak tüyleri ipek gibi pürüzsüzdü, gül yaprağını andıran kırmızı mor dudakları vardı. 3. Fan katırın ayağa kalkmasına yardım ederken, “İşte böyle, sonuçta benim evin tohumu, at benim oğlum, bu ufaklık da, evet sen benim torunumsun, ben senin dedenim. Koca baldız, eşek kızıma biraz pirinç çorbası getir de içsin, ölümün eşiğinden döndü,” dedi.

7

Shangguan Laidi, peşinde kız kardeşleriyle daha birkaç adım atmıştı ki ardında garip kuş çığlıklarını andıran tiz sesler duydu. Başını yukarı kaldırıp bu garip kuş çığlıklarının nereden geldiğini çözmeye çalışırken birden ardındaki nehirden yeri göğü titreten büyük bir patlama sesi yayıldı. Kulakları çın çın çınladı, başı bulutlanıp dönmeye başladı. Lime lime olmuş bir yayın balığı süzülerek ayaklarının önüne düştü. Balığın turuncu kafasından kırmızı kan damlaları süzülüyor, uzun dokunaçları durmadan titriyordu, bağırsakları sırtına yapışmıştı. Balık yere düşünce kızların üzerine sıcak ve çamurlu nehir suyu sıçrattı. Laidi rüyadaymışçasına uyuşmuş bir tavırla kız kardeşlerine bakınca, onların da kendine aynı ifadeyle baktıklarını gördü. Niandi’nin saçında yük hayvanlarının geviş getirdikten sonra tükürdükleri gibi yapışkan bir ot parçası vardı; Xiangdi’nin yanaklarına yedi sekiz tane gümüş gibi parlayan balık pulu yapışmıştı. Kızlardan onlarca adım uzaklığındaki nehrin ortasında siyah renkli bir girdap oluştu, patlamanın etkisiyle havaya yükselen sıcak sular sesler çıkararak girdabın ortasına dökülüyordu. Suyun yüzeyinde ince bir sis tabakası süzülüyordu. Laidi hoş kokan bir barut kokusu aldı. Bir süre gözlerinin önünde olan manzarayı anlamaya çalıştı, tam olarak anlamasa da içinde gittikçe kabaran bir rahatsızlık duyumsadı. Ağlamak istedi, gözleri doldu, gözlerinden birkaç damla yaş düştü yere. Niye ağlamaklı oldum şimdi? Ağlamadım ki, öyleyse gözlerimden süzülen bu yaşlar da neyin nesi, diye düşündü. Belki de bunlar gözyaşı değil de nehirden yüzüme sıçrayan sulardır. Kafasının iyice karıştığını hissetti, gözlerinin önünde şöyle bir manzara vardı: Pırıl pırıl parlayan bir köprü, çağıl çağıl akan çamurlu nehir suyu, etrafa yayılmış fundalıklar, panik içinde uçuşan kırlangıçlar, tahta kuşlar gibi olduklara yere mıhlanmış kız kardeşleri... Bu karmaşık imgeler bir araya gelip zihninde karman çorman bir yumak oluşturdu. En küçük kız kardeşi olan Qiudi’nin dudaklarını büzüp gözlerini sımsıkı kapadığını gördü, kızın yanaklarından gözyaşları süzülüyordu. Gün ışığı altında etrafa dağılmış, kurutulmuş bezelye taneleri gibi ince bir hışırtı sardı etraflarını. Setin üzerindeki fundalıklardan sanki çalıların arasına gizlenmiş küçük yaratıkların çıkardığı hışırtılar yükseldi. Birkaç dakika önce gördüğü, çalıların arasına saklanmış, yeşil giysili adamdan hiçbir iz yoktu, dalları yukarıyı işaret eden fundalıkların altın sikkeleri andıran yaprakları huşu içinde titreşti. “Hâlâ çalıların içindeler mi? Oraya gizlenmiş ne yapıyorlar?” diye düşünürken birden çok uzak bir yerden şöyle seslenildiğini duydu:

“... Kızlar, hemen yere yatın... Kızlar... yere yatın...”

Bu sesin nereden geldiğini öğrenmek için bakışlarını rüzgâr gibi dört bir yanda gezdirdi. Beyninin derinliklerinde sanki bir yengeç geziniyordu, başı çok ağrıdı. Gökten siyah ve parlak bir şeyin düştüğünü gördü. Taş köprünün doğu tarafından öküz beli kalınlığında bir su sütunu yükseldi yavaş yavaş, sütun en yüksek noktasına vardığında sütunun başı sanki gümüşsü bir söğüt ağacıymış gibi dağılmaya başladı. Hemen ardından yayılan barut, çamur, kokuşmuş balık ve karides kokusu Laidi’nin burun deliklerine doluverdi. Kulakları yanmaya başladı, hiçbir şey duymuyordu ama nehir gibi dört bir yana akan dev bir su dalgası gördüğünü sandı.

Göz alıcı bir siyahlığı olan başka bir şey daha nehre düşünce nehrin üzerinde bir su sütunu daha oluştu. Kenarları köpek dişini andıran, kıvrımlı, mavi bir şey nehre çarptı. Eğilip o mavi şeyi almak isteyince parmak uçlarından ince ve sarı bir duman çıktı, tüm vücudu ani ve keskin bir acıyla sarsıldı. Birden dış dünyanın gürültüsünü duymaya başladı, elindeki ağrı sanki kulak tıkacı varmış da tıkaç birden çıkarılmış gibi kulaklarına hücum etti. Nehir gürül gürül akıyordu, nehrin üzerinde bir duman tabakası vardı. Havada patlama sesleri yankılandı. Altı kız kardeşinin üçü ağlayıp sızlamaya başladı, diğer üçüyse elleriyle kulaklarını kapayıp yere uzandılar, başlarını kuma gömüp saklandıklarını sanan ama kuyruklu kıçları açıkta kalan o aptal ve tuhaf kuşlar gibi kalçalarını yukarı kaldırdılar.

“Kızlar!” Fundalıkların arasından birinin yüksek sesle kendilerine doğru seslendiği duydu, “Yere yatın, eğilin, bu tarafa doğru sürünün...”

Hemen yere yatıp fundalıklardan gelen sesin sahibini aramaya koyuldu. Sonunda kırmızı bir söğüt ağacının kıvrak dalları arasından ona el sallayan o kara yüzlü, beyaz dişli yabancı adamı gördü, adam şöyle bağırıyordu:

“Çabuk olun, bu tarafa gelin!”

Karmakarışık kafasında birden bir çatlak oluştu ve içine parlak gün ışığı nüfuz etti. Bir kişneme sesi duydu, ardına dönünce yeleleri alev gibi dikilmiş, altın sarısı bir tayın taş köprünün güney girişinden köprüye doğru dörtnala koştuğunu gördü. Bu güzel tayın yuları yoktu, gençlik ve çocukluk arasına sıkışmış, haylaz, hayat dolu, hayatının baharında ve bunun tadını çıkaran bir taydı. Bu tay, Mutluluk Malikânesi’ne aitti, 3. Fan’ın Japon aygırının oğullarından biriydi, 3. Fan onu kendi oğlu gibi severdi, başka bir deyişle bu altın sarısı tay 3. Fan’ın torunuydu. Laidi bu tayı bilir ve çok severdi. Bu tay sık sık hutong’un içinde koşturup Sun halanın kara köpeklerini deli ederdi. Tay köprünün ortasına varınca sanki köprünün üstündeki balyalar yolunu kesmiş ya da balyaların üzerine sinmiş içki kokusundan sarhoş olmuş gibi birden durdu. Başını eğip dikkatle balyaları süzdü. Şimdi aklından ne geçiyor acaba, diye düşündü Laidi. Havaya keskin ve acı bir çığlık yayıldı, köprünün üzerinde erimiş demirden çok daha göz alıcı bir patlama oldu, sanki çok uzak ve çok yüksek bir yerden gök gürültüsünü andıran bir ses geliyordu. Tay birden Laidi’nin gözleri önünde paramparça oldu, tayın yarısı yanmış, tüyleri kömürleşmiş bacaklarından biri çalıların üzerine düştü. Laidi’nin midesi bulandı, ekşi ve acı bir sıvı midesinden boğazına doğru hücum etti. Zihni birden aydınlandı, artık biliyordu. Tayın kopmuş bacağında ölümü gördü, bu bacak ona ölümün nasıl bir şey olduğunu gösterdi. Korku seli birden kıyılarına vurunca elleri ve ayakları titremeye, dişleri birbirine vurmaya başladı. Ayağa kalkıp kız kardeşlerini çalıların içine doğru sürükledi.

Altı kız kardeşi Laidi’nin etrafını sarınca sanki bir baş sarmısağın dişleriymiş gibi sımsıkı birbirlerine sarıldılar. Laidi o boğuk ve tanıdık sesin bir şeyler söylediğini yine duydu ama ses gürül gürül akan nehrin çağıltısında kaynayıp gitti.

En küçük kız kardeşine sımsıkı sarılınca kızın yüzündeki kömür gibi yanan kavurucu sıcaklığı duyumsadı. Nehrin yüzeyi kısa bir süre sakinleşince üzerindeki dumanlar yavaş yavaş dağılmaya başladı. O keskin ve acı çığlıklar atan siyah şeyler arkalarında uzun siyah kuyruklarını sürüyerek Taşkın Ejderha Nehri’nin setinin üzerinden geçip köyün içine düştü, birbiri ardına gök gürültüsünü andıran patlamalar duyuldu. Köyün içinden belli belirsiz kadın çığlıkları ve yıkılan yapıların sesleri duyulmaya başladı. Nehrin karşısındaki kıyıda kimse yoktu, sadece yalnız başına dikilen yaşlı akasya ağacı ayakta duruyordu. Akasya ağacının altında, nehre yakın duran, dalları nehre değen söğüt ağaçları vardı. “Bu tuhaf ve ürkütücü şeyler nereden geliyor acaba?” diye inatla düşünmeye devam etti Laidi. “Ay ya ya ya!” diye inleyen boğuk bir erkek sesi düşünmesini engelledi. Dallar arasından Mutluluk Malikânesi’nin kâhya yardımcısı Sima Ku’nun bisikletiyle köprüyü geçtiğini gördü. “Neden köprüye çıktı ki? Tay için gelmiş olmalı,” diye düşündü. Ama Sima Ku bir eliyle bisikletin gidonunu, diğer eliyle de alev alev yanan bir meşaleyi tutuyordu, tay için gelmediği kesindi. Mutluluk Malikânesi’nin o güzel tayı paramparça olmuş, eti ve kanı birbirine karışmış bir halde köprünün üzerinde duruyor, tayın kanı nehri kızıla boyuyordu. Sima Ku, frene basıp elindeki meşaleyi köprünün ortasında duran içkiyle ıslatılmış balyaların üzerine fırlattı, birden parlayan mavi bir alev hızla yükselip etrafa yayılmaya başladı. Sima Ku ardına döndü, aceleden bisikletine binemedi, bisikletini iterek koşar adım oradan uzaklaştı. Mavi alevler adamın ardı sıra yürüdü. Sima Ku’nun ağzından, “Ay ya ya ya!” diye tuhaf bir çığlık çıktı. “Bom!” diye bir patlama sesi Sima Ku’nun başındaki geniş kenarlı hasır şapkayı kuş gibi uçurup köprünün altına sürükledi. Sima Ku bisikletini bir kenara fırlatıp eğilmeye çalıştı, sendeledi, bir köpek gibi köprünün üzerine uzandı. Bom bom bom... Havai fişeği andıran bir dizi patlama duyuldu. Sima Ku, gövdesini köprüye iyice bastırdı, büyük bir kertenkele gibi sürünmeye başladı. Göz açıp kapayıncaya kadar ortadan kayboldu. Patlama sesleri de kesildi. Köprünün tamamını mavi alevler kapladı, köprünün ortasındaki ateş diğerlerinden daha yükseğe çıkıyor ama hemen hemen hiç duman çıkarmıyordu. Köprünün altındaki sular maviye döndü. Sıcak hava dalgası üzerine hücum edince Laidi güçlükle nefes aldı, göğsü daraldı, burun delikleri kuru ve sıcaktı. Sıcak hava dalgası rüzgâra çevirip sıcak sıcak esmeye başladı. Çalılar sanki terliyormuş gibi nem içinde kaldı, ağaç yaprakları kıvrılıp solmaya başladı. Bu sırada Sima Ku’nun bendin ardından şöyle bağırdığını duydu:

“Sizi cüce Japonlar, bacılarınızı sikeyim, Marco Polo Köprüsü’nden9 geçtiniz ama benim kızgın ejderha köprümden geçemeyeceksiniz.” Sima Ku sövmesini bitirdikten sonra şöyle kahkahalar attı:

“Ah ha ha ha, ah ha ha ha, ah ha ha ha...”

Sima Ku’nun kahkahası daha bitmeden nehrin karşı tarafındaki setin üzerinde bir dizi sarı şapka giymiş insan belirdi. Ardından belden yukarıları sarı üniformalar içinde olan insanlarla at başları belirdi. Setin üzerine iri atlara binen birkaç düzine adam çıktı. Aralarında yüz metre mesafe olmasına rağmen Laidi bu atların 3. Fan amcanın aygırıyla aynı soydan geldiğini hemen fark etti. Japon şeytanları! Japon şeytanları geldi! Japon şeytanları sonunda geldi...

Japon süvarileri, atlarını mavi alevlerle kaplanmış taş köprüye değil de setin kıyılarından aşağıya doğru sürdüler. Birkaç düzine at göz açıp kapamadan birbirlerine çarparak setin aşağısına vardı. Japonlar homurtular eşliğinde bağırıp çağrışarak atlarsa öfkeyle burunlarından soluyarak nehre girdi. Nehir atların bacaklarını hemen suyun altında bıraktı, atların karınları suyun yüzeyine değiyordu. Japonlar atların üzerinde başları ve omuzları dik ama rahat bir pozisyonda oturuyordu. Yüzlerine vuran gün ışığı yüzlerini öyle parlatıyordu ki burunlarını ve gözlerini seçmek olanaksızdı. Atlar sanki yarışta dörtnala koşacakmış gibi başlarını yukarıya kaldırmıştı ama koşmalarının imkânı yoktu. Yoğun bir şurubu andıran nehir suyu yapışkan ve tatlı bir koku salıyordu. Suda güçlükle ilerlemeye çalışan atlar nehirde mavi dalgalar oluşturdu. Laidi bu mavi dalgaları atların karınları yalayan mavi alevlere benzetti, atlar bu yüzden kocaman ve ağır başlarını durmadan yukarıya kaldırıyor, durmadan ilerlemeye çalışıyor ve kuyruklarını suyun üzerinde tutmaya çalışıyorlardı. Atların üzerindeki Japonlar da bir yükselip bir alçalıyordu. Süvariler iki elleriyle dizginleri tutuyor, üzengileri sımsıkı bastırarak bacaklarını “V” şeklinde açmış bir halde ilerliyorlardı. Laidi, kestane kırmızısı bir atın nehrin ortasında durduğunu, kuyruğunu havaya dikip sıçmaya başladığını gördü. Atın üzerindeki Japon topuklarıyla atın karnına vurdu huzursuzca ama at yerinden kıpırdamadı, başını sağa sola sallayıp dizginlerini oynattı.

“Kardeşlerim, saldırıya geçin!” diye bir kükreme duydu Laidi soldaki çalılıktan, ardından bir ipeğin yırtılmasını andıran sessiz bir çığlık duyuldu. Bunu bir canlı, bir donuk, bir ağır, bir hafif silah sesleri izledi. Üzerinden beyaz dumanlar çıkan siyah bir şey tok bir sesle nehre düşünce suyun yüzeyinde bir su sütunu oluştu yine. Kestane kırmızısı atın üzerindeki Japon, tuhaf bir şekilde öne atıldı, ardından geriye yaylandı. Geriye yaylanırken kalın ve kısa kolları havada tuhaf hareketler yaptı, göğsünden sıcak ve siyah renkli kanlar fışkırdı. Kan, atın başına sıçradı. Nehri siyaha boyadı. At şahlanınca çamura bulanmış ön bacaklarıyla geniş ve parlak göğsü çıktı ortaya. At, ön toynaklarını tekrar suyun içine soktuğunda Japon askeri, atın sağrısında yüzü göğe bakan bir halde asılı kaldı. Siyah bir ata binen başka bir Japon askeri baş üstü suya daldı. Mavi bir atın üstündeki bir diğer Japon askeri eyerden fırlayınca iki kolunu atın boynuna dolayıp öylece asılı kaldı, şapkasız başını atın boynuna dayadı, kulaklarından nehre doğru kan süzülüyordu. Nehrin içinde büyük bir karmaşa yaşanıyordu, binicisiz kalan atlar huzursuzca kişneyip sağa sola dönmeye başladı, kıyıya çıkmak için büyük bir mücadele veriyorlardı. Geriye kalan tüm Japon askerleri eyerleri üzerine sinip bacaklarını atların karınlarına sıkıca kenetlediler, göğüslerinde asılı olan parlak karabinalarıyla çalılığa nişan alıp ateş etmeye başladılar. Birkaç düzine at burunlarından öfkeyle soluyarak tüm güçleriyle kıyıya çıkmaya çalışıyordu. Kıyıya çıkan atların karınlarından su damlıyordu, toynakları mor bir çamur tabakasıyla kaplıydı, kuyrukları nehrin ortasına kadar ulaşan parlak ve uzun ipek demetleri çeker gibi görünüyordu.

Üzerinde solgun yüzlü bir Japon askeri olan alnı beyaz akmalı bir doru at, setin üstünden aşağı atladı. Atın hantal toynakları kıyının sığ kesimine tok bir ses çıkararak çarptı. Atın üzerindeki Japon askeri gözlerini kısıp dişlerini sıktı, sol eliyle atın sağrısına vurdu, sağ elindeki gümüş gibi parlayan süvari kılıcını havada savurarak çalılara doğru hücum etti. Shangguan Laidi, askerin burnundan damlayan ter damlalarını ve atın kalın kirpiklerini çok net bir şekilde görebiliyordu, atın burnundan çıkan soluğunu duydu, atın ekşi ekşi kokan ter kokusunu aldı. Birden doru atın alnından kırmızı dumanlar yükseldi, yorulmuş bacakları kasıldı, pürüzsüz derisinde sayılamayacak kadar çok kırışıklık oluştu. Atın bacakları birden çözülüverince atın sırtından inmeye fırsat bulamayan Japon askeri de atıyla birlikte çalılıklara yuvarlandı.

Japon süvarileri nehir kıyısı boyunca doğuya, Shangguan Laidi ve kız kardeşlerinin ayakkabılarını bıraktığı yere doğru ilerledi, atlarını dizginleyip çalıları yararak sete tırmandılar. Laidi uzun süre onlara bakındı ama süvariler iz bırakmadan ortadan kaybolmuştu. Ardından kıyıya uzanmış doru atın ölüsüne baktı, atın geniş alnı kara kan ve çamura bulanmıştı, at büyük mavi gözlerinde üzgün bir ifadeyle mavi gökyüzüne bakıyordu. O solgun yüzlü Japon askerinin vücudunun yarısı atın altında kalmıştı, yüzüstü bir şekilde çamura uzanmış olan askerin boynu tuhaf bir açıyla çarpılmıştı, üzerinde kan lekesinden eser olmayan bembeyaz elini sanki bir şey yakalamak ister gibi suya doğru uzatmıştı. Kıyının pürüzsüz ve kaygan çamuru sabahın erken saatlerinde atların toynakları altında ezildi. Nehrin ortasında beyaz bir atın cesedi yan yatmış bir şekilde yavaş yavaş nehrin akıntısında süzülüyordu, sonra ters döndü, karnı yukarı bakınca kilden bir testi kalınlığında toynakları olan dört bacağı ürkütücü bir şekilde yukarıya doğru dikildi, nehir göz açıp kapayıncaya kadar çağıldamaya başladı ve atın bacakları suyun içinde kaybolup yeniden göğe doğru uzanmak için bir sonraki fırsatı beklemeye başladı. Shangguan Laidi’nin üzerinde büyük bir etki bırakan o kestane kırmızısı at, üzerinde çoktan ölmüş olan binicisini taşıyarak akıntıyla birlikte nehrin aşağılarına kadar sürüklenmişti, Shangguan Laidi birden bu atın 3. Fan amcanın evine, o aygırı bulmaya gittiğini düşündü. Bu kestane kırmızısı at, bir kısraktı ve 3. Fan amcanın aygırının uzun süredir ayrı olan eşi olmalıydı, Shangguan Laidi, bundan adı gibi emindi. Taş köprünün üzerindeki yangın devam ediyordu, köprünün ortasındaki balyalardan yoğun beyaz dumanlar çıkaran sarı alevler yükseliyordu. Köprünün yeşil zemini bel verirken gıcırdıyor, inliyor ve sızlanıyordu. Yanan köprü Laidi’ye acı içinde kıvranan büyük bir yılanı çağrıştırdı, uçup buradan kurtulmak istiyordu ama başı ve kuyruğundan olduğu yere mıhlanmış gibiydi. Zavallı köprü, diye düşündü üzgünce. Zavallı Alman yapımı sedan bisiklet, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın gördüğü tek modern makine, şimdi yanan bir hurda yığınına döndü. Barut, lastik, kan ve çamur kokusu zaten sıcak olan havayı hem daha ağır hem de daha yapışkan bir hale getirdi, bu havayı soluyan Laidi, içinin bu pis havayla dolduğunu ve neredeyse patlamak üzere olduğunu hissetti. Daha da kötüsü kızların önünde duran yanmış çalıların üzerinde bir yağ tabakası oluşmuştu ve kıvılcımlar saçan bir sıcak hava dalgası üzerlerine doğru geliyordu, çatırdayan kıvılcımlar çalıları her an tutuşturabilirdi. Qiudi’yi kucağına alıp çalılardan uzaklaşmaları için kız kardeşlerine seslendi. Sete varınca kız kardeşlerini saydı, hepsi yanındaydı, yüzleri kirlenmiş ve yalınayaktılar, gözleri boş boş bakıyordu, beyaz kulakmemeleri ateşten kavrulmuş gibi kızarmıştı. Kız kardeşleri setin aşağısındaki terk edilmiş bir alana doğru sürükledi, söylentiye göre burası eskiden Hui10 kadınlarının oturduğu bir bölgeymiş, şimdi harabeye dönmüş alanı yabani susamlar ve pıtraklar kaplamıştı. Susamların arasına dalınca ayak bağıyla bağlanmış ayaklarının hamur gibi yumuşadığını hissetti, ayakları ısırgan otuna basmış gibi acıdı. Kız kardeşleri yürürken durmadan tökezliyor ve iki gözü iki çeşme ağlayıp şikâyet ediyorlardı. Sonunda susamların içine çöküp birbirlerine sarılarak oturdular. Kız kardeşlerinin hepsi yüzlerini ablalarının eteğine gömdü, Shangguan Laidi başını yukarı kaldırıp gözlerini korkuyla setin üzerindeki öfkeli yangına dikti.

Daha önce gördüğü yeşiller giymiş adamların hayaletler gibi uluyarak ateş denizinden fırladıklarını gördü. Adamların üniformaları yanıyordu. O tanıdık sesin şöyle bağırdığını duydu:

“Yere yatıp yuvarlanın! Yerde yuvarlanın!”

O bağıran tanıdık sesin sahibi yere yatıp yuvarlanan ilk kişi oldu, bir ateş topu gibi setin aşağısına doğru yuvarlandı. Onun ardından onlarca ateş topu daha yuvarlandı. Ateş söndükten sonra üzerlerinden yeşil dumanlar çıkmaya başladı. Aslında yeşim taşı yeşili ve saklandıkları fundalıklarla aynı renkte olan güzel üniformaları bir anda o göz alıcılıklarını kaybedip üzerlerine yapışan kuzgun karası paçavralara dönüştü. Yerde yuvarlanma emrine kulak asmayan bir adam, ateşler içinde avaz avaz bağırarak öne doğru koşturdu. Kızların susamların arasında saklandıkları yere geldi, orada içi pis suyla dolu, içinde kırmızı sapları ağaç gövdesi kalınlığında, geniş yaprakları kaz tüyü sarısı renginde ve pembe tomurcukları pamuk yumuşaklığında olan yabani otların ve su bitkilerinin olduğu bir çukur vardı. Tüm vücudu ateş almış olan adam kendini çukura atınca su dört bir yana sıçradı, ardından kuyruğu daha yeni düşmüş olan bir kurbağa yavrusu ordusu fırladı çukurun yanında saklandıkları su bitkilerinin arasından, beyaz yumurtalarını su bitkilerinin üzerine bırakmakta olan pembe kelebekler uçuşup gün ışığında sanki sıcaktan erimiş gibi birden gözden kayboldular. Üzerindeki ateşi söndüren adamın tüm bedeni kömür karasına dönmüştü, başına ve yüzüne parlak çamur topakları yapışmıştı, yanağında kımıl kımıl kımıldayan küçük bir solucan vardı. Adamın burnu ve gözleri seçilemiyordu, sadece ağzı görülüyordu. Acıyla, “Anam, canım anam, acıdan öleceğim!” diye bağırdı. Ağzından altın sarısı bir çöpçü balığı çıktı. Çukurun dibinde kıvranırken düştüğü çamurun içinde yıllardır dışarı çıkmayı bekleyen pis kokular havaya karıştı.

Üzerlerindeki ateşi söndürmüş olan adamlar şimdi yere uzanmış bir halde inliyor ve durmadan sövüp sayıyorlardı, tüfekleri ve sopalarını yere fırlatmışlardı, elinde silah olan tek kişi, o zayıf ve kara yüzlü adamdı, endişeli bir sesle diğerlerine şunları söyledi:

“Kardeşlerim, toparlanın hemen, Japonlar gelmeden buradan ayrılmalıyız!”

Ateşten kavrulmuş, yaralı adamlar sanki onu duymamış gibi yerde uzanmaya devam ettiler. İçlerinden ikisi titreyerek ayağa kalkmaya çalıştı, sendeleyerek birkaç adım atınca yeniden yere devrildiler. “Kardeşlerim, buradan hemen ayrılmalıyız!” diye bağırmaya devam etti kara yüzlü adam, hemen yanında yerde yatan birinin kıçını tekmelerken. Kıçına tekme yiyen adam yerde birkaç adım süründü, dizlerinin üzerinde ayağa kalkmak için büyük bir mücadele verirken, “Komutanım, gözlerim, bir şey görmüyorum...” diye ağlamaya başladı.

Shangguan Laidi sonunda o kara yüzlü adamın komutan olduğunu öğrendi, komutanın endişeyle, “Kardeşlerim, Japon şeytanlarının eli kulağında, hazırlıklı olmalıyız...” dediğini duydu.

Shangguan Laidi doğudan, setin en yüksek yerinden, yirmi kadar Japon süvarisinin iki kola ayrılmış bir şekilde sanki bir sel gibi üzerlerine doğru geldiğini gördü, Japon süvarileri önlerine çıkan alevlere rağmen sıkı bir nizam içinde ilerliyordu, atlar bir keşif kolu gibi başlarını sağa sola çevirip küçük adımlarla, birbiri ardına tırısa geçti. Chen ailesi hutong’una vardıklarında başı çeken at, setin aşağısına doğru seğirtti, diğer atlar da onu takip etti, setin yakınlarında bulunan geniş ve boş bir araziye girdiklerinde (bu arazi Sima ailesinin ekinlerini kurumaya bıraktığı, altın sarısı kumlarla kaplı, sert ve düz bir harman yeriydi) hızlarını arttırdılar. Atlar büyük adımlarla bir sıra halinde dörtnala koşmaya başladı. Japon askerleri göz kamaştıran, dar ve uzun kılıçlarını havaya kaldırıp naralar atarak kasırga gibi düşmanlarının üzerine esti.

Komutan silahını kaldırıp Japon süvarilerinin geldiği yöne doğrulttu, nişan almadan rasgele bir el ateş etti, namlunun ucundan ince beyaz bir duman çıktı. Ardından silahını bir kenara fırlatıp topallayan bacağıyla Shangguan kız kardeşlerin saklandıkları yere doğru sendeleyerek koşmaya başladı. Kayısı sarısı bir at, komutanın yanından geçerken atın üzerindeki Japon, yana yatıp kılıcını hızla komutanın başına doğru savurdu. Komutan kendini öne doğru atınca kılıç başını sıyırdı ama sol omzundan bir et parçası kopardı, kopan et parçası havada süzülüp yere düştü. Laidi, o yumruk büyüklüğündeki et parçasının derisi yüzülmüş bir kurbağa gibi yerde sıçradığını gördü. Komutan acıyla inleyip yerde kıvranmaya başladı, yerde yuvarlanıp öne doğru birkaç tur attı, ardından dev pıtrakların yanına uzanıp bir süre hareketsiz kaldı. Kayısı sarısı atın üzerindeki Japon askeri atını döndürüp elinde büyük bir kılıç tutan uzun boylu başka bir adama doğru saldırıya geçti. Adamın tüm yüzünden korku okunuyordu, elindeki kılıcı güçsüz bir şekilde atın kafasını kesecekmiş gibi havaya kaldırdı ama atın ön toynakları altında yere serildi. Japon askeri, adam daha ayağa kalkamadan atın üzerinden eğilip kılıcıyla adamın başını ikiye ayırdı. Adamın beyninden sıçrayan beyaz sıvılar Japon askerinin pantolonuna yapıştı. Bu sırada yanan çalılardan kendilerini zor atan onlarca adam göz açıp kapamadan kendilerini sonsuza kadar huzur içinde yerde yatar halde buldu. Çıldırmış bir coşku içinde olan Japonlar atlarını cesetlerin üzerine sürüp cesetleri atlarının toynaklarıyla ezdi.

Bu sırada köyün batısında seyrek çam ağaçlarının bulunduğu bir ormandan başka bir süvari birliği dörtnala geliyordu. Süvarilerin arkasında hâki üniformalar içinde bir piyade birliği vardı. Birleşen iki süvari birliği kuzey güney karayoluna sapıp köye doğru ilerlemeye koyuldu. Miğfer giymiş piyadeler, ellerinde tüfekler, süvari birliğiyle birlikte bir kovan arı sürüsü gibi köye girdi.

Setin üzerindeki ateş sönünce küme küme siyah dumanlar göğe doğru yükseldi. Laidi setin olduğu yerde sadece bir siyahlık görebiliyordu, parçalanmış çalılardan hoş bir yanık kokusu geliyordu. Sayısız sinek sanki gökten düşer gibi bir anda atların toynakları altında ezilmiş olan cesetlerin, yerdeki kirli kan birikintilerinin, bitkilerin sap ve yapraklarının üzerine ve de komutanın gövdesine üşüşüverdi. Sinekler sanki Laidi’nin gördüğü her şeyin üzerine konuyordu.

Gözleri boş boş bakıyordu, gözkapakları yapış yapıştı, gözlerinin önünde şimdiye kadar hiç görmediği, çok tuhaf ve belli belirsiz bir manzara vardı: Kendi başlarına seğiren kopmuş at bacakları, başlarına bıçak saplanmış atlar, bacaklarının arasından devasa kamışları sarkan çıplak adamlar, yumurtlayan tavuğun gıdaklaması gibi açılmış ağızlarıyla yerde yuvarlanan insan başları ve ince bacaklarıyla gözlerinin önündeki susamların arasında sıçrayıp duran küçük balıklar. Onu en çok şaşırtan da şu oldu: Çoktan öldüğünü sandığı komutan yavaş yavaş sürünmeye başladı, dizleri üzerinde emekler gibi yürüyordu, omzundan kopan et parçasını eline alıp güzelce düzleştirdikten sonra omzundaki yaranın üzerine koydu. Ama et parçası elini çeker çekmez omzundan aşağı atlayıp çalıların arasına girdi. Et parçasını yakalayıp defalarca, etin artık yaşamadığına karar verinceye kadar yere çarptı, ardından üniformasından bir parça kumaş koparıp et parçasını sıkıca sardı.

8

Avludaki şamata baygın uzanan Shangguan Lu’yu kendine getirdi. Hâlâ eskisi gibi şişkin olan karnını ve kendi kanıyla yarısı ıslanmış kang’ı görünce hayal kırıklığına uğradı. Kaynanasının kang’ın üzerine serptiği tozlar çoktan yapış yapış bir kan çamuruna dönmüştü, içindeki bulanık duygu birden cam gibi görünür oldu, çatı kirişinden pembe kanatlı bir yarasanın hafifçe odaya doğru süzüldüğünü gördü, karşısındaki siyah duvarın üzerinde beliren o bulanık mor yüz, yavaş yavaş netleşmeye başladı, ölü doğmuş oğlunun yüzüydü bu. Ciğerini parçalayan, yüreğini dağlayan acı çoktan sönmüştü, bacaklarının arasından çıkan parlak tırnaklı küçük ayağa merakla baktı. Artık bitti, diye düşündü, işte hayatım böyle son buldu. Ölümü düşününce içine bir hüzün çöktü, kendini ucuz bir tabuta konarken hayal etti, kaynanası kaşlarını çatmış, öfkeden kudurmuş bir halde başında bekliyordu, kocası somurtarak sessizce duruyordu, ardından ağlayanlarsa tabutun etrafını çevirmiş olan yedi tane kızıydı...

Kaynanasının gür sesi kızlarının ağlayışlarını bastırıyordu. Birden gözlerini açtı, artık sanrı görmüyordu, pencere kanatlarına vuran gün ışığını gördü. Akasya ağacının çiçeklerinin yoğun kokusu odayı doldurdu. Bir arı, pencerenin kâğıt kaplamalarına çarpıp duruyordu.

“3. Fan, ellerini yıkamayı bırak şimdi,” dediğini duydu kaynanasının, “şu benim değerli gelinim hâlâ doğuramadı, tek yapabildiği şey bir ayak çıkarmak, gelip yardım eder misin...”

“Koca baldız, ağzından çıkanı kulağın duyuyor mu, düpedüz saçmalıyorsun, ben, 3. Fan, baytarım, nasıl çocuk doğurtayım?”

“Ha insan ha hayvan, hepimiz bir değil miyiz!”

“Saçmalamayı bırak, bana biraz su getir de ellerimi yıkayayım. Koca baldız, para için endişelenmeyi bırak da Sun halayı yardıma çağır.”

Kaynanasının sesi şimşek gibi gürledi: “Benim o yaşlı cadıdan hiç haz etmediğimi bilmezden gelme! Geçen sene benim piliçlerimden birini çaldı.”

“Sen bilirsin, sonuçta senin gelinin doğuracak, benim karım değil!” dedi 3. Fan alaylı bir tavırla. “Ninecik, benim karım da hâlâ kendi anasının karnında dönenip duruyor ya neyse, koca baldız, bana vaat ettiğin içkileri ve domuz başını unutayım deme sakın, sizin evden iki yaşamı kurtarmış olacağım sonuçta!”

Kaynanası sesini öfkeden melankolik bir tona sokup, “3. Fan, biraz nezaket göster, eskiler şöyle der: ‘Kötülük eden er ya da geç cezasını bulur.’ Şöyle açıklayayım, dışarıdaki silah ve patlama seslerine bakılırsa, Japonlar sokaklarda kol geziyor, dışarı çıktığın anda birine rastlaman an meselesi...”

“Çok konuştun,” dedi 3. Fan, “onca yıldır hem komşu hem de arkadaşız, meğer bugün dananın kuyruğunun koptuğu gün olacakmış. Ama önce bir şeyi açıklığa kavuşturalım, insanlar ve hayvanlar her ne kadar birbirlerinden çok farklı olmasalar da insan yaşamı önceliklidir...”

Shangguan Lu gittikçe kendine doğru yaklaşan ayak sesleri ve birinin burnunu sümkürdüğünü duydu. Yoksa kayınbabam, kocam ve şu küstah 3. Fan, ben burada çırılçıplak uzanmışken odaya mı girecek? Bunun düşüncesi bile onu öfkelendirmeye ve utandırmaya yetti, gözlerinin önünde beyaz, pamuksu bulutlar süzülmeye başladı. Oturmaya ve üzerini kapayacak bir şeyler bulmaya çalıştı ama içinde uzandığı kan havuzu yüzünden yerinden kıpırdayamadı. Köyün dışında bir gümbürtü koptu. Bu gümbürtünün içinde hem gizemli hem de bir o kadar tanıdık sesler vardı, sanki sayısız küçük yaratık bir yere tırmanır gibiydi ya da sayısız diş hep birlikte gıcırdıyordu... Bu kadar tanıdık gelen bu ses de neyin nesi? Çaresizce düşündü durdu, sonra zihninde bir kıvılcım çaktı, bu kıvılcım hızla parlak bir ışığa dönüşerek ona onlarca yıl önce olan büyük çekirge istilasını hatırlattı: Koyu kırmızı çekirgeler bir bulut gibi güneşin önünü kapatmış, bir sel gibi gelip bütün bitkilerin yapraklarını, hatta söğüt ağaçlarının kabuklarını bile kemirmişlerdi; çekirgelerin dişlerinden çıkan kemirme sesleri insanın iliklerine kadar işlemişti. Çekirgeler yine gelmiş olmalı, diye düşündü korkuyla ümitsizlik çukuruna batarken. “Ey Yüce Tanrım, bırak da öleyim, yeteri kadar acı çektim... Cennetin Hükümdarı, Kutsal Bakire, merhamet ve cömertliğinizi bana gösterin de ruhum kurtulsun artık bu azaptan...” Çaresizlik içinde bile işte böyle dualar etti içinde taşıdığı umutla, Çin’in ve Batı’nın en Yüce Tanrı’sına dua ettikçe ruhu ve vücudundaki acı da yavaş yavaş azalmaya başladı. Kızıl saçları ve mavi gözleriyle babacan bir adam gibi duran Papaz Malory’nin baharın yeşerttiği çayırlar üzerinde uzanırken Çin’in ve Batı’nın Tanrı’sının bir elin iki yüzü bir ya da lianhua ve hehua gibi farklı isimlerle anılsalar da aslında ikisinin de nilüfer çiçeği olduğunu, yani aynı Tanrı’dan geldiklerini söylediğini hatırladı. Ya da, diye düşündü utanarak yarak ve sikin aynı şey olması gibi. Papaz akasya ağaçlarının arasında o şeyini kaldırırken gururla duruyordu... Her yeri rengârenk çiçeklerin ağır kokusu sarmıştı, bu hoş ve zengin koku insanın ruhunu içki içmiş gibi etkiliyor, havada uçarcasına dans ediyordu. Shangguan Lu kendinin bir bulut ya da bir tüy gibi havada süzüldüğünü duyumsadı. Malory’nin o vakur, kutsal, iyi niyetli, sevimli ve güler yüzüne sonsuz bir minnetle bakınca Shangguan Lu’nun gözleri doldu.

Gözlerini kapayınca gözyaşları göz kenarlarındaki kırışıklıklardan kulaklarına dek süzüldü. Odanın kapısı birden itilerek açıldı, kaynanası uysal bir sesle, “Laidi’nin anası, neyin var öyle? Çocuğum, biraz daha dayan, bizim eşek hayat dolu bir katır doğurdu, bu çocuğu doğurursan Shangguan ailesi tam bir aile olacak, yavrum, gerçeği anandan babandan saklayabilirsin ama bir doktordan saklayamazsın, ebelikte kadın erkek ayrımı olmaz, 3. Fan amcanı yardıma çağırdım bak...” dedi.

Kaynanasının çok nadir gösterdiği şefkat Shangguan Lu’yu çok etkiledi. Gözlerini açıp kaynanasının altın sarısı, geniş yüzüne bakarak başını onaylarmış gibi salladı. Kaynanası odanın dışına doğru el edip, “Üç numara, içeriye girsene,” diye 3. Fan’a seslendi.

Küstah 3. Fan, yüzünü asıp, ağırbaşlı görünmeye çalışarak içeri girdi. Gözlerini sanki çok korkunç bir manzarayla karşılaşmış gibi kaçırdı, yüzündeki kan birden çekildi. “Koca baldız...” dedi 3. Fan sesini alçaltarak, “istersen merhametli elini kaldırıp beni öldürebilirsin, 3. Fan’ı öldürsen de, 3. Fan yine de bu işin üstesinden gelemez,” Bir yandan konuşuyor, bir yandan da geri geri gidiyordu, korkmuş bakışlarını Shangguan Lu’nun vücudundan hızla kaçırdı. Tam ardına dönüp odadan çıkmak üzereyken kapının kenarından başını içeride ne olup bittiğini görmek için uzatmış olan Shangguan Shouxi’yle çarpıştı. Shangguan Lu, kocasının bir fareyle aynı ifadeyi taşıyan sıska ve sivri yüzüne iğrenerek baktı. Kaynanasının koşarak 3. Fan’ın ardından seğirtirken şöyle bağırdığını duydu: “Üç numara, seni it!”

Kocasının kapıda bir kez daha takılmasından faydalanarak tüm gücünü toplayıp kolunu kaldırdı, kocasına el sallarken ağzından buz gibi sözcükler döküldü – bu sözcüklerin kendi ağzından çıkıp çıkmadığına bir türlü emin olamadı: “Seni orospu çocuğu, gel bakalım!” Kocasına karşı artık ne bir şikâyeti ne de bir nefreti vardı, “Ona küfredip hırsımı niye ondan çıkarıyorum ki? Ona ‘orospu çocuğu’ derken aslında kaynanama küfrediyorum, kaynanam tam bir orospu, yaşlı orospu seni... yaşlı orospu, yaşlı orospu, hadi sırıt biraz, sırıtırsan sana bambudan bir tırmık veririm tozları ayıklaman için...” Yirmi yıl kadar önce halasının yanında bir parazit yaşamı sürerken duyduğu, aptal bir damatla anası arasında geçen eski bir hikâyeyi hatırladı birden: O yıl bol yağışlı ve çok sıcak bir yıldı, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı daha yeni yeni gelişen az nüfuslu bir yerdi, halamlar buraya ilk göç edenlerdendi, halamın kocası çok heybetli bir adam olduğundan ona “Koca Elli Yu” derlerdi, elini yumruk yaptığında yumruğu iki at nalı büyüklüğünde olurdu, tek yumrukta büyük bir katırı yere sererdi. Bir kumarbazdı o, elleri hep bakır para yeşiline bulanmış gezerdi... Sima Ku’nun harman yerinde ayak bağlamaya karşı düzenlenen toplantıda Shangguan Lü beni görüp beğenmiş...

“Bana mı seslendin?” Shangguan Shouxi yüzünde mahcup bir ifadeyle pencereden dışarı bakarken kang’ın önünde dikiliyordu. “Bir şey mi var...” Yirmi bir yıldır kendisiyle aynı hayatı paylaşan bu erkeğe acır gibi bakarken içine birden bir suçluluk duygusu yerleşti. Bir akasya çiçeği, denizi rüzgârla birlikte dalgalanmaya başladı... Bir saç teli inceliğinde bir sesle şöyle söyledi:

“Bu çocuk... senden değil...”

Shangguan Shouxi ağlayarak, “Çocuklarımın anası... sakın öleyim deme... Gidip Sun halayı getireyim...” dedi.

“Hayır...” dedi kocasına yalvaran gözlerle bakıp, “Sana yalvarırım, ne olur Papaz Malory’yi çağır...”

Shangguan Lü avluda derisi yüzülüyormuş gibi bir acı içindeydi, göğsünden yağlı kâğıttan bir çıkın çıkarıp çıkını yavaş yavaş açınca içinden bir gümüş para çıktı. Parayı eline alınca dudakları korkuyla büzüldü, gözleri kızardı, güneş ışınları çoktan beyazlaşmış saçlarına vuruyordu. Birden havada nereden geldiği bilinmeyen siyah bir duman süzülüverdi, hava kavrulurcasına ısındı, kuzeydeki Taşkın Ejderha Nehri’nden gürültülü bir yaygara duyuldu, mermiler havada ıslık çalmaya başladı. Birazdan ağlamaya başlayacakmış gibi şunları söyledi:

“Ah, 3. Fan ah, öyle başında dikilip hiçbir şey yapmadan ölmesini mi izleyeceksin? Gerçekten de doğruymuş dedikleri, ‘Bir yaban arısının iğnesinden daha zehirli ve bir şifacının kalbinden daha kötü hiçbir şey yokmuş bu dünyada,’ ne demişler, ‘Paran varsa şeytana değirmentaşı bile döndürtürsün,’ 3. Fan, bu gümüş parayı yirmi yıldır göğsümde taşıyorum, al senin olsun, gelinimin hayatını satın alıyorum!”

Parayı 3. Fan’ın avucuna bıraktı. 3. Fan, Shangguan Lü eline sanki kızgın bir demir parçası bırakmış gibi parayı yere fırlattı. Yağlı ve kaygan yüzünden ter boşaldı, iki yanağı da seğirmeye başladı, yüzü biçimsiz bir hal aldı. Heybesini omzuna asarken, “Koca baldız, bırak da gideyim... Önünde diz çöküp secde edeceğim...” diye haykırdı.

3. Fan daha Shangguan’ların avlu kapısından çıkmadan Shangguan Fulu’nun kollarını sıvamış bir halde koşarak avlu kapısından içeri girdiğini gördü. Ayağında sadece bir ayakkabısı vardı, bir deri bir kemik kalmış çıplak göğsü, iltihaplanmış açık bir yara ağzını andıran, aks yağı gibi yeşil bir şeyle kaplıydı. “Nereden geliyorsun öyle seni yürüyen ceset?” diye öfkeyle sövmeye başladı Shangguan Lü. “Ağabeycim, dışarıda neler oluyor?” diye sordu 3. Fan telaşla. Shangguan Fulu ne karısının sövüp saymasına ne de 3. Fan’ın sorusuna aldırış etti, yüzünde aptal bir gülümsemeyle, dıdı dada, diye sesler çıkardı, bu haliyle toprak bir kabın içinde kalan son yem için birbirleriyle didişen tavukları andırıyordu.

Shangguan Lü kocasını çenesinden yakalayıp şöyle bir salladı, ağzını bir aşağı bir yukarı çekiştirip önce yatay, sonra dikey olarak gerdi. Kocasının ağzından salyalar aktı. Birkaç kez öksürüp tükürdü, ardından sakinleşti. “Babası, dışarıda neler oluyor?” Karısına üzgünce bakıp ağzını çarpıttı, ardından ağlayarak şunu söyledi:

“Japon süvarileri, sete varmış...”

Yaklaşan atların nallarından çıkan tok sesleri duyunca avludaki herkes dondu kaldı. Bir grup beyaz kuyruklu, gri saksağan avlunun üzerinden cıvıldaşarak geçti. Kilisenin çan kulesindeki vitraylar sessizce kırıldı, cam kırıkları pırıl pırıl parlıyordu. Vitrayın kırılmasının hemen ardından çan kulesinden keskin bir patlama sesi duyuldu, patlama sesinin dalgası demir tekerleklerin dönmesini andıran bir gıcırdamayla dört bir yana ağır ağır yayıldı. Büyük ve sıcak bir hava dalgası 3. Fan ve Shangguan Fulu’yu biçilmiş ekinler gibi yere yatırdı. Dalga, Shangguan Lü’yü geri geri yürütüp duvara yapıştırdı. Üzerinde işlemeler olan siyah topraktan yapılmış bir baca saçaklardan kopup Shangguan Lü’nün önündeki tuğla zemine düştü, pat diye bir ses çıkararak parçalara ayrıldı.

Shangguan Shouxi, odadan koşarak çıkıp, “Ana! Karım ölüyor, karım ölüyor, gidip Sun halayı çağır...” dedi.

Shangguan Lü sert bir ifadeyle oğluna bakıp, “Öleceği varsa ölür, elinden hiçbir şey gelmez, ölmezse ölmez, ölüme karışılmaz!” dedi.

Avludaki erkekler onun vaazını dinlediler ama bundan hiçbir şey anlamadılar, yaşlı gözlerle onun yüzüne bakakaldılar. Shangguan Lü, “3. Fan, sizin şu doğumu hızlandıran aile yadigârı iksirden hiç kaldı mı? Kaldıysa bir şişe de gelinime ver, kalmadıysa siktir git,” dedi. Lafını bitirdikten sonra 3. Fan’ın cevap vermesini beklemeden ve hiç kimseye bakmadan başını kaldırıp göğsünü şişirdi, sendeleyerek avlunun giriş kapısına doğru yürüdü.

9

21 Haziran 1939 sabahı, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın en büyük kasabası olan Dalan’da, Shangguan Lü, yeminli düşmanı olan Sun halayı, başlarının üzerinde vınlayan mermilere ve uzaktan gelse de insanı sağır edebilecek havan topu patlamalarına hiç aldırış etmeden, zor bir doğum geçiren gelini Shangguan Lu’ya yardımcı olması için kendi avlusunun giriş kapısından içeri buyur etti. İki kadının tam kapıdan geçtikleri sırada Japon süvarileri köprünün başındaki açık alanda gerilla birliğinin cesetlerini eziyordu.

Kocası Shangguan Fulu, oğlu Shangguan Shouxi ve evinde mahsur kalmış olan baytar 3. Fan –elinde içinde yeşil ve yapışkan bir sıvı olan cam bir şişeyi gururla tutuyordu– avluda dikiliyordu, Shangguan Lü, Sun halayı çağırmaya giderken durdukları yerde hâlâ dikilen bu üç adama kızıl saçlı Papaz Malory de katılmıştı. Papaz, geniş ve siyah bir Çin cübbesi giymişti, göğsünde ağır mı ağır pirinçten bir haç asılıydı, Shangguan Lu’nun penceresinin önünde dikilmiş, sabah güneşine bakarken ağır bir Gaomi Kuzeydoğu Bucağı aksanıyla, ezberden, yüksek sesle şöyle dua etmeye başladı.:

“...Yüceler yücesi Rabbimiz Mesih İsa, cennetin efendisi. Yüce ve merhametli Tanrımız, bizi esirge lütfen, senin sadık hizmetkârın olan ben ve dostlarım büyük bir acı ve felaketle yüz yüzeyiz, o ilahî elini uzatıp başlarımızı okşa lütfen, bize güç ver, bize cesaret ver, bu kadının bebeğini doğurmasına izin ver, süt keçisinin daha fazla süt vermesini sağla, tavuklarımız daha fazla yumurtlasın, kötü adamların gözlerinin önüne karanlık bir perde çek, mermilerinin silahlarında sıkışmasını sağla, atlarının yönlerini şaşırt ki bataklığa saplansınlar. Yüce Efendimiz, tüm cezaların başım üstüne, bırak da bu dünyadaki tüm canlılar için ben acı çekeyim...”

Avludaki üç adam sessizce dikilip onun duasını dinliyordu. Yüzlerindeki ifadeden derinden etkilendikleri görülebilirdi.

Sun hala alaycı bir gülümsemeyle öne fırlayıp Papaz Malory’yi bir kenara itti, papaz sendelerken gözlerini koca koca açıp ağzından bir “âmin” çıkarıverdi, ardından aceleyle göğsünde ıstavroz çıkarıp duasını sonlandırdı.

Sun hala parlak gümüşsü saçlarını ensesinde pırıl pırıl parlayan gümüş bir saç tokasıyla topuz yapmış, topuzunun kenarına da bir pelin otu iliştirmişti. Üzerinde kolalanmış, pamuklu, beyaz bir ceket vardı, ceketin çapraz kesimli yakası yan tarafta düğmeleniyordu, iki düğmenin arasında da beyaz bir mendil sarkıyordu, altında ayak bileklerinden kurdelelerle bağlanmış, siyah, kumaş bir pantolon, ayaklarındaysa beyaz tabanlı, siyah işlemeli, yeşil ayakkabılar vardı. Vücudu tepeden tırnağa mis gibi sabun kokuyordu. Çıkık elmacıkkemikleri, hokka gibi bir burnu, çenesinin üstünde gergin bir çizgiyi andıran dudakları, güzel gözyuvalarına çok yakışan büyük ve parlak gözleri vardı. Ölümsüzleri andıran kendine güveni, zengin ve besili Shangguan Lü’yle büyük bir tezat oluşturuyordu.

Shangguan Lü, 3. Fan’ın elinden içi yeşil sıvıyla dolu olan şişeyi aldı, Sun halanın yanına gidip usulca, “Halası, bu 3. Fan’ın doğumu hızlandıran iksiri, bizim geline içirelim mi?” dedi.

“Sevgili Shangguan Hanımcım,” dedi Sun hala, o güzel ama buz gibi bakışlarını Shangguan Lü’nün üzerinde gezdirerek ardından avluda dikilen adamlara bakıp hoşnutsuz bir tavırla, “sen yardıma beni mi çağırdın yoksa 3. Fan’ı mı?” diye sordu.

“Halası, kızma hemen, ne demişler, ‘Ölümcül bir hastalığa yakalanmışsan nerede doktor varsa oraya git’, ‘Memesi olan herkes anne sayılır.’” dedi Shangguan Lü çok nadir gösterdiği cana yakın tarafını takınıp sesini iyice yumuşatarak ardından sesini kontrol altında tutmaya özen göstererek, “Elbette sizi çağırdık, çaresiz kalmasaydım sizin gibi saygıdeğer bir kişiliği rahatsız etmeye nasıl cüret ederdim?” diye devam etti konuşmasına.

“Sen değil miydin beni pilicini çalmakla suçlayan?” dedi Sun hala, “Eğer doğumu ben yaptıracaksam, herkese söyle de geri çekilsinler, işime karışmasınlar benim!”

“Sizin dediğiniz olsun, siz nasıl isterseniz öyle olsun,” dedi Shangguan Lü.

Sun hala belinden ince ve kırmızı bir bez parçası çıkarıp pencere pervazına bağladı. Ardından kasıtlı bir gösterişle eve doğru ilerledi, tam kapıdan geçecekken ardına dönüp, “Shangguan Hanımcım, bana eşlik et,” dedi.

3. Fan koşar adım pencerenin önüne gidip Shangguan Lü’nün pencere kenarına bıraktığı içi yeşil sıvıyla dolu olan şişeyi aldı, şişeyi inek derisi heybesine koyup baba oğul Shangguan’lara bir şey demeden hızla avlu çıkışına yöneldi.

“Âmin!” dedi Papaz Malory, ardından göğsünde yine ıstavroz çıkarıp baba oğul Shangguan’lara doğru başını salladı dost bir tavırla.

Odanın içinden Sun halanın keskin çığlıkları duyuldu, ardından da Shangguan Lu’nun boğuk çığlıkları yankılandı.

Shangguan Shouxi yere çömelip elleriyle kulaklarını tıkadı. Babası Shangguan Fulu elini beline yaslayıp avluda volta atmaya başladı. Hiç acelesi olmayan adımlarla sanki kaybettiği bir şeyi arıyormuş gibi başı eğik bir halde yürüyordu.

Papaz Malory gözlerini puslu göğe dikmiş az önce ezberden okuduğu duayı mırıldanıp duruyordu.

Daha yeni doğmuş olan katırcık titrek adımlarla batı kanadından çıkageldi, ıslak tüyleri ipek gibi pürüzsüzdü. İyice zayıf düşmüş anne eşek de Shangguan Lu’nun acı çığlıkları eşliğinde batı kanadından çıktı. Dikilmiş kulakları ve bacaklarının arasına kıstırdığı kuyruğuyla sendeleyerek bir nar ağacının altındaki su fıçısının önüne kadar gelip ürkek bakışlarla avludaki adamlara baktı. Kimsenin ona aldırış ettiği yoktu. Shangguan Shouxi kulaklarını kapamış iki gözü iki çeşme ağlıyordu. Shangguan Fulu volta atmaya devam ediyordu. Papaz Malory gözlerini kapamış dua ediyordu. Kara eşek, başını su fıçısına uzatıp şapır şupur su içmeye başladı. Suya kanınca yavaş adımlarla darı saplarıyla desteklenmiş fıstık yığınına doğru seğirtip sivri dişleriyle darı saplarını kemirmeye başladı.

Sun hala elini Shangguan Lu’nun rahim kanalına sokup bebeğin diğer bacağını da çıkardı. Doğum sancısıyla inleyen anne bayılıverdi. Sun hala, Shangguan Lu’nun burnuna sarı bir toz döktü. Ardından bebeğin iki bacağını kavrayıp sakince beklemeye başladı. Shangguan Lu inleyerek ayıldı. Ardı ardına hapşırdı, tüm vücudu şiddetli bir titremeyle sarsıldı. Belini doğrulttu, ardından yavaş yavaş eski haline döndü. Bu fırsatı kaçırmayan Sun hala, bebeği rahim kanalından çekip çıkardı. Bebeğin düz ve uzun başı ana rahminden ayrılırken havan topunu andıran bir patlama sesi çıkardı. Sun halanın beyaz ceketi etrafa sıçrayan taze kana bulandı.

Sun halanın elinde baş aşağı duran tüm vücudu mosmor bir kız çocuğuydu.

Shangguan Lü, göğsüne vurup sessizce ağlamaya başladı.

“Kes ağlamayı, bir tane daha geliyor!” diye öfkeyle kükredi Sun hala.

Shangguan Lu’nun karnı korkunç bir şekilde kasılmaya başladı, bacakları arasından kan fışkırıyordu, kanla birlikte tüm başı yumuşak sarı saçlarla kaplı bir bebek sanki bir balık gibi yüzerek dışarı fırladı.

Shangguan Lü, bebeğin iki bacağı arasındaki ipekböceği kozasını andıran küçük şeyi görünce sıçradı, kendini kang’ın önüne atıp diz çöktü.

“Yazık, bir ölü doğum daha,” dedi Sun hala dalgınca.

Başı dönen Shangguan Lü, başını kang’ın kenarına çarptı. Kang’ın kenarına tutunup güçlükle ayağa kalktı. Yüzü kirece dönmüş gelinine bakıp acı içinde inleyerek odadan dışarı çıktı.

Avluya ölüm sessizliği hâkimdi. Oğlu yere diz çökmüş, kan lekeli boynunu yere uzatmıştı, taze kan bir dere gibi yerde zikzaklar çizerek akıyordu, yüzünde korkmuş bir ifade taşıyan başı vücudunun yanında duruyordu. Kocası tuğla döşenmiş patikanın tuğlalarından birini kemiriyordu, bir kolu karnının altına kıvrılmıştı, diğer koluysa ileriyi gösterir gibi önünde duruyordu, başının arkasında geniş ve derin bir delik açılmıştı, delikten akan kanla karışık beyaz bir şey tuğla patikaya dökülüyordu. Papaz Malory yere diz çökmüş bir yandan ıstavroz çıkarıyor, bir yandan da yabancı bir dilde bir şey sayıklıyordu. Dizginleri olan koca kafalı iki iri at, fıstıkları destekleyen darı saplarını kemiriyordu. Anne eşek ve yavru katır bir duvar köşesine çekilmişti. Yavru katırın başı, annesinin karnına değiyordu, annesinin bacakları arasında tüysüz, küçük kuyruğunu bir yılan gibi sallıyordu. Avluda iki tane hâki üniforma giymiş Japon vardı, biri elindeki mendille kılıcını temizliyor, diğeriyse kılıcıyla darı saplarını kesiyordu. Shangguan’ların geçen sene istiflemeye başladığı ve bu yaz satmak istedikleri beş yüz kilo fıstık patır patır yere dökülüyordu. İki at başları önde, fıstıkları şapır şupur yerken o güzelim devasa kuyruklarını neşeyle sallıyorlardı.

Birden yerin, göğün ve etrafındaki her şeyin döndüğünü hisseden Shangguan Lü, öne atılıp oğlu ve kocasını kurtarmak istedi ama o şişman vücudu bir duvar gibi geriye devrildi.

Sun hala hızla Shangguan Lü’nün yanından geçip ağır ve kendinden emin adımlarla avlu çıkışına doğru yöneldi. Gözlerinin arası çok açık olan, kalın ve kısa kaşlı Japon askeri kılıcını sildiği mendili bir kenara fırlatıp sert bir hareketle Sun halanın önüne sıçradı, kar gibi parlayan sivri süvari kılıcını kaldırıp Sun halanın kalbine doğrulttu. Japon, yüzünde vahşi bir ifadeyle ‘cili gulu’ diye bir şeyler mırıldandı. Sun hala, yüzünde alaycı bir ifade taşıyan gülümsemesiyle sessizce Japon askerine baktı. Bir adım geri çekildi, Japon askeri de öne doğru bir adım attı. İki adım geri çekilince, Japon askeri de öne doğru iki adım attı. Askerin kar gibi parlayan sivri süvari kılıcının ucu hâlâ göğsüne baskı uyguluyordu. Japon askeri şansını zorlayıp kılıcı daha da acımasız bir tavırla bastırınca Sun hala kılıcı elinin tersiyle bir kenara savurdu, ardından zarif ve neredeyse gülünç denilebilecek kadar küçük olan ayağıyla Japon askerinin bileğine bir tekme savurdu. Süvari kılıcı birden yere düşüverdi. Sun hala öne fırlayıp Japon askerinin kulağına bir fiske attı. Japon askeri yüzünü kapayıp tuhaf bir çığlık attı. Diğer Japon askeri kılıcına davranıp öne doğru koştu, kılıcını Sun halanın başına doğru savurdu. Sun hala rahat bir tavırla ardına dönüp askeri bileğinden yakaladı. Askerin kolunu, kılıcını elinden bırakana salladı. Bir fiske de bu askerin kulağına patlattı, o kadar ağır bir fiske olmamasına rağmen birden askerin yüzünün yarısı şişti.

Sun hala yine ardına bakmadan kapıya doğru yöneldi. Japon askerlerinden biri tüfeğini alıp ateşledi. Vücudu bir an kasılan Sun hala, Shangguan’ların avlu kapısına seriliverdi.

Bu sırada Sun halanın dilsiz torunlarından en küçükleri olan iki tanesi ninelerini aramaya geldikleri Shangguan’ların merdivenlerinden çıkarken aynı kurşunla yere serildi. Torunlarından geriye kalan diğer üçüyse, o sırada barut kokusunun havayı ağırlaştırdığı setin kenarında ölü bir atın sağrısını kesmekle meşguldü.

Öğleye doğru bir grup Japon askeri Shangguan’ların avlusuna doluştu. Süvariler, dökülmüş fıstıkları ağılda buldukları bir sepetin içine toplayıp hutong’da bekleyen yorgun düşmüş atlarını besledi. İki asker Papaz Malory’yi esir aldı. Solgun burnunun üstünde altın sarısı çerçevesi olan bir gözlük taşıyan Japon askerî doktoru, komutanının peşi sıra Shangguan Lu’nun odasına girdi. Doktor kaşlarını çatıp ilaç çantasını açtı, lateks eldivenlerini giyip pırıl pırıl parlayan bıçağıyla bebeklerin göbek bağlarını kesti. Erkek bebeği eline alıp baş aşağı çevirdi, bebeğin ağzından hasta bir kediyi andıran boğuk hıçkırıklar çıkana kadar kıçına vurdu. Ardından kız bebeği de eline alıp aynı işlemi bir hayat belirtisi görene kadar tekrarladı. Bebeklerin kesilen göbek bağlarını iyotla temizledikten sonra onları pamuklu beyaz tüllere sardı. Ardından kanının durmasını sağlamak için Shangguan Lu’ya iki iğne yaptı. Doktor yeni doğum yapmış anne ve bebeklerini tedavi ederken Japon ordusundan bir gazeteci farklı açılardan fotoğraflar çekiyordu. Bu fotoğraflar bir ay sonra Çin-Japon dostluğunun kanıtları olarak Japon gazetelerinde yayımlanacaktı.

1. Tuğla veya pişmiş topraktan yapılan iki metre uzunluğunda, altında ısınmak için bir ocak bulunan geleneksel Çin yatağı. (Ç.N.)

2. Eski Pekin evlerinin arasındaki sokaklara verilen isim. Hutong, Moğolca hottog’dan türemiştir, anlamı ise su kuyusudur. “Nerede bir kaynak ya da su kuyusu varsa orada yerleşim vardır” anlamına da gelir. (Ç.N.)

3. Önüne konuldukları yapıyı koruduklarına inanılan heykeller. (Ç.N.)

4. Hindistan’daki badhisattva (aydınlanmış varlık) Avalokiteşvara’nın Çince ismi. Dünyanın seslerini dinleyen anlamına gelir. (Y.N.)

5. Yazar burada, demirin çeliğe dönüşmemesinden duyulan pişmanlık ve nefret anlamına gelen bir deyim kullanır. Shangguan Lü, sürekli kızı olan oğlunu suçluyor. (Ç.N.)

6. Vücudun el ve kol haricindeki kısımları kullanılarak badminton topuna benzer bir topla oynanan oyun. (Ç.N.)

7. Erkek çocuk isteyen Shangguan ailesinin hep kız çocuğu olmuş, bu yüzden kızlarına erkek isimleri vermişler: Laidi-İlker, Zhaodi-Selami, Lingdi-Önder, Xiangdi-İmdat, Pandi-Ümit, Niandi-Kerem, Qiudi-Talip diye çevrilebilir. (Ç.N.)

8. Çin edebiyatının önemli eserlerinden biri olan “Batıya Yolculuk”un ana karakterlerinden biri. 72 farklı insan, hayvan ve nesneye dönüşme yetisine sahip bu karakter, Batı’da Maymun Kral adıyla bilinir. (Ç.N.)

9. Pekin’de yer alan taş köprünün adı Lugou Köprüsü’dür. Marco Polo, Çin gezisi sırasında bu köprüyü ziyaret etmiş ve ondan övgüyle söz etmiştir. Bu yüzden Batı’da Marco Polo Köprüsü diye anılır. Köprü, İkinci Çin-Japon Savaşı’nın başlangıç noktasıdır. (Ç.N.)

10. Huiler ya da Huizu; Çin’in İslam dinine bağlı etnik gruplarından biri. (Ç.N.)

*****

İkinci Bölüm

1

Kanamasını durdurmak için yediği iğnelerden sonra annem nihayet kendine geldi. Gördüğü ilk şey bacaklarımın arasındaki o ipekböceği kozasını andıran pipi oldu, gözünün feri kaçmış annemin gözleri birden ışıl ışıl parlamaya başladı. Beni kollarına alıp pirinç gagalayan bir tavuk gibi öptü. Boğuk boğuk ağlayıp dudaklarımı aralayarak meme ucunu aradım. Annem meme ucunu ağzıma sokuverdi. Tüm gücümle emdim ama hiç süt gelmedi, sadece kan tadı aldım. Avazım çıktığı kadar bağırıp ağlamaya başladım. 8. ablam –şu benden önce doğan kız çocuğu– yanımda uzanmış sızlanıyordu. Annem beni 8. ablamın yanına yatırıp kang’dan aşağı indi. Sendeleyerek su fıçısının yanına gitti, fıçının içine doğru eğilip bir katır gibi su içti. Uyuşmuş bir halde avludaki cesetlere baktı. Anne eşek ve yavru katır istiflenmiş fıstıkların yanında tir tir titriyordu. Ablalarım üzgün bir şekilde avluya girdiler. Annemin yanına koşturup bitkin bir halde ağladıktan sonra yere yığıldılar.

Japonlar, dedem ve babamı öldürdü ama üçümüzü –annemi, 8. ablamı ve beni– kurtaranlar da yine onlar oldu.

Büyük felaketten sonra evimizin bacası ilk kez tütüyordu. Annem, ninemin sandığını kırıp içinden yumurta, hünnap, nöbet şekeri ve yıllardır sandığın içinde duran bir ginseng kökü çıkardı. Sandıktan çıkardıklarının hepsini bir wok’a11 koyup kaynattı, su kaynamaya başlayınca yumurtalarda bir hareketlenme oldu. Annem, ablalarıma seslenip onları bir tepsinin etrafında oturttu. Wok’un içindekileri bir kepçeyle tepsinin üstüne koyarken, “Çocuklar, hadi yiyin,” dedi.

Ablalarım tepsideki yiyecekleri aç kurtlar gibi yiyip yuttular. Annem sadece yemeğin suyunu içti, geride bir şey kalmayıncaya kadar tam üç tas içti. Bir süre sustular, sonra kollarını birbirlerine dolayıp ağlamaya başladılar. Annem onların ağlamasının bitmesini bekledikten sonra, “Kızlar, minik bir erkek kardeşiniz ve bir de minik kız kardeşiniz oldu,” dedi.

Annem beni emzirdi. İçine hünnap, nöbet şekeri ve yumurta tadı karışmış olan o muhteşem sıvıyı içtim. Gözlerimi kocaman açtım. Ablalarım heyecanla bana bakıyordu. Ben de puslu gözlerle onlara baktım. Annemin memelerindeki sütü kuruttuktan sonra, 8. ablamın sızlamaları eşliğinde gözlerimi yumdum. Annemin onu kollarına alarak, “Hayatımda bir sen eksiktin,” diye iç çektiğini duydum.

Ertesi sabah hutong’da, dan dan, diye bir gonk sesi yankılandı. Mutluluk Malikânesi’nin baş kâhyası Sima Ting’in gırtlağını parçalarcasına, “Sevgili köy halkı, sevgili köy halkı, ölülerinizi dışarı çıkarın, hepsini dışarı taşıyın...” diye bağırdığını duydum.

Annem, beni ve 8. ablamı kucağına alıp avluya çıktı, feryat figan ağlıyordu. Ama yüzünde gözyaşından eser yoktu. Ablalarım annemin etrafında toplandı, kimisi ağlıyor kimisi de ağlamıyordu. Ağlayanların yüzünde de gözyaşından eser yoktu.

Sima Ting elinde pirinç gonguyla bizim avluya girdi. Kurumuş bir sukabağına benziyordu, tam yaşını tahmin etmek imkânsızdı çünkü tüm yüzü buruşmuştu, çilek gibi bir burnu vardı, gözyuvalarında bir çocuğun gözleri gibi yerinde duramayan kapkara gözleri vardı. Kambur duruşuyla rüzgârda kalmış bir muma benziyordu; yani bir ayağı çukurdaydı, o yaşa gelmişti işte ama çok bakımlı, beyaz ve tombul elleri vardı, avuç içleri sanki üzerlerinde beş tane gamze varmış gibi duruyordu. Annemin dikkatini çekmek istercesine aralarında bir adım kala durup tüm gücüyle gongunu çalmaya başladı. Gong, dong dang dung dan, diye kırık bir sesle boğuk boğuk çaldı. Annem yutkundu, boynunu dikleştirdi, bir dakika kadar nefesini tuttu. “Ne büyük bir trajedi!” diye abartılı bir şekilde içini çekti Sima Ting bizim avludaki cesetlere bakarken. Ağzı, dudakları, yanakları ve hatta kulakmemelerinde bile ne kadar üzgün ve kızgın olduğunu gösteren bir ifade vardı ama burnu ve gözlerinde başkalarının felaketine ne kadar sevinen biri olduğunu, tabiri caizse kına yaktığını gösteren sinsi bir neşe gizliydi. Shangguan Fulu’nun yerde yatan cesedinin yanına gidip bir süre başında kalas gibi dikildi. Sonra başı gövdesinden ayrılmış olan Shangguan Shouxi’nin yanına gitti, eğilip feri kalmamış gözlerine sanki onunla duygusal bir bağ kurmak istermiş gibi uzun uzun baktı. Sırıtırken ağzının kenarından salyalar aktı. Shangguan Shouxi’nin yüzündeki sakin ifadeyle kıyaslayınca Sima Ting’in yüzü aptal ve vahşi görünüyordu. “Sözümü dinlemediniz, sözümü niye dinlemediniz ki...” diye sanki ölüleri azarlıyor ya da kendi kendine konuşuyormuş gibi mırıldandı. Annemin yanına gelip, “Shouxi’nin karısı, birilerini çağırıp cesetleri kaldırmalarını söyledim, bu hava, havaya bak,” dedi. Başını kaldırıp göğe baktı, annem de başını kaldırıp göğe baktı. Başlarının üzerindeki gök kurşuni bir ağırlıktaydı, hatta doğuya bakınca, siyah yağmur bulutlarıyla çevrelenmiş kan kırmızısı sabah güneşi görülüyordu. Aslan heykellerimizin üzeri sabah çiyiyle ıslanmıştı. “Yağmur yağdı yağacak. Eğer cesetleri kaldırmazsak, yağmurda ıslanacaklar, ardından güneşte de kurudular mı gerisini sen düşün artık...” diye usulca mırıldandı Sima Ting. Annem kucağında ben ve 8. ablamla, Sima Ting’in önünde diz çöküp, “Kâhyabaşı, ben yetimleriyle birlikte dul kalmış bir kadınım, size güveniyorum, çocuklar, gelin de amcanızın önünde diz çökün,” dedi. Ablalarım hep birlikte Sima Ting’in önünde diz çöktü. Sima Ting gongunu tüm gücüyle, dan dan diye çaldı. “Ecdadını siktiğim,” diye sövmeye başladı Sima Ting gözlerinden yaşlar akarken, “bütün bunlar şu piç Sha Yueliang’ın suçu, pusu kurup kaplanın götüne çomak soktu, Japonlar da boş durur mu, karşılığında masum halkı öldürdüler. Hadi kızlar, toparlanıp ayağa kalkın, ağlamayın artık, bu felaket sadece sizin ailenin başına gelmedi, kim tahmin ederdi ki benim Kaymakam Zhang Weihan tarafından belediye başkanı olarak tayin edileceğimi? Kaymakam bey kaçtı, belediye başkanı burada, hiçbir yere gitmiyor. Ecdadını siktiklerim!” Ardından avlunun dışına doğru, “Gou San, Yao Si, ne sallanıp duruyorsunuz, isterseniz ikinize birer tahtırevan göndereyim!” diye bağırdı.

Gou San ve Yao Si bellerini bükerek bizim avluya girdi, arkalarında kasabanın aylaklarından oluşan bir grup vardı. Bu ikisi Belediye Başkanı Sima Ting’in önayakları, arka pençeleriydiler, yani ayak işlerine bakıyorlardı, onun onurlu muhafızları ve takipçileriydiler, onun prestij ve iktidar gücü bu ikisinin yaptıklarına dayanıyordu. Yao Si’nin kolunun altında kullanılmaktan bakkal defterine dönmüş, kapağı saman kâğıdından olan bir defter vardı, kulaklarının arasına çiçek saplı, güzel bir kurşunkalem sıkıştırmıştı. Gou San bin bir güçlükle Shangguan Fulu’yu yüzüstü çevirip onun o şişmiş kara yüzünü, sabahın kırmızı bulutlarını görmesi için göğe doğru çevirdi. Ardından şöyle şakımaya başladı: “Shangguan Fulu –başı parçalanmış– aile reisi.” Yao Si parmaklarından birini yalayıp nüfus kayıt defterini açtı, defterde Shangguan’ların sayfasına gelene kadar defterin sayfalarını çevirdi durdu, sonra kulak arkasından kurşunkalemini aldı, bir diziyle yere çöktü, defteri diğer dizinin üzerine yerleştirdi, ardından diliyle kaleminin ucuna dokunup deftere, Shangguan Fulu’nun adını yazdı. “Shangguan Shouxi,” Gou San’ın sesi birden o canlılığını yitirdi, “başı gövdesinden ayrılmış.” Annem feryat figan ağlamaya başladı. Sima Ting, Yao Si’ye dönerek, “Kayda devam, kayda devam, duydun mu beni?” diye çıkıştı. Ama Yao Si, Shangguan Shouxi adının üzerine sadece bir yuvarlık çizip ölüm nedenini yazmadı. Sima Ting tokmağını kaldırıp Yao Si’nin kafasına geçirirken bir yandan da, “Ananın amı, bir ölünün üzerinde ucuz numaralar yaparak nasıl saygısızlık edersin? Okuma yazmam yok diye bana kabadayılık mı taslıyorsun yoksa?” diye sövdü. Yao Si yüzünü ağlayacakmış gibi asıp, “Efendim, ne olur vurmayın bana, hepsini yüreğime yazdım, bin yıl geçse de unutmam,” dedi. Sima Ting gözlerini ona dikerek, “O kadar uzun yaşayacağını da nereden çıkardın, bin yılmış, nesin sen, kara kaplumbağası mısın yoksa su kaplumbağası mı?” dedi. Yao Si, “Efendim, lafın gelişi söyledim onu, sizinle kim aşık atabilir, kavganın lüzumu yok!” diye karşılık verdi. Sima Ting, Yao Si’nin kafasına tokmakla bir daha vurdu. “Shangguan,” Gou San, Shangguan Lü’nün başında dikilirken anneme dönüp, “kaynananın kızlık soyadı neydi?” diye sordu. Annem başını salladı. Yao Si, kaleminin ucuyla defterine vurup, “Lü!” dedi. “Shangguan Lü,” diye bağırdı Gou San, sonra eğilip dikkatli bir şekilde cesedi inceledi. “Çok tuhaf, hiç yara izi yok.” diye mırıldandı Shangguan Lü beyaz saçlı başını bir o yana, bir bu yana çevirirken. Shangguan Lü’nün ağzından ince bir inilti çıktı. Gou San aceleyle doğruldu, hayrete düşmüş bir halde birkaç adım geri çekilerek şöyle kekeledi: “Ö-öl-ölmemiş, yaşıyor...” Shangguan Lü yeni doğmuş bir bebek gibi gözlerini yavaş yavaş açtı, cam gibi gözlerle boş boş etrafa bakındı. Annem, “Ana!” diye bir çığlık attı. Beni ve 8. ablamı, iki ablamın kucağına bırakıp koşar adım ninemin yanına giderken birden duruverdi. Ninemin gözlerinin odaklandığı bir şey olduğunu hissetmişti. Ninemin gözlerinin odaklandığı şey, en büyük ablamın kucağında olan bendim. Sima Ting, “Kızlar, görmüyor musunuz, yaşlı kadın çocuğu görebilmek için ölümden döndü, erkek mi çocuk?” dedi. Ninemin gözlerindeki bakış beni çok rahatsız etti, ben de ağlamaya başladım. Sima Ting, “Torununu görsün bir, böylece huzur içinde ölebilir,” dedi. Annem, beni büyük ablamın kucağından alıp dizleri üstünde emekleyerek ninemin yanına gitti, beni ninemin göz hizasına kaldırdı, ardından ağlayarak, “Ana, başka bir şansım yoktu, bu adımı atmak zorundaydım...” dedi. Shangguan Lü, bacaklarım arasındaki o noktaya bakarken birden gözleri ışıl ışıl parlamaya başladı. Karnından bir guruldama duyuldu, hemen ardından etrafa pis bir koku yayıldı. “Bitti, son nefesini verdi, bu kez gerçekten öldü,” dedi Sima Ting. Annem beni tekrar kucağına alıp ayağa kalktı, o kadar erkeğin arasında memesini çıkarıp meme ucunu ağzıma soktu, ağır memelerini yüzüme dayayınca ağlamayı kestim. Belediye Başkanı Sima Ting, “Shangguan Lü, Shangguan Fulu’ nun karısı, Shangguan Shouxi’nin anası, kocası ve oğlunun ölümünden duyduğu derin üzüntü nedeniyle ölmüştür. İşte bu kadar. Cesedini kaldırın!” diye bir açıklamada bulundu.

Ceset taşımakla görevlendirilen adamlar ellerinde demir kancalarla geldi, tam kancaları Shangguan Lü’nün vücuduna saplayacaklarken Shangguan Lü yaşlı bir kaplumbağa gibi yavaş yavaş ayağa kalktı. Güneş ışınları bir limonu ya da yeni yıl pastasını andıran şişmiş yüzüne vuruyordu. Yüzünde alaycı bir gülümsemeyle sırtını duvara verip otururken küçük bir dağı andırıyordu.

Sima Ting, “Koca baldız, hayata bu kadar bağlı olduğunu bilmiyordum,” dedi.

Belediye başkanının maiyetindekiler, üzerini içkiyle ıslattıkları koyun tüyünden yapılmış havlularıyla ağız ve burunlarını kapatıp cesetlerden yayılan pis kokuya karşı önlem aldı. Adamlar üzerinde belli belirsiz okunan bir dize yazılı olan bir kapı kanadı getirdi. Dört aylak –şimdi belediyenin ceset toplamacılığıyla meşguldüler– ellerindeki kancaları hiç acele etmeden Shangguan Fulu’nun kol ve bacaklarına geçirip onu kapı kanadının üzerine koydu. Ardından aylaklardan ikisi, biri kapı kanadının önüne, diğeri arkasına geçti, kanadı kaldırıp cesedi avlunun dışına taşıdılar. Shangguan Fulu’nun bir kolu kanattan sarkıp bir sarkaç gibi bir o yana, bir bu yana sallanmaya başladı. “Kapının önündeki şu yaşlı teyzeyi biraz kenara çekin!” diye bağırdı kanadı taşıyan aylaklardan biri. Ardından yollarına devam ettiler. “Sun hala bu, tamircinin karısı, nasıl burada ölmüş olabilir?” diye şaşkınlığını yüksek sesle dile getirdi hutong’dan biri. “Onu da at arabasına koyun.” Hutong’da her kafadan bir ses çıkıyordu.

Kapı kanadını Shangguan Shouxi’nin yanına bıraktılar. Shangguan Shouxi öldüğü pozisyonu koruyordu, göğe bir şikâyeti varmış gibi açılmış ağzından sanki içinde bir yengeç varmış gibi bir dizi şeffaf baloncuk çıkıyordu. Ceset toplayıcılar tereddütte kaldılar, işe nereden başlayacaklarını bilemediler. İçlerinden biri, “Hey, hadi şöyle yapalım,” dedi. Konuşması bitmeden elindeki kancayı havaya kaldırdı. Annem, “Hayır, kanca olmaz!” diye bağırdı. Annem beni, büyük ablamın kucağına bırakıp ağlayarak kocasının başı olmayan cesedinin yanına koşturdu. O kopmuş başı kaldırmak istedi ama eli o şeye değer değmez hemen elini geri çekti. “Koca baldız, boş ver onu şimdi, başını yerine koyabileceğini mi sanıyorsun? At arabasının yanına git de bak bir, kimisini köpekler parçalayıp yemiş, geriye bir bacağı kalmış, seninki yine iyi böyle!” dedi aylaklardan biri ağzına kapattığı havlu yüzünden boğuk boğuk çıkan sesiyle, “Açılın, kızlar ardınıza dönün, bakmayın sakın.” Sert bir hareketle annemi yerden kaldırıp onu ve ablalarımı bir kenara itti. Ardından bizi, “Gözlerinizi kapatın!” diye bir kez daha uyardı.

Annem ve ablalarım gözlerini açana kadar avludaki cesetlerin hepsi kaldırıldı.

Cesetlerle dolup taşan at arabasının ardında tozlu sokaklarda ilerledik. Büyük ablamın geçen sabah gördüğü atları andıran üç at vardı: Kayısı sarısı, kestane kırmızısı ve pırasa yeşili. Ama şimdi başları önde, dalgın ve hüzünlü bir şekilde, ağır ağır yürüyorlardı, tüylerinin rengi de solgundu. Başı çeken kayısı sarısı atın bir bacağı sakattı ve topallayarak yürürken başı durmadan savruluyordu. Arabacının bir elinde kırbacı vardı, boşta kalan eli de sürücü sırasında duruyordu. Arabacı, başının iki yanındaki kara ve ortasındaki beyaz saçlarıyla yaşlı bir baştankarayı andırıyordu. Yolun iki yanında kırmızı gözlerini arabanın üstündeki cesetlere dikmiş olan onlarca köpek vardı. Kurbanların aileleri arabanın arkasında yavaş yavaş yükselen toz bulutu içinde ilerliyordu. Bizim arkamızda Belediye Başkanı Sima Ting ve maiyeti vardı. Kimisinin omzunda kürek vardı kimisi ellerinde kanca taşıyordu, içlerinden birisi ucunda kırmızı bir kumaş bağlı olan bambu bir direk taşıyordu. Sima Ting’in elindeyse her yirmi adımda bir çaldığı pirinç gongu vardı. Kurbanların aileleri gongun her çalışında hep birlikte feryat figan ağlıyordu. Hepsi isteksizce ağlıyor gibiydi, gonk sesinin yankılanması biter bitmez ağlamayı kesiyorlardı. Sanki sevdiklerinin ardından değil de, belediye başkanının kendilerine verdiği görevi yerine getirirmişçesine ağlıyorlardı.

İşte böyle, at arabasının ardında kesik kesik ağlayarak kilisenin yıkılmış çan kulesini, Sima Ting ve erkek kardeşi Sima Ku’nun beş yıl önce rüzgâr gücünü kullanarak un öğütmeyi başardıkları değirmeni filan geçtik. Yıkık dökük onlarca yel değirmeni hâlâ gıcırdayarak dönüyordu. Yolun sağında, yirmi yıl önce Japon işadamı Toshiro Mifune’nin Amerikan pamuğu yetiştirmek için kurduğu şirketi geride bıraktık, Gaomi Kaymakamı Niu Tengxiao’nun kadınları ayak bağından kurtarmak için Sima Ting’in ekinleri kurutmaya bıraktığı harman yerinde düzenlediği toplantıda konuşmanın yapıldığı kürsüyü de geride bıraktık. En sonunda, Mo Nehri boyunca ilerleyen at arabası sola döndü ve ta bataklığın oraya kadar genişletilmiş düz bir alana geldik. Nemli güney rüzgârı pis bir koku taşıyordu. Yolun kenarındaki hendekte ve nehrin sığ yerlerinde zayıf sesleriyle vıraklayan kurbağalar vardı, sürü halinde dolaşan iribaşlar nehrin rengini değiştiriyordu.

Bu alana girdikten sonra at arabası hızını arttırdı. Arabacı “İhtiyar Baştankara” atları kamçılamaya başladı, bir bacağı sakat olan at da bundan nasibini aldı. Engebeli yollardan geçen at arabası çok kötü sarsılıyor, arabanın kasasındaki deliklerden cesetlerin pis kokusu yayılıyordu. Artık kimse ağlamıyordu, kurbanların aileleri yenleriyle ağız ve burunlarını kapatmakla meşguldüler. Sima Ting ve maiyeti arkamızdan dolanıp arabanın önüne koşuşturdu. Bellerini iyice bükerek öne doğru koştular, bizi, at arabasını ve cesetlerden yayılan o leş kokusunu arkalarında bıraktılar. Onlarca köpek delirmiş gibi havlayarak yolun iki tarafındaki buğday tarlalarından yola atladı. Buğday başakları arasında sanki dalgaların arasında bir görünüp bir kaybolan fok balıkları gibi sıçrayıp durdular. Bugün sanki kargalar ve kartallar için düzenlenmiş büyük bir festival gününü andırıyordu. Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın bütün kargaları bu geniş havzanın üzerine sanki at arabasının üzerinde toplanan kara bulut kümeleri gibi çöreklendi, gak gak diye uçuşup heyecanlı ve keskin çığlıklar atıyor, akla hayale gelmeyecek ve sayısız şekilde toplanıp durmadan pike yapıyorlardı. Olgun kargalar sert gagalarıyla doğruca cesetlerin gözlerini oyuyordu, deneyimsiz genç kargalarsa cesetlerin kafataslarına saldırıp, “tak tuk” diye sesler çıkartıyorlardı. “İhtiyar Baştankara”nın kamçısı hiç yere inmedi. Her seferinde yere bir karga indirdi, yere düşen kargalar at arabasının tekerleri altında et suyuna döndü. Yüksekten uçan yedi, sekiz kadar kartal vardı. Zorlayıcı hava akımları onları bazen kargalardan daha alçakta uçmaya zorluyordu. Cesetlerde kartalların da gözü vardı, onlar da leş yiyiciydiler ama kargaların arasına karışmak yerine ikiyüzlü, kibirli tavırlarını korumayı seçtiler.

Güneş bulutların arasından çıkıp binlerce dönümlük olgun başaklara parlak yüzünü gösterdi. Güneş yüzünü gösterir göstermez rüzgâr da yön değiştirdi. Rüzgâr yön değiştirirken çok kısa süren bir sessizlik oldu, ardından başakların hepsi ya uykuya daldı ya da oracıkta ölüverdiler. Güneşin altında sanki tüm ufku kaplayan altın bir plaka yükseldi. Küçük, altın iğnelere benzeyen sayısız ve sert buğday başağı parlamaya, baktıkça daha da çok parlamaya başladı. Tam bu sırada at arabası, buğday tarlaları arasında uzanan dar bir patikaya girdi. Arabacı buğday sapları arasında zar zor ilerliyordu. Başı, kayısı sarısı ve pırasa yeşili olan iki at çekiyordu, bu dar patika, ikisinin yan yana ilerlemesine izin vermeyince, ya kayısı sarısı olan buğday sapları arasına giriyor ya da pırasa yeşili olan bu altın sarısı buğday tarlalarında ilerleyebiliyordu. Somurtan iki erkek çocuğu gibi birbirlerini itip buğday tarlalarında ilerlemeye devam ettiler. At arabası yavaşladıkça kargalar daha da saldırganlaşıyordu. Onlarca karga cesetlerin üzerine tüneyip sarkık kanatlarıyla cesetleri gagalamaya devam etti. “İhtiyar Baştankara”nın kargalarla ilgilenmekten daha önemli işleri vardı. Bu seneki buğdaylar iyi büyümüştü, sapları kalın, püskülleri bol ve taneleri dolgundu. Başaklar atların karınlarına sürtüyor, arabanın kasasına ve tekerleklerine çarptıkça da insanın kulağını tırmalayan sesler çıkartıyorlardı. Tarlada birden köpek başları belirdi, başakların gözlerine batmasını engellemek için gözlerini kapatmışlardı. Arabanın izini bulmak kolaydı, doğru yönü bulmak için koku duyularına güveniyorlardı.

Tarlaya girdikten sonra iyice daralan patika bizim sıramızı da daralttı ve epey uzun bir kuyruğa dönüştük. Çoktandır kimse ağlamıyordu, en ufak bir hıçkırık sesi bile duyulmuyordu. Arada sırada kazara bir çocuk yere düşüyor, hemen yanında bulunan biri –bu kişinin akrabası olmasına gerek yoktu– düşen çocuğa dost elini uzatıyordu. Bu ciddi atmosferde sanki dudakları mühürlenmiş gibi hiçbir çocuk ağlamıyordu, yarım ağızla bile olsa sızlanan yoktu. Buğday tarlalarına hâlâ sessizlik hâkimdi. Ama bu gergin ve huzursuz bir sessizlikti. Zaman zaman at arabasından ve delirmiş köpeklerin havlamalarından ürken keklik sürüleri havalanıyor, alçaktan uçarak uzaktaki buğdayların altın sarısı denizinde kayboluyordu. Buğday yılanları, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’na özgü o ateş kırmızısı, zehirli, küçük yılanlar bazen başakların arasından şimşek gibi birden ortaya çıkıyordu. Yılanları gören atlar korkuyla titriyor, başlarını yukarıya kaldırmaya çekinen köpekler yerde sürünüyordu. Güneşin yarısı kara bir bulutun ardına girdi, kalan yarısıysa kavurucu ışınlarını göndermeye devam ediyordu. Bulutların koyu gölgeleri tarlaların üzerinde uçarcasına koşturuyordu, güneşin bir yarısının üzerinde parladığı başaklar ateş sarısına büründü. Tersten esmeye başlayan rüzgâr yüz milyonlarca başağı havaya karıştırdı. Buğday taneleri aralarında fısır fısır fısıldaşıp korkunç haberi birbirlerine yaydılar.

Önce kuzeydoğudan gelen, on milyonlarca buğday tanesinin arasından geçerken onlar tarafından şekillendirilen sıcak bir esinti başakların uçlarını yaladı. Sessiz buğday denizinin içinde yavaş yavaş akan dereler oluştu. Ardından gelen güçlü bir esinti, buğday denizini ikiye ayırdı. Öndeki adamın taşıdığı bambu direğin ucuna bağlı olan kırmızı kumaş parçası, havada süzülmeye başladı, ardından bulutlar homurdandı. Kuzeydoğuda uzanan gökte altın bir yılan kıvranmaya başladı, bulutlar kan kırmızısına boyandı, gök sıkıntıyla gürledi. Her şey kısa bir süre yine sessizleşti, gökte dolanan kartallar pike yapıp başakların uçlarında gözden kayboldu. Kargalarsa onların aksine sanki patlamak üzere olan bir bomba telaşıyla çığlıklar atarak yerden havalandılar. Ardından bir fırtına koptu, başaklar şahlanmış gibi dalgalandı. Kimi kuzeyden batıya kimi de doğudan güneye doğru savruldu. Uzun ya da kısa dalgalar bazen birleşip bazen de birbirini iterek sarı bir girdap oluşturdu. Buğday denizi sanki derin bir kazanda kaynıyormuş gibiydi. Kargalar dağıldı. Birkaç solgun ve ince yağmur damlası düştü. Yağmur damlalarının arasında kayısı çekirdeği büyüklüğünde dolu taneleri de vardı. Hava birden ilik üşütecek denli soğuyuverdi. Seyrek dolu taneleri, buğday başakları ve buğday tanelerine, atların sağrılarına ve kulaklarına, cesetlerin çıplak karınlarına ve yaşayanların kafalarına vurmaya başladı. Başına dolu tanesi isabet eden birkaç karga taş parçalarıymış gibi önümüze düştü.

Annem beni sımsıkı kucakladı, o kırılgan başımı memelerinin sımsıcak aralığına gizledi. Annem doğar doğmaz gereksiz ilan edilen 8. ablamı, şimdi aptal bir bunağa dönmüş olan Shangguan Lü’ye eşlik etmesi için evde kang’ın üzerine bırakmıştı. Shangguan Lü de kendi başına batı kanadına sürünmüş ve bir avuç eşek dışkısı alıp midesine indirmişti.

Ablalarım üzerlerini çıkarıp yağmur ve doludan korunmak için başlarını kapattı. Shangguan Laidi’nin iki yeşil elma gibi diri ve sert olan memeleri, o güzel hatlarını gömleğinin üzerinden ilk kez sergiliyorlardı. Ama üzerini çıkarmayan bir o oldu. İki eliyle başını örtmeye çalıştı ama yağmur damlaları onu yine de ıslatıyordu, üzerine doğru üfleyen rüzgâr elbisesini iyice yapıştırdı üzerine.

Zor bir yolculuktan sonra nihayet mezarlığa vardık. Burası etrafı buğday tarlalarıyla çevrili, on dönümlük, açık bir alandı. İçinde üzerleri yaban otlarıyla kaplanmış düzinelerce mezar vardı, mezarların başında çürümeye yüz tutmuş ahşap mezar taşları duruyordu.

Sağanak dinince, etrafa dağılmış bulutlar aceleyle gözden kayboldu. Bulutların arasından göz kamaştıran mavi gök görünüyor, güneş ortalığı kavuruyordu. Geriye kalan dolu taneleri birden buharlaşıp yeniden göğe yükseldi. Yaralı başakların bazısı doğruldu bazısıysa sonsuza dek sakat kaldı. Soğuk rüzgâr yerini sıcağına bırakınca buğday taneleri da hemen ısındı, her geçen dakika bir öncekinden daha sarı bir hale geliyorlardı.

Mezarlığın yanında dikilip belediye başkanımız Sima Ting’in mezarlığa girişini izledik. Sima Ting’in her adım atışında ayaklarının altından çekirgeler sıçrıyordu, çekirgeler sıçrarken açık yeşil dış kanatlarını açıp altındaki pembe iç kanatlarını sergiliyorlardı. Sima Ting küçük sarı çiçekler açmış olan bir yabani krizantem yığınının yanına dikilip ayağıyla yeri işaret ederek yüksek sesle, “İşte burası, burayı kazacağız,” dedi.

Yedi yağız adam, omuzlarında küreklerle kayıtsızca öne çıktı, sanki birbirlerinin yüzlerini ezberlemek istiyormuş gibi uzun süre birbirlerini süzdüler. Ardından hepsi birlikte Sima Ting’in yüzüne baktılar. “Bana bakıp duracağınıza kazmaya başlasanıza!” diye öfkeyle kükredi Sima Ting. Gonk ve tokmağını bir kenara fırlattı. Gonk, beyaz püskülleri olan bir yabani ot yığının üstüne düşüp bir kertenkeleyi yerinden etti; tokmak da bir yabani papatya yığınına çarptı. Ardından eline bir kürek alıp toprağa sapladı, küreğin kenarına ayağıyla bastı, küreğin ucunu yan yatırıp toprağa iyice girmesi için bastırdı. Küreğe dolan bitki köküyle karışık toprağı tüm gücüyle kaldırdı, iki eliyle küreğin sapını düzledi, önce soluna doğru doksan derece döndü, ardından sağına doğru hızla yüz seksen derece dönüp toprağı fırlattı, toprak yığını havada ölü bir horoz gibi döndü, sonra tok bir ses çıkararak parlak sarı çiçekleri olan bir karahindiba yığınının üzerine düştü. Sonra küreği sahibine geri verip nefes nefese, “Kazmaya başla hadi, kokuyu sizler de almaya başlamış olmalısınız,” dedi.

Adamlar kazmaya başladılar, havada toprak yığınları uçuştu, yerde yavaş yavaş bir çukur oluşuyordu ve yavaş yavaş derinleşti.

Çoktan öğle olmuştu, hava ölesiye sıcaktı, ortalık öyle parlıyordu ki kimse başını kaldırıp güneşe bakmaya cesaret edemezdi. At arabasından gelen koku giderek daha da keskinleşiyordu, bizler rüzgârın estiği yönün tersinde duruyor olsak da yine de kokuyu alıyorduk, insanların midesi kalktı, çoğu kusacak gibi oldu. Kargalar yine geldi. Tüyleri daha yeni banyo etmişler gibi mavi-siyah parlıyordu. Sima Ting gongunu ve tokmağını alıp kokuya aldırmadan at arabasının önüne koşturdu. “Sizi tüylü piçler, bakalım hanginizin buraya gelmeye cesareti var! Aşağı ineni lime lime edeceğim!” diye söylendi. Gongunu çalıp sıçramaya başladı, göğe doğru bir dizi küfür savurdu. Kargalar at arabasından on beş metre kadar yukarıda çığlıklar atarak dönüp durdu, arada yere karga boku ve tüylerinden kopan parçalar düşüyordu. “İhtiyar Baştankara” ucuna kırmızı bir kumaş parçası bağlanmış olan bambu direği alıp karga sürüsüne doğru salladı. Üç at, burun deliklerini sıkı sıkı kapadı, atlar başlarını umutsuzca yere eğince zaten ağır olan başları daha da ağırlaşmış göründü. Kargalar ikiye ayrılıp keskin çığlıklar atarak pike yaptılar. Sima Ting ve “İhtiyar Baştankara”nın başına onlarca karga musallat oldu. Küçük, yuvarlak gözleri, sert ve güçlü kanatları, pis ve çirkin pençeleriyle kargalar görenin bir daha unutamayacağı bir görüntüye sahipti. İki adam kollarını sallayarak kargalarla boğuştu. Kargalar sert ve sivri gagalarıyla iki adamın başını gagaladı. Ellerindeki gonk, tokmak ve bambu direkle savaşı daha gürültülü bir hale soktular. Yaralanan kargalar kanatlarını kapayıp yerdeki kadife yeşili çimenlerin ortasında bulunan beyaz çiçeklerin üzerine düştü, ardından kanatlarını sürüyüp topallayarak buğday tarlalarının içine doğru ilerlediler. Tarlalarda gizlenen delirmiş köpekler ok gibi üzerlerine fırlayarak yaralı kargaları paramparça etti. Tarla, göz açıp kapamadan yapış yapış olmuş karga tüyüne bulandı. Köpekler kırmızı dilleri dışarıda nefes nefese kalmış bir halde tarla ve mezarlık arası bir yere çömeldi. Askerî güçlerini ayıran kargaların bir kısmı Sima Ting ve “İhtiyar Baştankara”ya tekrar saldırmaya başladı, büyük bir bölümüyse at arabasının üzerine toplanıp gaklayarak o çok heyecanlı ve çok çirkin olan, yayı andıran boyunları ve tığ gibi gagalarıyla cesetleri gagalayıp lezzetli insan leşlerinin tadını çıkararak şeytani bir şölen düzenlediler. Sima Ting ve “İhtiyar Baştankara” yorgunluktan yere serilip kımıldamadan uzandılar, yüzleri kalın bir toz tabakasıyla kaplandı, yüzlerinden akan ter, bu toz tabakasını yol yol yapıp adamların yüzlerine karmaşık bir şekil verdi.

Çukurun derinliği çoktan bir insan boyunu aşmıştı, bulunduğumuz yerden sallanıp duran belli belirsiz insan başları ve çukurdan dışarı doğru fırlatılan beyaz çamurlar görüyorduk sadece, bir de etrafı saran serin ve taze bir toprak kokusu alıyorduk.

Çukurdan dışarı çıkan bir adam Sima Ting’in yanına gelip, “Başkan, kazdığımız yerden su çıktı,” dedi. Sima Ting, adama şaşkın şaşkın bakıp bir kolunu yukarı kaldırdı. Adam bu kez, “Başkan, isterseniz bir de siz bakın, epey derin oldu,” dedi. Sima Ting işaretparmağını kıvırarak adama bir işaret yaptı. Ama adam bunun ne demek olduğunu anlamadı. “Aptal!” diye bağırdı Sima Ting, “Kalkmama yardım et!” Adam hemen eğilip Sima Ting’i yerden kaldırdı. Sima Ting inleyerek yumruğuyla beline vurdu, o adamın desteğiyle yerdeki toprak yığınının üzerinden atladı. “Vay anam vay,” dedi Sima Ting, “çocuklar, hadi yukarı çıkın, biraz daha kazarsanız cehenneme çıkacaksınız.”

Adamlar birbiri ardına çukurdan çıktı, çukurdan çıkar çıkmaz leş kokusuyla karşılaştılar. Sima Ting, arabacıyı tekmeleyip, “Ayağa kalkıp arabayı şu tarafa çevir hadi,” dedi. Arabacı uzandığı yerden kalkmayınca bu kez de, “Gou San, Yao Si, önce şu moruğu çukura atın!” diye bağırdı.

Diğer adamlarla birlikte çukurun yanında duran Gou San hemen cevap verdi.

“Yao Si nerede?” diye sordu Sima Ting. “Anasını siktiğimin piçi, çoktan tabanları yağlamış,” dedi Gou San öfkeyle. “Geri dönünce o orospu çocuğunun pirinç kâsesini kıracağım,” dedi Sima Ting, ardından yerde yatan arabacıyı yine tekmeleyerek, “Ölmüş mü bu?” diye sordu.

Arabacı ayağa kalkıp ağlayacakmış gibi yüzünü astı, mezarlığın yanında duran at arabasına korkuyla baktı. Arabanın üzerini kulak delen çığlıklar atıp bir o yana, bir bu yana sıçrayan bir karga sürüsü sarmıştı. Üç at da yere çömelip burunlarını çimlere gömmüştü. Atların sırtlarına bir sürü karga dizilmişti. Geri kalan kargalarsa arabanın etrafındaki çimenlerde kendilerine ziyafet çekiyorlardı. İki karga sanki bir halat çekme yarışmasındaymış gibi parlak bir şeyi çekiştirip duruyordu, biri geri çekince diğeri isteksizce öne fırlıyor, biri öne atılınca diğeri heyecanla geri çekiyordu. Bazen ikisinin de gücü eşitleniyor, kısa bir süre çıkmaza düşüyorlardı, pençelerini çimenlere sıkıca geçirip deli gibi kanatlarını çırpıyorlar, boyunlarını iyice uzatıp tüylerini kabartarak mor boyun derilerini sergiliyorlardı, iki karga işte böyle çekişirken boyunlarının her an gövdelerinden ayrılacağını düşünebilirdiniz. Bir an nereden geldiği bilinmeyen sinsi bir köpek kargaların çekiştirdiği bağırsağı kapıp kaçıverdi, bağırsağın gitmesine razı olmayan kargalar da onunla birlikte yerde sürüklendi.

“Başkan, beni bağışlayın!” diye Sima Ting’in ayaklarına kapandı arabacı.

Sima Ting yerden bir parça çamur alıp kargalara doğru fırlattı. Ama kargaların umurunda değildi bu. Sonra kurbanların ailelerinin yanına gidip onlara yalvarır gibi baktı, ardından, “Tamam, buraya kadarmış, bu iş bitmiştir, hadi evlerinize dönün,” diye mırıldandı.

Kalabalık serseme dönmüştü, annem öne çıkıp diz çökünce ardından herkes acı gözyaşları içinde onu takip etti. Annem, “Sima amca, onları toprağa gömelim de huzur içinde yatsınlar!” dedi. Ardından herkes hep bir ağızdan aceleyle, “Yalvarıyoruz size. Gömelim onları! Analarımız, babalarımız, çocuklarımız...” dedi.

Sima Ting başını eğince boynundaki terler küçük bir dere gibi süzüldü. Ellerini çaresizce bize doğru sallayarak adamlarının yanına gitti, alçak bir sesle, “Sevgili küçükler, sayın büyüklerim ve kardeşlerim, ben Sima Ting, sizin kaplan postuna bürünmüş tilki kurnazlığınıza, hırsızlıklarınıza, kavgalarınıza, dul kapılarını aşındırıp haklarını yemenize, mezar kazıcılığınıza, akıl, doğa, ve göğün kanunlarına yaptığınız bütün kötülüklere göz yummadım mı? Binlerce günlük askerî eğitim, savaş alanındaki o bir tek an içindir, işte o an geldi mi var gücünle savaşırsın, bugün kargalar gözyuvalarımızı oyup beynimizi gagalasa da onlarla sonuna kadar savaşacağız. Ben belediye başkanı olarak en önde savaşacağım, aranızda kim korkaklık edip ardımdan gelmezse onun yedi ceddini12 sikerim! Bu işi hallettikten sonra hepinizi içki sofrasına davet ediyorum!” dedi. Ardından arabacının kulağını çekip, “Hadi ayağa kalk, arabayı buraya getir. Çocuklar, silahlarınızı kuşanın, savaş başlamıştır,” dedi.

Bu sırada altın sarısı buğday dalgalarının içinden yüzerek üç kara çocuk çıkageldi, iyice yaklaştıklarında onların Sun halanın dilsiz torunları olduğunu gördük. Hepsinin üstü çıplaktı, altlarına aynı renk kısa pantolon giymişlerdi. En uzununun elinde bir kılıç vardı, kılıcı havada sallarken kılıçtan ıslığı andırır bir ses çıkıyordu; bir küçüğünün elinde ahşap saplı bir hançer vardı; en kısalarıysa arkasında uzun saplı bir kılıç sürüyordu. Dilsiz çocuklar gözlerini üzerimize dikip bir takım el ve ağız hareketiyle ne kadar üzgün olduklarını anlattılar. Gözlerinde bir ışık çakan Sima Ting çocukların başlarını okşayıp, “Akıllı çocuklar, nineniz ve kardeşleriniz arabanın üstünde, onları gömmek üzereydik ama şu baş belası, küstah kargalar yok mu, canımızı sıktılar iyice, kargalar da cüce Japonlarla birdir, çocuklar, onlara savaş açacağız! Dediklerimi anladınız mı?” dedi. Yao Si birdenbire ortaya çıkıp dilsizlere işaret dilinde bir şeyler söyledi. Dilsizlerin gözlerinden yaşlar ve öfke kıvılcımları fırladı, bıçakları ve kılıçlarını kuşanıp kargaların üzerine saldırdılar.

“Seni yavşak şeytan!” dedi Sima Ting, Yao Si’yi omzundan sarsarak, “Hangi cehennemdeydin?”

“Benim bir suçum yok başkan,” dedi Yao Si, “onları çağırmaya gitmiştim.”

Dilsizler arabanın üstüne atlayıp bir anda ortalığı kana boğdular, kargalar birbiri ardına yere serilmeye başladı. “Haydi, hep birlikte saldırıyoruz!” diye haykırdı Sima Ting. Kalabalık bir anda arabanın etrafını çevirip kargalarla dövüşmeye başladı, küfürler, darbe sesleri, karga çığlıkları, kanat sesleri iç içe geçti. Ceset, ter, kan, çamur, buğday ve yaban çiçeklerinin kokusu birbirine karıştı.

Lime lime olmuş cesetler çukura yığılmıştı. Kazılmış toprak yığınının üzerine dikilen Papaz Malory şöyle dua etmeye başladı: “Ey Tanrım, bu acı çeken ruhları esirge...” Papazın mavi gözlerinden akan yaşlar, yüzünde kırbacın bıraktığı mor yarıklardan süzülüp yırtık pırtık siyah cübbesine ve oradan da göğsünün üstündeki ağır mı ağır, bronz haçın üstüne damladı.

Belediye Başkanı Sima Ting, Papaz Malory’yi çukurun kenarındaki toprak yığınından aşağı indirip, “Malory, buraya gelin de biraz dinleniverin, siz de ölümün elinden daha yeni kurtuldunuz,” dedi.

Köyün erkekleri mezara toprak atmaya başladı, Papaz Malory sendeleyerek bizim yanımıza geldi, gölgesi batan güneşin altında iyice uzadı. Annem onu izlerken ağır sol memesinin altındaki kalbi deli gibi çarpmaya başladı.

Güneş, kırmızı ışınlarını göndermeye başladığında mezarın üzerinde büyük bir toprak yığını oluşmuştu. Kurbanların aileleri Belediye Başkanı Sima Ting’in buyrukları altında mezarın önünde diz çöküp secde etti, yükümlülüklerini yerine getirmek için birkaç sessiz hıçkırık koyuverdiler. Annem, kurbanların ailelerine Sima Ting’e olan minnettarlıklarını göstermeleri için onun önünde secde etmelerini söyledi. Sima Ting, “Lüzumu yok, lüzumu yok,” dedi.

Cenaze alayı yüzlerini batmakta olan kan kırmızısı güneşe dönüp köye doğru yola koyuldu. Annem ve ablalarım en arkada, Papaz Malory’nin sendeleyen koca gövdesinin arkasından ilerliyorlardı. Cenaze alayı en azından yarım kilometre uzunluğundaydı. Kalın insan gölgeleri altın kırmızısı buğday tarlalarına vuruyordu. Bu kan kırmızı alacakaranlığın sonsuz sükûneti arada ağır ayak sesleri, buğday başaklarını yalayan rüzgâr ıslıkları, benim boğuk viyaklamalarım ve mezarlığın içindeki bir dut ağacının gölgesinde günlük uykusundan uyanmış olan şişman bir baykuşun ilk çığlığıyla bozuluyordu. Baykuşun acı çığlığı insanları korkuyla titretti. Annem durup arkasına baktı, mezarın üzerinden kırmızı mor bir sis yükseliyordu. Papaz Malory eğilip 7. ablam Qiudi’yi kucağına alırken, “Zavallı çocuklar...” dedi.

Onun bu son sözleri, gecenin müziğine eşlik eden milyonlarca böceğin cıvıltısı içinde asılı kaldı.

2

Annem yüz günlük olan beni ve 8. ablamı, Papaz Malory’yi görmeye götürdüğünde Ay Çöreği Bayramı’ydı. Kilisenin caddeye bakan kapısı kapalıydı ve üzeri dine küfreden yazı ve karalamalarla kaplanmıştı. Küçük ve dar bir sokağı takip ederek kilisenin arka avlusuna çıktık, kilisenin küçük kapısını yumrukladık. Kapının yanındaki bir kazıkta sıska bir süt keçisi bağlıydı. Keçinin yüzü öyle uzundu ki gören bunun bir keçinin yüzü değil de bir eşek, deve ya da yaşlı bir kadının yüzü sanabilirdi. Keçi kasvetli bakışlarıyla annemi şöyle bir süzdü. Annem ayağının ucuyla keçinin çenesine vurdu. Keçi dokunaklı bir çığlık attı, ardından başını eğip otlamaya başladı. Avlunun içindeki gümbürtüye Papaz Malory’nin öksürüğü eşlik etti. Annem zili çaldı. Kapı bir gıcırtıyla yarısına kadar açıldı, annem kucağında ablam ve benimle aralıktan içeriye sızdı. Papaz Malory, kapıyı kapattı, ardına dönüp uzun kollarıyla bizi kucağına aldı, ardından yerli ağzıyla şöyle dedi: “Cancağızlarım benim, gözümün bebekleri, belimin meyveleri.”

Bu sırada Sha Yueliang ve onun daha yeni yeni topladığı Karakaçan Misket Tüfeği Birliği, bizim cenaze alayının geçtiği yolu takip ederek mutluluk içinde köye doğru geliyordu. Yolun bir tarafında buğdaylar arasında yükselen sonbahar darıları, diğer tarafındaysa Mo Nehri’nden ta buralara kadar uzanan sazlıklar vardı. Sıcak bir yaz güneşi ve tatlı bir yağmur tüm bitkilerin deli gibi büyümesini sağlamıştı. Sonbahar darılarının yaprakları bol ve etli, saplarıysa kalındı, boyları bir insan boyunu aşmasına rağmen hala başaklanmamışlardı; gür ve siyah sazların sapları ve yaprakları beyaz tüylerle kaplıydı. Çoktan sonbahar ortasına gelmiş olmamıza rağmen havada bir nebze bile sonbahar kokusu yoktu ama gökyüzü sonbaharın o mavi gökyüzüydü işte ve güneş ışınları da sonbaharın o güzel ve parlak sonbahar ışınlarıydı.

Sha Yueliang ve yirmi sekiz adamı aynı renkte siyah eşeklere binmişlerdi, bu eşekler Wulian kasabasının dağlık bölgesinde yetişen eşeklerdi. Eşeklerin iri gövdeleri ve koca kafaları vardı, bacakları çok atletikti, at kadar hızlı olmasalar da uzun yola dayanıklıydılar. Sha Yueliang sekiz yüz eşeğin arasından bu iğdiş edilmemiş, gür sesli, gençliğinin baharında olan yirmi sekiz siyah eşeği özel olarak kendi seçip misket tüfeği taşıyan birliğinin binek hayvanları yapmıştı. Bu yirmi sekiz eşek dar patikada siyah bir dere gibi akıyordu. Havayı saran süt beyazı bir sisin içinde eşeklerin sırtlarına gün ışığı vuruyordu. Köyün yıkık çan kulesi ve gözetleme kulesi uzaktan görüldüğünde, Sha Yueliang bindiği eşeğin dizginlerini çekip eşeği durdurdu ama arkada kalan eşekler inatla üzerine yürüdüler. Sha Yueliang ardına dönüp birliğine eşeklerinden inmelerini emretti. Ardından yüzlerini, boyunlarını ve eşeklerini yıkamalarını emretti. Sha Yueliang’ın sıska kara yüzünde ciddi ve ağır bir ifade vardı, eşeklerinden inip arkada tembel tembel oyalanan adamları sert bir şekilde azarladı. Yüz, boyun ve eşek yıkama işini mükemmel bir seviyeye çıkardı. Bugünlerde Japonlarla savaşan gerilla birliklerinin mantar gibi çoğaldığını söyledi, her yerdeydiler, Karakaçan Misket Tüfeği Birliği’nin kendi tarzlarını ortaya koyarak diğer gerilla birliklerini bastıracağını ve sonunda bu toprakları, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nı ele geçireceklerini söyledi. Halkın gözüne girmek için de yaptıkları ve söylediklerinde çok dikkatli olmalıydılar. Onun seferberliğinde birliktekilerin de morali yükseldi, üstlerini çıkarıp sazların üstüne astılar, nehrin sığ kenarında durup başlarını, yüzlerini ve boyunlarını su sıçrata sıçrata yıkadılar. Yeni tıraş edilmiş kafa derileri güneşin altında yeşil yeşil parladı. Sha Yueliang omuz çantasından bir kalıp sabun çıkardı, sabunu küçük parçalara böldü, adamlarına birer parça sabun verip üzerlerindeki kiri güzelce temizlemelerini istedi. Kendi de omzundaki kırmızı mor yara suya değinceye kadar nehre girip ensesindeki kirleri ovuşturdu. Onlar yıkanırken eşeklerin bir kısmı sazların yapraklarını, bir kısmı darı yapraklarını kemiriyordu, bir kısmı birbirinin kıçını dişliyor, bir kısmı da bir köşede derin düşüncelere dalmış bir halde kalın kamışlarını kınlarından çıkarıp karınlarına vuruyordu. Eşekler işte böyle her biri kendi zevkinin tadını çıkarırken annem, Papaz Malory’nin kollarından kendini zor atıp ona şöyle çıkıştı: “Seni eşek, çocukları eziyorsun!”

Papaz Malory bembeyaz dişlerini ortaya seren bir tebessümle özür diler gibi gülümsedi. O koca kırmızı elini bize doğru uzatırken bir an durdu, ardından diğer elini uzattı. Onun bir parmağını tutunca şapır şupur sesler çıkardım. 8. ablamsa bir taş bebek gibiydi, ne ağladı ne de olduğu yerden kıpırdadı. Ablam doğuştan kördü. Annem eliyle beni göstererek, “Bak, sana gülüyor,” dedi. Sonra kendimi papazın o terli koca ellerinde buldum. Başını benim başımın altına koyunca başının tepesindeki kızıl saçları ve çenesindeki sarı tüyleri gördüm, kartal gagasını andıran bir burnu ve şefkatle parlayan gök mavisi gözleri vardı. Birden omurgamda iğne gibi batan bir sızlama hissedince başparmağını ağzımdan çıkardım, salya sümük zırlamaya başladım, sırtımdaki acı iliklerime kadar varınca gözlerim yaşlarla doldu. Terli dudaklarıyla beni alnımdan öpünce dudaklarının titrediğini hissettim, ağzından acı bir soğan kokusuyla keçi sütü kokusu geliyordu.

Beni annemin kucağına geri verirken mahçup bir tavırla, “Çocuğu korkuttum galiba. Korkuttum mu?” dedi.

Annem, 8. ablamı Papaz Malory’ye uzatıp beni kollarına geri aldı, sırtımı sıvazlayıp bir güzel pışpışladı, beni sallarken, “Ağlama, ağlama, o kim biliyor musun? Tanımadın mı onu? Ondan korkuyor musun? Ondan sakın korkma, o iyi bir adam, o senin baban... O senin vaftiz baban...” dedi.

Sırtımdaki ağrı devam ediyordu ve çığlık çığlığa ağladım. Annem gömleğini açıp meme ucunu ağzıma sokuverdi. Annemin memesine denize düşmüş de bulduğu ilk dala sarılan biri gibi sarılıp emdim de emdim, sütünde çimen tadı vardı ve süt, boğazımdan akarcasına mideme boşaldı. Fakat sırtımda devam eden ağrı beni memelerden alıkoyunca tekrar ağlamaya başladım. Papaz Malory ellerini huzursuz bir şekilde ovuşturmaya başladı. Duvarın yanına koşup püskülleri olan bir sap ot kopardı, otu gözlerimin önünde bir o yana, bir bu yana sallamaya başladı ama sonuç nafileydi, ağlamaya devam ettim. Ardından tekrar duvarın kenarına koşturup epey uğraşarak ay büyüklüğünde ve altın sarısı taçyaprakları olan bir ayçiçeği kopardı, ayçiçeğini yüzüme doğru tutup sallamaya başlayınca çiçeğin kokusu ilgimi çekti. Papaz Malory’ nin duvara doğru deli gibi koşturmaları sırasında 8. ablam hiç ses çıkarmadan kucağında uyuyordu. Annem, “Güzel oğlum benim, bak, vaftiz baban sana gökten ayı koparıp getirmiş,” dedi. Aya doğru elimi uzatınca sırtımda garip bir ağrı duydum, yeniden ağlamaya başladım. “Çocuğun nesi var böyle?” diye sordu annem kireç gibi ve terleyen bir yüzle. Papaz Malory, “Bak bakalım, belki bir yerine bir şey batmıştır,” dedi.

Annem, Papaz Malory’nin yardımıyla doğumumun yüzüncü günü için bana özel olarak diktiği kırmızı giysimi çıkartınca giysinin dikiş yerlerinin birinde kalmış bir iğne buldu, iğne sırtımda bir dizi kanayan delik açmıştı. Annem iğneyi çıkarıp duvarın dışına fırlattı. “Zavallı yavrum...” diye ağlamaya başladı annem, “Hepsi benim suçum, dayak yesem yeridir!” Sonra kendini sertçe tokatladı. Ardından bir tokat daha attı. Tokadın çıkardığı ses çok keskindi. Papaz Malory, annemin elini tutup ardına geçti, sonra bizi kollarıyla sımsıkı sardı. O terli dudaklarıyla annemi yanağından, kulaklarından ve saçından öperek alçak bir sesle, “Senin suçun değil ki, benim suçum, suçlu olan benim...” diye mırıldandı. Onun bu sevecenliği karşısında annem yavaş yavaş sakinleşti, küçük kapının eşiğine oturup meme ucunu yine ağzıma soktu. O tatlı süt, boğazımı ıslatırken sırtımdaki ağrı yavaş yavaş azaldı. Ağzımda meme ucu, bir elimle annemin memesini tutarken ayağımı uzatıp diğer memesini korumaya aldım. Annem ayağımı aşağı aldı ama elini çeker çekmez ayağımı tekrar memesine koydum.

Annem şaşkın şaşkın, “Üzerini giydirirken giysiyi ters çevirip bakmıştım, iğne filan yoktu, o moruğun işidir bu! Ana oğul bizden nefret ediyor!” dedi.

“Biliyor mu? Bizden bahsettin mi?” diye sordu Papaz Malory.

“Söyledim, beni söylemeye mecbur etti, çok zorlayınca dayanamadım! Ah, şu moruk yok mu, tam bir cadı!” dedi annem.

Papaz Malory, 8. ablamı anneme uzatıp, “Onu da emzirsene, ikisi de Tanrı’nın birer lütfu, aralarında ayrım yapmak olmaz!” dedi.

Annem yüzü kızararak 8. ablamı kucağına aldı, diğer memesinin ucunu onun ağzına sokacakken ayağımla ablamın karnını tekmeledim. 8. ablam bas bas bağırmaya başladı.

“Gördün mü? Bu küçük şeytanın zorbalıkta üstüne yok. Sen biraz keçiyi sağ da kızı besle.” dedi annem.

Papaz Malory, 8. ablamı keçi sütüyle doyurduktan sonra onu kang’ın üstüne yatırdı. 8. ablam hiç ses çıkarmadan yattı, naiflikten ölecekti.

Papaz Malory’nin gözleri, başımdaki yumuşak sarı saçları görünce şaşkın bir ifadeyle parladı. Bu bakışı fark eden annem başını kaldırıp, “Neye bakıyorsun öyle? Anasıyla oğlunu tanıyamadın mı?” diye sordu. “Hayır,” dedi Papaz Malory başını iki yana sallayarak, yüzünde aptal bir gülümsemeyle, “bu şey var ya, seni kurt gibi emiyor.” Annem ona çapkın bir bakış atıp, “Kime çekmiş acaba?” diye homurdandı. Papaz Malory daha da aptal bir gülümsemeyle, “Bana mı benziyor? Ben küçükken nasıl bir çocuktum acaba?” dedi. Bakışları bir tavşanınkiler gibi bulanıklaştı, buradan binlerce kilometre uzaklıktaki bir yerde geçirdiği çocukluğu aklına düşünce gözlerinden birkaç damla yaş aktı. “Neyin var?” diye şaşkınlıkla sordu annem. Papaz Malory utancını gizlemeye çalışan bir tavırla kuru bir kahkaha atıp koca elleriyle gözyaşlarını sildi. “Bir şeyim yok,” diye karşılık verdi, “Çin’e...Ben Çin’e geleli kaç yıl oldu?” Annem hoşnutsuz bir sesle, “Ben kendimi bildim bileli buradasın, sen de buralı oldun artık, aynı benim gibi,” dedi. “Hayır,” dedi Papaz Malory, “benim köklerim başka bir ülkeye ait, ben buraya başpiskopos tarafından Tanrı’nın elçisi olarak gönderildim, kilisenin bana verdiği, bunu kanıtlayacak belgelerim vardı bir zamanlar.” Annem gülerek, “Ah, seni yaşlı bunak, bir keresinde eniştem bana senin sahtekâr bir yabancı şeytan olduğunu söylemişti, şu bahsettiğin belgeleri de Pindulu bir kalpazandan almışsın,” dedi. “Saçmalık!” dedi Papaz Malory çok alınmış bir tavırla, ardından, “O, Koca Elli Yu, eşeğin teki!” diye küfretti. Annem mutsuz bir ifadeyle, “Böyle küfretmemelisin, o benim eniştem, bana çok iyiliği dokunmuştur, ona gönül borcum var!” dedi. Papaz Malory, “Eğer senin enişten olmasaydı, onun taşaklarını koparırdım!” dedi. Annem, “Benim eniştem bir vuruşta koca bir eşeği yere devirir,” dedi. Papaz Malory keyifsizce, “Sen de benim İsveçli olduğuma inanmazsan, o zaman bana kim inanır?” dedi. Ardından yere çömelip tütün kesesini çıkardı, piposunu doldurup sessizce içmeye koyuldu. Annem içini çekip, “Tamam, senin gerçek bir yabancı olduğunu kabul ediyorum, bu sana yetmez mi? Ne diye bana sinirleniyorsun? O kadar Çinlinin içinde sana benzeyen var mı? Hele o saçların...” dedi. Papaz Malory’nin yüzünde çocuksu bir gülümseme belirdi. “Bir gün belki ülkeme geri dönebilirim,” dedi düşünceli bir tavırla, “ama öyle bir şansım olsa belki gitmezdim de, tabii sen de benimle gelirsen o başka,” deyip annemin yüzüne baktı. Annem, “Sen buradan ayrılamazsın, ben de öyle, ayrılamam, burada huzuru bulduk, öyle dememiş miydin sen? Hem bir insanın saç rengi ister kızıl, ister sarı, ister siyah olsun, hepimizin Tanrı’nın kuzuları olduğunu da söylememiş miydin? Kuzunun tek istediği çayır çimen değil mi? Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nda bol bol çayır çimen var, niye geri dönesin ki?” dedi. “Yeter,” dedi Papaz Malory duygu yüklü bir sesle, “senin gibi mucizevi bir çimen buradayken başka nereye gitmek isteyebilirim ki?”

Annem ve Papaz Malory’nin konuştuğunu gören eşek, bu fırsattan yararlanıp çekmekte olduğu değirmentaşının üzerindeki unları midesine indirdi. Papaz Malory, eşeğin yanına gidip ona bir şamar savurunca eşek değirmentaşını gürültüyle döndürmeye devam etti. Annem, “Çocuklar uyudu, sana unu elerken yardım edeyim. Gidip bir hasır getir de şu gölgeliğe sereyim,” dedi. Papaz Malory, hasırı çınar ağacının gölgesine serdi, annem beni hasırın üzerine yatırırken hâlâ memesini emiyordum. Annem, “Bu çocuk sanki hiç dolmak bilmeyen bir kuyu gibi, yakında iliğimi emecek,” dedi.

Papaz Malory eşeğin başında durup onu çalışmaya zorladı, eşek değirmentaşını döndürüyordu, değirmentaşı, buğday tanelerini öğütüyordu, buğday taneleri öğütülüp una dönüşürken patır patır değirmentaşının altındaki tepsiye dökülüyordu. Annem çınar ağacının altında elinde söğüt ağacından yapılmış bir sepetle oturuyordu, sepetin üzerindeki ağı düzeltip öğütülmüş unu hiç acele etmeden, belli bir ritimle öne ve arkaya sallayarak elekten geçirdi, elekten geçen unlar iyi öğütülmemiş buğday kırıklarını eleğin üzerinde bırakarak sepetin içine döküldü... Çınar yapraklarından süzülerek geçen gün ışığı benim yüzüme ve annemin omuzlarına vuruyordu. Papaz Malory, bir ağaç dalıyla eşeğin kıçına vurup tembellik etmesini önlüyordu. Eşek bizim ailenin eşeğiydi, Papaz Malory onu bu sabah un öğütmek için bizden ödünç almıştı, eşek, ağaç dalının darbeleri altında var gücüyle değirmentaşını döndürüyordu, tüylerinin rengi terden daha bir koyulaşmıştı. Kapının ardından keçinin melemeleri duyuldu, keçinin melemeleri eşliğinde kapı itilerek aralandı, bizim evin o benimle aynı gün doğmuş olan küçük katırı güzelim başını kapıdan içeri uzattı. Eşek sinirlenerek ardına doğru çifte atmaya başladı. Annem, “Çabuk katırı içeriye al,” dedi. Papaz Malory, bir koşu kapının yanına gidip var gücüyle katırı geri geri etti, ardından kapının kancasını çıkardı, kapı açılır açılmaz katır içeri dalınca Papaz Malory kendini geri çekti, katır anasının bacakları arasına girip memelerini emmeye başladı. Eşek birden sakinleşti. Annem içini çekerek, “İnsanlarla hayvanlar ne kadar da birbirine benziyor!” dedi. Papaz Malory, annemi onayladığını bildiren bir tavırla başını salladı.

Bizim evin eşeği Papaz Malory’nin avlusunda açık havada duran değirmentaşının yanında kendi piçini emzirirken, Sha Yueliang ve adamları kendi eşeklerini ovuşturmakla meşguldüler. Eşeklerinin yelelerini ve ince kuyruklarını özel bir kaşağıyla tımar ettikten sonra eşeklerin tüylerini iyi pamukludan bir bezle kurulayıp balmumuyla cilaladılar. Yirmi sekiz eşek yepyeni bir görünüm kazandı, yirmi sekiz adam güçlü, enerjik ve eyleme geçmeye hazır hissetti kendilerini, yirmi sekiz misket tüfeği de gıcır gıcır parlıyordu. Her adamın belinde biri büyük, diğeri küçük olan iki sukabağı asılıydı. Büyük olanında barut, küçüğündeyse saçmalar vardı. Sukabaklarının dışına üç kat tung yağı13 çekilmişti. Elli altı kabak gün ışığında pırıl pırıl parlıyordu. Adamlar hâki kumaş pantolon ve siyah ceket giymiş, başlarına darı saplarından örülmüş, ucu sivri, sekizgen birer hasır şapka takmışlardı. Sha Yueliang’ın başındaki şapkada onun birliğin lideri olduğunu belirten kırmızı bir püskül asılıydı. Adamlarından ve eşeklerden memnun olmuş bir tavırla onlara bakıp, “Kardeşlerim, işte şimdi kendimize geldik, onlara parlak eşekleri ve misket tüfekleri olan bir birliğin nasıl bir şey olduğunu göstermenin zamanıdır!” dedi. Konuşması bittikten sonra eşeğine atlayıp eşeğin sağrısına vurdu, eşek hemen rüzgâr gibi uçtu. Atlar çok hızlı olabilir ama eşekler çalım ata ata yürür. Ata binmek sürücüsüne itibar kazandırır ama eşeğe bindiniz mi değmeyin keyfinize, eşekle tek vücut olur, rahat yol alırsınız. İşte böyle göz açıp kapayana kadar bizim Dalan kasabasının sokaklarında beliriverdiler. Sokaklar şimdi, hasat zamanının sokakları gibi değildi, hasat zamanı yoldan bir at geçse yolu toza dumana katar. Sokaklar şimdi bardaktan boşanırcasına yağan yaz yağmuruyla birlikte pırıl pırıl olmuştu, Sha Yueliang ve birliği yoldan geçerken eşeklerinin beyaz toynak izlerini ve tabii ki de keskin nal seslerini bıraktılar. Sha Yueliang’ın siyah eşeklerinin ayaklarında at nalları vardı, bu onun kendi buluşuydu. Eşeklerin keskin nal sesleri önce çocukların, sonra da belediyede muhasebeci olarak çalışan Yao Si’nin dikkatini çekti. Yao Si’nin üzerinde eskilerden kalma bir mandarin cübbesi vardı, kulağının arkasına sıkıştırdığı o çiçekli kurşunkalemiyle binadan koşarak çıktı, Sha Yueliang’ın eşeğini karşılayıp önlerinde saygıyla eğildi, tüm yüzüne yayılan bir gülümsemeyle, “Komutanım, hangi birlikten olduğunuzu sorabilir miyim? Burada mı kalacaksınız yoksa sadece yoldan mı geçiyordunuz? Bendenizin sizlere ne gibi bir yardımı dokunabilir?” dedi.

Sha Yueliang eşeğinden inip, “Biz Karakaçan ve Misket Tüfeği Birliği’yiz, Jiaodong Yarımadası’nda Japonlara karşı savaşmak için geldik, burada, Dalan kasabasında uzun süre kalıp bir anti Japon direniş birliği organize edeceğiz, bunun için bize kalacak bir yer, eşeklerimizi doyurmak için saman ve bir ocak lazım. Bize öyle tam teşekküllü bir sofra kurmanıza gerek yok, basit şeyler, yumurta ve lavaş yeter. Ama Japonlarla bu siyah eşeklere binip savaşacağımızdan onların iyi beslenmesi gerek, saman çöpsüz olsun, içine biraz da kepek karıştırın, suları da yeni çekilmiş kuyu suyu olmalı, Taşkın Ejderha Nehri’nin o çamurlu suyu kesinlikle olmaz,” dedi.

“Komutanım,” dedi Yao Si, “böyle büyük bir görevin altından kalkamam ben, gidip sayın belediye başkanımıza danışmalıyım, yo hayır, kendisi İmparatorluk Ordusu tarafından daha yeni Barış Muhafızları Heyeti’nin başkanlığına atandı.”

“Anasını şey ettiğimin saksocusu!” diye sövdü Sha Yueliang karanlık bir yüzle, “Japonlara hizmet eden herkes vatan haini bir ittir!”

Yao Si, “Komutanım, belediye başkanımız bu göreve kendi isteyerek atanmadı, zorladılar onu, yüz dönümlük verimli arazisi ve bir sürü binek hayvanı var adamın, yediği önünde yemediği arkasında, giyim kuşam sorunu da yok, bunu kabul etmesi tamamen zorlamayla oldu. Ya da şöyle diyeyim, bu işi yapacak adam zaten bulunacaktı, başkası yapacağına bizim kâhyanın yapması...” dedi.

“Beni ona götür!” dedi Sha Yueliang. Eşekli birlik belediye binasının giriş kapısında dinlenirken Yao Si, Sha Yueliang’ı, Mutluluk Malikânesi’ne götürdü. Mutluluk Malikânesi, yedi bölümden oluşan, her biri geniş bir avluya ve birbirine açılan kapıların olduğu on beş odalı bir labirente benziyordu. Sha Yueliang, Sima Ting’i ilk gördüğünde, Sima Ting, yatağa uzanmış, yaralarının iyileşmesini bekleyen Sima Ku’yla tartışmaktaydı. Sima Ku, beşinci ayın beşinde, köprüyü ateşe vermiş, Japonları yakacağı yerde kendi kıçını yakmıştı, uzun süre iyileşmeyen yarası da yatak çıbanına dönmüştü. Şimdi sadece yüzüstü ve kıçı havada yatabiliyordu.

“Ağabey,” dedi Sima Ku, yatakta elleriyle kendini destekleyerek başını kaldırdı, gözleri alev alev yanıyordu, “seni puşt, seni koca puşt, bu Barış Muhafızları Heyeti’ nin başkanı, Japon köpeğidir, gerilla birliklerinin eşeğidir. Demirci körüğüne kaçan bir faredir, iki tarafın da nefret ettiği biri olur çıkarsın, kimse kabul etmedi, sen niye kabul ettin?”

“Saçmalama! İyice sıçtın batırdın!” dedi Sima Ting mağduriyetinden emin bir tavırla, “Sadece bir orospu çocuğu bu görevi seve seve kabul eder. Japon askerleri süngülerini karnıma dayamıştı, komutanları, tercüman Ma Jinlong aracılığıyla bana şöyle dedi: ‘Kardeşin Sima Ku, haydut Sha Yueliang’la birleşip köprüyü ateşe vererek bize pusu kurdu, İmparatorluk Ordusu ağır kayıplar verdi ve ilk iş olarak Mutluluk Malikânesi’ni yakıp yıkma kararı aldık ama senin dürüst bir adam olduğunu düşündüğümden sana dokunmuyorum.’ İşte, benim heyet başkanı olmamın yarı suçlusu sensin.”

Tartışmayı kaybeden Sima Ku, “Şu lanet olası kıçım ne zaman iyileşecek acaba!” diye küfretti.

“En iyisi hiçbir zaman iyileşmemesi, böylece bana daha az zarar verirsin!” dedi Sima Ting hararetli bir şekilde, ardına dönüp gitmeye davrandığı sırada kapının ağzında gülümseyen Sha Yueliang’ı gördü. Yao Si tam öne çıkıp konuşacağı sıra Sha Yueliang, “Sima Başkan, ben Sha Yueliang’ım,” diye araya girdi.

Sima Ting daha cevap veremeden, Sima Ku yatağında dönüp yüksek sesle şöyle dedi: “Anasını siktiğimin Sha Yueliang’ı sen misin, namı diğer Keşiş Sha?”

“Bendeniz şimdi Karakaçan ve Misket Tüfeği Gerilla Birliği’nin komutanıyım,” dedi Sha Yueliang, “kâhya yardımcısı Sima Ku’ya köprüyü ateşe verdiği için teşekkürlerimi sunarım, seninle ben o gün gökten gelen dikişsiz bir giysi gibi birbirimize kusursuz bir biçimde uyuştuk.”

“Seni anasını siktiğimin,” dedi Sima Ku, “sen hâlâ yaşıyor musun? Bugünlerde neyin savaşını veriyorsun?”

“Pusu kuruyoruz!” dedi Sha Yueliang.

“Pusu kurmakmış, öyle mi?” dedi Sima Ku, “Eğer köprüyü ateşe vermeseydim, demek çamura saplanıp ayaklar altında ezilecektim, ahh!”

“Bende yanık tedavisinde kullanılan bir ilaç var, sonra adamlarımdan biriyle sana gönderirim,” dedi Sha Yueliang tüm yüzüne yayılan bir gülümsemeyle.

Sima Ting, Yao Si’ye, “Komutan Sha’ya ikram etmek için yiyecek bir şeyler getirin,” dedi.

Yao Si çekinerek, “Barış Muhafızları Heyeti’ni daha yeni kurduk, hiç paramız kalmadı,” dedi.

Sima Ting, “Nasıl bu kadar aptal olabiliyorsun? İmparatorluk Ordusu sadece bizim evin İmparatorluk Ordusu değil, bu kasabanın sekiz yüz hanesinin de İmparatorluk Ordusu, Misket Tüfeği Birliği de sadece bizim evin Misket Tüfeği Birliği değil, bu kasabadaki herkesin Misket Tüfeği Birliği’dir. Kasabadaki bütün hanelerden yiyecek ve para topla, bu kasabanın misafiriyle bu kasabadaki herkes ilgilenecek. İçkiler benden,” dedi.

Sha Yueliang gülerek, “Sima Başkan, bakıyorum da bir eliniz yağda, bir eliniz balda,” dedi.

“Başka çarem mi var, bizim Papaz Malory’nin dediği gibi, ‘Anasını satayım, ben cehenneme gitmeyeceksem kim gidecek,’” dedi Sima Ting.

Papaz Malory tencerenin kapağını kaldırıp daha yeni çekilmiş undan yapılan noodle’ları kaynayan suyun içine attı. Noodle’ı yemek çubuklarıyla karıştırıp tencereyi kapattı, ocakta ateş yakmakta olan anneme yüksek sesle, “Ateşin biraz canlanmaya ihtiyacı var,” dedi. Annem onu başıyla onaylayıp ocağın altına altın renkli ve yanarken çok hoş kokular yayan buğday saplarından biraz daha koydu. Annemin memelerini emerken gözlerimi kısıp ocakta yanan ateşi izliyor ve buğday saplarının yanarken çıkardığı çıtırtıları dinlerken bir yandan da az önce olanları düşünüyordum: Beni sepetin içine sırtüstü yatırdılar ama hemen yüzükoyun dönüp noodle yapan annemi izleme koyuldum. Annem hareket ettikçe o iki dolgun sukabağı durmadan zıplıyor, bir yandan da beni çağırıyorlardı, sanki bana gizli bir haber iletmek istiyorlardı. Bazen o hünnap gibi başlarını sanki öpüşüyor ya da birbirlerine bir şeyler fısıldıyorlarmış gibi birbirlerine çarpıştırıyorlardı. Ama çoğu zaman bir aşağı bir yukarı zıplamakla meşguldüler, iki neşeli güvercin gibi bir yandan zıplıyor, bir yandan da kuğurduyorlardı. Ellerimi onlara doğru uzattığımda ağzımın suyu akıyordu. Birden utangaç bir tavırla gerginleşiyor, yüzleri kızarıyor, aralarındaki o vadiden zarif ter damlaları süzülüyordu. Onların üzerinde gezinen iki mavi ışık gördüm, bu Papaz Malory’nin bakışlarıydı. Onun o koyu bakışlı gözlerinden üzeri sarı tüylerle kaplı iki küçük el uzanıp benim yemeğimi çalmaya çalışınca kalbimde sarı alevler tutuştu. Ağzımı açıp ağlamaya hazırlandım ama ardından daha da rahatsızlık verici bir şey oldu. Papaz Malory’nin gözyuvalarından çıkan küçük eller yerine geri döndü ama bu kez de onun o kocaman elleri annemin memelerine uzanıyordu, Papaz, iriyarı gövdesiyle annemin ardına geçip çirkin ve kocaman elleriyle annemin göğsündeki o iki beyaz güvercini tutuverdi. Kalın parmaklarıyla güvercinlerin tüylerini vahşice okşayıp başlarını sıkıyordu. Benim zavallı sukabaklarım! Benim nazik güvercinlerim! Kanatlarını çırparak mücadele ediyor, annemin vücuduna sıkıca gömülüyorlardı, küçüldüler, küçüldüler, artık daha da küçülemeyecek kadar küçüldüler, sonra birden büyümeye, kanatlarını açıp uçma özlemiyle dolup taşmaya başladılar, uçsuz bucaksız vahşi doğaya doğru uçmak, mavi gökyüzünde salınmak, gökte yavaş yavaş süzülen bulutlara eşlik etmek, rüzgârda yıkanmak, gün ışığında dövülmek, rüzgârla birlikte inlemek, güneşle birlikte şakımak, ardından sessizce yeryüzüne düşüp bir gölün dipsiz derinliklerinde kaybolmak istediler. Feryat figan ağladım, bakışlarım yaştan bulanıklaştı. Annem ve Papaz Malory ahenk içinde devinirken annem inliyordu. “Bırak beni seni eşek, çocuk ağlamaya başladı,” dedi annem. “Seni küçük piç,” diye söylendi Papaz Malory.

Annem beni kucağına alıp panik içinde sarstı, bir yandan da özür diler gibi, “Bebeğim, oğlum benim, kendi canım, kendi kanımdan olan oğluma ne yaptım öyle ben!” dedi, ardından beyaz güvercinleri yüzüme yaklaştırınca beyaz güvercinlerden birinin başını hırsla ve aceleyle emmeye başladım. Ağzım büyüktür ama daha büyük olmamasına yanarım, ağzım bana ait olan ve kimsenin kolay kolay yutmasına izin vermeyeceğim beyaz güvercinimi bir yılan gibi sardı. “Oğlum, yavaş biraz,” dedi annem hafiften kıçıma vurup. Güvercinlerden biri ağzımdaydı, diğerini de sıkıca avuçladım. Avuçladığım kırmızı gözlü beyaz bir tavşandı sanki, onun o büyük kulağını çekince deli gibi çarpan kalbini hissettim. Papaz Malory içini çekip, “Seni küçük piç,” dedi.

“Ona piç, deyip durma,” dedi annem.

“Gerçekte olduğu şeyden başka bir şey söylemiyorum,” diye karşılık verdi Papaz Malory.

“Onu vaftiz etmeni istiyorum, vaftiz ettikten sonra da ona bir isim koymanı. Bugün tam yüz günlük oldu,” dedi Annem.

Papaz Malory ustalıkla noodle yaparken, “Vaftiz etmek mi? Nasıl vaftiz edilir çoktan unuttum. Sana biraz noodle vereyim daha iyi, noodle yapmasını şu Hui kadınından öğrendim,” dedi.

“Onunla ne kadar yakınsınız?” diye sordu annem.

“Bir şey olduğu yok, sadece arkadaşız,” diye cevapladı Papaz Malory.

“Git de başkasını kandır, sana inanmıyorum!” dedi annem.

Papaz Malory aptal bir gülümsemeyle iyice yumuşamış olan hamuru şöyle bir çekiştirip kesme tahtasının üzerine kapattı. “Anlat bakalım!” diye ısrar etti annem. Papaz Malory hamuru, kesme tahtasının üzerine çarptı yine, ardından çekiştirip açmaya başladı, hamuru bazen bir yay gibi bazen de bir yılanı deliğinden çıkarır gibi çekiştiriyordu, annem bile bu kaba elli yabancının, hamuru bir Çinli gibi hünerle yoğurmasına şaştı kaldı. Papaz Malory, “Belki de,” dedi, “bir İsveçli değilim ben, geçmişte yaşadıklarım belki de bir rüyadan ibarettir. Sen ne dersin?” Annem alaycı bir gülümsemeyle, “Ben sana o kara gözlü kadını soruyorum, konuyu değiştirme,” dedi. Papaz Malory hamuru sanki oyuncağıyla oynayan bir çocuk gibi çekip uzattı, salladı, salladı, bir gerdi, bir gevşetti, elini gevşetince artık bir buğday sapı gibi incelmiş olan hamur bukle bukle kıvrıldı, tekrar çekince bir at kuyruğu gibi kabardı. Annem hünerlerini gösteren papaza, “Hamuru ancak hamarat bir ev kadını böyle yoğurabilir,” diye iltifat etti. Papaz Malory, “Tamam, anası, artık böyle saçma şeyler düşünme, sen ateşi iyice körükleyince sana noodle pişireceğim,” dedi. “Ya yemek yedikten sonra?” diye sordu annem. “Yemek yedikten sonra şu küçük piçi vaftiz edip adını koyarız.”

Annem yapmacık bir öfkeyle, “Asıl senin şu Hui kadınıyla yaptığın çocuklara piç denir,” dedi.

Annemin sözleri havaya karışırken, işte tam da o onda Sha Yueliang ve Sima Ting kadeh tokuşturuyordu. Ziyafet esnasında aşağıdaki anlaşmaya vardılar: Misket Tüfeği Birliği’nin eşekleri kiliseye götürülecek, birliktekiler kasabanın çeşitli hanelerinde konaklayacak, Sha Yueliang yemekten sonra bizzat kendisi gidip birlik için bir karargâh seçecekti.

Sha Yueliang ve Misket Tüfeği Birliği’nden dört koruması Yao Si’nin peşi sıra bizim avluya girince Sha Yueliang su fıçısının yanında dikilmiş, suyun yansıttığı mavi gökyüzüne, beyaz bulutlara ve kendi yansımasına bakarak saçlarını tarayan büyük ablam Shangguan Laidi’yi gördü. Yeterince beslenmiş ve güzel giysiler giymiş, nispeten sakin bir yaz geçirmiş olan büyük ablamın vücudu iyice serpilmişti. Memeleri gururla doğrulmuş, kuru saçları parlak bir siyahlığa kavuşmuştu, beli incelip yumuşak bir esnekliğe bürünmüş, kalçaları genişleyip yukarı doğru güzelce kıvrılmıştı. Yüz gün içinde o sarı ve solgun derisini üzerinden atıp kelebek güzelliğinde genç bir kıza dönüşmüştü. Annemin, o beyaz ve hokka burnuna sahipti, iri memeleri ve canlı kalçalarıyla da annemi andırıyordu. Fıçının içindeki suya bakan bu utangaç bakirenin bakışlarında ışıl ışıl parlayan bir dalgınlık vardı. İpeksi saçlarını tahta bir tarakla tararken yüzünün zarif yansımasında on binlerce endişe taşıyordu. Sha Yueliang daha ilk bakışta büyülendi. Yao Si’ye kararlı bir sesle şöyle dedi:

“Karakaçan ve Misket Tüfeği Birliği’nin karargâhı burası olacak.”

Yao Si, ablama, “Shangguan Laidi, anan nerede?” diye seslendi.

Sha Yueliang, daha ablamın cevap vermesini beklemeden, Yao Si’yi elinin tersiyle bir kenara itti. Su fıçısının yanına gidip ablama baktı, ablam da ona bakıyordu.

“Kız, beni hatırladın mı?” diye sordu hemen.

Ablam başıyla onaylarken yanaklarında iki kırmızı bulut süzüldü.

Ablam ardına dönüp içeri koşturdu. Beşinci ayın beşinden sonra yedi kız kardeş daha önce Shangguan Lü ve Shangguan Fulu’nun kaldığı odaya taşınmışlardı, kızların eskiden doğu kanadında kaldıkları yerse, içine bin beş yüz kilo buğdayın konulduğu bir tahıl ambarına dönüştürülmüştü. Sha Yueliang, ablamın peşine takılıp içeri giriverdi, içeri girince kang’ın üzerinde uyumakta olan altı ablamla karşılaştı. Dostça bir gülümseme takınıp şöyle dedi:

“Korkma sakın, biz Japonlara direnmek için gelmiş bir birliğiz, halkı yağmalamaya gelmedik. Nasıl savaştığımızı gördün, çok kahramanca, trajik, ateşli ve çağlar boyunca parlayacak bir mücadele verdik, bir gün gelecek, insanlar bizim yiğitliğimizi sahneye koyup övgü dolu şarkılar düzecekler.”

Ablam başını eğip örgülerini salladı. Beşinci ayın beşinde gördüğü, o sık rastlanmayan sahneyi düşündü, şimdi karşısındaki adamın o gün üzerindeki parçalanmış üniformasını parça parça çıkardığı ânı hatırladı.

Sha Yueliang, “Kızım, yo küçükhanım, bizi kader birleştirdi!” dedi anlamlı bir tavırla, ardından yine avluya çıktı.

Ablam onu kapıya kadar geçirip kapının ağzında durdu, onun doğu ve batı kanadındaki odalara girip çıkmasını izledi. Batı kanadındaki odada Shangguan Lü’nün yeşil gözleriyle karşılaşınca korkuyla sıçradı, ardından burnunu tutarak geri geri odadan dışarı çıktı. Korumalarına şöyle seslendi: “Buğday istifini biraz toparlayıp bana kalacak bir yer ayarlayın.”

Ablam kapının kasasına yaslanıp üzerine şimşek düşmüş bir akasya ağacı gibi çarpılmış omuzlarıyla sarsıla sarsıla kendine doğru gelen kara kuru adama bakıyordu. “Baban nerede?” diye sordu adam. Duvarın bir köşesine gizlenmiş olan Yao Si, kendini tutamayıp, “Babası beşinci ayın beşinde Japon şeytanları, hayır, yani İmparatorluk Ordusu tarafından öldürüldü, dedesi Shangguan Fulu da aynı kaderi paylaştı,” diye atıldı.

“Hangi İmparatorluk Ordusu? Şeytanlar, cüce Japon şeytanları!” diye kükredi Sha Yueliang öfkeyle, bir yandan abartıyla küfürler savuruyor, bir yandan da Japonlara karşı olan nefretini göstermek için iki ayağıyla yeri dövüyordu. Yeri döverken, “Küçükhanım, senin intikamın benim intikamımdır; bu, kan denizi kadar derin intikamımızı bir gün alacağız onlardan! Ailenizin reisi kim şimdi?” dedi.

“Shangguan Lu,” diye atıldı Yao Si.

Bu sırada ben ve 8. ablam kilisede vaftiz ediliyorduk. Papaz Malory’nin oturduğu evin arka kapısı kiliseye açılıyordu. Evin duvarlarında uzun yıllar içinde rengi solmuş yağlıboya tablolar vardı, tablolarda sırtlarında kanatları olan kıçı çıplak küçük çocuklar vardı, hepsi kırmızı tatlı patates gibi tombuldu, daha sonra onlara melek dendiğini öğrenecektim. Kilisenin sonunda tuğladan yapılmış bir minber vardı, minberin yukarısında hünnap ağacından oyulmuş, sert ve ağır görünen bir adamın heykeli asılıydı, kötü oymacılıktan mı yoksa hünnabın sertliğinden mi desem, oyması zordur; bu, asılı duran adam hiç de insana benzemiyordu, daha sonra onun bizim Hz. İsa’mız olduğunu öğrendim, büyük bir kahraman ve gerçek bir azizmiş. Bunun dışında kilisenin içine gelişigüzel konulmuş, üzerleri toz ve kuş bokuyla kaplanmış olan kilise sıraları da vardı. Annem kucağında benimle ve 8. ablamla birlikte kiliseye girince içerideki serçe sürüsü ürküp uçmaya başladı, serçeler uçarken pencerelere çarptılar. Kilisenin giriş kapısı sokağa açılıyordu, annem büyük kapının üzerindeki çatlaklardan sokakta bir ileri bir geri mekik dokuyan siyah eşekler gördü.

Papaz Malory yarısı sıcak suyla dolu olan küçük ahşap bir su teknesi getirdi, suyun içinde ağ biçiminde bir sukabağı lifi yüzüyor, sudan yükselen buhar, papazın gözlerini kısmasına neden oluyordu. Ağır su teknesi belini büktü. Onu taşırken kollarını öne doğru uzattığından bacakları çarpılmış gibi duruyordu. Bir an dengesini yitirince teknedeki su yüzüne sıçradı. Güçlükle ilerleyerek sonunda vaftiz töreni için hazırladığı su dolu ahşap tekneyi minberin üzerine koydu.

Annem kucağında bizlerle minberin yanına gitti. Papaz Malory beni annemin kucağından alıp teknenin içine koydu, ayakucum sıcak suya değer değmez hemen bacaklarımı geri çektim. Attığım çığlıklar boş ve ıssız kilisenin içinde yankılandı. Tavan kirişlerinde çok güzel bir kırlangıç yuvası vardı. Yavru kırlangıçlar kafalarını yuvadan çıkarıp kara kara parlayan gözleriyle beni izlemeye koyuldular, o sırada anne ve babaları geniş gagalarında taşıdıkları solucanlarla kırık pencerelerin birinden uçarak içeri giriverdi. Papaz Malory beni anneme geri verdi, yere diz çöküp koca eliyle suyu karıştırmaya başladı. Kirişte asılı olan hünnap ağacından yapılmış merhametli İsa gözlerini bize dikmişti, duvarların üzerindeki melekler, serçeleri kilisenin ahşap kolonlarından tavan kirişlerine, doğudaki duvarından batıdaki duvarına, kavisli ahşap merdivenlerden yıkıldı yıkılacak çan kulesine ve çan kulesinin altındaki duvara kadar kovalamaya başladı, ardından yine duvarlarına dönüp dinlendiler. Meleklerin çıplak kıçlarından şeffaf ter damlaları süzülüyordu. Teknenin içindeki suda bir girdap oluştu. Papaz Malory eliyle suyun sıcaklığını kontrol ettikten sonra, “Oldu, artık kaynar değil, çocuğu küvete koyabilirsin,” dedi.

Annem beni çırılçıplak soydu. Annemin bol ve besleyici sütü beni bembeyaz bir tombiğe çevirmişti. Eğer yüzümdeki ağlamaklı ifadeyi kızgın bir ifadeye ya da ağırbaşlı bir gülümsemeye çevirebilseydim, eğer benim de sırtımda bir çift kanat olsaydı, ben de melek olabilirdim pekâlâ, duvardaki o küçük tombul çocuklar da erkek kardeşlerim olurdu. Annem beni küvete yatırınca hemen ağlamayı kestim çünkü ılık su öylesine rahattı ki. Suyun içinde otururken suyla oynamaya başlayıp etrafa mutluluk çığlıkları ve su damlaları saçtım. Papaz Malory teknenin içindeki pirinç haçını sudan çıkarıp başıma bastırdı, ardından şöyle dedi:

“Bu andan itibaren artık sen de Tanrı’nın sevgili oğullarından birisin. Hallelujah!”

Sonra sukabağından yapılmış bir kepçeyle tekneden bir kepçe, su alıp başımdan aşağı döktü. “Hallelujah.”

Annem de papazın ardından tekrarlıyordu: “Hallelujah.” Kutsal su, başımdan aşağı dökülürken neşeli kahkahalar attım.

Annemin yüzünden mutluluk okunuyordu. Annem 8. ablamı da tekneye soktu, sukabağı lifini alıp ikimizi de hafiften ovalamaya başladı, Papaz Malory’yi de başımızdan aşağı kepçe kepçe su döküyordu. Papazın her su döküşünde daha neşeli kahkahalar atıyordum, 8. ablamsa gittikçe boğuklaşan hıçkırıklar çıkarıyordu. İki elimle o kara kuru küçük ablamı tuttum.

“İkisine de hâlâ isim koymadık, hadi onlara birer isim ver,” dedi annem.

Papaz Malory kepçeyi bir kenara bırakıp, “Bu, büyük bir şey, izin ver de iyice düşüneyim,” dedi.

“Kaynanam eğer erkek doğurursam ona Shangguan Eniği ismini koymamı söylerdi, erkek çocukları ağırbaşlı bir isimle daha iyi yetişirmiş,” dedi annem.

Papaz Malory başını iki yana sallayarak, “Hayır, hayır, olmaz, çocuğuna kedi, köpek gibi isimler koymak Tanrı’nın iradesine karşı gelmektir, Konfüçyüs’ün öğretileriyle de bağdaşmaz, üstat buyurmuştur ki: ‘İsim düzgün olmazsa dil de doğruyu söyleyemez,’” dedi.

“Ben bir tane buldum bile, bak bakalım olmuş mu, oğlana Shangguan, âmin diyelim?” dedi annem.

Papaz Malory gülerek, “Hiç olmamış, sen sus da biraz da ben düşüneyim,” dedi.

Papaz Malory ayağa kalkıp ellerini belinin arkasında birleştirip kilisenin yıkılmaya yüz tutmuş, kokuşmuş atmosferinde hızlı adımlarla yürümeye başladı, adımlarının hızı beyninin çalışma hızının dışa vurumuydu sanki, eskilerden ve şimdilerden, Çin’den ve Batı’dan, göksel ve dünyevi isimlerle semboller beyninde dolandı durdu. Annem ona baktıktan sonra bana doğru gülerek, “Vaftiz babana bak hele, sözde sana isim bulmaya çalışıyor, nerede? Sanki birinin ölüm haberini verecek birazdan. Sığırcık ağızlı çöpçatan, yavşan ayakların çoktan öldü,” diye şakımaya başladı, ardından papazın bıraktığı kepçeyi alıp suya daldırdı, başımdan aşağı su dökmeye koyuldu.

“Buldum!” diye haykırdı Papaz Malory sokağa bakan kapalı kapıdan yirmi dokuzuncu dönüşünde birden durup bize dönerek. “İsmini ne koyacağız?” diye heyecanla sordu annem. Papaz Malory tam cevap verecekken giriş kapısında bir gürültü koptu. Kapının dışında bir yaygara vardı, tüm kapı sallanmaya başladı, dışarıdan birinin bağırdığı duyuldu, annem elinde kepçeyle korkuyla ayağa kalktı. Papaz Malory gözlerini kapının çengeline dikiverdi, o sırada onun ne gördüğünü bilmiyorduk ama yüzünün birden kıpkırmızı olduğunu gördük, yüzünün kıpkırmızı olmasının öfkeden mi yoksa heyecandan mı olduğunu çıkaramadık. Anneme telaş içinde, “Hadi, çabuk, ön avluya çıkın,” dedi.

Annem su teknesine doğru eğilip beni kucakladı, beni kucaklamak için elbette ki elindeki kepçeyi fırlatması gerekti, yere düşen sukabağı, kur yapan erkek bir kurbağa gibi vırakladı. Küvetin içinde bırakılan 8. ablam bas bas bağırmaya başladı. Kapının ahşap sürgüsü kırılarak ikiye ayrıldı. Kapının iki kanadı birden zorla açılınca sürgü de yere düştü, Misket Tüfeği Birliği’nden kel kafalı bir adam bir havan topu gibi içeriye daldı, kafası Papaz Malory’nin göğsüne çarpınca papaz, üst üste birkaç geri adım atarak duvara tosladı. Başının üzerinde şu kıçı çıplak melekler görüldü. Kapı sürgüsü yere düşerken ben de annemin kollarından kayıp şap diye teknenin içine düştüm, tekneye düşünce etrafa su sıçratmanın dışında neredeyse teknenin içindeki 8. ablamı da ezerek öldürüyordum.

Misket Tüfeği Birliği’nden içeriye beş asker girdi. Kilisenin içindeki manzarayı gördüklerinde yüzlerindeki öfke yavaş yavaş geçti. Papaz Malory’ye çarpıp az kalsın onu öldürecek olan asker başını kaşıyarak, “Nasıl yani, içeride hâlâ birileri mi var?” dedi diğer dört askere bakıp. Sonra konuşmasına, “Buranın yıllar önce terk edildiğini söylememişler miydi? Nasıl olur da içinde hâlâ birileri yaşıyor?” diye devam etti.

Papaz Malory eliyle göğsünü tutarak askerlerin yanına gitti. Papazın heybetli görünümü askerleri korku ve şaşkınlıktan ne yapacaklarını bilemez bir hale soktu. Eğer papazın ağzından yabancı dilde birkaç sözcük dökülse ve el hareketleriyle bunu destekleseydi askerler kiliseden kaçacak delik ararlardı, yabancı bir dilde değil de, ağır bir yabancı aksanı taşıyan bir Çinceyle konuşsaydı bile askerler bu kadar küstah ve haddini bilmez davranmaya cesaret edemezlerdi ama zavallı papaz mükemmel bir Gaomi Kuzeydoğu Bucağı ağzıyla, “Kardeşlerim, ne istiyorsunuz?” deyip saygıyla askerlerin önünde eğildi.

Bas bas bağırıp ağlamaya başladım 8. ablam aksine çıt bile çıkarmadı; askerler ağlamama kahkahalarıyla eşlik ettiler, sanki bir maymunu izliyormuş gibi papazı baştan aşağı süzdüler, o çarpık ağızlı asker parmağıyla papazın kulaklarındaki uzamış kılları gıdıkladı.

“Maymun, ha ha, bir maymun,” diye haykırdı askerlerden biri.

Diğer askerler de hep bir ağızdan, “Maymuna bakın hele, bir de arkasında bir kadın saklıyor!” dediler.

“Reddediyorum!” diye bağırdı papaz, “Reddediyorum! Ben bir yabancıyım!”

“Yabancıymış, duydunuz mu?” dedi çarpık ağızlı asker, “Yabancılar ne zamandan beri mükemmel bir Gaomi Kuzeydoğu Bucağı ağzıyla konuşur oldu? Bence sen bir maymunla bir insanın birleşmesinden doğmuş kırma bir piçsin, arkadaşlar, eşeklerden birini içeri getirin.”

Annem, beni ve 8. ablamı kucağına aldı, papazın kolunu çekiştirerek, “Hadi gidelim buradan, bunlarla dalaşmaya gelmez,” dedi.

Papaz Malory kolunu kurtarıp öne atıldı, tüm gücüyle eşeği iterek durdurmaya çalıştı. Eşek bir köpek gibi dişlerini göstererek anırmaya başladı.

“Çekil şuradan!” diye kükredi askerlerden biri papazı omzundan iterek.

“Kilise kutsal bir yerdir, burası Tanrı’nın toprağıdır, nasıl olur da burayı ahıra çevirmek istersiniz?” diye karşı çıktı papaz.

“Seni sahtekâr yabancı şeytanı!” dedi yüzü kirece dönmüş, mor dudaklı bir asker, “Ninem bir keresinde şöyle demişti; bu adam,” eliyle minberin üzerinde asılı olan hünnap ağacından yapılmış İsa’yı göstererek, “bu adam, bir at ahırında dünyaya gelmiş, eşek de atın akrabası sayılır, sizin Tanrı’nız bu yüzden atlara borçludur, bundan ötürü eşeklere de borçlu sayılır, at ahırında doğum yapılıyor da kilise niye bir eşek ahırına çevrilemiyor?”

Konuşmasındaki mantıkla gurur duyduğu her halinden belli olan asker, papaza anlamlı anlamlı bakarak sırıttı.

Papaz Malory göğsünde ıstavroz çıkarıp ağlayarak, “Tanrım, bu kötü adamları cezalandır, başlarına şimşek düşsün, zehirli yılanlar tarafından ısırılsınlar, Japonların havan topları altında ölsünler...” diye beddua etti.

“Seni hain köpek!” deyip papazın ağzına bir tokat atmak için elini savurdu çarpık ağızlı asker, aslında papazın ağzını hedeflemişti ama onun yerine bir kartal gagasını andıran burnuna vurdu, papazın burun deliklerinden patır patır taze kan fışkırıp yere döküldü. Papaz acıyla inleyip iki elini göğe kaldırdı, büyük bir çarmıhın üzerine çivilenmiş olan hünnap ağacından yapılmış İsa’ya doğru, “Tanrım, her şeye gücü yeten Yüce Tanrım...” diye haykırdı.

Askerler önce tüm vücudu tozla kaplanmış ve kuş bokuna bulanmış hünnap ağacından yapılmış İsa’ya, sonra da yüzü burnundan akan kanla kaplanmış Papaz Malory’ye baktılar. Ardından bakışlarını annemin vücudunda bir aşağı bir yukarı gezdirdiler. Annemin vücudunda sanki az önce üzerinden bir grup sümüklüböcek geçmiş gibi yapış yapış izler vardı. O, İsa’nın doğum yerini bilen asker ayaklı bir istiridyeyi andıran dilini çıkarıp mor dudaklarını yaladı. Yirmi sekiz eşek de kilisenin içindeydi artık, kimi kilisenin içinde aylak aylak geziyor, kimi kilisenin duvarlarında sırtını kaçıyor kimi işiyor, kimi sıçıyor, kimi diğerleriyle uğraşıp kabadayılık taslıyor, kimi de duvarlardaki tozu yalıyordu. “Tanrım!” diye acıyla inledi Papaz Malory ama Tanrı’sı olduğu yerde kımıldamadan duruyordu.

Askerler, beni ve 8. ablamı annemin kucağından alıp eşeklerin arasına bıraktı. Annem dişi bir kurt gibi öne atıldı ama askerler tarafından durduruldu. Eli ayağı yerinde duramayan askerler annemin orasını burasını ellemeye başladı, annemin memelerine ilk el atan o çarpık ağızlı asker oldu. Mor dudakları ve çarpık ağzıyla öne atılıp benim beyaz güvercinlerimi, değerli sukabaklarımı avuçladı. Annem ağlayarak mor dudaklının yüzünü tırmaladı. Mor dudaklı, yüzünde şeytani bir gülümsemeyle annemin üzerindekileri parçaladı.

Aşağıdaki sahneyi hayatım boyunca acı içinde hatırlayacağım: Sha Yueliang bizim avluda büyük ablamla iyice yakınlaşmaya başlamıştı, Gou San ve adamları kırma bir köpek sürüsü gibi bizim avlunun doğu kanadındaki odanın bir köşesine yer yatağı yapmak için buğday sapları yığıyorlardı, Misket Tüfeği Birliği’nin beş askeri, annemi zorla yere yatırdı. Ben ve 8. ablam, eşek sürüsünün içinde boğazımız parçalanırcasına ağlıyorduk. Papaz Malory ayağa kalktı, ikiye ayrılmış kapı sürgüsünün bir parçasını eline alıp askerlerden birinin kafasına geçirdi. Başka bir asker, papazın bacaklarına nişan alıp ateş etti. Pat diye bir silah sesiyle birlikte papazın bacaklarına saçma yığınları saplandı, papazın bacaklarından inci tanesi gibi kan damlaları fışkırdı. Elindeki sürgü parçası yere düştü, yavaş yavaş yere diz çöküp başı, kuş bokuna bulanmış, hünnap ağacından yapılmış İsa’nın yüzüne baktı, uzun yıllardır konuşmadığı İsveççesiyle alçak sesle bir şeyler mırıldandı, sözcükler ağzından bir kelebek sürüsü gibi çıkıyordu. Askerler sırayla annemin üzerine çıkıyordu. Eşekler sırayla bir beni, bir de 8. ablamı kokluyordu. Eşeklerin yüksek sesle anırmaları kilisenin çatısını delip kasvetli gökyüzüne karıştı. Hünnap ağacından yapılmış İsa’nın yüzünden inci taneleri gibi ter boşandı. Askerler sonunda tatmin olmuşlardı. Annemi ve biz iki kardeşi sokağa fırlattılar. Eşekler de bizim peşimizden sokağa seyirip dişi eşeklerin kokusunu takip ederek sokaklarda dolanmaya başladılar. Askerlerin eşeklerin peşine düşüp onları yakalamaya çalıştı sırada Papaz Malory şarapnellerin bal peteği gibi delik deşik ettiği bacaklarını çan kulesinin sayısız kez çıktığı ve artık yürümekten aşınmış olan ahşap merdivenlerine kadar sürüdü. Pencere pervazına tutunarak ayağa kalktı, kırılmış vitrayların arasından onlarca yıldır yaşadığı ve her yerine ayak izlerini bıraktığı Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın belediye başkanlığının bulunduğu Dalan kasabasının manzarasını seyre koyuldu: Muntazam bir düzen içinde sıralanmış dizi dizi sazdan evler, geniş ve gri sokakları olan hutong’lar, tepeleri puslu yemyeşil ağaçlar, küçük köyleri çevreleyen ışıl ışıl akan nehirler ve dereler, ayna gibi bir göl, etrafa yayılmış gür sazlıklar, yabani otlarla çevrelenmiş göletler, göçmen kuşların oyun bahçesine dönen kırmızı bataklık, bir parşömen tomarına çizilmiş gibi ufka doğru genişleyen vahşi doğa, Yatan Öküz Sıradağları’nın altın sarısı ve üzerinde akasyaların açtığı kum tepeleri... Başını eğip çıplak göbeği göğe doğru çevrilmiş ve yerde ölü bir balık gibi yatmış olan Shangguan Lu ve iki küçük çıplağı görünce yüreğine büyük bir acı oturdu, gözleri buğulandı, parmağını bacağından akan kana batırıp çan kulesinin gri duvarının üzerine şu dört sözcüğü yazdı:

Altın Oğlan, Yeşim Kız.14

Ardından yüksek sesle, “Tanrım, affet beni!” diye haykırdı.

Papaz Malory, kanadı kırık büyük bir kuş gibi kendini çan kulesinden aşağı attı ve sert zemine çakıldı. Beyni taze kuş boku gibi sokağa sıçradı.

3

Kış gelmek üzereydi, annem kaynanası Shangguan Lü’nün mavi satenden çizgileri olan pamuklu ceketini giymeye başlamıştı. Bu ceket aslında Shangguan Lü’nün altmışıncı doğum gününde köyden ziyaretine gelen, bir sürü oğlu ve erkek torunları olan dört yaşlı kadının ona cenazesinde giymesi için diktikleri bir hediyeydi ama artık annemin kışlık ceketi olmuştu bile. Annem, istediğim zaman sütünü emebilmem için ceketinin önüne memelerinin içinden geçebileceği genişlikte birer delik açmıştı. Beni öfkeden deliye döndüren bu sonbahar mevsiminde annemin memeleri tahriş olmuştu, Papaz Malory çan kulesinden ölüm atlayışı yapmıştı ama büyük felaketler geçip gidiyordu işte, annemin muhteşem memeleriyse sonsuza kadar yok edilemezliklerini kanıtlamışlardı, hani sonsuza kadar genç kalan insanlar ya da yeşillikleri hiç bozulmayan ulu çam ağaçları vardır ya, işte öyleydi annemin memeleri de. İnsanların bakışlarından korunmak ve daha da önemlisi kışın sert rüzgârlarından korunup içindeki sütü sıcak tutmak için annem ceketinin önündeki deliklerin üzerine kırmızı kumaş parçaları dikti, böylece memelerinin üzerini yaratıcı bir şekilde kırmızı bir perdeyle kapatmış oldu. Annemin bu buluşu daha sonra iyice yaygınlaşarak bir gelenek halini aldı, bu perdeli ceketler Dalan kasabasında bugün bile popülerliğini korur ama şimdiki modellerin delikleri daha yuvarlaktır, perde olarak kullanılan kumaşın materyali de daha yumuşaktır ve üzerlerinde renkli çiçek işlemeleri bulunur.

Benim kışlık giysimse dayanıklı bir kanvastan kesilmiş, geniş bir keseyi andıran içi pamuklu bir cepti, cebin üzerinde bir büzme ipi ve annemin memelerinin altında bağladığı iki şerit vardı, annem beni emzireceği zaman karnını içeri çeker ve beni güzelce bu cebin içine yerleştirirdi. Cebin içinde çömelme pozisyonu alıp başımı annemin memelerine yaslardım, başımı sağa yatırınca sol memesini, sola yatırınca da sağ memesini emerdim. İki tarafı da gerçekten iyi idare edip bundan eşit bir kâr elde ediyordum, gerçekten de bir elim yağda bir elim baldaydı. Ama bu cep o kadar da mükemmel bir şey değildi, içinde yeteri kadar yer yoktu: Elim kolum bağlı bir haldeydim, bu eski alışkanlığıma benzemiyordu hiç, eskiden meme emerken diğer memeyi de elimle koruyabiliyordum. 8. ablamın meme emme hakkını neredeyse tamamen elinden almıştım, tam annemin memelerine yaklaştığı anda onu bacaklarımla engelliyordum, bu zavallı kör kız da ağlayıp duruyordu. O günlerde yulaf lapasıyla hayata tutunuyordu ve diğer ablalarım bu durumdan hiç hoşnut değildi.

Bu uzun ve yavaş geçen kışta meme emme sürecim panik içinde geçti, sanki üzerime bir kefen örtülmüştü, sol memeyi emerken aklım sağdakinde kalıyordu, sürekli kıllı bir elin aniden ceketin deliklerine girip kısa bir süreliğine olsa da boş kalmış olan diğer memeyi kapıp götüreceğini kuruyordum kafamda. İşte yüreğime sızmış bu kaygının hâkimiyetinde durmadan meme değiştiriyordum, tam sol memeden süt geldiği sırada telaşla sağ memeye dönüyor; sağ memeden süt gelmeye başladığı zamansa hızla soldakine dönüyordum. Annem büyük bir şaşkınlık ve anlamazlık içinde sol memeyi emerken sağdakine takılan gözlerimi izlerken birden aklımdan geçenleri okuyormuş gibi baktı bana. Soğuk ve dolgun dudaklarıyla yüzümü öperken alçak bir sesle, “Jintong, Altın Oğlum benim, canım yavrum, ananın sütü bir tek senindir, onu senden hiç kimse alamaz,” diye fısıldadı. Annemin sözleri kaygımı hafifletse de kendimi bir türlü güvende ve huzurlu hissedemiyordum çünkü o kıllı elin hemen annemin yanında, bir fırsatını kollayarak beklediğini hissediyordum.

Karın yağdığı o sabah, annem perdeli ceketini giyip beni içi pamukla doldurulmuş sıcak cebe koyup sırtına bağladı, ablalarıma el edip onlara büyük ve kırmızı turpları kilere taşımalarını söyledi. Turpların nereden geldiklerini bilmiyor ve bununla hiç ilgilenmiyordum, benim ilgimi çeken tek şey turpların şekliydi, sivri uçları ve alta doğru genişleyen kökleriyle bana memeleri hatırlatıyorlardı. Bundan sonra parlak ve yağlı sukabaklarımla pürüzsüz ve bembeyaz güvercinlerimin yanına büyük ve kırmızı turplar da eklenmiş oldu böylece, her biri kırmızının farklı bir tonundaydı, hepsinin farklı bir duruşu ve farklı bir sıcaklığı vardı, hepsi memeyi andırıyordu, hepsi farklı bir mevsimde yetişiyor ve her biri farklı bir ruh haline sahip memeleri temsil ediyordu.

Hava bir açıyor, bir kapıyordu, kar taneleri havada bir süzülüyor, bir duruyordu. Ablalarım incecik giysiler giymişti, kuzeyden esen en ufak bir esinti bile boyunlarını omuzlarının arasına gömmelerine yetiyordu. En büyük ablam turpları sepete koymaktan sorumluydu, 2. ve 3. ablalarım sepeti taşımakla, 4. ve 5. ablalarımsa turpları kilere yığmakla görevlendirilmişti, 6. ve 7. ablalarım bağımsız bir şekilde hareket edip bazen oraya, bazen de buraya yardım ediyorlardı. 8. ablam henüz bir işe koyulacak güçte olmadığından kang’ın üzerine oturmuş, derin düşüncelere dalmıştı. 6. ablam kilere her seferinde dört adet turp taşıyordu. 7. ablamsa her seferinde iki adet turp taşıyabiliyordu. Sırtında beni taşıyan annem, turp yığınları arasında devriye gezerken bir yandan etrafa emirler yağdırıyor, bir yandan kızların hatalarını eleştiriyor, bir yandan da çeşitli ifadelerle içini çekiyordu. Annemin emir vermedeki amacı yapılan işin kalitesini yükseltmekti. Annemin eleştirilerinin amacıysa yapılan işin yöntemini değiştirip turpları bütün kış koparıldıkları ilk günkü gibi sağlıklı bir şekilde muhafaza edebilmekti. Annemin içini çekmesiyse şu düşüncenin etrafında dönüyordu: Hayat çok zor, tüm gücümüzle çalışmalıyız, kışı ancak böyle geçirebiliriz. Ablalarım, annemin emirlerine karşı olumsuz bir tavır takınsalar da yine görevlerini yerine getiriyorlardı. Annemin eleştirilerinden hiç hoşnut değillerdi. Annemin iç çekişleriniyse duymazdan gelip hiç oralı olmuyorlardı. Bense avlumuza birdenbire nasıl bu kadar çok turpun geldiğini bir türlü çözemedim. Annemin kış için niye bu kadar çok turp depoladığınıysa çok sonra anlayacaktım.

Turp taşıma işi neredeyse bitmek üzereydi, yerde sadece her biri birbirinden farklı şekilde olsa da her biri yine de memeyi andıran birkaç düzine küçük turp kalmıştı. Annem kilerin ağzında diz çöktü, eğilip kolunu kilerin içine uzatarak Shangguan Xiangdi ve Shangguan Pandi’yi dışarı çekti. Annem ablalarımı dışarı çıkarmaya çalışırken annemin sırtında iki kez sarsıldım, annemin koltuk altı aralığından solgun gün ışığı içinde yanardöner bir şekilde süzülen kar tanelerini izledim. Sonra annem bir su fıçısı –fıçının içi şimdi pamuk topakları ve tahıl kabuklarıyla doluydu– alıp kilerin ağzını kapattı. Ablalarım sanki annemin bir sonraki emrini bekler gibi saçağın altındaki duvara dizildiler. Annem, “Size içi pamukla doldurulmuş mantoları nasıl yapacağım ben ah?” diye içini çekti. 3. ablam Shangguan Lingdi, “Dövülmüş pamuk ve kumaşla,” diye atıldı. Annem, “Demek öyle ha, bunu ben de biliyorum. Ben onları satın alacak parayı kastetmiştim, o kadar parayı nereden bulacağız?” diye karşılık verdi. 2. ablam Shangguan Zhaodi hoşnutsuz bir tavırla, “O zaman bizim eşekle katırı satalım,” dedi. Annem, “Eşekle katırı satınca, gelecek sene baharda tarlaları neyle süreceğiz ya?” diye çıkıştı.

Büyük ablam Shangguan Laidi bu konuşmaların başından sonuna kadar sessizliğini korudu, annem ona bir bakış atınca başını hemen yere eğdi. Annem endişeyle, “Yarın, sen ve Zhaodi, katırı alıp satmak için at pazarına gidiyorsunuz,” dedi. 5. ablam Shangguan Pandi somurtarak, “Katır hâlâ meme emiyor. Niye biraz buğday satmıyoruz ki? Bizde bir sürü var,” dedi. Annem doğu kanadındaki odaya şöyle bir bakınca odanın kapısının aralandığı gördü, pencerenin önündeki telden çamaşır ipine Misket Tüfeği Birliği Komutanı Sha Yueliang’ın çorapları asılmıştı.

Küçük katır sendeleyerek avluya girdi, benimle aynı yılın, aynı ayının aynı günü doğmuştu, benimle aynıydı yani o da erkekti. Ben, annemin sırtına sarılı olan cepte pamuklar içinde sadece ayakta durabiliyorken, o çoktan annesinin boyuna gelmişti bile. “Tamam, konu kapanmıştır, yarın onu satıyoruz,” dedi annem. Ardından içeri girdi. Arkamızdan biri, “Cicianne!” diye seslendi.

Üç gündür ortalıktan kaybolmuş olan Sha Yueliang, eşeğini yularından çekerek avlumuza yeniden girdi. Eşeğinin sırtında tepesinden renkli ve çiçekli bir şeylerin göründüğü iki mor bohça yüklüydü. “Cicianne!” diye içten bir şekilde tekrar seslendi. Annem ardına dönüp bu çarpık omuzlu adamın, kara ve kuru yüzündeki kaba saba gülümsemeye bakıp sert bir tavırla, “Komutan Sha, sana daha kaç kere söylemem gerek, ben senin ciciannen değilim,” diye karşılık verdi. Sha Yueliang yorulmak nedir bilmeyen azimli bir gülümsemeyle, “Hayır, ciciannem değilsiniz, siz bundan daha fazlasısınız, siz beni görmezden geliyor olabilirsiniz ama benim size büyük bir saygım var,” dedikten sonra iki adamını çağırıp bohçaları eşeğin sırtından indirmelerini ve eşeği kiliseye götürüp ona yem vermelerini söyledi. Annem eşek denilen o kara şeye nefretle bakıyordu, ben de eşek denen o kara şeye nefretle baktım. Eşek burun kanatlarını oynatıp bizim eşeğin batı kanadından gelen kokusunu koklamaya başladı.

Sha Yueliang, bohçalardan birini açtı, içinden tilki kürkünden bir manto çıkarıp havaya kaldırdı, manto kar taneleri içinde parıldıyordu, mantonun yaydığı sıcaklık bir metre ötesindeki karları bile eritiyordu. “Cicianne,” dedi Sha Yueliang mantoyu anneme iyice yaklaştırıp, “cicianne, bu sana oğlundan küçük bir hediye olsun.” Annem aceleyle kendini geri çekti ama tilki kürkünden mantonun içine sarınmaktan başka çıkar yolu da yoktu. Birden gözlerim karardı, tilki kürkündeki kötü idrar kokusu ve naftalinin burun delen kokusu beni neredeyse nefessiz bıraktı.

Gün ışığını tekrar görünce avlumuzun bir hayvanat bahçesine döndüğünü fark ettim: Büyük ablam Shangguan Laidi’nin omuzlarında gelincik kürkünden mor bir manto vardı, boynunaysa gözleri parıldayan bir tilki sarmalanmıştı. 2. ablam Shangguan Zhaodi’nin omuzlarında samur kürkünden sarı bir manto vardı. 3. ablam Shangguan Lingdi’nin omuzlarında ayı postundan siyah bir manto vardı. 4. ablam Shangguan Xiangdi’nin omuzlarında karaca derisinden koyu sarı bir manto vardı. 5. ablam Shangguan Pandi’nin omuzlarında köpek derisinden benekli bir manto vardı. 6. ablam Shangguan Niandi’nin omuzlarında kuzu derisinden bir manto vardı. 7. ablam Shangguan Qiudi’nin omuzlarında tavşan derisinden beyaz bir manto vardı. Annemin tilki kürkünden mantosu yerde uzanıyordu. Annem yüksek sesle, “Hepiniz çıkarın mantoları, çıkarın çabuk!” diye bağırdı. Ablalarım sanki annemin dediklerini duymamış gibiydiler, başlarını mantolarının sıcak yakalarında bir o yana, bir bu yana çevirip duruyorlardı, birbirlerinin üzerindeki mantoların kürklerini okşamaya başladılar, yüzlerindeki ifadeden hepsinin içine daldıkları bu sıcaklıktan memnun oldukları ve bu memnuniyetin onları sıcak tuttuğu okunuyordu. Annem orada titreyerek durdu ve güçsüz bir sesle, “Hepiniz sağır mı oldunuz?” diye söylendi.

Sha Yueliang bohçanın içinde kalan son iki parçayı da çıkarıp o ipek gibi pürüzsüz görünen yumuşaklığı okşayarak –üzerinde siyah noktaları olan, kahverengi ve kırmızı arası bir renge sahip bir kürktü bu– anneme heyecanla, “Cicianne, vaşak kürkü bunlar, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın elli kilometrelik çevresinde sadece bu ikisi vardı. İhtiyar Geng ve oğlu bunları yakalamak için üç yıl harcamış, bu erkek vaşağın kürkü, bu da dişininki. Sizler hiç vaşak gördünüz mü?” dedi. Bakışlarını kürk mantoları içinde ışıl ışıl parıldayan ablalarıma çevirdi ama ablalarımdan çıt bile çıkmadı, bunun üzerine sanki bir ilkokul öğretmeniymiş de bugünkü konuları vaşaklarmış gibi kendi sorup kendi cevapladı: “Vaşak bir kediye benzer ama kediden daha büyüktür; leopara da benzer ama leopardan daha küçüktür, ağaca tırmanabilir, yüzebilir, üç metre sıçrayıp ağaçların tepesinde uçan kuşları yakalayabilir. Bu şey çok zeki bir hayvandır. Bu iki vaşak Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’ndaki toplu mezarının çevresinde yaşıyormuş, onları yakalamak göğe tırmanmaktan çok daha zormuş ama işte sonunda yakalanmışlar. Cicianne, bu iki vaşak kürkü, küçük erkek kardeşim Jingtong ve küçük kız kardeşim Yunü’ye hediyem olsun,” deyip vaşak kürklerini annemin koluna bırakıverdi. Sonra yere eğilip yerdeki tilki kürkünden ateş kırmızı mantoyu aldı, şöyle bir silkeleyip onu da annemin koluna bıraktı, ardından insana dokunan bir sesle, “Cicianne, lütfen beni utandırmayın,” dedi.

O günün akşamı annem odamızın kapısına bir sürgü takıp büyük ablam Shangguan Laidi’yi odaya çağırdı. Annem beni kang’ın üzerinde yatan Yunü’nün yanına bıraktı. Hemen elimi uzatıp yüzüne dokundum, o da ağlayarak çekilebildiği kadar geri çekilip kang’ın bir köşesine çekildi. Annem kapının sürgüsüyle o kadar meşguldü ki bizimle hiç ilgilenmiyordu. Büyük ablamın üzerinde gelincik kürkünden mor mantosu vardı, tilki kürkünü de boynuna atmıştı, ihtiyatlı ama biraz da kibirli bir tavırla kang’ın önünde dikiliyordu. Annem kang’ın üstüne çıktı, başının arkasındaki topuzdan bir saç tokası çıkarıp fenerin daha çok ışık saçması için fitilin topaklaşmış ucunu aldı. Sonra üstüne başına çekidüzen verdi, dik bir şekilde oturup alaycı bir tonla ablama, “Küçükhanım, otur bakalım, kürk mantomu kirletirim diye çekinme sakın,” dedi. Ablamın yüzü kızardı, dudaklarını büzüp kırgın bir tavırla kang’ın yanındaki tabureye oturdu. Tilki kürkünden atkısı ablamın boynunun üzerinde sinsi çenesini kaldırınca ablamın gözleri parlak yeşil ışıklar saçtı.

Avlumuz, Sha Yueliang’ın dünyası olmuştu. O, doğu kanadındaki odaya yerleştikten sonra avlunun giriş kapısı hiç kapanmaz oldu. O akşam doğu kanadındaki odada diğer günlere nazaran daha büyük bir şamata vardı, fener ışığının bembeyaz ve parlak ışıkları pencerenin kâğıt kaplamalarından dışarı taşıp tüm avluyu apaydınlık yapmıştı, kar taneleri fener ışığının gölgesinde dans ediyordu. Avluda bir hareketlenme vardı, insanlar sürekli girip çıkıyor, kapı durmadan açılıp kapanmaktan gıcırdıyordu, hutong’un içinde eşek nallarından çıkan keskin sesler yankılandı. Odanın içinden yükselen, kumar oynayan erkek sesleri gittikçe daha da yükselip daha da kabalaşıyordu, üç şeftali bahçesi lan, beş korkusuz lider be, yedi erik çiçeği ve sekiz at ya, adamlar bir içki oyunu oynuyordu işte. Et ve balık kokusu altı ablamı doğu kanadındaki odanın penceresinin önüne topladı, hepsinin ağzının suyu akıyordu açgözlülükle. Annem çakmak çakmak parlayan gözlerini büyük ablamın üzerine çevirdi. Ablam da inatla ona bakıyordu, iki bakış çarpışınca ortada mavi kıvılcımlar çaktı.

“Ne yapmayı düşünüyorsun?” diye sordu annem.

Ablam tilkinin kabarık kuyruğunu okşayarak, “Hangi konuda?” diye soruyla cevap verdi.

“Bana aptalı oynama,” dedi annem.

“Ana, ne dediğini gerçekten anlamadım,” diye karşılık verdi ablam.

Annem sesine hüzünlü bir ton katıp, “Laidi, sen dokuz kardeşin en büyüğüsün. Eğer senin başına bir şey gelirse ananın hayatta güvenecek kimsesi kalmaz,” dedi.

Ablam hızla ayağa kalkıp şimdiye kadar hiç kullanmadığı öfkeli bir tonda, “Ana, benden daha ne istiyorsun? Senin kalbinde sadece Jintong’a yer var artık, bizim, kızlarının senin gözünde korkarım ki köpek boku kadar değeri kalmadı!” dedi.

Annem, “Laidi, konuyu dallanıp budaklandırma, Jintong altın olabilir ama sizler de gümüşsünüz, nasıl köpek boku kadar bile değeriniz olmazmış! Bugün şöyle pencereleri açalım da güneş içeri girsin, ana kız karşılıklı oturup konuşalım, şu Sha denilen adam tavuk kümesine yeni yıl kutlaması için gelen bir gelinciktir, iyi niyetli olduğunu sanmıyorum, kafayı sana takmış,” diye karşılık verdi.

Ablam başını eğip tilkinin kuyruğunu okşadı, inci gibi parlak gözyaşlarıyla, “Ana, ben onun gibi bir adama varmak istiyorum,” dedi.

Annem sanki şimşek çarpmış gibi, “Laidi, bu Sha denen adam dışında kiminle evlenirsen evlenebilirsin, sesimi bile çıkarmam,” dedi.

“Niye?” diye sordu ablam.

“Niyesi seni ilgilendirmez,” diye cevap verdi annem.

Ablam onun yaşındaki bir kızdan beklenmeyecek öfkeli bir sesle, “Ben, Shangguan ailesi için yıllardır it gibi çalışıyorum, yetti artık!” dedi.

Ablamın tiz sesi, annemi korkudan yerinden hoplattı. Annem, ablamın öfkeden kızarmış yüzüne ve tilki kuyruğunu sımsıkı avuçlamış olan ellerine dikkatle baktı. Annemin elinin benim yakınlarımda bir şey arandığını gördüm, kang’ı süpürdüğü süpürgeyi eline aldı, süpürgeyi iyice havaya kaldırıp histerik bir tavırla, “Demek bana karşı çıkıyorsun, bana karşı çıkmak ha, seni öldüresiye dövmem mi ben!” diye haykırdı.

Annem kang’dan aşağı atladı, süpürge elinde ablama doğru atıldı, süpürgeyi ablamın kafasına indirecekti. Ablam sadece elini kaldırıp başını korudu, ne kaçmaya yeltendi ne de anneme karşı koymaya çalıştı. Annemin eli havada bir süre dondu kaldı, aşağı indiğindeyse artık hiç mecali kalmamıştı. Süpürgeyi elinden atıp ablamın boynuna sarıldı, ağlayarak, “Laidi, o Sha denilen adamla bizim yolumuz bir değil, burada oturup canım kızımın kendini bir ateş çukuruna atmasını izleyemem...” dedi.

Ablam da salya sümük ağlamaya başladı.

İkisi de yeterince ağladıktan sonra annem elinin tersiyle ablamın yüzündeki gözyaşlarını silip, “Laidi, o Sha denilen adamın peşinden gitmeyeceğine dair söz ver anana,” diye ablama yalvardı.

Ablam kesin bir tavırla, “Ana, ben kalbimin sesini dinleyeceğim. Bu, ev için de hayırlı olacak,” dedi.

Ablam gözucuyla kang’ın üzerinde duran tilki kürkü mantoya ve iki vaşak kürküne baktı.

Annem de kesin bir tavırla, “Yarın, hepinizin bu mantoları çıkarmasını istiyorum,” dedi.

“Bizim soğuktan donarak ölmemizi mi istiyorsun?!” dedi ablam.

“Şu kahrolası adam seyyar bir kürk manto satıcısından başka bir şey değil,” dedi annem.

Ablam kapının sürgüsünü çekip ardına bile bakmadan odadan çıktı.

Annem güçten düşmüş bir halde kang’ın ucuna oturdu, göğsünden hırıltılı bir soluk yayıldı.

Bu sırada pencerenin önünden Sha Yueliang’ın tereddüt içinde sendeleyen ayak sesleri duyuldu, dili katılaşmıştı sanki ve ağzı uyuşmuştu. Onun pencereyi hafifçe tıklatıp kontrollü ve yumuşak bir tonla evlilik meselesini açacağından emindim ama akşamdan kalmaydı ve alkol merkezî sinir sistemini ele geçirdiğinden yaptığı hareketler yapmak istedikleriyle büyük bir tezat içindeydi. Pencereye öyle sert vurdu ki pencerenin kâğıt kaplamaları parçalandı ve içeriye dışarısının soğuk havasıyla onun leş gibi içki kokan nefesi giriverdi. İnsana iğrenç; ama aynı zamanda sevimli de gelen o bildik sarhoş sesiyle şöyle nara attı:

“Ana!”

Annem kang’dan aşağı atladı, bir an hayrete düştükten sonra tekrar kang’ın üstüne sıçrayıp beni kang’ın üzerinde pencerenin yakınında yatmakta olduğum yerden sürükledi. Sha Yueliang, “Ana, Laidi’yle benim evlilik işini... ne zaman hallederiz... Ben biraz sabırsız bir adamım da...” dedi.

Annem dişlerini sıkarak, “Sha, bir karakurbağasının kuğu eti yediği nerede görülmüş ancak rüyanda görürsün!” dedi.

“Ne dediniz?” diye sordu Sha Yueliang.

Annem yüksek sesle, “Rüyanda görürsün!” diye bağırdı.

Birden ayılan Sha Yueliang daha anlaşılabilir bir sesle, “Cicianne, ben hayatımda bir şey için kimseye böyle yalvarmadım,” dedi.

“Bana yalvarmanı isteyen yok,” dedi annem.

Sha Yueliang sırıtarak, “Cicianne, ben sana Sha Yueliang’ın ne isterse onu yapacağını, neyi isterse onu elde edebileceğini gösteririm...” dedi.

“O zaman önce beni öldürmen gerek,” dedi annem.

Sha Yueliang gülerek, “Önünde sonunda kızını alacağım, müstakbel kayınvalidemi niye öldüreyim?” dedi.

“O zaman kızımla evlenmeyi aklından çıkar, hiçbir zaman senin olmayacak,” dedi annem.

Sha Yueliang gülerek, “O kıymetli kızın büyüdü, anası onun yerine karar veremez artık, canım kayınvalideciğim, neler olacağını hep birlikte göreceğiz,” dedi.

Sha Yueliang gülerek batıdaki pencerenin önüne gitti, pencerenin kaplamasında bir delik açtı, bir avuç şeker dolu olan elini içeri sokup yüksek sesle, “Kızlar, şeker buyurun, Sha enişteniz buradayken benimle birlikte hep şeker yiyip baharatlı içecekler içeceksiniz artık...” diye bağırdı.

O gece Sha Yueliang uyuyamadı, avluda volta atıp durdu, arada yüksek sesle öksürüyor, arada ıslık çalıyordu, ıslık çalmada o kadar ustaydı ki bir sürü kuşun sesini ıslıkla taklit edebiliyordu, öksürmek ve ıslık çalmak dışında, yüksek perdeden eski opera şarkıları ve şimdi moda olmuş anti Japon türküleri de söyleyebiliyordu. Bir bakmışsınız karısını ve çocuklarını tanımadığını iddia eden zalim koca Chen Shimei’in Kaifeng Mahkemesi’nce başının uçurulmasını konu alan eski bir aryayı söylüyor, bir bakmışsınız kılıcını kaldırıp bir Japon şeytanının boynuna vuruyordu. Bu, hem içkiden hem de aşktan sarhoş olmuş, Japonlara karşı direnen kahramanı uzak tutmak için annem kapıya bir sürgü daha taktı, bu sürgüyü takmak da huzur vermeyince, demirci körüğünden elbise dolabına, kırık tuğla parçalarından taşınabilecek ne varsa, bulduğu her şeyi kapının ardına yığdı. Beni sırtına bağlayıp eline bir satır alarak evin içinde dolanmaya başladı, doğu kanadındaki odadan batı kanadındakine, batı kanadındakinden doğu kanadındakine gidip geliyordu. Ablalarımın hiçbiri kürk mantolarını çıkarmamıştı, birbirlerine sarılıp burunlarının ucundan ter damlayarak Sha Yueliang’ın çıkardığı şamatanın içinde horlaya horlaya uyudular. 7. ablam Shangguan Qiudi’nin ağız suyu, 2. ablam Shangguan Zhaodi’nin samur kürkünden sarı mantosuna damlıyordu, 6. ablam Shangguan Niandi, 3. ablam Lingdi’nin ayı postundan siyah mantosunun içine kuzu gibi kıvrılmıştı. Şimdi düşünüyorum da annem Sha Yueliang’a karşı açtığı savaşı aslında daha baştan kaybetmişti. Sha Yueliang hayvan kürkleriyle çoktan ablalarımın gönlünü kazanmış ve onları kullanarak evimizin içinde kendine geniş bir cephe inşa etmişti, çoğunluğun desteğini kaybeden annem de yalnız bir savaşçı haline gelmişti.

Ertesi gün annem beni sırtına alıp uçarcasına 3. Fan amcanın evine gitti, ona şöyle bir basit açıklamada bulundu:

Sun halaya doğumda gösterdiği nezaketin borcunu ödemek için Shangguan Laidi’yi Sun halanın dilsiz torunlarından en büyüğüyle –hani şu elindeki kılıçla kargalarla savaşan kahramanla– evlendirecekti, anlaştıkları gün nişanlılıkları başlayacak, nişanın ertesi günü çeyiz gönderilecek, çeyiz gönderildikten sonraki günse düğün yapılacaktı. 3. Fan amca beyni bulanmış bir şekilde anneme baktı. Annem, “Amca, şimdi ayrıntıya girmeyelim, Çöpçatan Xie’nin içkisini ben hazırlarım,” dedi. 3. Fan amca, “İşleri tersinden yapıyorsun ama,” dedi. Annem, “Evet, farkındayım,” dedi. 3. Fan amca, “Peki niye?” diye sordu. Annem, “Amca, şimdi soru sorulacak zaman değil. Sen dilsiz oğlana öğlen bizim eve gelip nişan hediyeleri getirmesi söyle yeter,” dedi. 3. Fan amca, “Çocuğun nesi var da ne getirsin?” dedi. Annem, “Neyi varsa onu getirsin işte,” dedi.

Hemen eve koşturduk. Yolda annemin eli ayağı oynuyordu, içini korku ve telaş sardı. Annem endişelenmekte çok haklıydı. Avluya girdiğimizde bir grup hayvanın şarkı söyleyip dans ettiğini gördük: Sarı bir samur, siyah bir ayı, bir karaca, benekli bir köpek, bir kuzu ve beyaz bir tavşan, tek eksik olan mor gelincikti. Mor gelinciğin boynundaki tilki kürkü doğu kanadındaki odanın içinde bulunan buğday yığınının üzerine oturmuş dikkatle Misket Tüfeği Birliği’nin komutanına bakıyordu. Komutansa yere oturmuş içine barut koyduğu sukabağını ve misket tüfeğini temizliyordu.

Annem, Shangguan Laidi’yi buğday yığınının üzerinden çekip Sha Yueliang’a buz gibi bir tavırla, “Komutan Sha, kızımın başkasına verilmiş bir sözü var, siz Japonlara karşı direnen Misket Tüfeği Birliği’ndekilerin evli bir kadını baştan çıkaracağını sanmıyorum,” dedi.

Sha Yueliang sakin bir tavırla, “Siz öyle diyorsanız,” diye karşılık verdi.

Annem, ablamı odadan sürükleyerek çıkardı.

Tam öğle olduğunda Sun ailesinin en büyük dilsizi, elinde bir yaban tavşanıyla avluya girdi. Üzerinde kendine epey küçük gelen pamuklu bir ceket vardı, göbeği açıkta kalmıştı ve ceketinin kolları bileklerine kavuşmuyordu. Ceketinin tüm düğmeleri sökülmüştü, bu yüzden beline kenevirden bir ip bağlamıştı. Anneme başıyla selam verip önünde eğildi, yüzünde aptal bir gülümseme vardı. Tavşanı iki eliyle uzatıp anneme sundu. Dilsiz’e eşlik eden 3. Fan amca şöyle dedi:

“Shangguan Shouxi’nin dul karısı, isteğini yerine getirdim işte.”

Annem ağzının kenarından hâlâ taze kan damlamakta olan yaban tavşanına bakınca uzun süre olduğu yerde dondu kaldı.

“Amca, akşama kadar burada kal, o da bir yere ayrılmasın,” dedi parmağıyla Dilsiz’i işaret ederek, “akşama güveçte kırmızı turpla tavşan pişireyim de nişan yemeği yiyelim.”

Doğu kanadındaki odadan Shangguan Laidi’nin hüngür hüngür ağlama sesleri yükseldi birden. Başlarda küçük bir kız çocuğu gibi ağlıyordu, naif ama cırtlak bir sesle, birkaç dakika sonra ağlama sesi içine korkunç ve pis küfürlerin karıştığı kaba ve boğuk bir ses haline geldi. On dakika sonra o ağlayan ses kuru bir çığlığa dönüşmüştü.

Shangguan Laidi doğu kanadındaki odanın kang’ının önündeki pis zemine oturmuştu, o çok değerli kürkünü unutmuşa benziyordu. Gözlerini bir yere sabitlemişti, yüzünde gözyaşından eser yoktu, ağzını kurumuş bir kuyu gibi kocaman açtı, o kuru çığlıklar işte bu kurumuş kuyudan kesintisiz bir şekilde ısrarla çıkmaya devam etti. Ablalarımın altısı hıçkırarak ağlıyordu, gözlerinden dökülen yaşlı inciler ayı postunun üzerinden yuvarlandı, karaca derisinin üzerinden sıçradı, sarı samurun kürkünde parıldadı, kuzu postunu ıslattı, tavşan kürkünü kirletti.

3. Fan amca doğu kanadındaki odanın kapısından içeriye başını uzatınca birden hayalet görmüş gibi oldu, gözleri pörtledi, dudakları seğirdi. Hemen geri adım atıp oradan sendeleyerek uzaklaştı.

Sun ailesinin en büyük dilsiz torunu bizim evin salonunda ayakta dikilmiş başını durmadan çevirip merakla etraftaki öteberiye bakıyordu. Yüzündeki aptal sırıtıştan başka, kafasında dolaşan akıl almaz karanlık düşüncelerin olduğunu belirten bir ifade, fosilleşmiş bir soğukluk ve uyuşmuş bir hüzün vardı yüzünde. Daha sonra oğlanın yüzünde öfkelendiği zaman tüm yüzünü kaplayan bir korku ifadesi de sezecektim.

Annem yaban tavşanının ağzından bir tel geçirip onu giriş kapısının kasasına astı.

Annem ablamın korkunç feryatlarını duymazdan geldi, dilsiz oğlanın yüzündeki garip ifadeyi de görmezden geliyordu. O yol yol paslanmış olan satırını alıp beceriksiz bir şekilde tavşanın derisini yüzmeye başladı. Sha Yueliang omzunda misket tüfeğiyle doğu kanadındaki odadan çıktı. Annem ardına bakmadan buz gibi bir sesle şöyle dedi:

“Komutan Sha, büyük kızım bugün nişanlandı, bu yaban tavşanı da nişan hediyesi.”

Sha Yueliang gülerek, “Ne değerli bir hediye,” dedi.

“Bugün nişan, yarın çeyiz, ertesi gün düğün,” dedi annem tavşanın kafasını keserken, sonra ardına dönüp gözlerini Sha Yueliang’a dikerek, “düğün yemeğine gelmeyi unutma sakın!” diye ekledi.

“Nasıl unuturum,” dedi Sha Yueliang, “kesinlikle unutmayacağım,” konuşmasını bitirdikten sonra misket tüfeğini omzuna atıp ıslık çalarak avludan ayrıldı.

Annem tavşanın derisini yüzmeye devam ediyordu ama kendini işe vermediği çok belliydi. Tavşanı yine kapıya astı, ardından beni sırtına alıp içeri girdi. Annem yüksek sesle, “Laidi, anne ve çocukları arasında düşmanlık ve şefkat olmadan olmaz, benden istediğin kadar nefret edebilirsin,” dedi. Bu kızgın sözlerden sonra kendini bırakıp sessizce ağlamaya başladı. Annem gözyaşları ve histerik titremeler eşliğinde turp kesmeye başladı. Satırın bir tak sesiyle turp ikiye ayrıldı, turpun içi, üzerindeki birkaç yeşil noktayı saymazsak bembeyazdı. Satırın ikinci tak sesiyle turp dörde ayrıldı. Tak tak tak, annemin hareketleri gittikçe daha hızlı ve daha abartılı oluyordu. Kesme tahtasının üstü birden turp parçalarıyla doldu. Annem elindeki satırı bir kez daha hızlı bir şekilde yukarı kaldırdı ama satırı elinden bırakınca satır aşağı inerken havada yavaş yavaş süzülüp parçalanmış turpların arasına düştü. Odanın içi turpların o buruk acı kokusuyla doldu.

Dilsiz oğlan başparmağını tamam anlamında kaldırarak anneme olan saygısını dile getirdi. Ağzından çıkan bir dizi kısa homurtuyla da başparmağının anneme göstermiş olduğu saygıyı destekledi. Annem ceketinin yeniyle yaşlı gözlerini silerken, “Artık gidebilirsin,” dedi ona. Dilsiz oğlan kollarını sallayıp havaya bir tekme savurdu. Annem sesini yükseltip, oğlana kendi evinin yönünü işaret ederek, “Git artık, gitmeni istiyorum!” diye haykırdı.

Dilsiz oğlan sonunda annemin ne demek istediğini anlayınca bana dönüp yaramaz bir çocuk gibi surat yaptı, şişkin üstdudağının üzerinde yeşil boyalı bir fırça darbesinden çıkmış gibi duran bıyıkları vardı. Karşımda önce ağaca tırmanan birinin, sonra uçan bir kuşun hareketlerini taklit etti, ardından da sanki avucunda yaralı ve oradan çıkmak isteyen yavru bir kuş varmış gibi bir dizi hareket gösterdi, sonra da gülümseyerek işaretparmağıyla beni gösterdi, ardından da kendi kalbini işaret etti.

Annem oğlana bir kez daha kendi evinin yönünü işaret etti. Bir an dondu kaldı, sonra anladığını bildiren bir ifadeyle başını salladı Dilsiz, ardından annemin önünde diz çöküp anneme –annem bu sırada yana kayınca– kesme tahtasının üzerindeki doğranmış turp parçalarına secde etti, en sonunda ayağa kalkıp gururla evinin yolunu tuttu.

Gün içinde çok yorulan annem gece derin bir uykuya daldı, sabah uyandığında avludaki çınar, sedir ve kayısı ağaçlarına, ağaçlar sanki tuhaf egzotik meyveler vermiş gibi asılı duran yaban tavşanlarını gördü.

Annem kapı kasasına tutunup yavaş yavaş kapının eşiğine oturdu.

On sekiz yaşındaki Shangguan Laidi, üzerinde gelincik kürkünden mor mantosu ve boynunda kırmızı tilki kürküyle Karakaçan ve Misket Tüfeği Birliği’nin Komutanı Sha Yueliang’la birlikte eşekleri de alarak kaçmıştı. O ağaçlarda aslı duran yaban tavşanları Sha Yueliang’ın anneme nişan hediyesiydi, aynı zamanda Sha Yueliang’ın anneme karşı olan küstahlığını da temsil ediyorlardı. Ablamın kaçış planına 2., 3. ve 4. ablalarım da yardım etmişti. Olay gece yarısını geçtikten sonra gerçekleşti: Annem yorgunluktan horul horul horluyordu, 5., 6. ve 7. ablalarım da çoktan uykular diyarını boylamıştı. 2. ablam yataktan kalkıp yalınayak ve el yordamıyla annemin kapının ardına yığdığı öteberiyi uzaklaştırdı, ardından da 3. ablamla 4. ablam iki kanatlı kapıyı açtılar. O günün akşamı, Sha Yueliang kapının menteşelerini tüfeğini temizlediği yağla yağlamış olduğundan kapılar tek bir gıcırtı bile çıkarmadan açıldı. Kızlar gece yarısının soğuk ay ışığı altında birbirlerine sarılıp vedalaştılar. Sha Yueliang ağaç dallarındaki tavşanlara bakıp kıs kıs güldü.

Üçüncü gün geldi çattı, bugün dilsiz oğlanla ablamın düğün günüydü. Annem kang’ın üzerine sessizce oturmuş sökükleri dikiyordu. Öğleye doğru artık yerinde duramayan sabırsız oğlan çıkageldi. Bazı el kol hareketleri yapıp yüzünü çeşitli şekillere sokarak anneme karısını almaya geldiğini anlattı. Annem kang’dan aşağı inip avluya çıktı, doğu kanadındaki odayı ve hâlâ ağaçların üzerinde asılı duran ve şimdi soğuktan çoktan taş gibi sertleşmiş olan donmuş yaban tavşanlarını işaret etti. Annem hiçbir şey söylemese de dilsiz oğlan onun ne demek istediğini tamamen anladı.

Akşam karanlığı bastırdığında kang’ın üzerinde ailecek turp ve buğday unu lapası yiyorduk, birden kapının ta dağlardan duyulabilecek bir gürültüyle vurulduğunu duyduk. Batı kanadındaki odaya Shangguan Lü’yü beslemek için gitmiş olan 2. ablamın nefes nefes nefese içeri dalıp, “Ana, kötü haber, dilsiz kardeşler geldi, yanlarında da köpekleri var,” dedi. Ablalarım hemen paniğe kapıldılar. Annem bir değirmentaşı gibi sessizce oturuyordu. Elindeki kaşıkla 8. ablam Yunü’yü besliyordu, sonra kendi ağzına bir turp dilimi atıp kütür kütür yedi. Hamile bir tavşan kadar sakin görünüyordu. Kapının dışındaki hengâme birden kesildi. Bir pipo içimi kadar süren bir sürede yüzleri kırmızı kırmızı parlayan üç kara gölge bizim avlunun diğerlerine göre daha alçak olan güney duvarının üstünden içeri atladı. Sun ailesinin üç dilsiz kardeşiydi bunlar. Onların ardından üzerlerine sanki domuz yağı sürülmüş gibi parlayan üç kara köpek de avluya girdi. Köpekler sanki üç siyah gökkuşağıymışçasına duvarın üzerinden süzülüp hiç ses çıkarmadan avluya atladılar. Dilsiz çocuklar ve köpekleri koyu kırmızı alacakaranlıkta bir an heykel gibi hareketsiz kaldılar. En büyüğünün elinde soğuk soğuk parlayan Myanmar yapımı bir kılıç vardı. İkincisinin belinde çelikten, mavi bir av bıçağı asılıydı. Üçüncüsündeyse uzun ama kısa saplı, paslı bir kılıç vardı. Hepsinin omzunda sanki uzak bir yere gideceklermiş gibi üzerinde beyaz çiçeklerin olduğu küçük, mavi, pamuklu bohçalar vardı. Ablalarım korkudan nefeslerini tutmuşlardı, annemse onların aksine vurdumduymaz bir tavırla höpürdete höpürdete lapayı kaşıklıyordu. Birden en büyük dilsiz kükreyiverdi, ardından diğer ikisi ve köpekler de ona katıldı. Oğlanların ve köpeklerin ağzından çıkan tükürükler akşam karanlığında küçük böcekler gibi parlayıp havada süzülerek dans etti. Sonra kılıç ve bıçaklarıyla o gün buğday tarlalarındaki cenaze töreninde kargalarla giriştikleri büyük mücadeleyi çağrıştıran bir gösteri yaptılar. O erken kış alacakaranlığında av köpeği çevikliğinde olan üç oğlan ellerinde ışıl ışıl parlayan kılıç ve bıçaklarıyla sıçrayabildikleri kadar yukarı sıçrayıp ağaç dallarına asılı olan yaban tavşanlarını avluya düşürdüler. Köpekleri heyecanla kükreyip koca kafalarını sallayarak parçalanmış tavşan leşlerine atıldılar, ardından uçan daireler gibi birden kayboldular. Oğlanlar işlerini bitirdiklerinde yüzlerinden hallerinden gayet memnun oldukları okunuyordu. Parçalanmış yaban tavşanı leşleri bizim avlunun her yerine dağılmıştı. Birkaç yalnız tavşan kafası ağaçların dallarında sanki toplanırken unutulmuş ve rüzgârda kuruyup kalmış meyveler gibi asılı duruyordu. Dilsiz oğlanlar köpekleriyle birlikte avluda birkaç zafer turu attıktan sonra geldikleri gibi, duvarın üzerinden kayan kırlangıçlar gibi, alacakaranlığın içinde kayboldular.

Annem elinde lapa kâsesiyle hafiften gülümsedi. Bu kendine özgü gülümseme zihnimizin derinliklerine kazındı.

4

Kadınların yaşlanması önce memelerde başlar, memelerin yaşlanması da meme uçlarında. Ablamın evden kaçmasıyla birlikte annemin her zaman oyuncu bir tavırla kalkık olan pembe meme uçları, olgunlaşmış tahılların püskülleri gibi sarkıverdi birden. Meme uçları sarktığı zaman pembelikleri de hünnap kırmızısına döndü. O günler boyunca memelerin süt üretim miktarında bir düşüş yaşandı, sütün tadında da eski günlerin o taze ve tatlı aroması yoktu artık, verim kaybına uğrayan sütün tadında çürümüş bir tahta kokusu bile vardı. Neyse ki zamanın geçişi, annemin ruh halini yavaş yavaş iyileştirdi, özellikle o büyük yılanbalığını yedikten sonra, sarkık meme uçları yavaş yavaş kanatlandı, koyulaşan renkleri yavaş yavaş açıldı, süt üretimi de tekrar sonbahardaki seviyesine döndü. Ama beni asıl korkutan şey yaşlılık belirtilerinin bu kez de meme uçlarının başladığı yerde ortaya çıkmasıydı, bu kırışıklıklar katlanmış bir kitap sayfası kadar rahatsız ediciydi, hani sayfayı düzleştirirsiniz de izi bir türlü kaybolmaz ya, öylece sayfada kalır. İşte, bu değişiklik benim için bir uyarı çağrısı olmuştu, belki içgüdü, belki de ilahî bir uyarı sayesinde memelere karşı takındığım gem vurulmamış pervasız tavrımı değiştirdim, onları, o değerli varlıkları korumalı, onlara hak ettikleri değeri vermeliydim, o narin kaplara yumurta taşırmış gibi hassas davranmalıydım.

Bu alışılmadık soğukluktaki kışı yarım oda dolusu buğday ve bir kiler dolusu turpla geçirip güvenli bir şekilde bahara çıkacaktık. Kışın en soğuk günlerinde kar bizi eve hapsetti, avludaki ağaçların dalları üzerlerindeki karın ağırlığını kaldıramayınca kırıldı. Üzerimizde Sha Yueliang’ın hediyeleri olan kürk mantolarımızla annemin etrafını sarıp bir çeşit kış uykusuna yattık. Bir gün güneş geri geldi, kar erimeye başlayınca saçaklardan sarkan kalın buz parçaları da eridi, geri dönen serçeler karlı ağaç dallarında şakımaya başladı, biz de kış uykusundan uyandık. Bir süre karları eritip kar suyuyla yaşamaya başladık. Bu kar suyuyla haşladığımız turpları yemekten ablalarıma gına gelmişti. 2. ablam Shangguan Zhaodi, o yılın kar suyunun kan tadı taşıdığını ve hemen nehre gidip biraz taze su taşımaları gerektiğini, aksi halde tuhaf hastalıklara yakalanabileceğimizi, hatta sadece annemin sütüyle beslenen Jintong’un bile bundan etkileneceğini söyledi. Shangguan Zhaodi, gayet doğal bir şekilde Shangguan Laidi’nin yerini alıp onun liderliğini ele geçirmişti. Bu ablamın dudakları etli ve dolgundu, boğuk konuşma sesinin tuhaf bir çekiciliği vardı. Otoritenin sesi oldu, kış başladığından beri yemek hazırlama sorumluluğu ondaydı, annemse bazen yaralı bir inek gibi utangaç, bazen de gururlu bir tavırla sırtında tilki kürkünden o değerli mantosuyla kang’ın üstünde oturup yapması gerektiği gibi sütünün verimi ve kalitesi için endişelenir dururdu. “Bugünden itibaren suyumuzu nehirden karşılayacağız,” dedi 2. ablam amirane bir ses tonuyla. Annem karşı çıkmadı. 3. ablam Shangguan Lingdi kaşlarını çatıp kar suyunda haşlanmış turpların kötü tadını eleştirdi, sonra katırı satıp parasıyla eve et almamız gerektiği yineledi. Annem alaycı bir tavırla, “Her yanımız buz kesmiş kar kaplı bu havada katırı nereye götürüp de satacağız?” dedi. 3. ablam, “O zaman gidip biraz yaban tavşanı yakalayalım, bu soğuk havada onlar da buz kesilmiştir nasılsa, hareket bile edemezler,” dedi. Annemin rengi attı, “Çocuklar, şunu iyi bilin, hayatım boyunca bir daha yaban tavşanı bile görmek istemiyorum,” dedi öfkeyle.

Aslında bu sert kışta köydeki ailelerin çoğuna yaban tavşanı yemekten gına gelmişti. Şişman ve yağlı tavşanlar bu karda kışta uzun kuyruklu solucanlar gibi hareket ettiğinden ayağı bağlanmış uyuşuk kadınlar bile kolayca yaban tavşanı yakalayabiliyordu. Bu kış boyunca kızıl tilkiler ve ova tilkileri de altın çağlarını yaşamaktaydı, savaştan dolayı köylüler silahsız kalmıştı çünkü bin bir çeşit gerilla birliği köylülerin av tüfeklerini alıp Japonlara karşı direnişe geçmişti ve yine savaştan dolayı duygusal olarak yaralanmış köylüler ava çıkacak havada değillerdi, böylece tilkiler av mevsimi boyunca geçmiş yıllardaki gibi hayatları için endişelenmek zorunda kalmamışlardı. Bu uzun yavaş geçen geceler boyunca tilkiler bataklıkta keyif çatıyor, bütün dişi tilkiler hamile kalıyordu. Tilkilerin hüzünlü sesleri insanları huzursuz ediyordu.

3. ve 4. ablam taşıma sopasına koydukları büyük ahşap bir kova, 2. ablam da elinde bir çekiçle Taşkın Ejderha Nehri’ne gitti. Sun halanın evinin önünden geçerken ellerinde olmadan bakışlarını oraya çevirdiler. Avlu ıssızdı, içinde hiçbir yaşam izi yoktu. Avlu duvarına tünemiş bir karga sürüsü ablalarıma olan biteni hatırlattı birden. Avludaki eski gürültü ve şamata yoktu artık, dilsiz oğlanların da nereye gittiği bilinmiyordu. Ablalarım diz boyuna gelen karda sete doğru ilerlerken birkaç rakun fundalıkların içinden onları izledi. Güneydoğudan yükselen güneş göz kamaştırıcı ışıklarıyla nehri parlatıyordu. Kıyının yanındaki buz tabakası bembeyazdı, üzerinde yürümek gevrek bir bisküvinin üzerinde yürümeye benziyordu, yürürken katır kutur sesler çıkıyordu. Nehrin ortasındaki buz tabakası açık mavi, sert, düz ve kaygandı. Ablalarım buzun üzerinde ihtiyatla ilerlediler, 4. ablamın ayağı kaydı, düşerken tutunduğu 3. ablamla birlikte yere yuvarlandı. Kova ve çekicin buzun üstüne düşerken çıkardığı ses ablalarımı kıkırdattı.

2. ablam temiz görünen bir yer seçip buzu çekiçle kırmaya başladı. Ablam ince kollarıyla aile yadigârı koca çekici kaldırıp sert bir şekilde buza vurdu, çekiçten çıkan kılıç keskinliğindeki tok sesler, bizim evin penceresindeki kâğıt kaplamaları titretti. Annem benim sarı saçlarımı ve üzerimdeki vaşak kürkünü okşarken, “Jintong, altın oğlum benim, ablanlar buz kırmaya gitti, büyük bir delik açıp kovayı buzlu suyla dolduracaklar, eve gelip kovayı boşalttıklarında içinden yarım kova balık çıkacak,” dedi. 8. ablam vaşak kürkünün içinde kang’ın bir kenarına kıvrılmış sanki kürkler içindeki küçük bir Guanyin gibi mahcup mahcup gülümsüyordu.

2. ablam ilk çekiç darbesiyle buzun üzerinde ceviz büyüklüğünde beyaz bir nokta oluşturdu, çekicin üzerine buz kırıkları yapıştı. Çekici zorlukla yine havaya kaldırdı, ardından eli titreyerek tekrar buza savurdu. Buzun üzerinde bir beyaz nokta daha oluştu, bu nokta az öncekinin bir metre kadar uzağındaydı. Buzun üzerinde yirmiden fazla beyaz nokta oluştuğunda Shangguan Zhaodi çoktan nefes nefese kalmıştı, ağzından uzun ve beyaz dumanlar çıkıyordu. Çekici canla başla tekrar havaya kaldırdı, bitkin bir halde buza doğru savururken yüzüstü buza düştü, o küçük yüzü beyazlaştı, dolgun dudakları kızardı, gözleri puslandı, burnunun üzerinde kristal ter damlaları oluştu. Nehrin üzerinde, kuzeyden esen soğuk bir rüzgâr yüzlerini bir bıçak keskinliğinde yaladığında 3. ve 4. ablalarım, 2. ablama karşı olan hoşnutsuzluklarını dile getirdiler mırıldanarak. 2. ablam ayağa kalktı, avucuna tükürüp çekici yeniden eline aldı, buzu kırmaya devam etti. Ama çekici iki kez savurduktan sonra kendini yine buzun üzerinde buldu.

Ablalarım tam umutsuzluk içinde kova ve sopayı toparlayıp kar veya buzu eritip öğle yemeği hazırlamaya eve gidecekleri sırada, buzun üzerinde kızaklar çekerek dörtnala ilerleyen onlarca at belirdi. Buzun üzerinde yansıyan rengârenk güneş ışıklarını ve atlıların güneydoğudan geldiğini gören 2. ablam, atlıların güneşin içinden kayarak aşağı indiğini sandı. Atlılar, altın gibi parıldayarak ışık hızında hareket ediyordu. Atların nalları, güneşte gümüş gibi yanıp sönüyordu, nallardaki çiviler buzda tok sesler çıkararak ablalarımın yüzlerine buz kırıkları sıçrattı. Hayretler içinde atlıları izleyen ablalarım yere yatmayı ya da oradan uzaklaşmayı unuttular. Atlılar ablalarımın etrafında bir tur attı, ardından kaygan buzun üzerinde sendeleyerek zar zor durdular. Bu sırada ablalarım, kızakların buz üzerinde renkli camı andıran, kayısı sarısı renginde, kalın bir tung yağı tabakası bıraktığını gördü. Her kızakta dört adam oturuyordu, hepsi tilki kürkünden kabarık tüylü şapkalar giyiyordu. Adamların sakal ve bıyıkları, kaş ve kirpikleriyle şapkalarının önleri buz tutmuştu. Ağızlarından ve burun deliklerinden uzun ve yoğun sıcak dumanlar çıkıyordu. Atlar, bacakları uzun tüylerle kaplı, küçük ve narin atlardı. Atların sakin duruşlarından 2. ablam, onların efsanelerde bahsi geçen Moğol atları olduğunu çıkardı. İkinci kızaktan uzun boylu bir adam indi. Adamın üzerinde parlak koyun derisi bir ceket vardı, ceketin açık önünden içindeki leopar kürklü yelek görünüyordu. Yeleğin üzerinde geniş, deri bir kemer, kemerin üzerinde bir revolverle kısa saplı bir balta asılıydı. Adamların arasında bir tek o tüylü şapka giymemişti, başında fötr bir şapka vardı. Kulaklarında tavşan derisinden kulak koruyucuları vardı. “Shangguan’ların kızları mısınız?” diye sordu adam.

Ablalarımın önündeki bu adam, Mutluluk Malikânesi’nin kâhya yardımcısı Sima Ku’ydu. “Burada ne yapıyorsunuz?” diye sordu, daha ablalarımın cevap vermesini beklemeden cevabı kendi yapıştırdı, “Oh, buzda delik açmaya çalışıyorsunuz, bu kızların yapacağı bir iş değil!” Kızaklardaki adamlara, “Hepiniz aşağı inin, komşularımızın buzu kırmasına yardım edin, Moğol atlarımıza da su verin,” diye seslendi. Kızaktan inen, davul gibi şişmiş onlarca adam yüksek sesle öksürüp yerlere tükürdüler. Birkaçı yere diz çöküp bellerinden çıkardıkları baltalarla tak tak diye buzu kırmaya başladı. Buz parçaları etrafa saçılınca buzun üzerinde beyaz yarıklar oluştu. Yanaklarında favoriler olan bir adam, baltasının ucuna dokunup sümkürdükten sonra, “Sima Ağabey, buzu böyle kırmaya kalkarsak akşama kadar kırsak yine de kıramayız,” dedi. Sima Ku yere diz çöküp kendi belindeki baltayı çıkardı, birkaç kez buza vurduktan sonra, “Anasını, öyle donmuş ki bu sanırsın çelik bir plaka,” diye sövdü. Favorili adam, “Ağabey, hepimiz aynı yere işersek buzda bir delik açarız,” dedi. Sima Ku, “Sik kafalı, saçmalama!” diye yine sövdü ama birden heyecanla ayağa kalktı, kendi kıçına bir şaplak attı –dudakları ayrıldı, kıçındaki yara henüz iyileşmemişti– ardından, “Benim başka bir fikrim var, Jiang Usta, Jiang Usta, buraya gel,” dedi. O, Jiang Usta denilen sıska teknisyen öne çıkıp Sima Ku’ya baktı, bir şey söylemedi ama yüzündeki ifadeden Sima Ku’nun emrini beklediği anlaşılıyordu. “Sendeki şu aletle buzu kırabilir misin?” Jiang Usta küçümseyici bir gülüşün ardından bir kadını andıran cırlak bir ses tonuyla, “Çekiçle yumurta kırmak gibi,” dedi.

Sima Ku neşe içinde, “Hadi çabuk, buzun üzerinde hemen altmış dört delik aç –bu sekizin sekiz15 katıdır– da sevgili köy halkı, Sima Ku’nun nelere kadir olduğunu görsün,” dedi, ardından ablalarıma dönüp, “kızlar bir yere ayrılmayın,” dedi.

Jiang Usta, üçüncü kızağın üzerindeki çadır bezini açıp havan topu büyüklüğünde, yeşile boyanmış, iki tane demir alet çıkardı. Ustaca hareketlerle uzun kırmızı bir hortum çıkarıp aletlerden birinin başına taktı. Sonra aletin üzerindeki saat benzeri yuvarlak göstergeye baktı, göstergenin içinde uzun ince kırmızı bir ibre hareket ediyordu. Ardından eline bir çift çadır bezinden yapılmış eldiven geçirdi, afyon tüttürülen çubuğu andıran metal bir şeyi iki hortum arasına bağlayıp çevirdi, alet birden canlanıp nefes almaya başladı. Ustanın çırağı, en fazla on beş yaşında gösteren, bir deri bir kemik olan bir erkek çocuğu, kibrit çakıp ateşi hortumdan çıkan gaza tutunca hortumun ucundan ipekböceği kozası büyüklüğünde ve ipekböceği kozası şeklinde mavi bir alev fıslayarak dışarı çıktı. Usta, çırağına bir emir verince, çocuk koşturarak kızağın yanına gitti, o iki aletin kafasını çevirince mavi alev birden parlak ve bembeyaz bir ateşe dönüşüverdi, bu ateş güneş ışıklarından bile daha göz alıcıydı. Jiang Usta o korkulası aleti kaldırıp Sima Ku’ya baktı.

Sima Ku gözlerini kısıp elini havaya kaldırdı, ardından elini aşağı indirip yüksek sesle, “Kesmeye başla!” diye bağırdı.

Jiang Usta yere eğilip o beyaz ateşi buza tutunca, havaya cızırtılar eşliğinde birkaç metre yüksekliğinde süt beyazı dumanlar yükseldi. Ustanın kolu bileğini, bileği de o “büyük afyon çubuğu”nu kontrol ediyordu, “büyük afyon çubuğu” beyaz ateşler tükürerek buzun üzerine kocaman bir delik resmetti. Usta, başını kaldırıp, “Kestim bile,” dedi.

Sima Ku şüpheci bir tavırla buza baktı, buzun üzerinde elbette ki değirmentaşı büyüklüğünde bir çember oluşmuştu, çemberin etrafında buz parçaları vardı, çemberle buzun arasından nehir suyunun akışı görülüyordu. Jiang Usta yine o beyaz ateşi kullanarak buz çemberinin üzerine bir artı işareti çizince çember hemen dört parçaya ayrıldı. Ayağıyla çemberin parçalarını suya batırdı, nehir de parçaları hemen alıp götürdü. Buzun üzerindeki delikten nehrin mavi suları taşmaya başladı.

“Ne aletmiş ama!” diye içini çekti Sima Ku gururla, buzun üzerindeki diğer adamlar da övgü dolu bakışlarla Jiang Usta’ya bakıyordu. “Kesmeye devam!” dedi Sima Ku.

Jiang Usta tüm hünerini ortaya koyup Taşkın Ejderha Nehri’nin üzerini kaplamış olan yarım metre kalınlığındaki buz tabakasının üzerinde onlarca delik açtı. Bu deliklerin bazısı yuvarlak, bazısı kare, bazısı dikdörtgen, bazısı üçgen, bazısı yamuk, bazısı sekizgen, bazısı da erik çiçeği şeklindeydi... Sanki bir geometri kitabının sayfasındaymış gibi buzun üzerine yayıldılar.

Sima Ku, “Jiang Usta, bu ilk başarındır! Beyler, haydi kızaklara binin, akşam olmadan köprüye varmalıyız, durun, atları unutmayalım, Taşkın Ejderha Nehri’nin suyundan içsinler biraz!” dedi.

Adamlar atları deliklerin başına götürüp su içmelerini sağladılar. Bu fırsatı değerlendiren Sima Ku, 2. ablama, “Sen iki numara olmalısın? Eve dönünce anana de ki, bir gün o Sha Yueliang denen eşeği enseleyip ablanı Sun’ ların dilsiz oğlana geri getireceğim,” dedi.

“Ablamın nereye gittiğini biliyor musunuz?” diye sordu 2. ablam cesaretlenerek.

Sima Ku, “Sha Yueliang ablanla birlikte afyon satmaya gitti. Ona da, o eşek bokuna benzeyen Misket Tüfeği Birliği’ne de lanet olsun,” dedi.

2. ablam daha fazla soru sormaya cesaret edemedi, Sima Ku kızağa binerken onu izledi. On iki kızak bir hamlede hep birlikte yaydan çıkmış bir ok gibi fırladı, Taşkın Ejderha Nehri’nin taş köprüsünden dönüp gözden kayboldular.

Az önce gözlerinin önünde gerçekleşen mucizeye tanık olan ablalarım soğuğu unuttular. Nehrin üzerindeki deliklere bakakaldılar, üçgenden yuvarlağa, yuvarlaktan kareye, kareden dikdörtgene... orada öylece durup deliklere bakarlarken deliklerden taşan su ayakkabılarını ıslattı ve ıslanan ayakkabıları hemen buz tuttu. Buzlu sudan gelen taze hava ciğerlerini doldurdu. 2., 3. ve 4. ablam, Sima Ku’ya karşı derin bir hürmet ve büyük bir hayranlıkla doldular. Önünde büyük ablam gibi muhteşem bir örnek olan 2. ablamın çocuksu aklına birden puslu bir fikir yerleşti: Sima Ku’ya varmak! Birisi sanki onu soğuk bir sesle şöyle uyardı: Sima Ku’nun zaten üç karısı var! Öyleyse ben de onun dördüncü karısı olurum. 4. ablam Xiangdi, yüksek sesle şaşkın bir çığlık attı: “Abla, büyük bir et sopası!”

4. ablamın büyük bir et sopası diye adlandırdığı iri yılanbalığı gümüş grisi vücuduyla suyun karanlık dibinde beceriksizce kıvranıyordu. Yılanbalığının bir yılanı andıran yumruk büyüklüğünde bir kafası, soğuk ve yine bir yılan gibi ürkütücü gözleri vardı. Yılanbalığının kafası suyun yüzeyine yakındı ve ağzından yaldızlı baloncuklar çıkıyordu. 2. ablam heyecanla, “Bu büyük bir yılanbalığı,” dedi. Elindeki bambu sopayla yılanbalığının kafasına vurdu. Sopanın ucundaki kanca etrafa su sıçratarak takırdadı. Yılanbalığının kafası suyun dibine battı ama hemen ardından suyun yüzeyine geri çıktı. Gözleri parçalanmıştı. 2. ablam sopayı tekrar savurdu. Yılanbalığının hareketleri gittikçe yavaşladı ve sonunda hareketsiz kaldı. 2. ablam sopayı elinden attı, yılanbalığını kafasından yakalayıp delikten dışarı çıkardı. Yılanbalığı buzun üzerine çıkar çıkmaz donup hemen bir et sopasına dönüşüverdi. Suyu diğerlerine taşıtan 2. ablam bir elinde çekiç, diğerinde yılanbalığı güçlükle ilerleyerek eve doğru yola koyuldu.

Annem eline bir testere alıp yılanbalığının kuyruğunu kestikten sonra, yılanbalığını on sekiz parçaya ayırdı, yere düşen her bir parça tok bir ses çıkardı. Taşkın Ejderha Nehri’nin suyunda pişirdiği Taşkın Ejderha Nehri’nin yılanbalığıyla insanın ağzının suyunu akıtacak lezzette bir balık çorbası yaptı. Bugünden sonra annemin memelerine yine bahar geldi, gençleştiler ama daha önce bahsettiğim meme uçlarındaki o katlanmış kitap sayfasına benzeyen kırışıklıklar hâlâ yerlerinde duruyordu.

Lezzetli yılanbalığı çorbasını içtiğimiz o gece annem yeniden eski mutlu haline döndü, yüzüne Kutsal Bakire’ninki ya da Guanyin’inki gibi huzurlu ve merhametli bir ifade yerleşti. Ablalarım, annemin nilüfer çiçeği tüneğinin etrafına oturup onun Gaomi Kuzeydoğu Bucağı hakkında anlattığı hikâyeleri dinlediler. Uzun gece ısınıp sıcaklığıyla anne ve kızlarını birbirlerine aşkla bağladı. Taşkın Ejderha Nehri’nden ıslıklar çıkararak esen kuzey rüzgârı evimizin bacasını düdüğe çevirdi. Avludaki buz kesmiş dallar rüzgârda sallanıyordu, dallardan biri saçaklara çarpıp koptu, ardından saçakların altında bulunan çamaşır astığımız yere düşüverdi keskin bir ses çıkararak.

Annem bize Qing Hanedanı16 İmparator Xiangfeng döneminde buralarda kimsenin oturmadığını anlattı, yazları ve sonbaharda insanlar buraya gelip balık avlar, ilaç yapmak için bitki toplar, arıcılık yapar, sığır ve koyun otlatırlarmış. Buraya neden mi Dalan17 deniyormuş? Eskiden burası aslında çobanların sürülerini otlattığı bir çayırlıkmış, sonradan çayırın etrafına büyük bir çit çekmişler. İşte ondanmış. Kışın buraya bir avcı gelmiş tilki vurmaya, söylentiye göre bu tilki avcısı yatağında huzur içinde ölmemiş, fırtınada donarak da ölmemiş, ölme nedeni yakalandığı garip bir hastalıkmış. Daha sonra hangi yılın hangi ayında olduğu bilinmez, iriyarı, güçlü kuvvetli ve çok cesaretli olan bir yiğit buraya yerleşmiş. Bu adam Sima Ting ve Sima Ku kardeşlerin dedesi olan Dişlek Sima’ymış “dişlek” onun takma adıymış, gerçek adı bilinmiyormuş. Dişlek denmesine rağmen ağzında bir dişi bile yokmuş, peltek peltek konuşurmuş. Dişlek Sima, nehrin kenarına sazdan bir kulübe inşa etmiş, bir oltası, bir de av tüfeği varmış, günlerini avcılıkla geçirir, öylece yaşar gidermiş. O zamanlar nehir, hendek ve göletler balıkla dolar taşarmış, nehrin yarısı suysa diğer yarısı balıkmış. Bir yaz günü Dişlek Sima setin üzerine çömelmiş balık tutarken nehirde bir aşağı bir yukarı doğru sürüklenen renkli camdan bir küp görmüş. Dişlek Sima doğuştan iyi bir yüzücüymüş, suyun altında bir çubuk içimi kadar durabilirmiş. Hemen nehre atlayıp o küpü kıyıya çıkarmış. Küpün içinde beyazlar içinde kör bir kız varmış. Bakışlarımızı hemen bizim evin kör kızı Shangguan Yunü’ye çevirdik, o da başını oynatıp kılcal damarları iyice seçilen kepçe kulaklarıyla dinlemeye başladı. Bu kör kız çok da güzelmiş, eğer kör olmasaymış imparatorla evlenebilirmiş. Sonra kör kız, bir oğlan doğururken ölüvermiş. Dişlek Sima çocuğu balık çorbasıyla beslermiş, çocuğun adı Sima Weng’miş18, yani Sima Ting ve Sima Ku’nun babası.

Annem daha sonra hükümetin Kuzeydoğu Bucağı’na nasıl geldiğini, Shangguan ailesinin yaşlı demircisinin yani bizim büyük dedemizin Dişlek Sima’yla çok yakın arkadaş olduklarını, o yıl çıkan Boksör Ayaklanması’nın Kuzeydoğu Bucağı’nı da vurup köyde nasıl yayıldığını ve Dişlek Sima’yla bizim büyük dedemizin demiryolu yapımı sırasında köyün batısındaki Kumlu Tepe köyünün köprüsünde Almanlarla yaptıkları insanı gülse mi ağlasa mı bilemediği bir hale sokan vahşi ve ironik savaşı anlattı. Dişlek Sima’yla bizim büyük dedemiz, nereden aldıkları bilinmeyen bir istihbaratla Almanların dizleri olmadığını ve bu yüzden eğilemedikleri, sadece ayakta dikildiklerini öğrenmiş, ayrıca Almanların temizlik hastası olduğunu, dışkıdan çok korktuklarını ve bu Alman şeytanlarının üzerlerine bok bulaştığında kusmaktan öldüklerini öğrenmişler. Bir de Almanların kuzu gibi olduklarını ve bu kuzuların da diğer kuzular gibi en çok kurttan ve kaplandan korktuğunu söylerlermiş, bu yüzden Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın bu iki öncüsü, bir grup ayyaş, kumarbaz ve aylak toplayıp –bu adamlar elbette ki ölüm korkusu olmayan, dövüş sanatlarına hâkim yiğitlermiş– bir kurt ve kaplan birliği kurmuşlar. Dişlek Sima’yla bizim büyük dedemiz Shangguan Dou, Alman askerlerini Kumlu Tepe Köyü Köprüsü’nün yanına çekmişler, Almanların tahta gibi bükülemeyen bacaklarıyla kuma saplanacaklarını düşünüyorlarmış, ardından kurt ve kaplan birliği üyeleri köprünün üzerine çıkıp ağaç dalları arasına sakladıkları içi dışkı ve sidik dolu fıçıları Almanların üzerine boca edecek, temizliklerine çok düşkün olan Alman askerleri de iğrenerek ölecekmiş. Dişlek Sima’yla Shangguan Dou, bu savaşa hazırlanabilmek için kurt ve kaplan birliği üyeleriyle birlikte bütün bir ay boyunca insan dışkısı ve idrarı toplamışlar, topladıkları pislikleri içki fıçılarına koyup Kumlu Tepe Köyü Köprüsü’ne taşımışlar. Kumlu Tepe Köyü Köprüsü’nün akasya kokan o güzel havasını kirletip her yıl buraya çiçektozu toplamaya gelen arıları darmaduman etmişler...

Bu muhteşem gecede bizler Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın insanı büyüleyen tarihine dalıp Dişlek Sima ile Shangguan Dou’un dışkı ve sidik taşıdıkları tuhaf sahneyi hayal ederken Dişlek Sima’nın özbeöz torunu Sima Ku, köyün on kilometre uzaklığındaki Kumlu Tepe Köyü Köprüsü’nün üstündeki demiryolundan geçerken Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın tarihine yeni bir sayfa ekliyordu. Bu demiryolu, Almanların inşa ettiği Qingdao ve Jinan arasında uzanan demiryoluydu, kurt ve kaplan birliğinin yiğit üyeleri canla başla ve kahramanca savaşmışlar, demiryolunun açılış tarihini engellemek için akla gelebilecek her türlü taktiği denemişler ama sonunda bu sert demir yolun Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın yumuşak karnını kesip iki parçaya ayırmasına engel olamamışlar, Sima Weng’in sözleriyle söylemek gerekirse: “Anasını sattığımın, bu analarımızın ve karılarımızın karnını deşmekle eşdeğer!” Demir ejderha işte böyle yoğun kara dumanlar püskürerek Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’mızdan sanki bizim kendi göğüslerimizden geçer gibi geçmeye başlamış. Bu demiryolu şimdi de Japonların kötü emellerine aracılık ediyor, bizim kömür ve pamuğumuzu alıp bizim tepemize yağdırılacak silah, el bombası, barut gibi mühimmatları getirmekte kullanılıyordu. Sima Ku’ nun demiryolu köprüsüne düzenlediği sabotajı dedesinden miras aldığı söylenebilir, bu sabotajla bizim köyün şanına şan katmış ve izlediği yol açıkçası atalarının yaptıklarının çok çok üzerine çıkmıştır.

Avcı takımyıldızı batıya doğru seyrederken hilal de ağaç tepelerine eğiliyordu. Batı rüzgârı nehrin üzerinde azgın bir öfkeyle kükrerken demiryolunun çelik destekleri acı gıcırtılarla inliyordu. O gece gerçekten çok tuhaf, çok sert ve çok soğuk bir geceydi, nehrin üzerindeki buz tabakası soğuktan çatlıyor, buzun üzerinde örümcek ağını andıran çatlaklar oluşuyordu, buz çatlarken çıkan sesler silah sesinden daha yüksekti. Sima Ku’nun kızak takımı köprüye gelip nehrin yanı sıra konuşlandı. Sima Ku, kızaktan aşağı atladığında kıçındaki ağrı sanki kedi tırmalamış gibi acıdı. Gökte yıldızların zayıf ışıltısı, aşağıda nehrin üzerindeki buz tabakasının kasvetli beyazlığı, ortadaysa elinizi uzatsanız beş parmağınızı göremeyeceğiniz zifirî bir karanlık vardı. Sima Ku ellerini çırpınca yankılanan sese arkasından ona eşlik eden zayıf alkışlar da katıldı. Bu gizemli karanlık onu çok heyecanlandırdı ve enerjiyle doldurdu, sonra birinin köprüyü kundaklamadan önce neler hissettiğini sorması üzerine, “Harika, tıpkı yılbaşı gecesi gibi,” diye karşılık verdi.

Adamlar el ele verip köprüye çıktılar. Köprüye tırmanan Sima Ku belinden küçük bir balta çıkarıp köprünün desteklerinden birine vurunca keskin sesler eşliğinde kıvılcımlar saçıldı etrafa. “Fahişe ninesinin bacakları,” diye sövdü Sima Ku, “bu aletin her yeri demirden yapılmış.” Kayan bir yıldız ardında uzun kuyruğunu sürüyerek göğü ikiye böldü, etrafa saçtığı güzel, mavi kıvılcımlar kısa bir süre de olsa yerle göğün arasını aydınlattı. Sima Ku, kayan yıldızın ışığı sayesinde köprünün beton iskelesi ve çelik desteklerine iyice bakabildi. “Jiang Usta, Jiang Usta, yukarıya gel,” diye seslendi. Jiang Usta kalabalığı yararak köprüye çıktı, onun ardından da o küçük oğlan seğirtti. Köprünün üzerinde düğüm düğüm olmuş buzdan yumrular vardı, Sima Ku çırağın elini tutup onu yukarıya çekmeye çalışırken ayağı kayıp düştü, oğlansa dimdik ayaktaydı. Sima Ku kıçının üstüne düşünce kıçından kan ve irin akmaya başladı. Acıyla, “Anam, anacığım,” diye haykırdı, “acıdan öleceğim...” Adamları hemen yanına gidip onu ayağa kaldırdı. Acıyla inlemeye devam etti, sesi gittikçe yükseldi, ta göğün bir ucundan duyuluyordu. Adamlardan biri, “Ağabey, dayan biraz, bir duyan olacak, açık hedef olmayalım,” dedi. Bunun üzerine Sima Ku’nun uluması durdu, tüm vücudu titremeye başladı, yüksek sesle, “Jiang Usta, hadi kesmeye başla,” diye buyurdu, ardından, “birkaç tanesini kesince buradan ayrılırız, anasını sattığımın Sha Yueliang’ının iyileşeyim diye verdiği ilaç beni daha beter etti,” dedi. Adamlardan biri, “Ağabey, bence adam seni oyuna getirdi,” dedi. “Sen hiç, ‘Durumun acilse en yakın doktora git,’ diye bir söz duymadın galiba?” diye yaygara kopardı Sima Ku. Adam da, “Ağabey, biraz daha dayan, eve dönünce ben sana başka bir ilaç veririm, porsuk yağı yanıklara birebirdir, hani derler ya, ‘Yandıysan sür porsuk yağını iyileşsin yaran,’” diye karşılık verdi.

Bir dizi göz alıcı mavi kıvılcım fış diye havaya karıştı. Mavi, beyaza nüfuz etti, beyazın kenarlarında maviler saçıldı, demiryolunun desteklerinin arası birden insanın gözlerini yaşartan bir parlaklıkla aydınlandı. Köprünün üzerindeki boşluklar, köprü iskelesi, köprü kirişleri, köprü destekleri, köpek derisi paltolar, tilki kürkü şapkalar, kayısı sarısı kızaklar, Moğol atları, köprüyü çevreleyen artık ne varsa, hatta yerdeki buz tabakasının üstüne düşen bir saç teli bile çok açık bir şekilde seçilebiliyordu. Köprünün üzerindeki iki kişi, Jiang Usta ve küçük çırağı köprünün direklerine maymun gibi asılmış bir halde ellerindeki “büyük afyon çubuğu”nun püskürttüğü uğursuz ateşle köprünün demir direklerini kesmeye başladı. Direklerden çıkan beyaz dumanlar ve eriyen demirin o tuhaf kokusu nehir kanalına yayıldı. Sima Ku mest içinde kıvılcımlara ve şimşek gibi parlayan ark ışıklarına bakınca kıçındaki ağrıyı unutuverdi. Kıvılcımlar dut yiyen ipekböcekleri gibi demiri kemiriyordu. Hemen ardından bir destek parçası daha tüm ağırlığıyla yere düşüp çarpık bir açıyla aşağıdaki buz tabakasına saplandı. “Kes, kes, kes şu siktiğimin şeyini!” diye haykırdı Sima Ku.

“O insan dışkısı ve sidiğiyle verilen savaşı, gerçeği söylemek gerekirse sizin büyük dedeniz ve Dişlek Sima kazanacaktı,” dedi annem, “eğer aldıkları istihbarat doğru olsaydı.” Savaşı kaybettikten sonra, kurt ve kaplan birliğinin bu ağdan kaçabilen üyeleri yarı açık, yarı gizli bir soruşturma başlatmışlar, soruşturma altı ay sürmüş, soruşturma sonunda Almanların dizleri olmadığı ve boktan ölesiye tiksindikleri dezenformasyonunun asıl kaynağının kurt ve kaplan birliğinin başkanı olan Dişlek Sima’nın kendisiyle o kör kızın romantik aşkının meyvesi olan Sima Weng olduğunu öğrenmişler, soruşturmayı yürütenler Sima Weng’i bir fahişenin yatağından zorla sürükleyerek bu bilginin kaynağını sormuşlar, o da Lotus Genelevi’ndeki Yi Pinhong’dan duyduğunu anlatmış. Gidip Yi Pinhong’u da sorguya çekmişler, kadın denilenleri yalanlamış. Kadın onlara Alman yol yapım birliğinin bütün teknisyenleri ve yanlarındaki askerlerle birlikte olduğunu, adamların o kalın ve hantal dizlerinin kalçalarını ezip morarttığını söylemiş, ardından hal böyleyken böyle bir yalanın nasıl olur da kendi ağzından çıkabileceğine inandıklarını sormuş. Ellerinde başka bir ipucu olmayan kurt ve kaplan birliği üyeleri de kendi işlerine, balıkçılık yapan balıkçılığa, çiftçilik yapan da çiftçiliğe geri dönmüş. Annem, eniştesi Koca Elli Yu’nun o sıralar kanı kaynayan, hayatının baharında bir genç olduğunu, kurt ve kaplan birliğine girmese de o insan dışkısı ve sidiğiyle yapılan savaşa elinde üç dişli bir tırmıkla katıldığını anlattı. Eniştesi ona, Almanlar köprüye çıktığında Dişlek Sima’nın havan topunu ateşlediğini, Shangguan Dou’nun da misket tüfeğiyle ateş ettiğini anlatmış, bunun üzerine Alman birliği Kumlu Tepe Köyü Köprüsü’nden geri çekilmiş. Almanların başında üzerinde renkli ve uzun kuş tüyleri olan siyah şapkalar varmış, üstlerinde pirinç düğmeli yeşil ceket, altlarındaysa bembeyaz dar kesim pantolonlar varmış. Bacakları hem ince hem de uzunmuş, koşarlarken bacakları kıvrılmadığından dolayı tabii ki dizleri yokmuş gibi görünürlermiş. Kumlu Tepe Köyü Köprüsü’ne varan kurt ve kaplan birliği üyeleri gruplara ayrılıp yüksek sesle sövmeye başlamış, ağızlarından dize dize, kafiyeli ve belli bir ritim içeren küfürler saçılmış, bu küfürlerin hepsini köyün eski hocalarından Chen Tengjiao Efendi bestelemiş. Kurt ve kaplan birliği üyeleri ayrılıp küfürler savurarak üzerlerine gelirken Alman şeytanları da çok düzgün bir şekilde tek dizlerinin üzerine çökmüş. Almanların dizlerinin olmadığı bu yüzden de eğilemedikleri söylenmemiş mi ki? “Eniştem işte böyle derin bir düşünceye dalmış,” dedi annem, “daha bir sonuca varamadan Almanların namlularından süzülen beyaz dumanları görmüş, dumanlara bir dizi silah sesi eşlik etmiş, kurt ve kaplan birliğinden o anda bağırıp küfretmekte olan birkaç adam yere kapaklanmış, bedenlerinden taze kan fışkırmış.” Bu kötü durumu gören Dişlek Sima, adamlarına acil olarak cesetleri taşımalarını ve köprüye çekilmelerini emretmiş. Yumuşak kumda bata çıka ilerleyen birliğin aklına Almanların dizleri olmadığı gelmiş. Almanlar kumda ilerlerken hiç de birlik gibi sendelemiyormuş, üstelik dikkatlice bakınca dar kesim pantolonlarının içinde kalan dizlerinin hareket ettiğini görmüşler. Birliktekiler paniğe kapılmış, Dişlek Sima da paniğe kapılmış, adamlarına sert bir tavırla, “Kardeşlerim, telaşlanmayın hemen, kuma batmasalar da ikinci numaramız hâlâ yerli yerinde,” demiş. “Kum bataklığından kurtulan Almanlar akasya ağaçlarının yanına varınca büyük dedeniz, ‘Çekin!’ diye kükremiş.” Onlarca birlik üyesi kumun içine gömdükleri halatları çekip ağaçlarda sallanmışlar, akasya ağacının o kırmızı beyaz çiçekleri arasına gizlemiş olan içi bok ve sidik dolu fıçılar yavaş yavaş dökülmeye başlamış, bu gaddar saldırı Almanların başlarını, yüzlerini, omuzlarını ve tüm vücutlarını bir anda pisliğe bulamış. İple çekilmemiş olan birkaç fıçı ağaçlardan aşağı düşüp Almanların başlarına çarpmış, içlerinden biri aldığı darbe sonucu ölmüş. Almanlar dişlerini sıkıp ta göğün diğer ucundan duyulan çığlıklar atmış, silahlarını sürüyerek yavaş yavaş geri çekilmişler. “Eniştem dedi ki, eğer o sırada zafer kazanan kurt ve kaplan birliği Almanların üzerine kurt sürüsünün içine giren kaplanlar gibi hemen saldırsaydı, seksenden fazla olan Alman şeytanının hiçbiri sağ kalmayacakmış.” Ama işte kurt ve kaplan birliğinin o sıradaki tek meşguliyeti neşe içinde ellerini çırpıp kahkahalar atmakmış, Almanlar da nehir kenarına gidip suya dalmış, üzerlerindeki pisliği temizlemişler. Birliktekiler Almanların bir an önce kusmaya başlayıp ölmelerini bekliyormuş ama üzerlerindeki pisliği temizleyen Almanlar nişan alıp hep birlikte ateş etmeye başlamışlar, bir mermi Dişlek Sima’nın ağzından girip kafatasından çıkmış, ah bile, diyemeden hemen oracıkta ölüvermiş. Almanlar, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nı yakıp bembeyaz bir toprak parçasına çevirmiş. Yuan Shikai,19 askerlerini gönderip büyük dedeniz Shangguan Dou’yu canlı ele geçirmiş. Diğerlerine ibret olsun diye büyük dedenizi köyün ortasındaki ulu söğüt ağacının altında en korkunç işkenceyle cezalandırmışlar. Demir bir ızgaranın üzerinde yalınayak yürümekmiş bu işkence. İşkencenin yapılacağı gün, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nda büyük bir sansasyon kopmuş, binlerce insan işkenceyi izlemek için köye doluşmuş. Halam bu işkenceye kendi gözleriyle tanık olmuş. Halam bana infazcının on sekiz demir çubuğu, taşlarla destekleyerek bir ızgara oluşturduğunu, sonrada ızgaranın altına çalı çırpı ve çıra koyup ateşe verdiğini anlatmıştı, ateş öylesine yanmış ki on sekiz demir çubuğun her biri ateşten kıpkırmızı kesilmiş. Ardından büyük dedenizi, ızgaranın üzerine çıkarıp ondan yalınayak yürümesini istemiş. Büyük dedenizin ayaklarından çıkan kahverengi dumanlarla o pis koku, halamı öylesine etkilemiş ki kadıncağız günlerce komadan çıkamamış. Halam bana Shangguan Dou gibi işini layığıyla yapan, çelik kaslı, demir kemikli, altın dişli, gerçek bir demircinin bile böyle bir işkenceye maruz kalırken ağladığını, feryat figan bağırdığını ama asla yalvarmadığını söyledi, ızgaranın üzerinde iki tur yapmış, ayakları çoktan ayaklıktan çıkmış... Sonra infazcı onu öldürmüş, başını kesip sergilenmek üzere Jinan’a göndermişler.”

“Ağabey, hemen hemen bitti gibi,” dedi Sima Ku’nun kıçındaki alev alev yanan yarasına porsuk yağı sürmeyi tavsiye eden adam. “Tren şafaktan önce gelir.” Köprünün altına, kesilmiş destek parçaları dağılmıştı, köprünün üzerindeyse hâlâ parlayan mavi beyaz kıvılcımlar vardı. “Bu piçler çok ucuza gidecek,” dedi Sima Ku, “köprünün trenin ağırlığıyla yıkılacağından emin misin?” “Ağabey, eğer biraz daha kesersek köprü tren gelmeden kendi ağırlığından yıkılacak!” “Tamam o zaman, Jiang Usta, Jiang Usta, in aşağı artık,” diye seslendi Sima Ku, “sizler,” dedi eliyle adamlarını çağırıp, “şu iki kahraman adamın inmesine yardımcı olun, her birine bir şişe içki verin.” Mavi kıvılcımlar sönüverdi. Adamlar, Jiang Usta ve çırağının aşağı inmesine yardım ettikten sonra onların kızağa çıkmasına da yardım ettiler. Şafak doğmadan hemen önceki o karanlıkta hiç rüzgâr esmedi, daha da soğuyan hava insanın iliklerine işliyordu. Kızakları çeken Moğol atları neredeyse karanlığa dokunarak buzun üzerinde kaydılar. Yaklaşık olarak bir kilometre yol aldıklarında Sima Ku atlara dur emri verdi. “Tüm gece çalıştık,” dedi, “şimdi arkamıza yaslanıp hengâmeyi izlemenin sırası.”

Yük treni geldiğinde güneş kırmızı başını daha yeni dışarı çıkarmıştı. Nehrin üzeri pırıl pırıl parlıyordu, nehrin iki kıyısındaki ağaçların dallarında altın ve gümüş renginde sırlar oluştu, köprü sessizce uzanıyordu. Sima Ku heyecandan ellerini ovuşturup ağzına gelen küfrü saydırmaya başladı. Tren takır tukur sesler çıkararak ihtişamlı ve tehditkâr bir tavırla raylara baskı yapıyordu, köprüye yaklaştığında yerle gök arasında yankılanan ıslık gibi düdüğünü çaldı. Trenin bacasından kara dumanlar püskürüyordu, tekerleklerinin arasındaysa beyaz bir sis tabakası vardı; tren yüksek sesle çufçuflayarak ilerlerken insanlar korkuyla titreşti, nehrin üzerindeki sert buz tabakasıysa hafiften titremeye başladı. Birlikteki adamlar endişeyle trene bakıyordu, Moğol atları kulaklarını geriye doğru dikip yelelerine yapıştırdılar. Tren deli bir şaşkınlıkla köprüye atıldı, çok kaba ve hoyrat bir hali vardı, köprüyse sanki hiç el değmemiş gibi hareketsiz kalakaldı. Sima Ku ve adamlarının yüzü bir saniye içinde kireç beyazına döndü ama bir saniye sonra buz üzerinde neşeli tezahüratlar atıp serçeler gibi zıplamaya başladılar. Bu neşeli tezahüratçıların içinde sesi en çok çıkan Sima Ku’ydu, kıçındaki yara çok acımasına rağmen en yükseğe zıplayan yine Sima Ku oldu. Birkaç saniye içinde köprü çöktü, tren vagonları, raylar, köprü yapımında kullanılan kum, taş ve çamur hep birlikte aşağıya boyladılar. Trenin kontrol vagonu desteklerden birine tosladı, desteklerin de çökmesiyle birlikte kulakları sağır eden bir gürültü duyuldu. Ardından sabah güneşinde yıkanmış buz parçaları, büyük taşlar, bükülmüş demir parçaları ve vagonların kırık ahşap parçaları hep birlikte birkaç metre havaya sıçradı. Sonra kontrol vagonunun ardında sıralanmış malzeme yüklü vagonlar bir kükremeyle iç içe geçti, kimisi nehre düştü kimisi farklı açılarda rayların etrafına yayıldı. Bunu takiben birbiri ardına patlamalar duyuldu. İlk patlama patlayıcı malzemelerle dolu bir vagondan başladı, havan topları ve mermiler birbiri ardına patlıyordu. Nehrin üzerindeki buz tabakası kırılınca nehir suyu, buzun yüzeyine çıkmaya başladı, suyun içinde balık, karides ve birkaç yeşil kabuklu su kaplumbağası vardı. Ayağında bot olan bir insan bacağı, Moğol atlarından birinin kafasına çarptı, at neredeyse bayılacaktı, ön bacaklarını kırıp buzun üstüne çömeldi. Yaklaşık olarak beş yüz kilo ağırlığında bir tren tekeri buza çarpınca göğe doğru su fışkırdı, sular yere inerken etrafa ince bir çamur tabakası bulaştı. Büyük patlama, Sima Ku’yu sağır etti, sadece Moğol atlarının kızakları çekerek deli gibi buzun üstünde koşturduğunu görebiliyordu, adamları sersemlemiş bir halde ya ayağa dikilmiş ya da oturuyorlardı, bazılarının kulağından kara kan akıyordu. Sima Ku yüksek sesle kükredi ama kendi sesini bile duyamıyordu, adamları da sanki bağırıyorlarmış gibi ağızlarını sonuna kadar açmışlardı fakat onların sesini de duyamıyordu...

Sima Ku zorla da olsa bir şekilde kızaklı birliğindeki adamları dün sabah mavi beyaz alevlerle buzda delik açtıkları yere getirdi. 2. ablam, 3. ve 4. ablalarımı yanına katıp buradan su çekip balık tutmaya gelmişti onlardan önce. Nehirde dün açılan delikler geceki soğuk yüzünden tekrar kapanmış, üzerlerinde bir el kadar kalın bir buz tabakası oluşmuş olduğundan 2. ablam çekiç ve çelik bir keskiyle delmişti buzu. Sima Ku ve birliği buraya gelince Moğol atları su içti, atlar suyu içtikten birkaç dakika sonra tüm vücutları titredi, bacakları çarpılıp buzun üstüne devrildiler, çok kısa bir süre içinde atların hepsi öldü. Buzlu su atların genişlemiş ciğerlerini parçalamıştı.

O günün şafağında Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nda yaşayan bütün canlılar, insanlar, atlar, eşekler, inekler, tavuklar, köpekler, kazlar, ördekler... hatta deliklerinde kış uykusuna yatmış olan yılanlar bile güneybatıdan gelen büyük patlamadan etkilendiler, bu patlamayı baharın geldiğine, böceklerin uyanmasına yoran yılanlar yavaş yavaş deliklerinden çıktılar, çıkar çıkmaz oldukları yerde donarak öldüler.

Sima Ku, adamlarını dinlendirmek ve yeniden organize olabilmek için köye götürünce, Sima Ting’in bütün Çin’de duyabileceğiniz en iğrenç küfürleriyle karşılandılar; ama hepsinin kulağı patlamanın etkisiyle sağırlaştığından dolayı Sima Ting’in kendilerine övgüler düzdüğünü sandılar çünkü Sima Ting ne zaman küfretse yüzünde her zaman kendini beğenmiş ve halinden çok memnun bir ifade olurdu. Sima Ku’nun üç karısı, her biri ellerinde kendi ailelerinin gizli tarifi olan merhemlerle ortak paylaştıkları kocalarının önce ateşte yanmış, sonra da buz yanığı olmuş kıçındaki yaraya pansuman yapmak için çıkageldi. İlk karısı genellikle kocasının kıçına yara bandını andıran gazlı bez gibi bir şey koyardı, ikinci karısı gelip bu bandı kaldırır, çeşitli nadir Çin bitkilerinden hazırladığı bir losyon sürerdi, ardından üçüncü karısı gelip bandın üstünü içinde çam ve servi yaprakları, pırnal kökü, yumurta akı ve fare bıyığı olan başka bir bulamaçla kaplardı... Kıçındaki yara önce nemlenir, hemen ardından kurulanır, sonra hemen ardından yine nemlenirdi, bu işlem bu minvalde sürüp gitti ve eski yaralarının üzerine yeni yaralar açmaktan başka bir işe de yaramadı. Sonunda iş öyle bir yere vardı ki Sima Ku pamuklu pantolonunun üzerine çift deri kemer takmaya başladı, karılarının gölgesini görse eline baltasını alıp tüfeğinin tetiğini kuruyordu. Kıçındaki yara iyileşmedi ama kulakları tekrar işitmeye başladı.

Sima Ku’nun işitmesi düzeldikten sonra duyduğu ilk şey ağabeyinin küfürleri oldu: “Seni salak piç, bütün köy senin yüzünden acı çekecek, bekle de gör!” Sima Ku, ağabeyininki gibi yumuşak, pembe, etli parmaklı ve derisinin altı görünen küçük elini uzatıp ağabeyinin çenesini tuttu. Ağabeyinin normalde sinekkaydı olan üstdudağının sarı kahverengi bıyıklarla kaplı olduğunu gördü ve çatlamış dudaklarına bakıp üzüntüyle başını sallayarak, “Seninle ben aynı babanın tohumuyuz, bana küfretmek sana küfretmektir, edersen et be! Boşalt içini, iyice söv!” dedi, ardından elini geri çekti.

Sima Ting’in dili bağlandı, kardeşinin geniş sırtına bakıp çaresizce başını salladı, gongunu alıp dışarı çıktı, sendeleyerek gözetleme kulesine tırmandı, kuzeybatıya doğru uzun uzun baktı.

Daha sonra Sima Ku, adamlarıyla birlikte yine köprüye gidip birkaç örgü gibi bükülmüş ray, kırmızıya boyalı bir tren tekeri ve pirinçle demirden oluşan, ne oldukları belirsiz bir hurda yığını getirdiler, bu yığını kilise avlusunun giriş kapısının önündeki sokağa yığıp köylülere kazandıkları zaferin şanını gösterdiler. Sima Ku ağzının kenarından tükürükler saçarak, toplanmış kalabalığa köprüyü nasıl yıktıklarını ve Japon kargo trenini nasıl raydan çıkarttıklarını anlatıp durdu. Her anlatışında anlatışını canlı detaylarla süslüyor, daha zengin ve daha ilgi çekici hale getiriyordu, konuşması bittiğinde anlattığı hikâye hemen hemen “Tanrıların Yaratılışı”20 hikâyesiyle eşdeğer bir hale geldi. 2. ablam Shangguan Zhaodi başlarda Sima Ku’nun sadık bir dinleyicisiydi, ardından bu yeni savaş aletini görenlerden birine evrildi, en sonunda da bu olaya tanık olmasını filan geçip sanki köprüyü sabote etmelerine katılmış gibi davranmaya başladı, sanki olayın başından beri Sima Ku’yla birlikteymiş, onunla birlikte köprüye tırmanmış, yine onunla birlikte köprüden aşağı atlamıştı, Sima Ku’nun kıçındaki yara ağrıdığında ablamın ağzı sanki kendi de o acıdan mustaripmiş gibi seğirmeye başladı.

Annemin dediği doğruymuş, Sima ailesinin erkeklerinin hepsi deliydi, küpün içinde oturan o kör kız çok güzel olmasına rağmen iki gözü körmüş işte, konuşmasını da kimse anlamazmış, duydukları sesleri ve kelimeleri değil de kızın dediklerinin anlamını çıkaramazlarmış, kız eğer kutsal bir tilkiden insana dönüşmediyse mutlaka deli olmalıymış. Böyle bir kadının tohumları nasıl olur gerisini artık siz düşünün! Annem, Shangguan Zhaodi’nin gönlünden geçeni hisseder hissetmez Shangguan Laidi’nin hikâyesinin yeniden sahne alacağını sezinledi. Annem endişeyle kızının kara gözlerinde yanan o korkunç tutkuya ve onun o utanmaz bir dolgunluk taşıyan şişkin kırmızı dudaklarına baktı, bu kızın on yedi yaşında bir kız olduğuna kim inanır? Düpedüz kızışmış bir buzağı. Annem, “Zhaodi, canım kızım benim, kaç yaşında olduğunun farkında mısın?” dedi. 2. ablam gözlerini anneme dikip, “Sen benim yaşımdayken babama varmadın mı! Bir de halanın daha on altı yaşında ikiz doğurduğunu söylemiştin, domuz yavrusu gibi besili iki bebek!” dedi. Konuşma buraya varınca annem sadece içini çekmekle yetindi. Ama ablam söyleyeceklerini daha bitirmemişti: “Senin ne düşündüğünü biliyorum, adamın zaten üç tane karısı var diyeceksin. Ben de dördüncü karısı oluveririm. Benden bir jenerasyon daha büyük olduğunu da söyleyeceksin. Onunla aynı soyadını taşımıyorum, akraba da değiliz, böylece suç işlemiş de sayılmayız.”

Annem, 2. ablamın üzerindeki hakları bir kenara bırakıp ona gönlünden ne geçiyorsa onu yapmasını söyledi. Annemin yüzünde sessiz ve sakin bir ifade vardı ama ben onun sütündeki tattan aslında içinin parçalandığını biliyordum. 2. ablamın Sima Ku’nun peşinden koşturduğu günlerde annem diğer altı ablamı alıp turpları koyduğumuz kilere götürdü, güney duvarının dışındaki darı yığınlarına doğru bir tünel kazdırdı. Çıkan toprağın bir kısmını lağım çukuruna, bir kısmını eşek ağılına, çoğunluğunuysa darı yığınlarının hemen yanında bulunan kuru bir kuyuya attık.

Yeni yıl bayramı huzur içinde geçti. Fener Bayramı gecesi annem, beni sırtına alıp altı ablamla birlikte sokağa fenerleri izlemeye çıkardı. Köydeki her hanede fener asılıydı, Mutluluk Malikânesi’nin giriş kapısında asılı olan su fıçısı büyüklüğündeki iki kırmızı fener dışında bütün fenerler küçüktü, her bir fenerin içinde benim kolumdan daha kalın olan keçi yağından yapılmış mumlar vardı, fenerler etrafa göz kamaştıran ışıklar yayıyordu. 2. ablam Zhaodi nerede olabilirdi ki? Annem sormaya bile tenezzül etmedi. Ablam artık evimizin gerilla savaşçısı olmuştu, üç gün eve gelmeyebilir ya da bir anda karşımıza çıkabilirdi. Yılın son gecesinde biz refah tanrısını karşılamak için havai fişek yakarken ablam birden sırtında bol dökümlü siyah bir pelerinle çıkageldi. Beline sımsıkı sardığı inek derisi kemerini ve kemerinin üzerinde asılı olan gümüş rengi tabancasını gururla gösterdi. Annem alaycı bir ses tonuyla, “Shangguan’lardan bir gün bir kadın eşkıya çıkacağı hiç aklıma gelmezdi!” dedi ama bunu söylerken gözleri ağlamaklıydı, ablamsa bunun aksine şen bir kahkaha attı, bu kahkaha masum bir kız çocuğunun kahkahasıydı, bunu duyan annem içinde hâlâ ablamı çıktığı yoldan döndürebileceğine inanan bir tavırla, “Zhaodi, Sima Ku’nun cariyelerinden biri olmana izin vermem,” dedi. Shangguan Zhaodi sırıttı, bu sırıtış sinsi ve uğursuz bir kadının sırıtışıydı, bu sırıtış annemin kalbinde az önce alevlenmiş umut ateşini söndürüverdi hemen.

Annem yeni yılın ilk günü kutlama dileklerini sunmak için halasını ziyarete gitti, ona Laidi ve Zhaodi’den bahsetti, halası görmüş geçirmiş bir kadındı, anneme, “Çocukların gönül işlerine karışılmaz, kararları onların almasına izin vermelisin. Demem o ki Sha Yueliang ve Sima Ku gibi iki damadın olacak, daha neyin kahrını çekiyorsun? Bu iki adam göğü delmiş iki uçurtma, iki şahindir!” dedi. Annem, “Benim korkum bu ikisinin kang’larının üstünde ölmeyecek olması,” dedi. Yaşlı kadın, “Kang’ında ölenlerin yarıdan çoğu işe yaramaz pısırıktır!” dedi. Annem konuşmaya devam etmek istedi ama halası sabırsızca elini sallayıp annemin sözlerini sinek kışkışlar gibi sildi süpürdü. Anneme, “Bana oğlunu göster hele,” dedi. Annem beni pamuklu keseden çıkarıp kang’ın üstüne koydu. Annemin halasının oluklar ve çukurlarla dolu küçük ve dar yüzüyle gözyuvalarında parıldayan yeşil gözlerine korkuyla baktım. Çıkık kaşlarında bir tane bile tüy yoktu ama gözyuvalarının etrafında ince sarı kirpikler vardı. Kuru ve kemikli eliyle saçlarımı okşadı, kulaklarımı çekti, burnumun ucunu sıktı, hatta elini bacaklarımın arasına götürüp benim kuşuma bile dokundu. Onun bu aşağılayıcı hareketinden tiksinerek kang’ın bir köşesine seyirdim. Beni yakalayıp yüksek sesle, “Seni küçük piç, ayağa kalk bakayım!” diye bağırdı. Annem, “Hala, çocuk daha yedi aylık, nasıl ayağa kalksın?” dedi. Yaşlı kadın, “Ben yedi aylıkken kümese gidip ninene yumurta toplardım,” dedi. Annem, “Hala, o sensin, sen sıradan biri değilsin,” dedi. Yaşlı kadın, “Bakıyorum da bu ufaklık da hiç de sıradan birine benzemiyor! Papaz Malory’ye de yazık oldu,” dedi. Annemin yüzü kızardı, hemen ardından kireç gibi oldu. Kang’ın üzerinde pencereye doğru emekledim, pencere pervazına tutunarak ayağa kalktım. Yaşlı kadın ellerini çırparak, “Baksana, ben sana demedim mi bu çocuk ayağa kalkabilir diye, bak kalktı bile! Bana baksana sen, seni küçük piç!” dedi. “Hala, onun adı Jintong, ona nasıl küçük piç dersin?” diye karşılık verdi annem.

“Piç olup olmadığını anası bilir, öyle değil mi sevgili yeğenim? Alt tarafı isim taktım, takma isim bu, ha küçük piç, ha küçük tosbağa, ha küçük tavşancık, ha küçük öküz, ne de olsa takma isim; küçük piç, gel buraya!” diye kükredi annemin halası.

Ardıma döndüm, iki bacağım da titriyordu, annemin yaşlı gözlerine baktım. “Jintong, canım oğlum benim!” Annem iki kolunu açmış beni çağırıyordu. Kendimi annemin göğsüne doğru fırlattım. Yürüyebiliyordum. Annem beni sımsıkı bağrına basarak, “Oğlum yürüdü, oğlum yürüdü,” diye mırıldandı.

Annemin halası ciddi bir tavırla, “Çocuklar kuş gibidir, yuvadan ayrılma zamanları geldiğinde tutmaya çalışsan da tutamazsın. Ya sen? Demek istediğim çocukların ölse ne yapardın?” dedi.

“Bana bir şey olmaz,” dedi annem.

Yaşlı kadın yüksek sesle, “Aman, iyi böyle. Düşüncelerini her zaman göğe sal, denize daldır, olmadı dağa çıkar ama ne olursa olsun sıkma kendini. Dediklerimi iyice anladın mı?” dedi.

“Anladım,” diye cevap verdi annem.

Ayrılırlarken yaşlı kadın anneme, “Kaynanan hâlâ yaşıyor mu?” diye sordu.

“Yaşıyor, eşek pisliğinde yuvarlanıp duruyor,” diye cevap verdi annem.

“O yaşlı cadı tüm yaşamı boyunca dimdik ayakta durdu, onun bu duruma düşeceğine hayatta inanmazdım!” dedi yaşlı kadın.

Annem ve halası eğer bu konuşmayı yapmasaydı daha sadece yedi aylıkken yürüyemezdim, annem de muhtemelen büyük bir heyecan içinde beni sokağa çıkarıp fener ışıklarını izletmezdi, o zaman tatsız tuzsuz bir yılbaşı geçirirdik ve ailemizin tarihi muhtemelen bugünkü gibi bir hale gelmezdi. Sokakta bir insan kalabalığı vardı ama hiçbirinin yüzü tanıdık değildi. İnsanların arasında bir birlik ve istikrar havası vardı. Kalabalığın içinde pek çok çocuk da vardı, ellerinde altın fare boku dediğimiz bir çeşit abur cuburu etrafa saçarak insanların arasında koşturup duruyorlardı. Mutluluk Malikânesi’nin avlu girişinin önünde dikilip kapının iki yanında duran mamut büyüklüğündeki devasa fenerlere baktık. Fenerlerden yayılan belli belirsiz sarı ışık kapının üzerindeki alınlıkta duran, üzerine altın harflerle malikânenin adının yazılı olduğu oymayı aydınlatıyordu. Kapı bir gürültüyle açıldı, avludaki fenerlerin ışıkları dalga dalga üzerimize yayıldı, avludan gürültüler geliyordu. Kapının dışına pek çok insan toplandı, ellerini yenlerinin içine sokup bir şey bekliyormuş gibi sessizce dikildiler. Benim koca ağızlı 3. ablam Shangguan Lingdi yanındaki adama, “Amca, yulaf lapası mı dağıtacaklar?” diye soruverdi. Adam aldırışsız bir tavırla başını salladı. Arkadan başka biri, “Kızım, yeni yılın sekizinci günü yulaf lapası dağıtılır,” dedi. 3. ablam ardına dönüp, “Yulaf lapası dağıtılmıyorsa burada niye dikiliyorsunuz?” diye sordu. Az önce konuşan adam, “Şimdi modern bir oyun sergilenecek, duyduğuma göre Jinan’dan ünlü bir oyuncu gelmiş,” diye cevapladı. Ablam bir şeyler daha soramadan annem onu çimdikledi.

Sonunda Mutluluk Malikânesi’nin avlusunda dört adam belirdi, hepsinin elinde üzerinde siyah metal bir aletin olduğu bambu sopalar vardı, aletler göz alıcı alevler püskürtüyordu, bu aletlerden çıkan alevler avlu kapısının önünü gündüz gibi aydınlattı, hayır, gündüzden bile daha aydınlıktı. Kilisenin, Mutluluk Malikânesi’nin avlusundan pek de uzakta olmayan yıkık dökük çan kulesine tünemiş olan yabani güvercinler panik içinde uçuşmaya başladı, beyaz ışıkların içinden geçip korkuyla cıvıldaşarak karanlığa karıştılar. Kalabalığın içinden biri yüksek sesle, “Gaz lambası!” diye bağırdı. Böylece bu dünyada soya yağı lambası, gazyağı lambası ve ateşböceği lambası dışında bir de neredeyse insanın gözünü kör edecek kadar parlak olan gaz lambasının var olduğunu öğrendik. Lambaları taşıyan dört kara yağız adam Mutluluk Malikânesi’nin avlu kapısının önünde kare oluşturan dört kara sütun gibi dikildi. Ellerinde dürülmüş bir hasır taşıyan birkaç adam gürültüyle kapıdan geçti, lamba taşıyan adamların oluşturduğu değerli karenin içine nefes nefese geçip ellerindeki hasırı bin bir güçlükle yere koydular, ardından hasırın düğümlerini çözdüler, düğümleri çözülen hasır kendiliğinden açılıverdi. Adamlar yere eğilip kara, kıllı ve küçük ayaklarıyla hasırı köşelerinden hızla yere yaydılar. Ayak hareketlerinin çok hızlı olması ve gaz lambasının ışığının çok kuvvetli olmasından dolayı gözlerimizin önünde belirsiz koyu gölgeler oynuyormuş gibi oldu, hasırın üzerinde koşturan adamların dört ayağı ve ayaklarının arasında şeffaf, parlak ve örümcek ağına benzer bir şey varmış gibi hissettik, adamların koştururkenki hali bize örümcek ağından çaresizce kurtulmaya çalışan bir böceği anımsattı. Hasır yere serildikten sonra adamlar bellerini doğrultup kalabalığa doğru poz verdiler. Adamların yüzlerinde sanki parlak hayvan derilerinden yapılmış gibi duran boyadan maskeler vardı. Kimi pantere, kimi benekli bir geyiğe, kimi vaşağa, kimi de tapınaklara bırakılan adakları çalıp bunlarla beslenen porsuklara benziyordu. Ardından iki adım ileri, bir adım geri düzeninde dans ederek Mutluluk Malikânesi’nin avlu kapısından içeri girdiler.

Dört gaz lambasının cızırtısı eşliğinde sessizce bekliyorduk, yeni serilmiş olan kamıştan yapılmış hasır da sessizce bekliyordu. Gaz lambalarını tutan dört adam, dört kara taş parçasına dönüştü. Birden çalan gonk sesiyle kendimize geldik, herkes bakışlarını avlunun içine yöneltti ama kapının alınlığına oyulmuş devasa mutluluk yazısının beyaz gölgesi bakışlarımızı engelledi. Neredeyse bir ömür boyu beklemiştik, Sima Ting –Mutluluk Malikânesi’nin başkâhyası, Dalan kasabasının belediye başkanı, Barış Muhafızları Heyeti’nin yeni başkanı– mahzun bir ifadeyle sahneye girdi. Elinde vurulmaktan hamura dönmüş bir gonk taşıyordu, gongu sanki çok isteksiz bir tavırla çalarak alanın etrafında bir tur attı. Ardından hasırın ortasına geçip şöyle bir açıklama yaptı:

“Sevgili köy halkı, dedeler, nineler, amcalar, halalar, ağabeyler, baldızlar, erkek ve kız kardeşler, kardeşim demir köprüyü yıkarak büyük bir zafer kazanmıştır, haber dört bir yana iyice yayıldı, pek çok dost ve akrabamız bizi ziyaret edip şükranlarını yazılı olarak iletmiştir. Bu muazzam zaferi kutlamak için kardeşim bir grup oyuncu davet etmiştir. Birazdan sahne alacak ve siz köylü kardeşlerimizi eğitme amacı taşıyan bu yeni oyunda kardeşimin bizzat kendisi de sahneye çıkacak, Fener Bayramı’nda bu kahraman direnişi unutmamak gerekir, o küçük şeytanların memleketimizi işgal etmesine kesinlikle izin veremeyiz. Ben Sima Ting, Çin’in bir evladıdır, Barış Muhafızları Heyeti’nin başkanlığını yapmayacağım artık! Sevgili köy halkı, bizler Çinliyiz, o itin yetiştirdiği Japon döllerine hizmet etmeyiz.”

Bu ritmik nutkunu attıktan sonra kalabalığa dönüp saygıyla eğildi, ardından gongunu alıp kapının girişinde ilerlemekte olan içinde bir keman virtüözü, flüt ustası ve pipa21 çalan bir müzisyenin bulunduğu topluluğun arasına karıştı. Müzisyenler ellerinde müzik aletleriyle alana girdiler.

Müzisyenler hasırın yanına oturup flüt ustasının çaldığı notaya göre aletlerinin akortlarını yaptılar. Yüksek notalar yere düştü, alçak notalar kıvrılarak göğe yükseldi. Keman, flüt ve pipa sesleri bir araya gelip üç parçalı bir halat oluşturdu, akortları yapılınca durup beklemeye başladılar. Ardından koltuk altlarına sıkıştırdıkları müzik aletleri ve ellerinde taşıdıkları taburelerle birlikte davulcular, gonkçular, büyük ve küçük zilleri çalanlar gelip diğer müzisyenlerin karşılarına oturdular. Küçük gongun keskin sesi monoton bir şekilde birkaç kez çaldı, küçük davul da birkaç kez çaldı, keman, flüt ve pipa da araya girince halat yeniden örüldü, ayaklarımıza dolanıp yürümemizi engelledi, ruhlarımızı sarıp düşünmemizi de engelledi. Melodi yavaş yavaş ve yumuşak yumuşak çalıyordu, hüzünlü ve kasvetliydi, bazen inliyor, bazen mırıldıyordu, bu nasıl bir oyundu ki? Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nda kedi miyavlaması diye bir ses tonu vardır, bazıları buna “karının dübelini bağlamak” der, işte bu miyavlama çalmaya başlayınca toplumsal ilişkilerin üç önemli değeri birbirine girer, miyavlamayı duyunca ananı babanı unutursun. Kalabalık çalan melodiye ayaklarıyla yerde tempo tutarak eşlik etmeye başladı, dudaklarımız seğirdi, kalplerimiz hızla çarpmaya başladı. Beklentimiz gerilmiş bir yaydaki oku andırıyordu... Beş, dört, üç, iki, bir, ses en üst noktasına ulaşınca yavaştan azalmaya başladı, kuyruğunu kıvırıp boğuk boğuk yükseldi, yükseldi, yükseldi, yükselip göğü deldi.

Nazik, zarif, sevimli ve nazlı bir kızdım bir zamanlar, na na! Bu kıvrılarak yükselen şarkı eşliğinde 2. ablam Zhaodi, saçlarında kırmızı pamuktan bir çiçek, üzerinde geniş yenli mavi bir ceket, altında işlemeli ayakkabılarını örten bir pantolon, sol elinde bambu bir sepet, sağ elinde bir sopayla, sanki suyun üzerinde yürüyormuş gibi küçük adımlarla Sima’ların kapısından süzülüverdi, gaz lambalarının göz alıcı beyazlığına kadar süzüldü, hasırın ortasında durup dramatik bir poz takındı. Kaşları artık kaşa benzemiyordu, sanki gökteki hilale dönüşmüşlerdi, bakışları başlarımızdan aşağı serpilen sular gibiydi, ince burnu kartal gagasını andırıyordu, dolgun dudakları mayıstaki kiraz çiçeklerinden daha kırmızı bir renge boyanmıştı. Ardından bir sessizlik oldu, kimse gözünü bile kırpmadı, kimsenin kalbi bile çarpmadı; bu bastırılmış güç, kalabalığın hep birlikte iç geçirmesiyle patlayıverdi. Hemen ardından 2. ablam, bacaklarını açtı, yere eğildi, alanın etrafında koşarak bir tur attı, bacakları gölet kenarındaki bahar söğütleri gibi yumuşacık ve esnekti, adımları buğday püsküllerine dolanmış yılanları andırıyordu. O akşam hiç rüzgâr olmamasına rağmen hava çok soğuktu ama 2. ablam üzerine ince şeyler giymişti. Annem, 2. ablamın yılanbalığını yedikten sonra iyice gelişen vücuduna şaşkınlıkla bakıyordu, göğsünün önündeki o iki et parçası olgunlaşmış bir armut iriliğine ulaşmıştı çoktan, dik, biçimli ve güzeldiler, 2. ablam, Shangguan kadınlarının görkemli geleneği olan iri memeleri ve geniş kalçaları gururla taşıyordu. Avluda attığı tur bitince hiç de nefes nefese kalmışa benzemiyordu, tavırları bile değişmemişti, ikinci dizeyi söylemeye başladı: Yiğit Sima Ku’ya varacağım – bu cümle çok düz ve netti, yumuşak bir geçiş yaptı, sonunda kuyruk gibi uzayıp yükselmedi ama izleyenleri göğe atılan bir taş parçası gibi kendine bağladı. İnsanlar birbirlerine fısıldamaya başladı: Bu kimin kızı? Bu Shangguan’ların kızı. Shangguan’ların kızı, Misket Tüfeği Birliği’yle birlikte kaçmadı mı? Bu ikinci kızları. Ne zaman Sima Ku’nun cariyesi oldu ki? Ay analarını siktiklerim, opera bu! Analarını siktiklerim kapayın çenenizi! 3. ablam Shangguan Lingdi ve diğer ablalarım, 2. ablamızın itibarını korumak için kalabalığın arasında yüksek sesle bağırdılar. Kalabalık birden sessizleşti. Benim kocam köprü yıkma konusunda ustadır, Taşkın Ejderha Köprüsü’ne molotov kokteyli fırlattı. Beşinci ayın beşinde Ejderha Kayığı Festivali sırasında göğü mavi alevlerle kapladı, o cüce Japonları vay anam vay babam diye inleterek yaktı. Kocamın kıçı ağır bir yara aldı. Dün akşam tipi yeri göğü kara buladığında kocam, adamlarıyla birlikte köprüyü yıkmaya gitti... Ablam ardından buzda çekiçle bir delik açar gibi yaptı, açtığı delikte buz gibi suyla çamaşır yıkadı. Tüm vücudu kara kışın ortasında bir söğüt ağacının tepesinde tek kalmış bir yaprak gibi baştan aşağı titremeye başladı. Seyirciler de oyunun içine daldı, ablamın performansından çok etkilendiler, kimi bağırarak övgülerini dile getirdi kimi yenleriyle gözlerindeki yaşları sildi. Birden davul ve zil seslerinden oluşan bir patlama duyuldu, 2. ablam ayağa kalkıp gözlerini uzaklara dikti.Güneybatıda göğü delen bir patlama duydum, göğü yalayan azgın alevler gördüm, bu yiğit kocamın yıktığı köprüden geliyordur mutlaka, cüce Japon ordusu cehennemin kralını görmüştür şimdiye. Hemen eve koşup içki ısıtmalıyım, iki tavuk kesip güveç yapmalıyım. 2. ablam yerden giysilerini toplarmış gibi yaptı, sonra bir sete tırmanmaya başladı, ardından şarkısına şöyle devam etti: Başımı kaldırıp yukarı bakınca gözü dönmüş dört kurtla yüz yüze geldim. Hasırı yere sermiş olan yüzü boyalı o dört adam birbiri ardına taklalar atarak avlu kapısından içeri girdi. 2. ablamın etrafını sarıp bir fareyi sıkıştırmış dört kedi gibi pençe attılar. Yüzünde boya benekli bir geyiği andıranı tuhaf bir perdeden ve tuhaf bir ses tonuyla şöyle şakıdı: Ben Japon Müfreze Komutanı Tatsuda, çiçek gibi bir kızı bulmaya geldim buraya, duyduğuma göre çok güzel kızlar varmış Kuzeydoğu Bucağı’nda, güzeli gördüm başımı kaldırınca, güzel küçüğüm, gel yamacıma, ben imparatorluk askeriyim, var muradına. Sonra dört adam, 2. ablamın üzerine atladı. 2. ablamın vücudu bir sopa gibi kaskatı kesildi, dört “Japon şeytanı” tarafından yukarıya kaldırılıp hasırın çevresinde bir tur attı. Davullar ve gonklar yaklaşan bir fırtına gibi deli gibi çalmaya başladı. Kalabalık öne atılıp sahneye iyice yaklaştı. Annem, “Kızımı aşağı indirin!” diye kükredi sahneye atılırken. Annemin kesesinde ayağa kalktım, bu duyguyu ileride ata binerken sık sık yaşayacaktım. Annem bir tavşanın üzerine atılan kartal gibi kollarını açıp “Japon Müfreze Komutanı Tatsuda”nın gözlerine saldırdı. Adam inleyerek ellerini serbest bıraktı, diğer üç adam da ellerini çekince 2. ablam hasırın üzerine düşüverdi. O üç oyuncu koşarak kaçtı, annem “Japon Müfreze Komutanı Tatsuda”nın sırtına çıkıp tırnaklarıyla yüzünü gözünü tırmalamaya başladı. 2. ablam annemim kolundan çekiştirerek yüksek sesle, “Ana, ana, bu sadece bir oyun, gerçek değil!” diye haykırdı.

Öne atılan birkaç kişi annemle “Japon Müfreze Komutanı Tatsuda”yı ayırdı. “Japon Müfreze Komutanı Tatsuda”nın tüm yüzü kan içindeydi, ölüm korkusuyla kaçar gibi avlu girişinden içeriye sıçradı. Annem nefes nefese kalmıştı, siniri daha geçmemiş bir halde, “Kim kızımdan istifade etmek istiyormuş buyursun bakalım, kimin cesareti var kızımdan istifade etmeye?” diye kükredi. 2. ablam öfkeyle, “Ana, güzelim oyunu mahvettin!” dedi. Annem, “Zhaodi, ananın sözünü dinle de eve dön, biz bu oyunda yokuz, oynamayız,” dedi. Annem elini 2. ablama uzatınca, 2. ablam kolunu hırsla geri çekip öfkeyle, “Ana, bir daha buraya gelip yüzümü kara çıkarma!” diye söylendi. Annem, “Asıl sensin benim yüzümü kara çıkaran! Benimle eve gel hadi!” dedi. 2. ablam, “Eve dönmeyeceğim,” dedi. Bu sırada Sima Ku, yüksek sesle şarkı söyleyerek sahneye girdi: Köprüyü yıktıktan sonra atıma binip geri döndüm. Süvari botları giymişti, başında askerî bir şapka, elinde deri bir kırbaç vardı, hayalî bir ata binip ileri atıldı, vücudunu ata binermiş gibi hareket ettiriyordu, elinde olmayan dizginlerle at sürer gibi yaptı, gonk ve davulların sağır eden sesi göğü inletti, telli çalgılar ve bambudan yapılmış müzik aletleri birlikte şakıdı, özellikle flütün sesi çok etkileyiciydi, bulutları parçalara ayırıp dağıttı, dinleyenlerin ruhları bedenlerinden ayrılıp havalandı, bu korkudan değildi ama, flütün dokunaklı ve ilham veren sesinden ötürüydü. Sima Ku’nun yüz ifadesi demir gibi soğuk ve sertti, sanki ciddiyetten ölecek gibiydi birazdan, yüzeysellikten zerre eser yoktu. Birden nehir kıyısında bir kargaşa duydum, atımı kırbaçlayıp o tarafa gittim –burada yine atını sürer gibi yaptı, huqin’den22 at kişnemesini andıran sesler yükseldi, hihihihihihi!– ... kalbim ateş gibi yanıyordu, atım rüzgâr gibi koşuyordu, bir adımda iki, iki adımda üç adım atıyordu sanki-gonk ve davullar hızla çalmaya başladı, ayaklar tempoyu arttırdı, ileriye doğru gittiler, bir şahin taklası, havada bir bölünme, yaşlı bir öküzün derin derin soluması, bir aslanın işlemeli bir topun üzerinde dansı... Sima Ku hasırın üzerinde bütün akrobasi hünerlerini gösterdi, kıçında yarım kilo ağırlığında bir sargı bezi olduğunu düşünmek çok zordu. 2. ablam annemi çekiştirdi. Annem hâlâ ağzını açmış söyleniyordu, sendeleyerek seyircilerin arasındaki eski yerine döndü. Japon askerleri gibi giyinmiş üç oyuncu sahneye tekrar girdi, yere eğilip 2. ablamı tekrar taşımaya davrandılar, “Japon müfreze komutanı Tatsuda”dan hiçbir iz yoktu, çaresiz kalan üç adam oyuna devam etti, ikisi başından, biri bacaklarından tutarak ablamı kaldırmaya çalıştı. 2. ablamı bacaklarından tutan adamın cafcaflı kafası ablamın iki bacağı arasına sıkışınca çok komik bir durum ortaya çıktı, kalabalık kendini tutamayıp kıkır kıkır kıkırdadı, bacakların arasındaki kafanın yüzü gözü oynamaya başlayınca kalabalık bir kahkaha koyuverdi, adam yüzünü daha da komik bir hale sokunca kalabalıktan daha yüksek kahkahalar yükseldi, Sima Ku’nun öfkeden yüzünün rengi attı. Ama atını sürüp şakımaya devam etti: Birden çığlık ve haykırışlar duydum, gelenler cani bir öfkeyle dolu Japon askerleriydi, kendimi düşünmeden ileri atıldım, elimi uzatıp Japon köpeğini omuzlarından sarstım – eller yukarı, bırak kızı! Sima Ku, kafası 2. ablamın bacakları arasında olan “Japon askeri”nin omuzlarından tutup kükredi. Ardından kavga sahnesi başladı, aslında dört kişi olup da şimdi sayıları üçe düşmüş adamlar sıkı bir mücadeleden geçti, Sima Ku, “Japonları” yenip “karısını” kurtardı, “Japonlar” hasırın üzerine diz çöktü, Sima Ku, 2. ablamı aldı, neşeli bir ezgi eşliğinde evin girişine doğru yürüdüler. Gaz lambalarını tutan dört kara adam beklenmedik bir şekilde canlanıp Sima Ku’nun peşi sıra kapıya yöneldi. Işığın ani kaybıyla gözlerimizin önüne bir karanlık perdesi çekildi...

Ertesi günün sabahı, köyü gerçek Japon askerleri sardı. Tüfek sesleri, havan topu patlamaları ve savaş atlarının kişnemeleri bizi derin uykumuzdan uyandırdı. Annem beni kucağına aldı, altı ablamla birlikte turp kilerine girdik, kilerin o soğuk, rutubetli ve karanlık tünelinde biraz süründükten sonra daha geniş bir alana ulaştık, annem soya yağı fenerini yaktı. Fenerin ölgün ışığında hasırın üzerine oturduk, yukarıdaki hareketliliğin aşağıdan belli belirsiz duyulan seslerine kulak kabarttık.

Ne kadar zaman geçti bilmiyorum, önümüzde uzanan karanlık tünelden derin soluk sesleri yayılmaya başlayınca annem, eline demir döverken kullanılan bir kerpeten alıp fenerin fitilini üfleyerek söndürdü, kiler bir anda kararıverdi yine. Ağlamaya başladım. Annem meme ucunu hemen ağzıma sokuşturdu. Meme ucu, soğuk ve sertti, eski elastikiyetini kaybetmişti, tadı hem tuzlu hem de acıydı.

Soluk sesleri giderek daha da yaklaşıyordu, annem kerpeteni havaya kaldırdı. Bu sırada 2. ablam Shangguan Zhaodi’nin tonunu değiştirdiği sesini duydum: “Ana, vurma sakın, benim...” Annem rahat bir nefes alıp iki eliyle tuttuğu kerpeteni güçsüzce yere indirdi. “Zhaodi, ananı korkudan öldürecektin,” dedi annem. “Ana, feneri yaksana, arkamda biri daha var,” dedi 2. ablam.

Annem, feneri yakana kadar epey çaba sarf etti. Fenerin ölgün ışığı mağarayı bir kez daha aydınlattı.

Tüm vücudu çamura bulanmış 2. ablamı gördük. Yanağında kan izi vardı, göğsünde bir bohça tutuyordu. “Bu da neyin nesi?” diye sordu annem şaşkınca. 2. ablamın dudakları seğirdi, kirli yüzünden berrak gözyaşları süzüldü. “Ana,” dedi yutkunarak, “bu onun üçüncü karısının oğlu.” Annem bir an dondu kaldı, sonra öfkeyle, “Bunu nereden getirdiysen hemen oraya geri götür!” dedi. 2. ablam dizlerinin üzerinde emekleyerek birkaç adım attı, annemin önüne gelince başını yukarı kaldırıp, “Ana, biraz merhamet eyle, evdeki herkesi öldürdüler, bu Sima ailesinden geriye kalan tek kök...” dedi.

Annem bohçanın bir köşesini kaldırınca Sima ailesinden geriye kalan tek kökün, o kara kuru ve uzun yüzü ortaya çıktı. Bu velet şimdi tatlı bir uykudaydı, bu velet uykuda düzenli bir şekilde nefes alıp veriyordu, bu velet küçük pembe ağzını sanki rüyasında meme emiyormuş gibi büzüp duruyordu. Bu küçük velede karşı içim birden nefretle doldu. Meme ucunu tükürüp salya sümük ağlamaya başladım, annem artık daha da soğuk ve daha da acı olan meme ucunu ağzıma sokuşturdu yine.

“Ana, onu kabul edecek misin?” diye sordu 2. ablam.

Annem gözlerini kapadı, ağzından çıt çıkmadı.

2. ablam oğlanı, 3. ablam Shangguan Lingdi’nin eline tutuşturdu, diz çöküp anneme secde etti, ağlayarak, “Ana, yaşadığım sürece onun olacağım, öldüğümdeyse yine onun hayaleti olacağım, bu çocuğun hayatını kurtarırsan yaşadığım sürece senin bu iyiliğini hiç unutmayacağım!” dedi.

2. ablam ayağa kalkıp tünele doğru yürüdü, annem onun yolunu kesip hıçkırarak, “Nereye gidiyorsun?” diye sordu.

2. ablam, “Ana, bacağından yaralandı, değirmentaşının orada saklanıyor, gidip onu bulmam gerek,” dedi.

Bu sırada dışarıdan at nallarının çıkardığı sesler ve keskin tüfek sesleri yankılandı. Annem kilere girişin önünü kapatıp, “Anan dediklerini yapacak ama dışarı çıkıp kendini öldürtmene göz yumamam,” dedi.

“Ana, bacağındaki kan durmadı, durmadan kan kaybediyor, eğer gitmezsem kan kaybından ölecek, eğer o ölürse, sen söyle kızının yaşamının bir anlamı kalır mı? Ana, bırak beni de gideyim...” dedi 2. ablam.

Annem bir çığlık attı ama hemen ardından ağzını kapadı.

“Ana, kızın önünde saygıyla eğilip secde ediyor,” dedi 2. ablam.

2. ablam, diz çöküp secde etti, hemen ardından başını annemin dizlerine gömdü. Sonra annemin dizlerinden ayrılıp eğilerek tünelden dışarı çıkmak için yola koyuldu.

5

Havaların ısınıp çiçeklerin açmaya başladığı Qingming Bayramı23 gelmek üzereydi, Sima ailesinden on dokuz kişinin kafası hâlâ Mutluluk Malikânesi’nin dışındaki ahşap korkuluğa asılı duruyordu. Bu ahşap korkuluk beş tane kalın ve düz köknar ağacından yapılmıştı, görünümü bir salıncağı andırıyordu. Kafalar korkuluğa çelik tellerle asılmıştı. Kargalar, serçeler ve baykuşlar gelip kafalardaki etleri gagalamış olmalarına rağmen pek güç sarf etmeden, Sima Ting’in karısının, Sima Ting’in iki aptal oğlunun, Sima Ku’nun ilk, ikinci ve üçüncü karılarının, bu üç kadının doğurduğu kızlı erkekli dokuz çocuğun ve o sırada onları ziyaret etmekte olan Sima Ku’nun üçüncü karısının annesi, babası ve iki erkek kardeşinin kafalarından kim olduklarını hâlâ çıkarabiliyordunuz. Katliamdan sonra köyün üzerine durgun ve ölü ağırlığında bir hava çöktü, bu katliamdan kurtulanlar hayaleti andırıyordu, gündüzleri karanlıkta saklanıyor, ancak gece olunca dışarı çıkıyorlardı.

2. ablam dışarı çıktıktan sonra ondan hiç haber alamadık. Giderken bıraktığı oğlan bize sonu gelmeyen sıkıntılar verdi. Kilerin o karanlık tünelinde saklandığımız günler boyunca çocuk açlıktan ölmesin diye annem onu da emzirmeye başladı. Ağzını ve gözlerini koca koca açıp bana ait olan memeden açgözlülükle süt içiyordu. İnanılmaz bir iştahı vardı, o iki memeyi iki kuru deri cebe çevirdiği halde bir de dudaklarını büzüp salya sümük ağlıyordu. Ağlaması bir kargaya, bir karakurbağasına ya da bir baykuşa benziyordu. Yüzündeki ifadeyse bir kurdu, vahşi bir köpeği ya da yaban tavşanını andırıyordu. O, benim yeminli düşmanımdı artık. Annemin memelerini işgal ettiği zaman ağlayıp zırlıyordum; annemin memelerini, ben yeniden ele geçirince de bu kez o yüksek sesle ağlamaya başlıyordu. Ağlarken gözleri hep açıktı. Kertenkele gibi gözleri vardı. Geberesice Shangguan Zhaodi, bir kertenkelenin doğurduğu kötü bir ruhu evimize getirdiğin için lanet olsun sana.

İki taraflı bir işkenceye maruz kalan annemin yüzü şişti, solgunlaştı, annemin vücudunda gittikçe uzayan bu kışı, kilerde geçiren turplar gibi uzun, kaz sarısı tomurcukların filizlendiğini duyumsadım belli belirsiz. Annemin vücudunda tomurcukların ilk filizlendiği yer memeleriydi, annemin gittikçe verimi düşen sütünde şeker pancarı tadı aldım. Sima ailesinin o küçük piç kurusu, peki bu korkunç tadı sen de aldın mı? Sahip olduğun şeye gözün gibi bakmalısın ama benim için bunu yapabilmek günden güne daha da zorlaşıyordu. Benim ememediğim sütü, o emiyordu. Değerli sukabaklarım, küçük güvercinlerim, porselen vazolarım, deriniz kurudu, suyunuz kurudu, damarlarınız morlaştı, uçlarınız karardı, güçten düşüp sarktınız.

Benim ve o küçük piçin hayatta kalması için annem ablalarımı yanına katıp büyük bir cesaretle kilerden dışarı çıkarak güneşin kol gezdiği insanların arasına karıştı. Bizim evin doğu kanadındaki ambarda hiç buğday kalmamıştı, eşek ve yavru katır da elden çıkmış, kap kacak parçalanmıştı, sunakta duran porselen Guanyin, başsız bir cesede dönüşmüştü. Annem kilere inerken tilki kürkü mantosunu yanına almayı unutmuştu, bana ve 8. ablama ait olan vaşak kürkleri de ortalıkta görünmüyordu. Ablalarımın üzerlerinden bir an bile olsa hiç çıkarmadıkları mantolarının kürkleri yer yer dökülmüştü, onları üzerlerine giyen ablalarım uyuz yabani hayvanları andırıyordu. Shangguan Lü, batı kanadındaki değirmentaşının altında kalıyordu, annemin kilere inmeden önce ona verdiği yirmi turpu da yemiş ve etrafı çakıltaşını andıran dışkılarıyla kaplamıştı. Annem içeri ona bakmaya girdiği zaman bu sert dışkıları toplayıp anneme fırlatmıştı. Yüzü donmuş ve çürümüş turpları andırıyordu, beyaz saçları karışmış bir yün yumağı gibiydi, yer yer havaya dikilmiş, yer yer sırtından aşağı dökülmüştü. Gözlerinden yeşil bir ışık saçıyordu. Annem çaresizce başını salladı, birkaç turp alıp önüne koydu. Japonların –belki de Çinlilerin– bize bıraktığı tek şey yarım kiler dolusu filizlenmeye başlamış şeker pancarıydı. Umutsuzluğa düşen annem, Shangguan Lü’nün henüz kırılmamış olan toprak bir kavanozun içine sakladığı değerli arseniğini buldu. Bu kırmızı tozu, turp çorbasının içine kattı. Arsenik eriyince çorbanın üzerinde renkli bir yağ tabakası oluştu ve etrafa çok kötü bir koku yayıldı. Annem karışımı ahşap bir kepçeyle karıştırmaya başladı, arada çorbadan bir kepçe alıp tekrar wok’un içine döküyordu, bu bulanık sıvı wok’un içine dökülürken etrafa sıçradı. Annemin ağzının kenarı garip bir şekilde çarpıldı. Çorbayı kırık bir kâsenin içine koyarken, “Lingdi, bu çorbayı ninene götür,” dedi. 3. ablam, “Ana, çorbaya zehir mi kattın?” diye sordu. Annem, başıyla onayladı. “Ninemi zehirleyecek misin?” diye sordu 3. ablam. “Hep birlikte öleceğiz,” diye cevap verdi annem. Ablalarım hep bir ağızdan ağlayıp sızlamaya başladı, hatta kör olan 8. ablam bile ağlıyordu. Onun ağlaması küçük bir arının vızıldaması gibi zayıftı, o büyük ve kara ama hiçbir şey göremeyen gözleri yaşlarla doldu. 8. ablam sefillerin en sefili, zavallıların en zavallısıydı. “Ana, biz ölmek istemiyoruz...” diye acıyla yakardı ablalarım. Ben de onlarla birlikte zırladım: “Ana... ana...” Annem, “Zavallı yavrularım benim...” dedi, ardından yüksek sesle ağlamaya başladı, uzun uzun ağladı, ağlarken biz de ona eşlik ettik. Sonra gürültüyle sümkürdü, kırık kâseyi ve içindeki karışımı avluya fırlatıp attı. Ardından, “Ölmeyeceğiz, ölümden korkmayanı ne korkutabilir ki?” dedi. Konuşmasını bitirdikten sonra doğruldu ve bizi sokağa yiyecek aramaya çıkardı. Bizim ev köyde sokağa çıkan ilk hane oldu. Sokağa çıkar çıkmaz Sima ailesinin kafalarını gördük, ablalarım hâlâ biraz korkuyordu ama birkaç gün geçtikten sonra bu görüntüye alışacaklardı. Sima ailesinin o küçük piçi, annemin kollarındaydı, öylece tam karşımda duruyordu, annem o kafaları işaret ederek ona, “Zavallı çocuk, bunu aklına iyi kazı,” diye fısıldadı.

Annem ve ablalarım köyden çıkıp yeniden uyanan vahşi doğada yetişen birkaç beyaz ot kökü topladılar, daha sonra bu kökleri yıkayıp ezecek ve çorbasını yapacaklardı. Akıllı 3. ablam, bir tarlafaresi yuvası buldu, tarlafarelerinin o lezzetli etini yemek dışında tarlafarelerinin yuvaya depoladığı yiyecekler de artık bizim olacaktı. Ablalarım kenevir ipinden örme bir ağla tüm kışı gölette geçirmiş kara ve sıska balıklarla birkaç karides de yakaladılar. Annem bir gün ağzıma balık çorbası tıkıştırdı, çorbayı hiç tereddütsüz tükürdüm ve ardından ağlamaya başladım. Annem, Sima ailesinin o küçük piçinin ağzına da balık çorbasından bir kaşık tıkıştırınca geri zekâlı, çorbayı hemen yutuverdi. Annem bir kaşık daha verince onu da yuttu. Annem heyecanla, “Aferin, o kadar kötü karmadan sonra en azından yemek yemeği öğrenmişsin,” dedi. “Peki ya sen?” diyerek beni süzdü sonra, “Seni de sütten kesmek lazım.” Büyük bir korkuyla annemin memesini sımsıkı avuçladım.

Bizim evden çıkıp önderlik etmemizle köyde de bir hareketlenme başladı. Bu, tarlafareleri için felaket bir dönemdi, ardından yaban tavşanları, balıklar, kaplumbağalar, karidesler, yengeçler, yılanlar ve kurbağalar için daha da kötü oldu. Bu koskoca arazide canlı olarak sadece zehirli kurbağalar ve kanatlanmış kuşlar kaldı. Eğer yabani otların büyük bölümü zamanında bitmeseydi köydekilerin yarısı çoktan açlıktan ölmüş olacaktı. Qingming Bayramı’ndan sonra tarlalardan buharlar yükselmeye başladı, toprak heyecanlı bir şamata içinde tohum ekilmesini bekliyordu ama bizim ne toprağı sürecek hayvanımız ne de ekecek tohumumuz vardı. Şişman iribaşlar bataklıkta, köyün yuvarlak göletinde ve nehirlerin sığ sularında yüzmeye başladığında köylüler başka yerlere göç etmeye başladı. Dördüncü ayda köyün çoğu neredeyse gitmişti ama beşinci aya gelindiğinde gidenlerin büyük bir kısmı geri döndü. 3. Fan amca, “Burada en azından bizi açlıktan koruyabilecek yabani otlar ve yabani sebzeler var, başka yerlerde bunlar bile yok,” dedi. Altıncı aya gelindiğinde başka köylerden pek çok insan da buraya geldi. Çoğu kilisede, Sima’ların büyük avlusunda ve terk edilmiş değirmenlerde uyudular. Açlıktan delirmiş köpekler gibi bizim yiyeceklerimizi çalmaya başladılar. Daha sonra 3. Fan amca, köyün erkeklerini toplayarak yabancıları sınır dışı etme hareketini başlattı. 3. Fan amca, bizim liderimizdi, yabancılar da kendi liderlerini seçtiler, gür kaşlı, koca gözlü genç bir adam. Kuş vurmada çok usta bir adamdı, belinde her zaman iki sapan taşırdı, omzunda içi kuru çamur topaklarıyla dolu çuval bezinden bir çanta vardı. Sapanını çeker, hiç nişan almadan, sanki rastgele ateş ederdi, bir gün vurduğu bir keklik ağaçtan sekip 3. ablamın ayaklarının dibine düşüverdi. Keklik yere düşünce kafası paramparça oldu. Başka bir keklik havada çığlık çığlığa uçarken bir topak daha fırlattı ve o da hemen yere düşüverdi. Adam kekliği alıp 3. ablamın yanına gitti. 3. ablamı şöyle bir süzdü. 3. ablam da nefret dolu bakışlarla onu süzdü. 3. Fan amca çoktan bizim eve gelip yabancıları sınır dışı etme planından bahsetmiş ve yabancılara olan nefretimizi körüklemişti. Adam eğilip 3. ablamın ayakları altındaki kekliği alacağına elindekini de yere attı. Bir şey söylemeden oradan ayrıldı.

3. ablam, keklikleri alıp eve dönünce anneme keklik eti yedirdi, ablalarıma ve Sima ailesinin küçük piçine keklik çorbası içirdi, Shangguan Lü’ye de kekliğin kemikleri kaldı. Shangguan Lü kemikleri yüksek sesle kemirmeye başladı: “Katır kutur! Katır kutur!” 3. ablam keklikleri yabancının verdiğini diğerlerinden gizledi. Kekliklerin o leziz tadına karışan süt mideme giriverdi. Arada benim uykuya dalmamdan faydalanan annem, meme uçlarını Sima’ların küçük oğlanın ağzına sokmaya çalışıyordu ama oğlan her seferinde meme emmeyi reddediyordu. Yabani ot kökü ve ağaç kabuğu yiyerek büyüyordu, o kadar çok yiyordu ki şaşırırdınız, ağzına konulan herhangi bir şeyi sanki yalamadan yutuyordu. “Bildiğin eşek,” dedi annem, “sanki dünyaya ot yemek için gelmiş.” Hatta sıçtığı bok bile eşek bokuna benziyordu. Annem onun iki midesi olduğuna inanıyordu, iki tane geviş getiren mide. Sık sık midesinden ağzına doğru çıkan otlar olduğunu görürdük, sonra gözlerini kapar ve halinden memnun bir şekilde geviş getirirdi, ağzının kenarında beyaz köpükler oluşurdu, otları yeteri kadar çiğnedikten sonra boynunu öne doğru uzatıp sesli sesli yutkunurdu.

Köylüler ve dışarıdan gelen yabancılar arasında savaş başladı. Öncesinde 3. Fan amca onlarla konuşmaya gidip kibar bir şekilde köyden ayrılmalarını istedi. Yabancıların temsilcisi, 3. ablama o keklikleri veren Kuşçu Han denilen adamdı. Ellerini belindeki sapanların üzerine koyup vahşi bir şekilde karşı çıktı, hiç taviz vermedi. Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın zamanında kimsenin oturmadığı boş bir arazi olduğunu, buraya o zamanlar yerleşen herkesin de birer yabancı olduğunu, biz nasıl buraya yerleştiysek onların da yerleşme hakkı olduğunu söyledi. Ama konu bu değildi, söylediklerinin ne yeri ne de zamanıydı şimdi, hemen ardından bir tartışma başladı, tartışma ateşlenince sataşmalar başladı, itip kakmalar yaşandı. Veremli Altı Numara denilen gözü pek bir köy delikanlısı, 3. Fan amcanın ardından elinde demir bir sopayla öne atılıp sopayı Kuşçu Han’ın yaşlı anasının başına geçiriverdi, yaşlı kadının patlayan kafasından beyni aktı, oracıkta öldü. Kuşçu Han, yaralı bir kurt gibi inledi. Belinden sapanını çıkarıp iki topak fırlatınca Veremli Altı Numara’nın iki gözü de kör oldu. Ardından bir meydan savaşı yaşandı, yabancılar gittikçe savaşı kaybediyordu, Kuşçu Han yaşlı anasının cesedini sırtlandı, bir yandan geri çekiliyor, bir yandan da savaşıyordu, bu minvalde köyün batısındaki kumlu sırtlara kadar çekildi. Kuşçu Han anasını yere bıraktı, sapanını beline soktu, eline bir topak aldı, 3. Fan amcaya nişan alarak, “Başkan, hepimizi acımasızca öldürecek misin? Köşeye sıkışan bir tavşan bile dişlerini gösterir!” dedi. Konuşmasını bitirmeden elindeki topakla 3. Fan amcanın sol kulağını vurdu. Kuşçu Han, “Sonuçta hepimiz Çinliyiz, seni bu kez bağışlıyorum,” dedi. 3. Fan amca eliyle yarılmış kulağını kapattı, tek kelime etmeden geri çekildi.

Yabancılar kumlu sırtlara onlarca çadır kurup burayı kendi bölgeleri ilan ettiler. On yıl sonra burası bir köy haline geldi. Birkaç on yıl sonra da müreffeh bir kasaba haline geldi. Evlerini neredeyse Dalan kasabasıyla aynı hizaya kurdular, iki kasabanın arasında sadece bir gölet ve bir patika uzanıyordu. Doksanlı yıllarda Dalan kasabası şehir ilan edildi, Kumlu Tepe köyü de Dalan şehrinin batı körfezi oldu. Buraları daha o zamanlarda Asya’daki en büyük kuş cenneti oldu, Çin Ulusal Hayvanat Bahçesi’nde bulunan pek çok nadir kuşu buradan satın alabilirdiniz. Nadir kuş ticareti elbette ki gizlilik içinde yürütülüyordu. Bu kuş merkezinin kurucusu Kuşçu Han’ın oğlu Papağan Han’dır, papağan yetiştiriciliğinden bir servet kazandı, karısı Geng Lianlian’ın yardımıyla ilgi odağı oldu ve ardından hapse atıldı.

Kuşçu Han, anasını kumluğa gömdü, sapanını çıkardı, yabancı lehçesiyle bir şeyler söyledi, sonra küfrederek sokakta iki tur attı. Köylülere şunları söylemişti: İşte şimdi yalnız kaldım, sizlerden birini öldürürsem ödeşmiş oluruz, sizden iki kişi öldürürsem ben kazanmış olurum. Umarım karşılıklı barış ve huzur içinde yaşarız. Önlerinde Veremli Altı Numara’nın gözlerini kaybetmesi ve 3. Fan amcanın kulağından yaralanması gibi iki örnek olan köylüler onlara bir daha bulaşmayı istemiyordu. 3. ablam, “Adamın anası öldü, artık kaybedecek bir şeyi yok,” dedi.

O günden sonra köylüler ve yabancılar birbirlerine güttükleri kine rağmen barış içinde yaşamaya başladılar. 3. ablam ve Kuşçu Han neredeyse her gün kuşçunun ablama keklikleri verdiği yerde görüşmeye başladı, başlarda tesadüf eseri karşılaşıyorlardı, daha sonra açık hava kaçamaklarına dönüştü bu, birini görmeden diğeri de durduğu yerden ayrılmaz oldu. 3. ablamın ayak izleri gide gele bu toprakları üzerinde ot bitmez, çorak topraklara çevirdi. Kuşçu Han, hiç konuşmuyordu, kuşları ablamın ayaklarına fırlattığı gibi gidiyordu. Bazen iki kumru, bazen de bir sülün olurdu, bir keresinde neredeyse üç kilo çeken kocaman bir kuş bıraktı. 3. ablam bu kuşu eve götürebilmek için çok çaba sarf etti, hatta her şeyi bilen 3. Fan amca bile bu kuşun adını bilmiyordu. Benim tek bildiğimse o kuşun eşsiz bir lezzeti olduğuydu, hayatımda ondan daha leziz bir şey tatmamıştım, ben bu kuşun tadını elbette ki dolaylı olarak, kuşun tadının annemin sütüne karışmasıyla almıştım.

3. Fan amca, bizim aileyle olan samimiyetine dayanarak annemi sürekli 3. ablam ve Kuşçu Han arasında gelişen ilişkiye karşı uyarıyordu, sözlerinde bir alçaklık ve bir kokuşmuşluk vardı: “Yeğenim, senin üç numarayla Kuşçu Han’ın... Ah, köyün ahlak yapısını bozuyorlar, köylüler böyle bir ahlaksızlığa daha fazla dayanamaz!” Annem, “O daha çocuk!” dedi. 3. Fan amca, “Senin kızların kendi yaşıtlarından çok farklı,” dedi. Annem, “Gidip o dedikoduculara cehenneme gitmelerini söyle!” diye çıkıştı.

Annem, 3. Fan amcayı başından savmıştı ama 3. ablam elinde yarı ölü kırmızı başlı bir turnayla çıkageldiğinde onunla ciddi bir konuşma yapmasının zamanı gelmişti artık. “Lingdi,” dedi annem, “bir daha o adamın vurduğu kuşları yemeyeceğiz.” 3. ablam gözlerini anneme dikip, “Neden? Onun için kuş vurmak pire yakalamaktan daha kolay,” dedi. Annem, “Kolaysa kolay, sonuçta kuşları vuran o. Birinin yardımının karşılığını ödemek diye bir şeyin olduğunu bilmiyor musun sen?” dedi. 3 ablam, “Bir gün ödeşiriz o zaman,” dedi. Annem, “Peki neyle ödeşeceksin?” diye sordu. 3. ablam, “Evlenirim onunla,” dedi rahat bir tavırla. Annem ciddi bir suratla, “Lingdi, iki ablanın ailemizin yüzünü kara çıkarması yetmedi mi, bu kez ne dersen de seni dinlemeyeceğim,” dedi. 3. ablam öfkeyle, “Ana, senin için demesi kolay tabii, eğer Kuşçu Han olmasaydı, o şimdiki gibi olabilir miydi?” dedi. 3. ablam parmağıyla beni işaret etti, ardından Sima’ların oğlanı işaret ederek, “Ya da o?” dedi. Annem benim dolgun yüzümle Sima’ların küçüğün kırmızı yüzüne bakınca bir an sustu, ne diyeceğini şaşırdı, ardından, “Lingdi, bugünden sonra ne dersen de, artık o adamın kuşlarını yemeyeceğiz,” dedi.

Ertesi gün 3. ablam sırtında bir dizi yaban güverciniyle gelip güvercinleri annemin ayaklarına öfkeyle fırlattı.

Göz açıp kapayıncaya kadar sekizinci ay oldu, kuzeye yönelen yabankazı sürüleri köyün güneybatısındaki bataklığa kondular. Köylüler ve yabancılar kancalarını, ağlarını ve diğer eski kaz yakalama yöntemlerinde kullanılan aletlerini alıp kaz avına çıktılar. Başlarda verimli bir hasat oldu, köyün anacaddesinde ve ara sokaklarda kaz tüyleri uçuşuyordu ama kazlar da kısa sürede işi öğrenip bu taktiklere karşı kendi yöntemlerini geliştirdiler, bataklığın en uzak, en derin yerlerine tünemeye başladılar, tilkiler bile buralara yuva yapamıyordu, böylece insanlar da taktiklerini değiştirmek zorunda kaldı. Sadece 3. ablam her gün elinde bir kazla eve dönebiliyordu, bazen ölü bir kazla, bazen de canlı bir kazla geliyordu, Kuşçu Han’ın onları nasıl yakaladığını kimse bilmiyordu.

Annem bu sert gerçekler karşısında ödün vermek zorunda kaldı. Eğer Kuşçu Han’ın verdiği kuşları yemezsek beslenme yetersizliği yüzünden köydeki diğer insanlar gibi ödem ya da astıma yakalanacak, gözlerimizde bataklık yakamozları gibi titrek ışıklar parlayacaktı. Kuşçu Han’ın kuşlarını yemek demekse, Misket Tüfeği Birliği komutanı ve köprü yıkma ustasından oluşan damat listesine bir de kuşçuyu eklemek olacaktı.

Sekizinci ayın on altıncı günü sabahı 3. ablam, her zamanki buluşma yerine gitti yine, bizlerse evde dört gözle onun dönmesini bekliyorduk. Evcek o ot tadı taşıyan kaz etini yemekten bıkmıştık artık, Kuşçu Han’ın ağız tadımızı değiştirecek bir şey vermesini bekliyorduk, 3. ablamın yine o eşsiz lezzetteki büyük kuştan getirmesini hayal etmeye cesaretimiz yoktu ama birkaç yaban güvercini, kumru, bıldırcın ya da yabanördeği fena olmazdı ha?

3. ablam o gün eli boş döndü, gözleri ağlamaktan şeftali kırmızısına dönmüştü. Annem ne olduğunu sorunca 3. ablam, “Kuşçu Han, bir grup siyahlar giymiş, ellerinde tüfekler olan, bisikletli adamlar tarafından kaçırıldı...” dedi.

Onunla birlikte düzinelerce genç adam da aynı şekilde yakalanmıştı. Bağlanıp bir çekirge sürüsü gibi götürülmüşlerdi. Kuşçu Han, bağlandığı ipten kurtulmak için sıkı bir mücadele verdi, ipleri parçalamaya çalışırken ipin altındaki güçlü kasları balon gibi şişti. Askerler tüfeklerinin kabzasıyla onun kıçına ve beline vurup ayaklarıyla bacaklarını tekmeleyerek zorla yürüttüler. Gözleri öfkeden öyle kızardı ki sanki birazdan gözlerinden kan fışkıracak ya da ateş püskürecek sanırdınız. “Neye dayanarak beni yakaladınız?” diye bağırdı Kuşçu Han. Takım lideri bir avuç çamur alıp Kuşçu Han’ın yüzüne fırlatınca, kuşçu geçici bir süre kör oldu. Kafese konmuş vahşi bir hayvan gibi kükredi. 3. ablam ardından koşturdu, sonra durup, “Kuşçu Han,” diye seslendi, birliğin uzaklaşmasını bekledikten sonra yine peşlerine düştü, yine durup, “Kuşçu Han,” diye seslendi, askerler 3. ablama bakıp kötü kötü gülüştüler. Ablam sonunda, “Kuşçu Han, seni bekleyeceğim,” dedi. Kuşçu Han da yüksek sesle, “Hay anasını, kim senden beni beklemeni istedi ki?!” diye karşılık verdi.

Öğleyin yaban otu kaynatılarak yapılmış çorbanın konduğu tencerede yansıyan yüzlerimizi görünce Kuşçu Han’ın bizim için ne kadar önemli olduğunun bilincine vardık, buna annem de dahil.

3. ablam iki gün iki gece kang’ın üzerine uzanıp ağladı. Annem onu susturmak için ne yaptıysa hiçbiri işe yaramadı.

Kuşçu Han’ın yakalanmasından üç gün sonra 3. ablam kang’dan aşağı indi, üzerindeki bluzu yırtıp utanmaz bir tavırla memelerini ortaya çıkardı, yalınayak avluya çıktı. Nar ağacının üstüne çıkıp dallarına asılarak dalları yay gibi esnetti. Annem telaşla dışarı çıkıp onu aşağı çekmeye çalışınca akrobatik hareketlerle çınar ağacına sıçradı, çınar ağacından büyük bir katalpa ağacına, katalpa ağacından da evin sazdan çatısına atladı. 3. ablamın hareketleri göreni şaşkına çevirecek çeviklikteydi, sanki doğuştan kanatlı bir varlığa benziyordu. Çatının tepesine ata biner gibi oturup gözlerini uzaklara dikti, yüzünde altın sarısı, parlak bir gülümseme vardı. Annem avluda dikilip başını ona çevirdi, zavallı bir şekilde, “Lingdi, anasının güzel kızı, aşağı in hadi, bugünden sonra sana karışmayacağım, ne istersen onu yap...” diye yalvardı. 3. ablam cevap bile vermedi, sanki bir kuşa dönüşmüştü çoktan, insanların dilini anlamıyordu. Annem, 4., 5., 6., 7., 8. ablalarımı, hatta Sima’ların ufaklığı bile avluya çağırdı, onları da 3. ablamı aşağı indirmek için seferber etti. Ablalarım gözyaşlarıyla ona seslendiler ama 3. ablam hâlâ dinlemiyordu. Başını eğip sanki tüylerini temizleyen bir kuş gibi omzunu gagalamaya başladı. Başını öyle geniş açılarda döndürüyordu ki sanki başında döner bir bilye var sanırdınız, sadece çok kolaymış gibi omuzlarını gagalamakla kalmıyor, hatta başını eğince meme uçlarını bile gagalayabiliyordu. Ablamın kıçına veya topuklarına uzanabileceğinden hiç şüphem yoktu, istemesi yeterliydi ağzının vücudundaki herhangi bir noktaya ulaşmasına. 3. ablamı çatıya öyle çıkmış görünce onun çoktan kuşlar âlemine girdiğini hissettim birden, artık kuş gibi düşünüyor, kuş gibi hareket ediyor ve yüzünde kuş gibi bir ifade taşıyordu. Eğer annem, 3. Fan amca ve birkaç güçlü delikanlıyı çağırıp kara bir köpeğin kanıyla 3. ablamı aşağı inmeye zorlamasaydı, 3. ablamın vücudundan çok güzel kanatlar çıkacak ve güzel bir kuşa dönüşecekti, bir Çin Zümrüdüanka’sı olmasa da belki bir tavus kuşu, tavus kuşu olmadı, belki altın bir sülüne dönüşebilirdi. Ama hangi kuşa dönüşürse dönüşsün kanatlanıp havalanacak ve uçarak Kuşçu Han’ın peşine düşecekti. Fakat en sonunda en utanç verici ve en rezil sonuçtu ortaya çıkan: 3. Fan amca herkesin Maymun diye çağırdığı, kısa boylu ama çok çevik olan Zhang Maolin adında bir genci elinde bir kova kara köpek kanıyla çatıya gönderdi, delikanlı 3. ablamın arkasından sinsice yaklaşıp kara köpek kanı dolu kovayı 3. ablamın başından aşağı boca etti. 3. ablam birden ayağa kalkıp kollarını iki yana açıp uçmaya çalıştı ama çatının saçaklarına takılıp sendeledi, ardından da tok bir ses çıkararak tuğla döşemeli zemine çarptı. 3. ablamın başında kayısı büyüklüğünde bir yarık açıldı, kanı durmaksızın aktı, ardından bayılıverdi.

Annem iki gözü iki çeşme ağlayarak yerden bir tutam ot kapıp 3. ablamın başındaki yarığa bastırdı, sonra 4. ve 5. ablalarımın yardımıyla 3. ablamın, vücudundaki köpek kanını temizleyip onu kang’a taşıdılar.

Akşama doğru, 3. ablam kendine geldi. Annem gözyaşları içerisinde, “Lingdi, iyi misin?” diye sordu. 3. ablam anneme bakıp sanki başını sallar gibi oldu ya da başını sallamadı. Gözlerinden yaşlar boşandı. Annem, “Benim zavallı, kirletilmiş yavrum...” dedi. 3. ablam soğuk bir sesle, “Onu Japonya’ya götürüyorlar, on sekiz yıl sonra geri dönecek. Ana, bana bir sunak yapsana. Ben artık bir kuş perisiyim,” dedi.

Annem bunu duyunca şimşek çarpmışa döndü, içine karmaşık duygular çöreklendi, 3. ablamın şeytani yüzüne korkuyla baktı, ağzının kenarına binlerce sözcük akın etti ama ağzından tek bir sözcük bile çıkmadı.

Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın bu kısa tarihinde karşılıksız aşk ya da evliliklerinde çıkan anlaşmazlıklardan dolayı altı kadın, tilki, kirpi, gelincik, yılan, porsuk ve yarasa perisine dönüşmüştür, her biri gizemli bir hayat sürmüş ve diğerlerinden korkuyla karışık bir saygı görmüşlerdir. Şimdi de bizim evimizde bir kuş perisi baş göstermişti, annemin yüreğine karanlık bir dehşetle yapışkan bir tiksinti çöreklendi ama ağzını açıp çıtını bile çıkarmadı. Çünkü aile tarihimizden alınmış kanlı dersler vardı: Onlarca yıl önce bir eşek tüccarı olan Yuan Jinbiao’ın genç karısı Fang Jinzhi mezarlıkta başka bir gençle sevişirken yakalanmış, Yuan ailesindekiler bu genç adamı döverek öldürmüşler, Fang Jinzhi’nin de vücudunda dövülmedik yer bırakmamışlar, utanç ve öfke içindeki kadın da arsenik içmiş, sonrasında biri onun arsenik içtiğini fark edip kadını kusturmak için ağzından içeri insan dışkısı boşaltmış, kendine gelen Fang Jinzhi ruhunun bir tilki perisi tarafından ele geçirildiğini söyleyip kendi için bir sunak yapılmasını istemiş. Yuan ailesi bu isteğini reddetmiş. O günden sonra Yuan ailesinin yakacak odunları sürekli ateş almaya başlamış, ailenin kap kaçağı durduk yere kendi kendine kırılmaya başlamış, ailenin yaşlı dedesi, içki sürahisini açınca içinden kertenkele çıkmış, ailenin yaşlı ninesi hapşırınca kadının burun deliklerinden kendi iki dişi çıkıvermiş, bir gün Çin mantısı pişirdiklerinde içinden ölü kurbağalar çıkmış. Pes eden aile sonunda tilkinin ruhuna bir sunak yapmış, Fang Jinzhi için de sessiz bir meditasyon odası yapmışlar.

Bizim Kuş Perisi’nin meditasyon odası doğu kanadındaki oda oldu. Annem 4. ve 5. ablalarımı yanına katıp odada Sha Yueliang’dan kalan ne varsa hepsini dışarı attı, duvarlardaki örümcek ağlarını ve tavandaki tozları sildiler, pencerelere yeni kâğıt kaplamalar taktılar. Kuzeydeki duvara tütsü yakmak için bir raf yapıp Shangguan Lü’ nün geçen sene Guanyin için yakmış olduğu üç tane sandal ağacı tütsüsünü yaktılar. Tütsülerin önüne bir adet kuş perisi resmi asmaları gerekiyordu. Ama içlerinden kimse kuş perisinin neye benzediğini bilmiyordu. Annem de 3. ablamın fikrini almaya gitti. Annem, 3. ablamın önünde diz çöküp saygılı bir ifadeyle, “Ölümsüz Peri, tütsülerin önüne koymak için bir tasviri nereden alabiliriz?” diye sordu. 3. ablam gözleri kapalı, yanakları pembeleşmiş bir şekilde, sanki çok güzel bir bahar rüyası görüyormuşçasına oturuyordu. Onu kızdırmamak için annem daha dindar ve daha saygılı bir tavırla tekrar sordu. 3. ablam ağzını açıp uzun uzun esnedi, gözleri hâlâ kapalıydı, kuşla insan arası öter gibi ve anlaşılması çok güç bir sesle, “Yarın bir tane olacak,” dedi.

Ertesi sabah şahin burunlu, kartal gözlü bir dilenci geldi. Adamın sol elinde köpek dövmek için yapılmış, içi boş, bambu bir sopa vardı, sağ elindeyse iki kenarında birer kırık olan seramik bir kâse vardı. Tüm vücudu baştan aşağı sanki az önce yerde yuvarlanmış gibi toz toprak içindeydi ya da sanki çok uzun süredir yürüyordu da o yüzden kirlenmişti, kulaklarının içi bile toz toprakla kaplıydı. Hiçbir şey söylemeden doğruca evin salonuna giriverdi, üzerinde sanki kendi evine giriyormuş gibi bir rahatlık, bir gelişigüzellik vardı. Sobanın üzerinde duran tencereden bir kepçe sebze çorbası alıp gürültüyle içti. Çorbasını bitirince sobanın yanına oturdu, hâlâ konuşmuyordu, bıçak ucu gibi keskin gözlerle annemin yüzünü adeta sıyırdı. Annem epey korkmuş ve heyecanlanmıştı ama gayet sakin bir tavır takınarak, “Sevgili misafirimiz, fakirhanemizde size sunacak bir şeyimiz yok, eğer alınmazsanız buyurun bunu yiyin,” dedi. Annem ona bir demet yabani sebze uzattı. Adam sebzeleri almadı, çatlamış, kanlı dudaklarını yalayarak, “Sizin damat size iki şey bırakmamı istedi,” dedi fakat bize vermek için herhangi bir yerinden bir şey çıkarmadı, adamın delik deşik olmuş ince kıyafetine ve deliklerin altından görünen kaba, kirli ve sanki gümüşsü balık pullarıyla kaplıymış gibi duran derisine baktık, bize getirdiğini söylediği şeyleri neresine sakladığını gerçekten bilemedik. Annem, “Hangi damatmış bu?” diye merakla sordu. Şahin burunlu, kartal gözlü adam, “Hangi damadınız olduğunu ben de bilmiyorum, onun sadece dilsiz olduğunu biliyorum, yazı yazabiliyor ve harika bir kılıç ustası, benim hayatımı kurtardı, ben de onun hayatını kurtardım. Kimsenin kimseye bir borcu yok. Bu yüzden iki dakika öncesine kadar tereddüt içindeydim, bu iki değerli hazineyi size vereyim mi yoksa vermeyeyim mi kararsız kaldım. Eğer az önce çorbanızdan bir kepçe alırken evin hanımı bana kaba ya da küstahça bir şeyler söyleseydi, bu iki değerli hazineyi kendi zimmetime geçirirdim. Ama evin hanımı bana kaba ya da küstah şeyler söylemedi, üstüne bir de bana bir demet yabani sebze teklif etti, bu yüzden bu iki hazineyi size veriyorum,” dedi. Konuşması bitince ayağa kalktı, kırık kâsesini ocağın üstüne koyarken, “Bu çok değerli bir seramiktir, tek boynuzlu at ve Zümrüdüanka kadar nadir bulunur, belki de dünyadaki tek parça budur, sizin o dilsiz damat bunun değerini bilemedi, tek bildiği şey bunu yaptığı yağmalarda bir ganimet olarak ele geçirdiği ve size vermek istediği, belki de çok büyük olduğu için size vermek istemiştir. Bir de bu var,” deyip elindeki bambu sopayı yere vurdu, sopanın içinden tok bir ses çıktı. “Bıçağınız var mı?” diye sordu, annem ona bir satır uzattı. Satırı alıp bambunun iki tarafındaki neredeyse görülemeyecek kadar ince olan ipleri kesmeye başladı, bambu iki parçaya ayrılınca içinden üzerinde resim olan bir rulo düştü yere. Adam ruloyu açınca bir küf ve çürük kokusu aldık. O sarı renkli ipek rulonun ortasında büyük bir kuşun resmi vardı. Hayrete düştük, resimdeki kuş, 3. ablamın sırtlayarak eve getirdiği o leziz büyük kuşun tıpatıp aynısıydı. Resimdeki kuş dimdik duruyordu, başı yukarıdaydı, fersiz koca gözlerini dikmiş küçümseyerek bize bakıyordu. Şahin burunlu, kartal gözlü adam, bu resim ve resimdeki kuş hakkında bize hiçbir açıklama yapmadı. Resmi tekrar rulo yapıp kâsenin üzerine bıraktı, ardına bile bakmadan salondan çıktı gitti. Artık serbest kalmış olan o uzun ince elleri iki yanında gevşekçe salınarak adamın sert ve koca adımlarına eşlik etti güneşin altında.

Annem bir çam ağacı gibi doğruldu, bense ağacın gövdesinde gereksiz ve yararsız bir dal gibi duruyordum. Beş ablam, beyaz söğüt ağaçlarını andırıyordu. Sima’ların küçük oğlan küçük bir meşe fidanına benziyordu. Orada o gizemli seramik kâse ve kuş resminin önünde karman çorman bir koru gibi öylece dikiliyorduk. Eğer kang’ın üstünde duran ablam alaycı bir kahkaha koyuvermeseydi belki de gerçekten ağaca dönüşecektik.

3. ablamın kehaneti gerçekleşmişti. Kuş resmini alıp büyük bir saygıyla meditasyon odasına girdik, resmi tütsülerin önüne astık. Eğer bu ağzı kırık seramik kâse bu kadar şanlı bir tarihe sahipse onu hangi ölümlü kullanabilirdi ki? İyi bir talihle kendini kutsanmış hisseden annem kâseyi tütsülerin olduğu rafa kaldırıp içine Kuş Perisi’nin içmesi için temiz su doldurdu.

Ailemizden bir kuş perisinin çıktığı haberi bir yangın gibi hızla Gaomi Kuzeydoğu Bucağı ve daha uzak bölgelere yayılıverdi. Deva arayanlar ve fal baktırmak isteyenler kapımızda uzun kuyruklar oluşturdu ama Kuş Perisi günde sadece on kişiyi kabul ediyordu. Kendisi, meditasyon odasında duruyor, deva ve talih arayanlarsa pencerenin önüne diz çöküyordu. Onun o kuş ve insan sesi arasındaki cıvıltısı, pencerenin özel olarak açılmış küçük deliğinden dışarı yayılıyordu, işte o ses soru soranlara labirentten çıkış yönünü tayin ediyor, şifa arayanlara da reçeteler yazıyordu. 3. ablamın, yani Kuş Perisi’nin yazdığı reçeteler çok garipti ve fitne fesat doluydu. İşte midesi ağrıyan birine yazdığı reçete şöyle: Yedi tane arı, iki top bokböceği dışkısı, yirmi sekiz gram şeftali yaprağı, yarım kilo yumurta kabuğu, hepsini toz haline getirip sıcak suyla birlikte iç. Başında tavşan derisinden bir şapka olan, gözünden rahatsız birine de şöyle bir reçete yazdı: Yedi çekirge, bir çift cırcırböceği, beş peygamberdevesi ve dört solucanı ezip macun kıvamına getirdikten sonra avuç içlerine sür. Gözünden rahatsız olan adam, pencerenin deliğinden süzülen reçeteyi aldı, şöyle bir baktı, yüzünde saygısız bir ifade oluştu, adamın, “Gerçekten de kuş perisiymiş, yazdığı reçetenin tamamı kuşyemi,” diye mırıldandığını duyduk. Adam söylene söylene gitti, bizler de 3. ablam adına utanç duyduk. Çekirge ve cırcırböceği, bunlar hep kuşyemi, nasıl tedavi eder bir insanın gözlerini? İşte kafam böyle karışmışken gözünden rahatsız olan adamın koşarak geri geldiğini gördük, adam sanki uçuyordu, pencerenin önünde diz çöktü, başını durmadan yere vurarak secde etmeye başladı, bir yandan da, “Yüce Peri bağışla beni, Yüce Peri bağışla beni...” diye sayıklıyordu. Adam af diledikçe odanın içinden 3. ablamın alaycı kahkahaları yükseldi. Daha sonra adamın hikâyesini duyacaktık: Geveze adam tam kapıdan çıktıktan sonra gökte beliren bir şahin pike yapıp adamın kafasına bir pençe savurduğu gibi şapkasını alıp gitmiş. Bir de kötü niyetli olduğu her halinden belli olan bir adam vardı, idrar yolu iltihabından mustaripmiş gibi kıvranarak pencerenin önünde diz çöktü. Kuş Perisi pencereden, “Derdin nedir?” diye sordu? Adam, “İşerken soğuk bir acı duyuyorum,” dedi. Birden odanın içine sessizlik hâkim oldu, Kuş Perisi sanki çok utanmış da tahtından feragat etmişti, işte öyle bir sessizlik oldu. Bayağılığı ve cüretkârlığı göğü kaplayacak kadar büyük olan adam, gözünü penceredeki deliğe koyup içeriye bakmaya yeltendi. Ama daha deliğe yaklaşır yaklaşmaz bir dizi çığlık atıverdi. Kocaman bir akrep pencereden adamın boynuna düşüp onu sokuverdi. Adamın boynu ânında şişiverdi, yüzü de boynu gibi şişti, yüzü öyle şişti ki iki yarığa dönüşen gözleriyle bir semenderi andırıyordu.

Kuş Perisi mistik güçlerini kullanarak kötü adamları kahramanca cezalandırdı, böylece hem iyi insanların alkış ve tezahüratlarına nail oluyor hem de şanının giderek uzaklara yayılmasını sağlıyordu. İlerleyen günlerde şifa arayan ve fal baktıran insanların kuyruğu uzaktan gelen insanların şiveleriyle doldu taştı. Annem bazılarına nereden geldiklerini sorduğunda kiminin Doğu Denizi’nden kiminin de Kuzey Denizi’nden geldiğini öğrendik. Annem bu insanlara Kuş Perisi’nin varlığından nasıl haberdar olduklarını sorduğunda, insanlar gözlerini koca koca açıp ne diyeceklerini bilemez bir halde dikiliyorlardı. İnsanların üzerlerinde tuzlu bir koku vardı, annem bize bunun deniz kokusu olduğunu söyledi. Dışarıdan gelen yabancılar bizim avluda yatıp kalkıyordu. Sabırla beklediler. Kuş Perisi kendi programını uygulamaya devam etti, günde sadece on kişiyle görüşüyordu, on kişi biter bitmez tahtından çekiliyordu. O çekilir çekilmez doğu kanadındaki odaya bir ölüm sessizliği hâkim oluyordu. Annem 4. ablamı içeri su götürmeye yolluyor, o içeri girince 3. ablam dışarı çıkıyor, sonra annem 5. ablamla yiyecek yolluyor, o içeri girince 4. ablam dışarı çıkıyordu; bu akış böyle sürdü gitti, hacıların bu karışıklıktan gözleri kamaştı, kızlardan hangisinin gerçek Kuş Perisi olduğunu bir türlü bilemediler.

3. ablam, arada Kuş Perisi halinden sıyrılınca sıradan bir insana dönüşüyordu; ama garip bir ruh halinde oluyor ve çok az hareket ediyordu. Çok az konuşuyordu, gözlerini kısıp duruyordu, ayakta durmak yerine çömelmeyi tercih ediyordu, soğuk su içiyor,24 su içerken boynunu her yudumda kuş gibi yukarı kaldırıyordu. Tahıl yemezdi, biz de yemezdik; çünkü evde hiç tahılımız kalmamıştı. Hacılar bizim eve kuşların yeme alışkanlığına uygun olarak çekirge, ipekböceği kozası, yaprak biti, bokböceği ve ateşböceği gibi vejetaryen olmayan yiyeceklerle, bazıları da susam, çamfıstığı ve ayçiçeği çekirdeği gibi vejetaryen yiyecekler getiriyordu. Bu yiyeceklerin hepsini tabii ki 3. ablama veriyorduk, ondan geriye kalanlarsa annem, ablalarım ve Sima’ların ufaklık arasında paylaştırılıyordu. Ablalarım, anneme karşı büyük bir saygı besliyorlardı, her biri harika kızlardı, kendilerine uzatılan her bir ipekböceği kozası ya da başka bir yiyecek için kulaklarına kadar kızarıp diğerlerine sunuyorlardı. Annemin süt üretimi çok düşük seviyelere gelmişti ama sütün tadı ve kalitesi muazzamdı. Bu kuş perisi günleri boyunca, annem beni sütten kesmek için çok uğraştı ama benim kendimi öldüresiye ağlamalarıma dayanamayıp sonunda pes etti.

Bizim ailenin kendilerine sağladığı sıcak su ve diğer kolaylıklara teşekkür etmek için ve daha da önemlisi Kuş Perisi’ne kendi sıkıntılarını ve hastalıklarını geçirdiği için minnetlerini sunmak isteyen deniz kenarından gelen yabancılar ayrılırken bize bir çuval dolusu kurutulmuş balık hediye ettiler. Sözcüklerle anlatılamayacak kadar çok etkilenmiştik bu hediyeden, hacıları setin oraya kadar uğurladık, işte o sırada Taşkın Ejderha Nehri’nin usulca akan sularına demirlemiş kalın direkleri olan onlarca balıkçı teknesi gördük. Taşkın Ejderha Nehri’nin uzun tarihi boyunca nehrin üzerinde şimdiye kadar sadece birkaç tane ahşap sal görünmüştür, onlar da nehir taştığı zaman karşıya geçmek için kullanılırdı. Kuş Perisi sayesinde Taşkın Ejderha Nehri, engin okyanuslarla doğrudan bir bağlantı kurup onların bir kolu olmuştu artık. Onuncu ayın ilk günlerinde nehrin üzerinde sert karayeller esiyordu, deniz insanları teknelerine bindiler, yamalı, gri yelkenlerini gürültüyle açıp nehrin ortasına doğru demir aldılar. Teknelerinin kıçındaki dümenleri çevirmeleriyle kabaran çamur tabakası nehri kapladı. Balıkçı teknelerine buraya gelirken eşlik etmiş olan bir grup gümüş grisi martı, şimdi de onlara dönüş yolunda eşlik ediyordu. Martılar keskin çığlıklar atarak kâh alçaktan kâh yüksekten uçuyordu, birkaç tanesi havada ters taklalar atarak çeşitli akrobatik hareketler yaptı. Köyden gelen birçok insan, nehrin kenarına dikilmiş, bu curcunayı izliyordu, istemeden de olsa hacıları uğurlamaya gelen bir kalabalığa dönüştüler. Rüzgâr, balıkçı teknelerinin yelkenlerini davul gibi dövüyordu, kürekler çekilmeye başladı, tekneler yavaş yavaş gözden kayboldu. Tekneler, Büyük Kanal’a girip oradan da Beyaz At Nehri’ne çıktılar. Yolculukları yirmi bir gün sürecekti. Bu coğrafi bilgiyi on sekiz yıl sonra Kuşçu Han verecekti bize. Uzak diyarlardan hacıların gelip Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nı ziyaret etmesi yüzyıllar önce Zhang He ve Xu Fu’nun yaptığı denizaşırı yolculuklara benziyordu ve bu ziyaret Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın şanlı tarihinin en görkemli sayfalarından biri oldu. Bunu da her şeyden önce Shangguan ailesinin Kuş Perisi’ne borçluyuz. Bu ihtişam annemin içindeki kasvetli bulutları dağıttı, annem belki de evden başka bir hayvan perisinin çıkması için umutlanmıştır, bir balık perisi mesela, belki de aklından böyle bir şey geçmemiştir bile.

Balıkçılar gittikten sonra evimize başka seçkin bir misafir daha geldi. Bu gelen bir kadındı, Amerikan yapımı parlak siyah bir Chevrolet’nin içinde oturuyordu, arabanın iki yanında ellerinde mavzerler olan irikıyım korumalar vardı. Seçkin misafirimizi, köyün kalın bir toz tabakası altındaki toprak yolu karşıladı, irikıyım korumalar bu toz bulutu içinde toz toprak içinde yuvarlanmış kül rengi iki eşeği andırıyordu. Araba bizim avlu girişinde durdu. Korumalardan biri arabanın arka kapısını açınca önce inciler ve yeşim taşlarıyla süslenmiş bir baş göründü, ardından bir boyun ve sonra da şişman bir vücut çıktı ortaya. Bu kadın şekil ve ifade anlamında daha yeni yıkanmış, pirüpak anaç bir kazı andırıyordu.

Doğrusunu söylemek gerekirse kaz da bir çeşit kuştur. Bu kadının statüsü ne olursa olsun, Kuş Perisi’ni ziyaret etmek demek, mütevazı ve kibar olmak demekti. Kuş Perisi ne de olsa her şeyi önceden bilir, duvarların arkasında olanı bile görürdü, huzuruna çıkılırken ikiyüzlülük ve kibre hoşgörü gösterilmezdi. Kadın pencerenin önünde diz çöküp gözlerini kapadı, alçak sesle dua etmeye başladı. Kadının gül yaprağı pembeliğindeki yüzünden bir hastalık tedavisi için gelmediği belliydi; tüm vücudu mücevherlerle bezenmişti, servet sahibi olmak için de gelmiş olamazdı. Böyle bir kadın, Kuş Perisi’nden ne dileyebilirdi ki? Çok geçmeden penceredeki delikten beyaz bir kâğıt süzüldü, kadın kâğıdı açıp okuyunca yüzü bir horozibiği gibi kızardı. Yere birkaç gümüş para fırlatıp hızla oradan uzaklaştı. Kuş Perisi bu kâğıda ne yazmış olabilirdi ki? Bunu sadece Kuş Perisi ve o kadın biliyordu.

Ziyaretçi trafiği göz açıp kapamadan bitti, bir çuval dolusu kurutulmuş balığımızı da yiyip bitirmiştik. Kışın en soğuk günleri başlamıştı. Annemin sütünün tadı ot ve ağaç kabuğu tadı taşıyordu. On ikinci ayın yedisinde, ilçenin en büyük Hıristiyan topluluğu olan “Tanrı Meclisi”nin, ayın sekizi sabahı Kuzey Kapısı Katedrali’nde çorba dağıtacağını duyduk, annem bizi de bu toplantıya götürdü, ellerimize kâse ve yemek çubuklarımızı alıp açlıktan kıvranan bir kalabalıkla birlikte bütün gece yürüyüp ilçe merkezine gittik. Evde sadece 3. ablam ve Shangguan Lü kaldı çünkü biri yarı insan, yarı peri olmuştu, diğeri de yarı insan, yarı hayalete dönüşmüştü; açlığa bizden daha dayanıklıydılar. Annem evden çıkmadan önce Shangduan Lü’nün önüne biraz kurumuş ot atıp, “Ana, ana, öleceksen elini çabuk tut, ne diye bizimle birlikte acı çekip duruyorsun?” dedi.

Bu bizim ilçe merkezine giden yola ilk çıkışımızdı. Yoldan kastettiğim, insan ve hayvan ayak izleriyle oluşmuş gri bir patikaydı işte. O zengin kadının arabası bu yoldan nasıl geçip de bizim eve kadar gelebildi hiç bilmiyorum. Yıldızlı gökyüzünün altında soğuğa göğüs gererek ilerliyorduk, annem beni sırtına almıştı, Sima’ların küçük şey, 4. ablamın sırtındaydı, 5. ablam 8. ablamı sırtlamıştı, 6. ve 7. ablalarım kendi başlarına yürüyordu. Gece yarısı olunca etrafımızdaki vahşi doğanın içinden gelen aralıklı çocuk ağlamaları duyduk. 7. ablam, 8. ablam ve Sima’ların küçük velet de ağlamaya başladı. Annem onları yüksek sesle uyarsa da kendi de ağlamaya başladı, 4., 5. ve 6. ablalarım da ağladı. Yürürken arada sendeleyip yere düşüyorlardı. Annem birini yerden kaldırsa diğeri düşüyor, diğerini kaldırsa öbürü yere düşüyordu. Sonunda annem de buz gibi toprağın üzerine oturdu. Birbirimize sokulup birbirimizin vücut ısısıyla ısınmaya çalıştık. Annem beni sırtından indirip kucağına aldı, buz gibi elini burnumun altına tutup hâlâ nefes alıp almadığımı kontrol etti. Benim açlıktan ya da soğuktan donarak ölmüş olabileceğimi düşünmüş olmalıydı. Zayıf bir solukla ona hâlâ yaşadığımı hissettirdim. Annem ceketinin önündeki perdeyi kaldırıp buz gibi olmuş meme ucunu ağzıma sokuverdi, ağzımda sanki bir buz parçası eriyordu, dilim donup hissizleşti. Annemin memeleri kurumuştu, içinde hiçbir şey yoktu, emmeye devam ettim ama sadece birkaç tane kan boncuğu çıktı. Soğuk be, çok soğuk. Çok soğuktu, bu soğuk havada aç aç dolanan insanların gözleri önünde çok güzel manzaralar belirdi: Cayır cayır yanan bir soba, içinde tavuk ve ördek pişen, dumanı tüten bir tencere, bir tepsi dolusu etli börek, yeni açmış çiçekler ve yeşillenmiş çayır çimen. Benim gözümün önündeyse içi nefis bir sıvıyla dolu sukabağı büyüklüğünde, güvercin gibi kanlı canlı ve bir porselen gibi şık ve parlak bir çift meme vardı. Çok güzel kokuyorlardı, çok güzel görünüyorlardı, uçlarından hafif mavimsi, bal gibi tatlı bir sıvı kendiliğinden fışkırarak karnımı dolduruyordu, tüm vücudum, baştan aşağı ıslanmaya başlıyordu. Kollarımı memelere dolayıp bu güzel sıvı içinde süzülüyordum... Başımın üzerinde milyonlarca milyarlarca yıldız dönenip duruyor, dönerlerken iri bir meme şeklini alıyordu. Akyıldız memesi, Büyükayı memesi, Avcı Takımyıldızı memesi, Vega memesi, Çobanyıldızı memesi, Ay Tanrıçası Chang E’nin memesi, annemin memeleri... Annemin memesini tükürüp etrafa bakındım, elinde yırtık pırtık bir keçi derisinden yapılmış meşale tutan bir adam tay gibi sekerek bize doğru geliyordu. 3. Fan amcaydı bu, belden yukarısı çıplaktı, üzerinde yanmış keçi derisinin buruk kokusuyla ışıltısını taşıyordu, boğuk bir sesle, “Sevgili köy halkı, kesinlikle yere oturmayın, sakın yere oturmayın, yere oturursanız donup kalırsınız, sevgili köy halkı ayağa kalkın ne olur, yürümeye devam edin, yürüyüşün sonunda hayat var, oturmanın sonu ölüm,” diye bağırdı.

3. Fan amcanın içten çağrısı ölüme giden o sahte sıcaklığın içindeki pek çok kişiyi kendine getirdi, hayatta kalmanın tek yolu olan soğuğa adım atmaya başladılar. Annem ayağa kalkıp beni yine sırtına aldı, Sima’ların o zavallı böceğini de kucağına aldı, sonra delirmiş bir at gibi dörtnala hızla önce, 8. ablamın kolundan tuttu, ardından 4., 5., 6. ve 7. ablamı tekmeleyerek yerden kalkmaya zorladı. Kendi keçi derisi ceketini meşale yapıp yolumuzu aydınlatan 3. Fan amcanın peşine düştük, yola devam etmemizi sağlayan şey ayaklarımız değil irademiz ve yüreğimizdi, şehir merkezine, Kuzey Kapısı Katedrali’ne, Tanrı’nın lütfuna, on ikinci ayın o yulaf lapası çorbasına doğru yola koyulduk.

Bu vakur ve trajik yürüyüşte yollara saçılmış onlarca ceset gördük, kimi cesetlerin gömlek ve ceketleri açılmıştı, yüzlerinde sanki yanlarından geçen meşalenin sıcaklığında bağırları ısınıyormuş gibi mutlu bir ifade vardı.

3. Fan amca günün ilk kırmızı ışıklarıyla ölüverdi.

Tanrı’nın lütfu olan on ikinci ayın yulaf lapası çorbasından içtik, ben çorbayı yine dolaylı olarak annemin sütü vasıtasıyla içtim. Çorba içerkenki sahneyi hayatım boyunca unutamayacağım. Katedralin tavanı çok yüksekti. Büyük çarmıhın üzerine saksağanlar tünemişti. Dışarıdaki rayların üzerinden hırıltıyla bir tren geçti. İçinde dana eti olan, dumanı tüten iki kazan çorba kaynıyordu. Siyah cübbeli bir papaz, kazanın yanında dua ediyordu. Papazın arkasında açlıktan kıvrılan yüzlerce köylü sıra olmuştu. “Tanrı Meclisi” üyeleri ellerinde kepçelerle uzattığınız kâsenin ebadı ne olursa olsun, kâsenizin içine bir kepçe çorba koyuyordu. Hoş kokulu ve tatlı çorba şapır şupur içildi. Çorbanın içine kaç tane gözyaşı damladı hiç bilmiyorum. Yüzlerce kırmızı dil, kâselerin dibini yalayıp tertemiz etti. Çorbasını bitiren yine kuyruğa giriyordu. Kazanların içine birkaç çuval kırıklı pirinç ve sıcak su boşaltıldı. Yine annemin sütü vasıtasıyla çıkardığım kadarıyla bu merhamet çorbasında kırıklı pirinç, küflenmiş darı ve kepekli buğday vardı.

6

On ikinci ayın yulaf lapası çorbasını içtikten sonra geri döndük, geri dönüş yolunda açlığımız çorbayı içmeden önceki halimizden daha beterdi, kimsenin durup da yolda karşılaştığımız cesetleri gömecek mecali yoktu, hatta dönüp de onlara bakacak halimiz bile kalmamıştı. Tek istisna 3. Fan amcanın cesedi oldu. Normalde insanların küçümseyerek baktığı bu adam, en kritik ânımızda, üzerinden keçi derisi ceketini çıkarıp meşale yaparak yolumuzu aydınlatmış ve bağırarak bize kendimizi toplamamız gerektiğini söylemişti. Onun hayatlarımızı kurtararak gösterdiği bu incelik asla unutulmaz. Köylüler annemin önderliğinde bu çalı gibi kuru, yaşlı adamın cesedini yolun kenarına çekip üzerini toprakla kapladılar.

Eve döndüğümüzde ilk gördüğümüz şey Kuş Perisi’nin kucağında sansar derisi mor mantosunun içine sardığı bir şeyle avluda bir aşağı bir yukarı gezinmesiydi. Annem kapının kasasına tutundu, neredeyse düşecekti. 3. ablam, annemin yanına gelip kucağındaki sansar derisi mor bohçayı anneme uzattı. Annem, “Bu da neyin nesi?” diye sordu. 3. ablam nispeten insan sesi çıkararak, “Bir çocuk,” diye cevap verdi. Annem bunun ne olduğunu çoktan bilmesine rağmen yine de, “Kimin çocuğu?” diye soruverdi. 3. ablam, “Kimin olabilir ki?” dedi.

Shangguan Laidi’nin sansar derisi mor mantosunun içindeki tabii ki Shangguan Laidi’nin çocuğu olacaktı.

Bu kömür karası bir kız çocuğuydu. Dövüş horozunu andıran kara gözleri vardı, dudakları keskin bir incelikteydi, yüzünün karasıyla alâkası olmayan iki beyaz ve kepçe kulağı vardı, bu karakteristik özellikler çocuğun kimliğinin kesin kanıtlarıydı: Bu, büyük ablam ve Sha Yueliang’ın Shangguan ailesine bahşettiği ilk yeğenimizdi.

Annemin yüzünden büyük bir tiksinti okunuyordu ama onun aksine yeğenimizin yüzünde yavru bir kedi gülümsemesi vardı. Annem sinirden bayılacak gibi oldu, Kuş Perisi’nin bütün o mistik güçlerini filan unutup 3. ablamın bacağına okkalı bir tekme savurdu.

3. ablam acıyla inledi, bir-iki adım öne doğru sendeledi, ardına döndüğünde yüzünde gördüğünüz ifade yüzde yüz olarak kızgın bir kuşun ifadesiydi. Sert ağzını sanki birini gagalayacakmış gibi yukarı kaldırdı, iki kolunu birazdan uçacakmış gibi havaya kaldırdı. Onun bir kuş ya da insan olduğuna aldırmayan annem, “Seni aptal piç kurusu, kim sana onun çocuğunu kabul et, dedi?” diye bir güzel sövdü. 3. ablam bir ağaç kovuğunda böcek ararmış gibi başını çevirdi. Annem boşluğa doğru, “Laidi, seni utanmaz arlanmaz küçük orospu seni! Sha Yueliang, seni kara kalpli, ciğeri beş para etmez eşkıya seni! Çocuk yapmayı biliyorsunuz da çocuğa niye bakmıyorsunuz, bu çocuğu başınızdan atmakla sizin için büyüteceğimi mi sandınız? Rüyanızda görürsünüz ancak! Sizin şu yabani tohumunuzu nehre atıp kaplumbağalara yem yapacağım, sokağa fırlatıp köpeklere yedireceğim, bataklığa bırakıp kargaları besleyeceğim, bekleyin de görün hele!” diye saydırdı.

Annem, bebek kucağında onu kaplumbağalara, köpeklere, kargalara yedireceğim diye sayıklayarak hutong’ da dolanıp durdu. Setin kenarına koşturup oradan sokağa geri dönüyordu, sonra yine sokaktan sete doğru koşturuyordu... Koşturma hızı gittikçe yavaşladı, sesi küfretmekten gittikçe kısıldı, gazı bitmiş bir traktör gibi yavaşladı. Papaz Malory’nin intihar ederken düştüğü noktaya oturdu, başını kırık dökük çan kulesine çevirip, “Ölen öldü, giden gitti, beni bir başıma bıraktınız, ben böyle nasıl yaşarım? Ağzını açmış böcek bekleyen bir kümes dolusu civcivle nasıl baş edeyim, ah Tanrım, göğün efendisi, sizler söyleyin bari, ben nasıl hayatta kalırım?” diye mırıldandı.

Ağladım, gözyaşlarım annemin boynuna döküldü. Bebek de ağladı, gözyaşları kendi kulaklarına süzüldü. Annem, “Jintong, altın oğlum benim, sen ananın eti ve canısın, sakın ağlama,” diye beni teselli ediyordu. Ardından şefkatini bebeğe de yöneltip, “Zavallı yavrum, sen hiç gelmemeliydin buraya, ninenin sütü küçük dayını bile beslemeye yetmiyor, ikinizi birden emzirirsem ikiniz de ölürsünüz, ninen taş kalpli değil ama elinden de bir şey gelmiyor...” dedi.

Annem sansar derisi mor mantoya kundaklanmış bebeği kilisenin giriş kapısının önüne bıraktı, sanki hayatı buna bağlıymış gibi eve koşturdu ama daha birkaç adım atmışken ayağını kaldırmaz oldu. Bebeğin kesilen bir domuzu andıran ağlaması görünmez bir ip olup annemin ayağına dolanmıştı...

Üç gün sonra evin dokuz boğazı olarak ilçe merkezindeki insan pazarına gittik. Annem beni sırtına almıştı, kucağında Sha Yueliang’ın küçük canavarı vardı. 4. ablam Sima’ların küçük piçini sırtlamıştı. 5. ablam 8. ablamı sırtlamıştı, 6. ve 7. ablalarım kendi başlarına yürüyordu.

İlçe çöplüğünden yemek için birkaç çürümüş yeşillik topladık, ısrarlı adımlarla insan pazarına gittik. Annem, 5., 6. ve 7. ablalarımın boyunlarına hasır birer etiket halkası takıp müşteri beklemeye başladı.

Önümüzde derme çatma, bir dizi ahşap kulübe vardı. Kulübelerin duvarları ve çatıları kirece boyanmıştı ve insanın gözünü alıyordu. Çatılardaki teneke bacalardan kara dumanlar çıkıyordu, bu kara dumanlar rüzgâr estikçe üzerimize doğru geliyor ve rüzgârın esişine göre şekil değiştiriyordu. Ara sıra bu köhne kulübelerden saçları başları dağılmış, kar beyazı memeleri yarı açılmış, parlak kırmızı dudaklı, gözleri uykulu birkaç orospu koşarak çıkıyordu, kiminin elinde leğen, kimininkindeyse kova vardı, yakınlardaki bir kuyuya su çekmeye gidiyorlardı. Kuyunun üzerinde bir çıkrık vardı ve kuyunun ağzından ince buharlar yükseliyordu. Narin, güçsüz ve beyaz elleriyle beceriksizce çıkrığı saldıklarında çıkrığın ipi, fır dolanıp tok bir ses çıkararak kuyuya iniyordu. Ağzına kadar su dolu olan kalın, büyük ahşap kovayı yukarı çekerlerken takunya içindeki ayakları kıvrılıp kanca şeklini aldı, sonunda kovayı kuyunun ağzına çekip sabitlediler. Kuyunun ağzında çörek ya da meme ucunu andıran şekillerde kalın bir buz tabakası vardı. Su çeken kızlar kuyu ile kulübe arasında koşturup durdular. Su çekerken koşturup duran kızların ayaklarındaki takunyalar keskin sesler çıkararak takırdadı. Kızların yarı açılmış, donmuş memelerinden etrafa sülfür kokusu yayılıyordu. Annemin omzunun üzerinden yukarı bakmaya çabaladım ama gördüğüm tek şey uzaktaki bu tuhaf kızların afyon çiçekleri tarlası ya da kelebekler vadisi gibi dans eden memeleriydi. Kızlar, ablalarımın da ilgilerini çekti. 4. ablamın anneme gizlice bir şey sorduğunu duydum ama annem onu cevapsız bıraktı.

Yüksek bir duvarın önündeki geniş bir sokakta duruyorduk, bu duvar, karayelin üzerimize doğru esmesini engelleyip bize dışarının soğuğuna oranla daha ılık bir ortam sağlıyordu. Sağımız ve solumuz bizim gibi solgun yüzlü, zayıf, titreyen, aç ve soğuğun birbirlerine sokulmaya zorladığı insanlarla çevriliydi. Kadınlar ve erkeklerle. Anneler ve çocuklarıyla... Erkeklerin çoğu, yaşını başını almış, çürümüş bir ağaç gibi titreyen adamlardı, yarıdan fazlası kördü, kör olmayanların gözleriyse kızarmış, şişmiş ve iltihaplanmıştı. Onların yanlarındaysa ayakta dikilen ya da yere çömelmiş olan çocuklar vardı, kız ya da erkek çocuklar. Aslında çocukların kız mı yoksa erkek mi olduklarını ayırmak çok zordu, hepsi sanki az önce bir bacanın içinden fırlayıp gelmiş, kurumdan yapılmış çocuklara benziyordu. Hepsinin boynunda hasır halkalar vardı, çoğu çeltikten yapılmıştı, çeltiklerin üzerindeki kuru, sarı yapraklar insana sonbaharı anımsatıyordu, hani geceleri atların çiğnediği çeltik yapraklarından hoş kokular yayılan ve atlarla insanların bu çiğneme sesiyle hoş vakitler geçirdiği mutlu sonbahar gecelerini. Aralarında köpek ya da eşek kuyruğunu andıran ve öyle de adlandırılan yeşil cindarısı gibi herhangi bir yerden öylesine toplanmış gibi duran yabani otlarla yapılmış olanlar da vardı. Kadınların yarıdan fazlası anneme benziyordu, hepsinin çevresinde bir yığın çocuk vardı ama hiçbirinin annem kadar çok çocuğu yoktu. Bazılarının bütün çocuklarının boynunda hasır halkalar vardı, bazılarınınsa sadece birkaç tanesinin. Çoğu etrafa sonbahar ve pirinç kokusu saçan kuru, sarı yaprakları olan çeltikten yapılmıştı. Boyunlarında halka olan çocukların başlarının üzerinde, gözleri pirinçten yapılmış zil büyüklüğünde olan, düz ve bembeyaz dişli, kıllı ve kalın dudaklı, koca kafalı, at, eşek ve katırlar vardı sendeleyerek bir ileri bir geri giden, hayvanların bembeyaz dişleri o kalın dudaklarının arasından parlıyordu. Bir de beyazlar giymiş, başında yün örgüsü beyaz bir kukuleta olan, yüzü kireç beyazı, gözaltları ve dudakları mosmor bir kadın vardı onlardan ayrı duran, onun yanında hiç çocuk yoktu. Duvarın dibinde öyle bir başına dikiliyordu, boynuna geçireceğine elinde tuttuğu köpek kuyruğunu andıran, tüm yaprakları yerinde, cindarısından yapılmış bir halkayla ayakta dikiliyordu. Cindarının yaprakları hâlâ yeşilliğini koruyordu, soluk bir yeşil olsa da yine de bir canlılık belirtisiydi bu. Bu bol tüylü başağın boynu sert ama çok esnek kıllarla kaplıydı. Başak gün ışığı altında sallanırken altın rengi bir köpek kuyruğu gibi parlıyordu. Gözlerimi uzun süre bu köpek kuyruğundan alamadım, kalbim uzun süre bu kasvetli güzelliğin ağır etkisi altında kaldı, bu cindarısının tüm vücudu solgun olmasına rağmen yapraklarının arasından narin ve güzel meme uçlarını görebiliyordum.

Beyaz ahşap kulübelerin orada bir patırtı koptu, kızların attığı keskin çığlık ve küfürler havayı ve gün ışığını bir bıçak gibi kesti. İki kız kuyunun yanında birbirine girdi. Biri kırmızı, diğeri yeşil pantolon giyiyordu. Kırmızı pantolonlu yeşil pantolonlunun yüzüne bir pençe attı. Yeşil pantolonlu, kırmızı pantolonlunun göğsüne bir yumruk attı. Sonra ikisi de birkaç adım geri gidip vahşi hayvanlar gibi birbirlerini süzdüler. Kızların gözlerindeki ifadeyi görememiştim ve bunu görmeyi bekliyordum. Nedense onların gözlerindeki ifadeyle büyük ablam Shangguan Laidi ve 2. ablam Shangguan Zhaodi’nin gözlerindeki ifadenin aynı olduğundan emindim. Birden ikisi birden dövüş horozu gibi rakibinin üzerine çullandı. Kızların bedenleri olgunlaşmış buğday tarlalarında koşuşturan köpekleri andırıyordu. Elleri ve kolları havada sallandı, memeleri dans ediyordu, ağızlarından küçük böcekleri andıran tükürükler saçıldı. Kırmızı pantolonlu, yeşillinin saçını çekti, yeşilli de karşılık olarak kırmızılının saçını çekmeye başladı. Kırmızılı başını eğip yeşillinin sol omzunu ısırdı, yeşilli de hemen hemen aynı anda kırmızılının sol omzuna dişlerini geçirdi. İkisi de göze göz dişe diş şeklinde çok yakın mesafeden dövüşerek kuyunun etrafında birkaç tur attılar. Kavganın dışında kalan kızların kimisi kapıya yaslanıp şaşkın şaşkın sigara tüttürüyor kimisi dişlerini fırçalayıp gargara yapıyor, kimisi ellerini çırpıp şen kahkahalar atıyor kimisi de ince çoraplarını çamaşır teline asıyordu. Kulübelerin oradaki büyük, yuvarlak bir taşın üzerinde göz alıcı siyahlıkta binici çizmeleri olan, baston yutmuş gibi dik duran bir adam vardı, adamın elinde de bir baston, baston sağa sola savrulurken rüzgâr gibi vınlıyordu. Adam bastonunu bir kılıç gibi kullanıp kılıçla dövüş sanatı antrenmanı yapıyordu. Onlarca uzun boylu ve zayıf adamın çevrelediği birkaç şişman cüce, güneybatı yönündeki bayrağın altından çıkıverdiler, şişman cücelerden biri tavuk gibi gülüyordu, gıt gıt gıt gıdak, gıt gıt gıt gıdak, gıt gıt gıt gıdak, gıt; bu adamın tuhaf kahkahaları bana kuyunun başındaki kavgayı hatırlattı. Şişman cüceler ve peşlerindeki adamlar kulübeye doğru yaklaştıkça, gıt gıt gıdak sesleri daha da net duyulmaya başladı. Taşın üzerinde kılıç alıştırması yapan adam, aşağı atlayıp kulübelerden birine koşturdu. Şişman cüce bir kadın sendeleyerek kuyuya doğru atıldı. Ayakları yok denilebilecek kadar küçüktü, sanki yere direkt bacaklarıyla basıyordu. Kadının nilüfer çiçeği gibi hızla sallanan kollarından koştuğunu varsayabilirdiniz. Ama aslında çok yavaş hareket ediyordu. Kadının beygirgücünün büyük bölümü vücudunun sallanmasına ve etlerinin titremesine harcanıyordu. Aramızda yüz metreden biraz fazla mesafe kaldığında –muhtemelen yüz metredir– kadının soluk soluğa kaldığını duyabiliyorduk. Kadının vücudundan sanki hamamda yıkanıyormuş gibi buharlar çıkıyordu. Sonunda kuyuya ulaşabildi. Hemen küfretmeye başladı, soluk soluğa kaldığından ve arada öksürdüğünden dolayı küfürleri ağzından parça parça çıkan ıvır zıvıra dönüştü, hiç de akıcı değildi. Onun dalaşan iki kızın patronu olduğunu tahmin ettik, kuyunun başına koşturup gelmesinin amacı, kızları ayırmaktı. Fakat kızlar çoktan saç saça baş başa girmiş, dişler omuzlara geçirilmişti, havada pençeler uçuşuyordu, kartal ve güvercin birbirine girmişti işte, onları ayırmak çok zordu artık. Kızlar sanki bir yarışmadaymış gibi ve sırayla birbirlerine vuruyordu, birkaç kez kuyunun içine düşme tehlikesi atlattılar, kuyunun çıkrığı her seferinde onları kuyuya düşmekten kurtarıyordu. Kızları ayırmaya çalışırken şişman kadın da az kalsın kuyuya düşecekti ama çıkrık yine iş başındaydı. Çıkrığın üzerine çıktı, çıkrığın dönmesiyle birlikte kuyunun üzerinde birkaç tur attı. Yaralı bacağını çıkrıktan kurtarmaya çalışırken kuyunun ağzındaki çörek ve meme ucu gibi şekilleri olan buza basınca kıç üstü yere düştü. Ağzından çıkan mırıltı mıydı yoksa ağlama sesi miydi? Ayağa kalktı, bir kova soğuk suyu alıp kızların başından aşağı boca etti. Kızlar şaşkın bir çığlık attı. Şimşek hızıyla ayrıldılar. İkisinin de saçı başı darmadağınıktı, yüzleri çizik çizikti, yırtılmış bluzlarından yaralı memeleri görünüyordu. Birbirlerinden nefret ettiklerini, karşı tarafın ağızlarına bulaşmış olan kanını tükürerek dile getirdiler. Şişman kadın bir kova daha su alıp tüm gücüyle boca etti. Berrak su, şeffaf kanatlarını açarak havada süzüldü. Şişman kadın, suyu dökerken ayağı kaydı ve kuyunun yanına düşüverdi, elindeki emaye kova havada dönerek uçuştu. Az kalsın şişman cücelerin başına çarpacaktı. Adamlar ve kuyunun başındaki kızlar birbirlerine çok aşinaymışçasına şakalaşıp küfürler ettiler, birbirlerinin orasını burasını çekiştirip oralarını buralarını elleyerek kulübelerden birine daldılar.

Etraftakilerin uzun iç çekişlerini duyunca onların da kuyu başında oynanan komediyi izlediklerinin ancak farkına vardım.

Öğle sularında güneydoğudaki resmî yoldan üstü kapalı bir at arabası geldi. Arabayı çeken at, büyük beyaz bir attı, başını yukarı kaldırınca gümüşsü yelelerinden birkaç perçem döküldü alnına. Atın yumuşak bakışlı gözleri vardı, burun kemerinden pembe bir çizgi iniyordu, dudakları kızılımsı mordu. Boynunda üzerinde pirinç bir çanın asılı olduğu kırmızı kadife bir düğüm vardı. At, arabayı yoldan aşağıya, bize doğru çekerken boynundaki çan, bir ileri bir geri sallanıp çın çın öttü. Atın üzerindeki geniş eyeri ve arabanın pirinç millerini gördük. Arabanın tekerlekleri beyaz tellerle süslenmişti. Arabanın üzerindeki beyaz branda bezine, yağmur ve güneşten korunmak için pek çok kez tung yağı çekilmişti. Hayatımız boyunca böyle lüks bir araba görmediğimizden, bu lüks arabanın içindeki kişinin Chevrolet’siyle Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’na Kuş Perisi’ni ziyarete gelen kadından çok daha önemli biri olduğunu düşündük. Arabanın önünde oturan, ters “V” şeklinde kanat gibi bıyıkları olan arabacının da hiç de sıradan biri olmadığını düşündük, adamın asık ve gergin bir yüzü vardı, gözleri parlıyordu, Sha Yueliang’dan daha derin ve daha ağırbaşlı bir ifadesi vardı, Sima Ku’dan da daha ciddi duruyordu, onunla sadece Kuşçu Han eşit olabilirdi eğer arabacının giydiği üniformayı giyiyor ve şapkasını takıyor olsaydı.

Araba yavaş yavaş durdu, o yakışıklı beyaz at boynundaki pirinç çanın melodisine eşlik eder gibi ön bacaklarını yere vurdu. Arabacı arabanın perdesini açtı ve kim olduğunu tahmin etmeye çalıştığımız kişi arabadan indi. Bu bir kadındı. Üzerinde samur kürkünden mor bir manto ve boğazına sarılı kızıl bir tilki kürkü vardı. Onun büyük ablam Shangguan Laidi olmasını o kadar çok isterdim ki ama değildi işte. Bu hokka burunlu, mavi gözlü, altın sarısı saçları olan yabancı bir kadındı, yaşını soracak olursanız bunu sadece kendi ana babası bilebilirdi. Onun ardından arabadan mavi okul üniforması giymiş, üzerinde yünlü mavi paltosu olan, saçları kuzgun karası genç bir oğlan indi, her halinden, o yabancı kadının oğlu olduğunu anlayabilirdiniz. Ama dış görünüşü hiç de annesine benzemiyordu.

Yanımızda duran kalabalık sanki bir grup soyguncu gibi hemen kadının etrafını sarmak için hareketlendi ama daha kadının yanına varamadan üzerlerine bir çekingenlik çökünce hemen durdular. “Hanımefendi, sayın hanımefendi, kız torunumu alın ne olur.” “Hanımefendi, yüce hanımefendi, oğluma bakın hele, bir köpekten daha dayanıklıdır, elinden her iş gelir...” Kadınlar ve erkekler çekinerek kendi çocuklarını bu yabancı kadına satmaya çalışıyordu. Sadece annem olduğu yerde kalakalmıştı. Annem kadının üzerindeki samur kürkünden mor mantoya ve boğazına sarılı kızıl tilki kürküne takılmış, gözlerini dikmiş kadına bakıyordu, aklından Shangguan Laidi’yi geçirdiğine kalıbımı basarım, kucağında Shangguan Laidi’nin çocuğuyla duruyordu annem, kalbi hızla dönmeye başladı, gözleri buğulandı.

Asil yabancı kadın elinde tuttuğu mendille ağzını kapatarak insan pazarında bir tur attı, kadının üzerindeki ağır parfüm kokusu beni ve Sima’ların küçük piçi hapşırttı. Kör bir ihtiyarın önünde çömelip adamın kız torununu süzdü. İhtiyarın torunu, kadının boynundaki kızıl tilki kürkünden korktu, dedesinin arkasına gizlenip adamın bacaklarına sımsıkı yapıştı. Küçük kızın gözlerindeki korku zihnime iyice kazındı. Kör ihtiyar havayı koklayınca parfümünden asil kadının yaklaşmakta olduğunu sezdi. İhtiyar elini uzatıp, “Hanımefendi, hanımefendi, bu çocuğun hayatını kurtarın ne olur, benimle kalırsa açlıktan ölecek, hanımefendi, sizden tek kuruş istemiyorum...” dedi. Yabancı kadın ayağa kalktı, mavi okul üniformalı oğlana yabancı dilde bir şeyler mırıldandı, oğlan hemen ardından kör ihtiyara yüksek sesle, “Bu kızın nesi oluyorsun?” diye sordu. Kör ihtiyar, “Dedesiyim, bir işe yaramayan dedesiyim, kahrolasıca dedesiyim...” diye cevap verdi. Oğlan, “Anası babası nerede?” diye sorunca kör ihtiyar, “Öldüler, açlıktan öldüler, ölmesi gereken ölmüyor, ölmemesi gerekenler erkenden ölüyor, beyim, anlaştık mı, torunumu alacak mısınız, sizden tek kuruş bile istemiyorum, sizden tek isteğim bu çocuğun hayatını kurtarmanız, ne olur...” dedi. Oğlan arkasına dönüp yabancı kadınla kendi dilinde konuştu, kadın başını salladı, oğlan eğilip kızı kolundan çekmeye çalıştı ama eli tam kızın omzuna dokununca kız, oğlanı bileğinden ısırıverdi. Oğlan acı bir çığlık atıp kenara çekildi. Yabancı kadın abartılı bir tavırla omuzlarını silkti, ağzında bir sırıtışla kaşlarını kaldırdı, ağzındaki mendili oğlanın bileğine koydu.

İçimizde tarifsiz bir korku ya da sevinçle orada sanki neredeyse bir yıl bekledik, üzeri değerli mücevherlerle donanmış, ağır parfüm kokulu yabancı kadın, bileği yaralanmış genç oğlanla birlikte sonunda bizim önümüze geldi. Bu sırada hemen solumuzda yer alan kör ihtiyar elindeki bambu sopayla oğlanın bileğini ısıran torununu dövmeye çalışıyordu. Kızcağız alarma geçmiş bir halde dedesiyle saklambaç oynuyordu sanki, kör ihtiyarın bambu sopası her seferinde ya yere ya da duvara tosluyordu. “Seni lanet, sefil şey seni!” diye iç geçirdi kör ihtiyar. Açgözlülükle yabancı kadının parfüm kokusunu içime çektim, önce bir akasya kokusu aldım, daha derine inince akasya kokusunun içinde gül kokusu da aldım, bu gül kokusunun içindeyse hafif bir krizantem kokusu vardı. Beni en çok sarhoş eden de kadının memelerinin kokusuydu, bu kokunun içine az da olsa kuzu kokusu karışmıştı, hafiften iğrenmeme rağmen burun deliklerimi sonuna kadar açıp derin derin içine çektim bu kokuyu. Kadının mendili artık elinde olmadığından dolayı ağzı artık net olarak seçilebiliyordu, bu Shangguan Laidi’nin ağzı gibi geniş bir ağızdı, bu ağza Shangguan Zhaodi’nin kalın dudakları eşlik ediyordu. Dudaklarına parlak kırmızı bir ruj sürmüştü. Hokka gibi burnuyla bizim Shangguan kadınlarını anımsatıyordu ama bazı farklılıklar da yok değildi hani, Shangguan kadınlarının burunlarının ucu küçük sarmısak başlarına benzer, aptal ve sevimli görünürler ama bu yabancı kadının burnunun ucu azıcık da olsa kanca gibi bükümlüydü, bu da yüzüne yırtıcı etobur kuşlarınki gibi bir ifade veriyordu. Alnı dardı ve gözlerini ne zaman bir yere dikse alnında derin kırışıklıklar çıkıyordu. Herkesin pür dikkat bu yabancı kadını izlediğini biliyordum ama şunu söylemekten gurur duyarım, kimse onu benim kadar ayrıntılı gözlemleyememiştir, bundan kimse benim kadar kazançlı çıkmamıştır, onun üzerindeki kalın kürkün altından neredeyse anneminkilerle aynı büyüklükte olan memelerini gördüm, onların güzelliğinden açlığı ve soğuğu unutuverdim.

“Çocuklarınızı neden satmak istiyorsunuz?” diye sordu genç oğlan, mendille sarılı elini kaldırıp boyunlarına hasır halkalar geçirilmiş ablalarımı işaret ederek.

Annem onun sorduğu soruya cevap vermedi. Böyle aptal bir soru cevaplanmayı hak eder mi hiç? Oğlan, yabancı kadının yanına gidip bir şeyler geveledi. Yabancı kadın, annemin kucağında duran Shangguan Laidi’nin bebeğinin sarılı olduğu samur kürkünden mor mantoya dikkatle bakıyordu. Elini uzatıp kürkü okşarken bebeğin yüzündeki leoparı andıran tembel ve sinsi bakışlarla karşılaştı. Ardından hemen uzaklaştı oradan.

Annemin Shangguan Laidi’nin kızını o yabancı kadına vermesini dört gözle bekliyordum, biz de tek kuruş istemiyorduk, hatta Shangguan Laidi’nin sansar kürkünden mor mantosunu da kadına hediye edebilirdik. Bu bebekten tiksiniyordum, hiçbir mantıklı açıklaması olmadığı ve bunu hiç de hak etmediği halde gelmiş benim sütümü paylaşıyordu. 8. ablam bile benim sütüm üzerinde bir hak iddia etmediği halde, o neye dayanarak sütümden emmeye çalışıyordu acaba?! Shangguan Laidi’nin memeleri ne güne duruyordu, bir sorunu mu vardı?

İşte ben tam bunları düşünürken Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın kiremit çatılı evlerinden birinde Sha Yueliang, az önce Shangguan Laidi’nin memelerinden emdiği kanlı irini tükürüp ağzını suyla çalkaladı. Ardından, “Tamamdır, senin sütün iltihaplanmış,” dedi. Tüm yüzü gözyaşlarıyla ıslanan Shangguan Laidi, “Sha, ikimiz tazının kovaladığı tavşanlara döndük böyle, ne zaman düze çıkacağız?” diye sordu. Sha Yueliang sigarasından bir nefes alıp derin düşüncelere daldı, sıska yüzünde vahşi bir ifadeyle, “Anasını satayım, sütü olan her kadın anadır ama önce Japonlarla savaşmalıyız, gerisi olacağına varır,” dedi.

Yabancı kadın sırayla ablalarımın hepsini inceledi. Önce boyunlarında hasır halkalar olan 5. ve 6. ablama baktı, sonra halkası olmayan 4., 7. ve 8. ablalarıma baktı. Sima’ların küçük piçe bakmadılar bile ama bana karşı bir ilgileri var gibiydi. Avantajımın başımdaki yumuşak sarı saçlar olduğunu düşündüm. Ablalarımı inceleme şekilleri görülmeye değerdi. O genç oğlan, ablalarıma sırasıyla şöyle emirler verdi: Başını eğ. Eğil. Tekme at. Kollarını kaldır. Şimdi onları bir öne bir de arkaya salla. Ağzını aç, “Aaa,” de. Şimdi gül. Biraz yürü. Şimdi koş biraz. Ablalarım o genç oğlanın dediği her şeyi yaptı. Yabancı kadın ablalarımın her hareketini dikkatle izliyordu. Bazen başıyla onaylıyor, bazen de başını olmaz diye iki yana sallıyordu. En sonunda 7. ablamı işaret edip genç oğlana bir şeyler söyledi.

Genç oğlan anneme –parmağıyla yabancı kadını işaret ederek– o kadının Kontes Rostov olduğunu söyledi, çok hayırsever bir kadınmış, güzel bir Çinli kız yetiştirmek istiyormuş. Sizin kızlarınızdan birini seçti. Çok şanslı bir ailesiniz.

Annemin gözlerinden neredeyse gözyaşları fışkıracaktı. Shangguan Laidi’nin kızını 4. ablama verdi, kollarını açıp 7. ablamı bağrına bastı. “Qiudi, iyi kızım benim, başına talih kuşu kondu...” Annemin gözyaşları yavaş yavaş 7. ablamın yüzüne dökülüyordu. 7. ablam hıçkırarak, “Ana, ben onunla gitmek istemiyorum, çok tuhaf kokuyor...” dedi. Annem, “Aptal kızım, bu aldığın aslında çok güzel bir koku,” dedi.

Genç oğlan sabırsızca, “Tamam, koca baldız, şimdi fiyatta anlaşalım,” dedi.

“Beyim, kızımı bu... Bu hanımefendiye yetiştirmesi için vermek demek kızımın başına talih kuşunun konması demek, para mara istemiyorum... Sadece kızıma iyi baktın yeter...” dedi annem.

Genç oğlan, annemin dediklerini yabancı kadına tercüme etti. Kadın tuhaf bir aksanla Çince olarak, “Hayır olmaz, parayı alacaksınız,” dedi.

“Beyim, hanıma sorsanıza başka bir tane daha ister miymiş, hem kardeşler birbirine yoldaş olur,” dedi annem.

Genç oğlan, annemin dediklerini tercüme etti. Kontes Rostov denilen yabancı kadın başını sert bir şekilde salladı.

Genç oğlan, anneme birkaç tane pembe banknot verdi. Sonra atın yanında dikilen arabacıya el etti. Arabacı küçük adımlarla koşarak oğlanın yanına gelip ona doğru saygıyla eğildi.

Arabacı 7. ablamı alıp arabaya doğru götürdü. Bu sırada 7. ablam gerçekten ağlamaya başladı, kalem inceliğindeki zayıf kolunu bize doğru uzattı. Ablalarım hep birlikte ağlamaya başladılar, hatta Sima’ların zavallı küçük böceği bile sızlandı, ağzını açıp ciyakladı, bir süre ara verdi, ardından bir ciyaklama daha koyuverdi, sonra yine sustu. Arabacı, 7. ablamı arabanın içine soktu. O yabancı kadın da onun ardından arabaya bindi. Genç oğlan tam arabaya atlayacakken annem hemen yanına gitti, oğlanı kolundan çekiştirip telaşla, “Beyim, hanımefendi nerede oturuyor?” diye sordu. Oğlan, “Harbin,”25 dedi soğuk soğuk.

Resmî yola çıkan araba ağaçların ardında hemen gözden kayboldu. Ama 7. ablamın ağlayışını, atın çanından gelen ding dongları ve kontesin memelerinin kokusunu zihnimde sonsuza kadar canlı bir anı olarak taşıyacağım.

Elinde pembe banknotları tutan annem sanki kilden bir heykele dönüşmüştü, ben de kilden heykelin bir parçasına dönüştüm.

O gece dışarıda uyumadık, handa bir oda tuttuk. Annem 4. ablamı on tane susamlı kek almaya gönderdi. Ama 4. ablam susamlı kek yerine üzerinde dumanı tüten kırk tane haşlanmış çörek ve büyük bir parça haşlanmış domuz etiyle çıkageldi. Annem öfkeyle, “Dört numara, bu paraya kardeşini sattık biz!” dedi. 4. ablam ağlayarak, “Ana, kardeşlerim bir öğün de olsa doysun istedim, hem sen de doyacaksın sonunda,” dedi. Annem de ağlayarak, “Xiangdi, bu çöreklerle bu domuzu ben nasıl yiyeyim...” dedi. 4. ablam, “Eğer yemezsen Jintong açlıktan ölür,” dedi. 4. ablamın bu sözü istenilen etkiyi gösterdi, annem gözyaşları içinde çörekten de domuz etinden de yedi, böylece beni ve Shangguan Laidi’yle Sha Yueliang’ın kızlarını emzirecek sütü üretecekti.

Annem hastalandı.

Vücudu sanki az önce su verilmek üzere kaba konmuş bir çelik parçası gibi yanıyor ve aynı nahoş kokuyu taşıyordu. Annemin etrafına toplanıp küçük gözlerimizi koca koca açarak ona baktık. Annemin gözleri kapalıydı, dudakları şeffaf köpüklerle kaplıydı, ağzından birçok korkunç sözcük döküldü. Bir an yüksek sesle çığırıyor, hemen ardından kısık sesle sayıklıyordu; bir an neşeli bir tonda konuşuyor, hemen ardından hüzünlü bir tona geçiyordu. Tanrı, Kutsal Bakire, melek, şeytan, Shangguan Shouxi, Papaz Malory, 3. Fan, 4. Yu, Büyük Hala, 2. Dayı, dede, nine... Çinli hayaletler ve yabancı tanrılar, hayatta olanlar ve ölüp gitmişler, bizim bildiğimiz hikâyeler ve bizim bilmediğimiz hikâyeler, hepsi birden annemin ağzından dur durak bilmeden dökülüyor, gözlerimizin önünde salınıyor, yorumlanıyor, sahneleniyor ve değişime uğruyordu... Annemin ateşler içinde sayıkladıklarını anlamak evreni anlamakla eşdeğerdi, annemin sayıkladıklarını kayıt altına almak Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nın tüm tarihini kayıt altına almak demekti.

Sarkmış yüzünün her yeri benlerle kaplı olan hancı annemin çığlıklarından hayrete düşmüş bir halde düşkün vücudunu sürükleyerek telaşla odamıza girdi. Adam elini annemin alnına koyar koymaz geri çekip yine telaşla, “Çabuk doktor çağırın, anneniz ölmek üzere!” dedi. Bizlere şöyle bir baktıktan sonra 4. ablama dönüp, “En büyük sen misin?” diye sordu. 4. ablam başıyla onayladı. “Neden doktor çağırmıyorsun? Kızım, neden konuşmuyorsun?” diye sordu hancı. 4. ablam hemen ağlamaya başladı. Hancının önünde diz çöküp, “Amca, ne olur kurtar anamı,” diye yalvardı. Hancı, “Kızım, daha kaç paranız kaldı?” diye sordu. 4. ablam annemin üzerinde kalan banknotları çıkardı, parayı hancıya uzatırken, “Amca, bu paraya 7. kız kardeşimi sattık,” dedi.

Hancı parayı alırken, “Kızım, benimle gel, seni doktorun yanına götüreceğim,” dedi.

7. ablamı satıp kazandığımız pembe banknotlar ortadan kaybolunca annemin gözleri açıldı.

“Anamın gözleri açıldı, anamın gözleri açıldı!” diye sevinç gözyaşları içinde hep birlikte bağrıştık. Annem elini kaldırıp hepimizi teker teker okşadı. “Ana... ana... ana... ana... ana...” diye bağrıştık yine. “Nine, nine,” diye kekeledi Sima’ların zavallı küçük böceği. “Kıza ne oldu, nereye gitti...” diye kolunu uzattı annem. 4. ablam sansar kürkünden mor bir mantonun içine kundaklanmış bebeği alıp anneme uzattı. Annem bebeği kucağına alırken gözlerini kapattı, gözlerinden iki damla yaş süzüldü.

Odadan gelen sesleri duyan hancı içeri girdi, üzgün ve ağlamaklı bir sesle 4. ablama, “Kızım, ben taş kalpli bir kurt değilim ama evde beslenecek boğaz çok, bu geçmiş birkaç haftalık oda parası, sonra yemek var, bir de mum ve yağ parası...” dedi.

4. ablam, “Amca, bizim aileye büyük yardımın dokundu, sana borçlandık, bir gün bunu sana ödeyeceğim ama ne olur bizi şimdi kapı önüne koyma, anam daha iyileşmedi...” dedi.

18 Şubat 1941 sabahı, Shangguan Xiangdi, hastalıktan daha yeni çıkmış olan anneme bir tomar banknot uzatıp, “Ana, hancıya olan borcumuzu kapattım, bu da geri kalan para...” dedi.

Annem şaşkınlıkla, “Xiangdi, bu parayı nereden buldun?” diye sordu.

4. ablam hüzünlü bir gülümsemeyle, “Ana, kardeşlerimi eve götür, artık burası bizim evimiz değil...” dedi.

Yüzü küle dönen annem, 4. ablamın elini tutup, “Xiangdi, söyle anana...” dedi.

4. ablam, “Ana, kendimi sattım... İyi fiyat biçtiler, hancı da pazarlıkta bana yardım etti...” dedi.

Genelevin patroniçesi sanki bir hayvanı muayene ediyormuş gibi 4. ablamı inceledikten sonra, “Çok sıska,” dedi. Hancı, “Patron, bir çuval pirinci yiyince hemen şişmanlar!” dedi. Patroniçe iki parmağını göstererek, “İki yüz yuan26, iyi günüme denk geldiniz, elim açık bugün!” dedi. Hancı, “Patron, bu kızcağızın anası hasta, bir sürü de kız kardeşi var, fiyatı biraz daha arttırsan ya...” dedi. Patroniçe, “Ah, bugünlerde hayır işlemek de iyice zorlaştı!” dedi. Hancı biraz daha yalvardı. 4. ablam yere diz çöktü. Patroniçe, “Tamam be, benim kalbim yumuşaktır. Yirmi yuan daha veriyorum, bu vereceğim en yüksek fiyat!” dedi.

Haberi duyan annem taş kesildi, vücudu iki yana sarsılarak yavaş yavaş yere devrildi.

Bu sırada kapının dışından bir kadının yüksek sesle, “Kızım, gel hadi, burada seni bekleyecek kadar zamanım yok!” diye yırtındı.

4. ablam yere diz çöküp anneme secde etti. Ardından ayağa kalktı, 5. ablamın saçlarını okşadı, 6. ablamın yanağına hafifçe vurdu, 8. ablamın kulağını çekti, benim yanağıma da hızlı bir öpücük kondurdu. Sonra beni omuzlarımdan tutup tüm gücüyle sarstı, yüzündeki duygusal ifadeyle kar fırtınası içindeki bir erik çiçeğini andırıyordu.

“Ah, Jintong ah, altın kardeşim benim,” dedi, “çabuk büyü ve iyice geliş, Shangguan ailesi artık senin eline bakıyor!” Konuşması bittikten sonra bakışlarını son bir kez odanın içinde gezdirince boğazından hıçkırıklar yükselmeye başladı. Sanki dışarı koşturup kusacakmış gibi eliyle ağzını kapattı, ardından hızla gözden kayboldu.

7

Eve döndüğümüzde Shangguan Lingdi ve Shangguan Lü’nün cesetleriyle karşılaşacağımızı düşünüyorduk ama gözlerimizin önündeki sahneyle düşündüğümüzün arasında dağlar kadar fark vardı. Avlunun her yerine bir şamata hâkimdi, saçları daha yeni sıfıra vurulmuş iki adam sırtlarını evin duvarına vermiş, başları eğik ve ciddi bir şekilde söküklerini dikiyordu. Sökük dikmede çok ustaydılar. Sökük diken adamların hemen yanında oturan iki kişi daha vardı, onların başları da ışıl ışıl parlıyordu, aynı ciddi ifade onlarda da vardı, ellerindeki kuzgun karası tüfekleri temizlemekle meşguldüler. Çınar ağacının altında iki adam daha vardı, biri elindeki pırıl pırıl parlayan süngüyle ayakta dikiliyordu, diğeri bir tabureye oturmuştu, başı eğikti, boynunda beyaz bir bez parçası sarılıydı, ıslak saçlarında pıt pıt diye patlayan sabun köpükleri vardı. Ayakta dikilen adam dizlerini kırıp elinde tuttuğu süngüyü birkaç kez pantolonuna sürterek temizledi, sonra boşta kalan eliyle ıslak saçı köpükler içinde olan adamın başını tuttu, süngüyü yukarı kaldırdı, bir süre sanki doğru noktayı arıyormuş gibi elinde süngüyle bekledi. Süngüyü üzerinde pıtlayan sabun köpüğünden baloncuklar olan başın tam ortasına koydu, kıçını havaya kaldırdı, elini aşağı kaydırınca süngü adamın ensesine kadar indi, bu minvalde adamın başını bir güzel kazıyıp geriye ışıl ışıl parlayan yeşil beyaz bir kafa derisi bıraktı. Bizim fıstıkları depoladığımız yerde duran bir adam daha vardı, elinde uzun saplı bir balta tutuyordu, bacaklarını iyice aralamıştı, önündeki yaşlı bir karaağacı kesiyordu. Adamın arkasında bir yığın kesilmiş odun vardı. Baltayı iki eliyle havaya kaldırdı, bir an durdu, baltanın keskin yüzeyi gün ışığında parladı, hemen ardından baltayı hızla yere doğru savurdu. Adam baltayı savururken şöyle bir homurdandı, balta göz açıp kapamadan karaağacın dalları arasında kayboldu. Ardından bir ayağıyla dalların üzerine basıp baltayı, iki eliyle sağa sola savurup ağaçtan kurtarmaya çalıştı. Sonra iki adım geri çekildi, eski pozisyonunu aldı, avuçlarına tükürüp baltayı tekrar havaya kaldırdı, karaağaç parçaları keskin bir sesle parçalandı, bir dal parçası havalandı, sanki bir havan topu parçasıymış gibi süzülüp Shangguan Pandi’nin göğsüne çarptı. 5. ablam avazı çıktığı kadar bağırdı. Söküklerini diken adamlar ile tüfeğini temizleyen adam, başlarını kaldırıp etrafa bakındı. Saçları kazınan adam da neler olduğunu görmek için başını yukarıya kaldırdı ama elindeki süngüyle onu tıraş eden adam hemen onun başını aşağıya eğdi. “Kıpırdama!” dedi. Odun kesen adam, “Yemek isteyen birkaç dilenci gelmiş,” diye açıklamada bulundu diğerlerine, ardından, “İhtiyar Zhang, İhtiyar Zhang, dilenciler geldi,” diye seslendi. Beyaz önlüklü, gri şapkalı, tüm yüzü kırış kırış bir adam belini iyice eğmiş bir halde koşarak bizim evin salonundan dışarı çıktı. Yenlerini iyice yukarıya kıvırmıştı, kolları una bulanmıştı, dost canlısı bir sesle, “Koca baldız, başka kapıyı deneyin, biz askeriz, erzakımız sınırlı, size verebileceğimiz bir şeyimiz yok,” dedi.

“Burası benim evim!” dedi annem soğuk bir sesle.

Avludakiler bir an şaşkınlık içinde kalakaldı. O kafası sabunlu olan adam birden ayağa fırlayıp yenleriyle yüzüne akmış olan kirli suyu sildi, bize doğru, vah vah, diye garip çığlıklar attı. Bu adam Sun ailesinin dilsiz torunlarının en büyüğüydü.

Dilsiz bize doğru koşturdu, ağzından tuhaf sesler çıkardı, bir yandan da eliyle çeşitli jestler yaparak bize anlamını hiç çıkaramadığımız şeyler anlatıyordu. Şaşkınlık içinde onun kaba hatları olan yüzüne baktık, aklımızda yavaş yavaş bir düşünce filizlenmeye başladı. Dilsiz, toprak sarısı gözlerini kırpıştırdı, sarkık çenesi seğirdi. Doğu kanadındaki odaya gidip elinde kırık bir seramik kâse ve kuş resmiyle geri döndü, elindekileri yüzümüze doğru salladı. Elinde süngü olan adam yanımıza gelip Dilsiz’in omzuna vurarak, “Dilsiz Sun, bu insanları tanıyor musun?” diye sordu.

Dilsiz elindeki kâseyi yere bıraktı, yerden bir çıra alıp çömeldi, yere büyük harflerle çarpık çurpuk bir yazı yazdı: “O BENİM KAYINVALİDEM.”

“Demek evin hanımı geri döndü,” dedi berber sıcak bir tavırla, “biz Demiryolu İmha Taburu’nun 5. Birliği’yiz, ben, birlik komutanıyım, soyadım Wang, dinlenmek için buraya geldik, evinizi işgal ettiğimiz için çok üzgünüm, özür dileriz. Siyasi komiserimiz27 damadınıza yeni bir isim verdi, Dilsiz Sun, kendisi çok iyi bir savaşçı, savaşta kahramanca ölmekten korkmayan bir adam, ondan öğreneceğimiz çok şey var. Hanımefendi, evinizden hemen çıkıyoruz, İhtiyar Lü, Küçük Du, Büyük Öküz Zhang, Dilsiz Sun, 7. Qin, evin hanımı için eşyalarınızı kang’dan toplayın hemen,” dedi.

Askerler ellerindeki işi bırakıp hemen eve daldılar. Birkaç dakika sonra dürülmüş şilteleri, bağlanmış yorganları, dizlerinde tozlukları, ayaklarında tabanları pamuklu bez ayakkabıları, omuzlarına astıkları tüfekleri ve boyunlarında el bombalarıyla avluda hazır ola geçtiler. Birlik komutanı, anneme, “Hanımefendi, artık içeri geçebilirsiniz. Diğerleri ben komiserimize rapor verene kadar avluda bekleyecek,” dedi. Askerler, hatta şimdi Dilsiz Sun diye çağrılan koca dilsiz bile avluda düzgünce sıra olmuş, çam ağaçları gibi dikiliyordu.

Birlik komutanı elinde tüfeğiyle koşarak uzaklaştı. Biz de eve girdik. Ocağın üzerinde saz ve bambu kamışından yapılmış iki tane buharda yemek pişirmeye yarayan kap vardı, sopanın içinde gürül gürül çıra yanıyordu, ocaktaki su fokurduyordu, kapların deliklerinden buharlar yükseliyordu. Buharda pişmiş çörek kokusu aldık. O yaşlı aşçı, özür dilermiş gibi anneme doğru başını salladı. Çok kibar bir adamdı. Sobaya biraz daha çıra attı. “Sizin rızanız olmadan ocağınızda değişiklikler yaptığım için özür dilerim,” dedi, ardından ocağın altındaki derin oluğu işaret ederek, “bu oluk on körükten daha verimli,” diye ekledi. Alevler öyle kükrüyordu ki insan kabın altı eriyecekmiş diye korkuyordu. Yanakları kırmızı kırmızı parlayan Shangguan Lingdi kapının eşiğinde oturuyordu, gözlerini kısıp dikkatle kapların deliklerinden çıkan buharları izliyordu. Havada kıvrıla kıvrıla süzülen buharlar birden değişik şekiller alıp gittikçe daha da güzelleşiyordu.

“Lingdi!” diye seslenerek 3. ablamı şöyle bir yokladı annem.

“Abla, 3. abla,” diye seslendiler 5. ve 6. ablalarım.

Shangguan Lingdi bize sanki yabancılarmışız ya da sanki buradan hiç ayrılmamış gibi kayıtsız bir bakış attı.

Annemle birlikte az önce toplanmış odalara baktık, hepsi çok düzenliydi, annem içinde otursa mı yoksa ayakta dikilse mi bilemediği bir huzursuzlukla etrafta dolandı, sonra avluya geri döndü.

Askerlerle birlikte sıraya girmiş olan Dilsiz bize komik bir surat yaptı. Sima’ların küçük, henüz korku nedir bilmiyordu, korkusuzca askerlerin arasına karışıp dizlerine sıkı sıkı bağladıkları tozluklara ellemeye başladı.

Birlik komutanı yanında orta yaşlı ve gözlüklü bir adamla birlikte avluya girdi. Anneme, “Hanımefendi, bu bey bizim Komiser Jiang,” dedi.

Komiser Jiang’ın ak pak bir yüzü vardı, ne bıyığı ne de sakalı olan, orta yaşlı bir adamdı. Belinde geniş deri bir kemer vardı. Göğüs cebinden altın bir kalem sarkıyordu. Bizi başıyla kibar bir biçimde selamlayıp kemerinin arkasında asılı olan deri çantasının içinden rengârenk bir şeyler çıkardı. “Küçük dostlar, biraz şeker yiyin,” dedi. Elindeki şekerleri bize paylaştırdı, annemin kucağındaki sansar kürkünden mor mantonun içinde kundaklanmış olan kızın payına bile iki şeker düştü, onun şekerlerini annem kabul etti. Şekerin tadına ilk kez bakıyordum. Komiser, “Hanımefendi, umarım bu birliğin sizin evin doğu ve batı odalarında konaklamasına izin verirsiniz,” dedi.

Annem hissiz bir tavırla başını salladı.

Komiser yenini sıyırıp kol saatine baktı, ardından yüksek sesle, “Zhang, çörekler pişti mi?” diye sordu.

Zhang, koşarak dışarı gelip, “Olmak üzere,” dedi.

Komiser, “Çocukların yemek işini sen ayarlarsın, önce onlar yesinler, ben kâtibe askerlerin istihkakları yeniden ayarlamasını söylerim,” dedi.

Zhang sorun olmadığını söyledi.

Komiser, anneme, “Hanımefendi, tabur komutanı sizi görmek ister, benimle gelin lütfen,” dedi.

Annem tam kucağındaki bebeği 5. ablama vermek üzereyken, komiser elini uzatıp, “Hayır, o da gelebilir,” dedi.

Komiserin ardı sıra yürüyorduk –aslında komiserin ardı sıra yürüyen annemdi, ben annemin sırtındaydım, bebek de annemin kucağındaydı– hutong’dan çıktık, sokağı geçtik, Mutluluk Malikânesi’nin avlu girişine vardık. Kapıda ellerinde tüfek olan iki asker nöbet tutuyordu, bizi gördüklerinde topuklarını birbirine vurdular, sol ellerindeki tüfekleri dikleştirip sağ elleriyle pırıl pırıl parlayan süngülerini tutarak bize resmî bir selam çaktılar. Büyük bir salona girene kadar birbiri ardına pek çok koridordan geçtik. Salonda üzerinde buharda pişmiş yiyeceklerin olduğu dikdörtgen şeklinde mor bir masa bulunuyordu. Masanın üzerindeki kaplardan birinde sülün, diğerinde yaban tavşanı vardı. Bir sepet de buharda pişmiş çörek vardı, çörekler öyle beyazdı ki maviye kaçıyordu. Sakallı bir adam bizi gülerek karşıladı. “Hoş geldiniz, hoş geldiniz,” dedi.

Komiser, “Hanımefendi, bu bizim tabur komutanı, Komutan Lu’dur,” diye adamı tanıttı.

“Duyduğuma göre hanımefendinin de soyadı Lu’ymuş. Beş yüz yıl önce akraba olmalıyız öyleyse,” dedi Komutan Lu.

“Komutanım, suçumuz nedir?” diye sordu annem.

Komutan Lu önce bir duraksadı, ardından içten bir kahkaha attı, kahkahası geçince, “Hanımefendi bizi yanlış anladı. Sadece sizi davet ettim, bundan başka bir anlam çıkarmayın. On yıl önce ben ve damadınız Sha Yueliang çok yakın arkadaştık, sizin daha yeni döndüğünüzü duyunca sizi ayağınızın tozuyla içki içmeye ve yemek yemeye davet ettim,” dedi.

“O, benim damadım değil,” dedi annem.

“Hanımefendi, gerçeği gizlemenin bir anlamı yok, kucağınızdaki çocuk Sha Yueliang’ın kızı değil mi?” dedi Komiser.

“Bu, benim kızım,” dedi annem.

“Önce yemek yiyelim, önce yemek yiyelim, çok acıkmış olmalısınız,” dedi Komutan Lu.

“Komutan Lu, biz gidelim,” dedi annem.

“Hanımefendi öyle hemen gitmeyin, Sha Yueliang bana bir mektup yazıp kızına bakmamı söyledi, sizin durumunuzun da epey kötü olduğunu söyledi,” dedi Komutan Lu, ardından, “Tang!” diye seslendi.

Çok güzel bir kadın asker içeriye koşar adım giriverdi.

“Bebeği hanımın kucağından al da oturup rahat rahat yemek yiyebilsin,” dedi Komutan Lu.

Kadın asker, annemin yanına gidip yüzünde hafif bir tebessümle kollarını açtı.

Annem ısrarcı bir tonla, “Bu, Sha Yueliang’ın kızı değil, benim kızım,” dedi.

Yine bir sürü koridordan geçip sokağa çıktık, hutong’ dan eve vardık.

Sonraki günlerde o Tang denilen güzel kadın asker, bizim eve durmadan yiyecek ve giyecek taşıdı. Yiyeceklerin arasında teneke kutular içine konmuş kedi, köpek, kaplan gibi hayvan şekilleri olan küçük bisküviler, cam şişelere konmuş beyaz mı beyaz süttozları ve toprak kaplara konmuş şeffaf mı şeffaf ballar vardı. Giyeceklerin içindeyse ipek, saten ve pamuktan yapılmış, üzeri işlemeli ceket ve pantolonlar vardı, bir de iki yanından tavşankulakları sarkan bir şapka. “Bunları,” dedi kadın asker, “bunların hepsini Komutan Lu ve Komiser Jiang ona gönderdi,” parmağıyla annemin kucağındaki kızı işaret ederek, ardından beni işaret ederek, “tabii ki kardeşi de yiyebilir,” diye ekledi.

Annem, yüzünden sıcaklık akan, elma yanaklı, kayısı gözlü kadın asker Tang’a ilgisizce baktı. Annem, “Bunları al da geri götür, Tang kızım, fakir bir ailenin çocuğu böyle hediyeler kabul edemez,” dedi. Annem, meme uçlarından birini benim, diğerini Sha Yueliang’ın kızının ağzına sokuverdi. Kız halinden memnun bir tavırla meme emiyordu, bense öfkeyle emiyordum. Eliyle başıma dokununca onun kıçını tekmeledim, hemen hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. Sonra 8. ablam Shangguan Yünü’nün ay ve güneşin bile duymak isteyeceği, hafif ve yumuşak hıçkırıklarını da duydum.

Tang, Komiser Jiang’ın bebeğe bir isim verdiğini söyledi, komiser okumuş yazmış bir adammış, Chaoyang Üniversitesi’nden mezunmuş, kaligrafi bilir, resim yaparmış ve İngilizcesi çok akıcıymış. Sha Zaohua28, bu ismi nasıl buldunuz? Hanımefendi, o kadar da şüpheci olmayın, Komutan Lu iyi kalpli bir adamdır. Eğer bu bebeği almak isteseydik, onu elinizden tereyağından kıl çeker gibi almaz mıydık? Tang, göğsünden cam bir şişe çıkardı, şişenin üzerinde sarı plastikten bir meme ucu vardı. Bir kâsenin içine biraz bal ve süttozu –birden Shangguan Xiangdi’yi alıp götüren o yabancı kadının bedeninden gelen kokuyu aldım, bu süttozunun yabancı kadının sütünün tozu olduğunu biliyordum artık– koydu, üzerine sıcak su ekleyip iyice karıştırdı, sonra karışımı şişeye doldururken, “Hanımefendi, kızı ve oğlunuzu aynı anda emzirmeyin, böyle giderse yakın zamanda kurur kalırsınız, izin verin de kızı ben besleyeyim,” dedi. Bunu der demez, Sha Zaohua’yı kucağına aldı. Sha Zaohua’nın ağzı, annemin meme ucunu Kuşçu Han’ın sapan lastiğini çektiği gibi uzattı, sonunda bıraktı, serbest kalan meme ucu üzerine işenmiş bir sülük gibi ufalarak toplandı, yeniden eski haline dönmesi çok zaman aldı. Memelerin bu hali içimi acıttı, içimde memelere yaptığı için Sha Zaohua’ya karşı bir nefret büyüdü. Ama bu nefret edilesi küçük cadı sanki hiç umurunda değilmiş gibi Tang denen genç kızın kucağında sahte bir memeden sahte bir sütü deli gibi içmekle meşguldü. O tatlı sıvıdan içtiği için onu hiç de kıskanmadım. Annemin memeleri sonunda bir kez daha tamamıyla bana aitti artık, uzun süredir hiç bu kadar kesintisiz ve huzurlu bir uykuya dalmamıştım, rüyamda ağzımı gördüm, ağzım benim sarhoşluğumu ve mutluluğumu emiyordu, rüyam hoş kokulu sütle doluydu!

O günden sonra Tang denen kıza bir gönül borcum olduğunu hissettim. Onun o kalın ve gri renkli askerî üniformasının altından kabaran memelerini çok güzel ve çok sevimli bulmaya başladım. Memeleri biraz sarkık gibi görünse de şekilleri bir numaraydı. Sha Zaohua’yı besledikten sonra şişeyi bir yere koydu, samur kürkünden mor mantoyu açınca Sha Zaohua’nın tilki sidiği gibi kokan üzerine sinmiş kendi çiş kokusunu aldım. Sha Zaohua’nın derisinin süt beyazı olduğunu gördüm. Yüzü kömür karası olan birinin böylesine beyaz bir deriye sahip olabileceğini hiç düşünmemiştim. Tang, Sha Zaohua’ ya pamuklu saten bir giysi giydirip başına da tavşan derisi şapkayı takarak onu çok güzel bir bebeğe dönüştürdü. O sansar kürkünden mor mantoyu bir kenara attı, Sha Zaohua’yı kollarına alıp havaya fırlattı, ardından havada yakaladı. Sha Zaohua kıkır kıkır güldü.

Annem gergin bir şekilde öne atılıp Sha Zaohua’yı tekrar kucağına almaya gitti. Tang, Sha Zaohua’yı anneme verirken, “Hanımefendi, Komutan Sha, onu gördüğünde çok mutlu olacak,” dedi.

“Komutan Sha mı?” diye sordu şaşkınlık içinde annem asker kıza.

“Hanımefendi, yoksa bilmiyor muydunuz? Damadınız artık Bohai bölgesinin garnizon komutanı, üç yüzden fazla adamı ve bir tane de Amerikan cipi var,” dedi.

Sha Yueliang elindeki mektubu paramparça edip öfkeyle, “Lu Dapao, Dört Göz Jiang, bunu ancak rüyanızda görürsünüz!” dedi.

Demiryolu İmha Taburu’nun habercisi, “Komutan Sha, sizin sevgili kızınıza bizler ancak âşık olabiliriz!” dedi makul bir ifadeyle.

“Rehin almakmış, bu ne beceri!” dedi Sha Yueliang. “Gidip Lu ve Jiang’a Bohai’ye saldırmalarını söyle sıkıysa!”

Haberci, “Komutan Sha, geçmiş zaferlerinizi unutmayın!” dedi.

Sha Yueliang, “Ben Japonlarla savaşırsam savaşırım, teslim olacaksam da olurum, bundan kime ne? Lütfen bir daha bu konuyu açıp beni suçlamaya kalkışma, yoksa bir sonrakine bu kadar nazik olmam!” dedi.

Tang, kırmızı plastik bir tarak çıkarıp 5. ve 6. ablalarımın saçlarını taradı. Tang, 6. ablamın saçlarını tararken 5. ablam hastalıklı bir şekilde onu izliyordu. 5. ablamın bakışları bir tarak gibi Tang’ın vücudunu baştan aşağıya, aşağıdan yukarıya taradı. Tang, 5. ablamın saçlarını tararken 5. ablam korkudan donup kaldı, yüzündeki ve boynundaki derilerin tüyleri ürperdi, gözenekleri pirinç büyüklüğüne erişti. Tang, ablalarımın saçlarını taradıktan sonra gitti. 5. ablam anneme, “Ana, ben asker olmak istiyorum,” dedi.

İki gün sonra Shangguan Pandi, üzerine gri bir askerî üniforma giydi. En önemli görevi Tang’la birlikte Sha Zaohua’nın altını değiştirmek ve onu biberonla beslemekti.

Hayatımızın en iyi dönemine girmiştik, her şey tıpkı o zamanlar meşhur olan bir şarkının söylediği gibiydi:

Küçük kız, küçük kız, tasalanmana lüzum yok,

Gencini bulamıyorsan, bir de yaşlısına bak.

Eğer yoldaşlarının peşinden gelirsen,

Lahana ve haşlanmış domuz etidir seni bekleyen,

Ve bir kap çörek hâlâ dumanı tüten...

Lahana ve haşlanmış domuz etini çok görmesek de arada yiyorduk, bu çörekler için de geçerliydi ama turp ve tuzlanmış balık her daim soframızdaydı, bir de kocaman, somun somun mısır ekmeği.

“Kuraklık sarmısağı, açlık da askeri öldürmez,” dedi annem içini içli içli çekerek, “askerler birden velinimetimiz oldu, bunun olacağını daha önceden bilseydim, çocuklarımı satmama gerek kalmazdı. Xiangdi, Qiudi, zavallı yavrularım benim...”

Bu kısacık sürede annemin sütünün kalitesi hiç olmadığı kadar yükseldi, Shangguan Jintong sonunda annesinin pamuklarla döşenmiş kesesinden dışarı fırladı, artık yürüyordum, yirmi adım, elli adım, yüz adım derken sonunda emeklemeye paydos. Şu beceriksiz dilim de canlanmıştı, artık akıcı bir şekilde küfredebiliyordum. Sun’ların koca dilsiz benim kuşumu çimdiklediğinde ona öfkeyle sövdüm: “Ananı sikeyim!”

6. ablam okuma yazma kursuna başladı, orada şarkı söylemeyi öğretiyorlardı, şöyle şakırdı:

On sekizinci ablam yazıldı askere,

Orduya katılmak gerçekten şahane,

Uzun atkuyruğunu şak diye kesti,

Saçları artık “kısa, küt ve perçemli”ydi.29

Şimdi yol başında nöbette,

Kaçamaz elinden hiç kimse.

Okuma yazma kursu kilisede veriliyordu. Karakaçan Birliği’nin bıraktığı eşek dışkıları dışarı süpürülmüştü. Kilisenin kırılmış oturma sıraları elden geçirilip yeniden eski yerlerine konmuştu. Kanatlı melekler ortadan kaybolmuştu, belki de uçup gitmişlerdi. Hünnap ağacından yapılmış İsa da ortalıkta görünmüyordu, belki cennete yükselmişti, belki de biri çalıp yakacak odun yapmıştı. Duvarda bir karatahta asılıydı, karatahtanın üzerinde büyük beyaz Çince karakterler yazılıydı. Bir peri kızından daha güzel olan Tang, eline bir sopa almış, karatahtanın üzerine tak tak diye vurup yazıları gösteriyordu.

Japonlara Diren, Japonlara Diren. Çocuğunu emziren ya da ayakkabı tabanı diken kadınlar bir yandan da yoldaş Tang’ın dediklerini tekrar ediyordu: Japonlara diren –Japonlara diren– arada da kenevirden yapılmış iplerin hışırtısı duyuluyordu.

Kadınların arasına düşmüştüm işte, etrafımda envai çeşit meme vardı. 5. ablam kürsüye çıkıp kürsünün aşağısında kalan kadınlara şöyle seslendi: Halk bir sudur ama asker kardeşlerimiz suyun içinde yüzen balıklardır, doğru mu değil mi? Doğru. Balık en çok neden korkar? Balık neden korkar? Balık oltadan korkar mı? Balık balıkçıdan korkar mı? Balık suyılanından korkar mı? Balık en çok ağdan korkar! Evet, doğru, balık en çok ağdan korkar! Başınızın arkasında ne var? Topuz.Topuzun üzerindeki ne? Ağ. Birden neyden bahsedildiğini anlayan kadınların yüzleri bir kızardı, bir solgunlaştı, birbirlerine fısıldamaya başladılar, kuş gibi ciyakladılar. Kesin topuzlarınızı, çıkarın başınızdan ağlarınızı, Komutan Lu ve Komiser Jiang’ı koruyun, onların önderliğindeki Demiryolu İmha Taburu’nu koruyun. Saçını ilk kim kesmek ister? Shangguan Pandi eline büyük bir makas alıp ince ve narin parmaklarıyla makası açtı, açılan makas aç bir timsaha dönüştü. Tang, “Düşünün bir, onca acıya katlanmış ninelerinizi, analarınızı, teyze ve halalarınızı, kız kardeşlerinizi düşünün bir, biz kadınlar üç bin yıl boyunca hep baskı altında yaşadık, şimdi omurgamızı düzeltmenin zamanıdır, Hu Qinlian, anlat bize, o alkolik kocan Yarım Şişe Nie hâlâ seni dövüyor mu?” dedi. Yüzü toprak sarısına dönen Hu Qinlian denen genç kadın kucağında çocuğuyla ayağa kalkıp kürsünün üzerinde duran cesur ve kahraman kadın askerlere, Tang ve Shangguan’a baktı, sonra başını eğip, “Hayır, dövmüyor,” dedi. Asker Tang ellerini çırpıp, “Duydunuz mu kadınlar, Yarım Şişe Nie bile karısına el kaldırmaya cesaret edemiyor. Bizim kurduğumuz Kadınların Kurtuluşu Derneği, kadınlar için bir yuvadır, sizler için yapılmıştır, kadınlara yapılan yanlışları düzeltmek için kurduk bu derneği. Kadınlar, şimdi yaşadığımız eşit ve mutlu yaşam, nereden geliyor? Öyle kendi kendine gökten mi düştü? Yoksa yerden mantar gibi mi bitti? Hayır, hayır, hiç de değil. Bunun sadece tek bir gerçek nedeni var, o da Demiryolu İmha Taburu’nun buraya gelmesidir, burada Dalan şehrinde, Gaomi Kuzeydoğu Bucağı’nda düşman hatlarının arkasında kaya gibi sağlam, çelik gibi sert bir üs kurduk. Bizler kendine güvenen, sıkı çalışıp basit yaşayan insanlarız, buraya insanların yaşamını, özellikle kadınların yaşamını iyileştirmek için geldik. Bizim feodalizm ve batıl inançlarla işimiz olmaz, tüm ağlarımızdan onları parçalayarak kurtulmalıyız, bunu sadece Demiryolu İmha Taburu için yapmayacağız, bunu en çok kendimiz için istiyoruz! Kadınlar, kesin topuzlarınızı, çıkarın başınızdan ağlarınızı, hepimiz saçlarımızı küt kesip perçem bırakıyoruz!” dedi.

“Ana, ilk kestiren sen ol,” dedi Shangguan Pandi elinde makasla anneme doğru gelirken.

“Evet, Shangguan’ların reisi saçını ilk kestiren olmalı,” dedi kadınlar hep bir ağızdan, “ardından biz de kestireceğiz.”

“Ana, ilk kestiren sen olacaksın,” dedi 5. ablam, “kızın seninle gurur duyuyor!”

Annemin yüzü kızardı, başını öne doğru uzatıp, “Kes hadi, Pandi, Demiryolu İmha Taburu’nun yararına olacaksa değil topuzu, iki parmağımı bile kestiririm gözümü kırpmadan!” dedi.

İlk alkış asker Tang’dan geldi. Ardından tüm kadınlar alkışlamaya başladı.

5. ablam annemin saçını açtı, annemin kıvrımlı kara saçları boynundan aşağı süzüldü. Annemin yüzündeki ifade duvarın üzerindeki neredeyse çırılçıplak olan Meryem denilen Kutsal Ana’nın yüzündeki ifadenin tıpatıp aynısıydı. Ciddi, üzgün, dingin, uysal ama her an kendini feda etmeye hazır bir ifade. Benim vaftiz edildiğim bu kilisenin içi hâlâ leş gibi eşek boku kokuyordu, Papaz Malory’nin beni ve 8. ablamı vaftiz ederkenki hali o ahşap su teknesinin içinden çıkıp gözlerimin önünde süzülüverdi. “Pandi, kes hadi, niye tereddüt ediyorsun?” dedi annem. Shangguan Pandi’nin elinde tuttuğu büyük makas sonunda ağzını açıp annemin saçlarını şak şak şak diye ısırıverdi. Annem başını kaldırdığında saçları küt kesimli ve perçemli bir kadına dönüşmüştü bile. Annemin yeni saçları kulak memelerini ancak kapatıyordu, o güzel ince boynu açığa çıkmıştı. Topuzunun verdiği ağır yük ortadan kalkınca annemin başı daha genç ve daha canlı görünüyordu, üzerine bir hafiflik gelmişti, ağırbaşlılığını kaybedince yüzüne aptal bir maymunu andıran bir ifade yerleşti biraz, hafifleyen başını öyle hızlı hareket ettiriyordu ki bu haliyle biraz da Kuş Perisi’ni andırıyordu. Annemin yüzü kıpkırmızı kesilmişti. Asker Tang belinden küçük yuvarlak bir ayna çıkarıp aynayı annemin yüzüne tuttu, annem utanarak başını yana çevirince aynadaki yansıması da başını yana çevirdi, utanç içinde aynadaki “küt kesilmiş kısa saçlı ve perçemli” kadını izledi, başı eskisinden kat kat küçülmüş bir haldeydi, başını aceleyle çevirip başka bir yöne baktı.

“Güzel olmuş mu?” diye sordu asker Tang.

“Çirkinlikten öleceğim...” diye alçak sesle cevapladı annem.

“Shangguan’ların reisi bile saçını kestirdikten sonra sizler hâlâ neyi bekliyorsunuz?” diye yüksek sesle bağırdı asker Tang.

Kes hadi. O zaman kestirelim. Yeni moda bu. Her hanedanlık değişiminde saçlar yeni çiçekler açar. Önce beni kes. Benim sıram. Şak şak. Şaşkın çığlıklar, pişman iç çekişler. Yere eğilip bir tutam saç aldım. Yerde envai çeşit saç vardı, karası, açık kahverengisi, kalın tellisi, ince tellisi. Kalın telli olanlar sert ve karaydı. İnce telli olanlarsa yumuşak ve açık kahverengi. Yerdeki saç yığınının içinde en güzeli anneminkiydi. Annemin saçlarını sıkınca ucundan yağ süzülüyordu.

O günler bir kendinden geçme halinde güllük gülistanlık yaşandı, Sima Ku’nun köprüden geriye kalan hurdaları sergilediği günlerden daha fazla şamata içinde geçti. Demiryolu İmha Taburu’ndakilerin marifetleri saymakla bitmiyordu, şarkı söyleyen mi dersiniz, dans eden mi, aralarında flüt, qin,30 arp gibi çeşitli müzik aletleri çalanlar da vardı, ne ararsanız bulunuyordu. Köyün düz duvarları kireçli suyla yazılmış sloganlarla kaplandı. Her sabah gündoğumunda dört genç asker, Sima’ların gözetleme kulesine çıkıp güneşe karşı borazan çalma alıştırması yapıyordu. Başlarda sadece mö mö diye inek sesi çıkarıyorlardı, bu ses yavaş yavaş, hav hav diye köpek havlamasına dönüştü, notalar kıvrıldı büküldü, yükseldi alçaldı, indi çıktı ve en sonunda kulağa hoş gelen bir melodiye dönüştü. Askerler göğüslerini kabartıp başlarını kaldırıyor, boyunlarını düzleştirip yanaklarını şişiriyorlardı, altın rengi küçük borazanlarından dışarıya kırmızı ipekten püskülleri olan güçlü ve güzel başaklar üflüyorlardı. Borazan çalan bu dört genç askerin içinde en yakışıklısı adı Ma Tong olan bir delikanlıydı, su gibi çağıldayan narin bir ağzı, yanaklarında gamzeleri ve yelken gibi kepçe kulakları vardı. Çok canlı ve çok hareketliydi, ağzı sanki bal sürülmüş gibi tatlıydı, yani ağzından bal damlıyordu. Büyük bir tantana eşliğinde köydeki yirmiden fazla kadını ciciannesi yaptı. Onu görünce bu ciciannelerin memeleri hoplamaya başlıyordu ve onun ağzına meme uçlarını sokabilmek için ölüyordu hepsi. Ma Tong bir gün birlik komutanına emir gibi bir şey iletmek için bizim eve geldi. O sırada nar ağacının altına çömelmiş karıncaların ağaca tırmanmasını inceliyordum, o da merak etmiş olacak yanıma çömelip benimle birlikte karıncalara bakmaya başladı. Bu işe benden daha iyi odaklanmıştı, karıncaları parmaklarıyla ezmede benden daha becerikliydi, bana karınca yuvasına nasıl işeyeceğimi bile gösterdi. Başımızın üzerinde ateş gibi kızarmış nar çiçekleri vardı, dördüncü aya girmiştik, hava tam bahar havasıydı, gök mavi, bulutlar beyazdı, bir kırlangıç sürüsü tembel güney rüzgârının esintisinde bir oraya, bir buraya uçuşuyordu.

Annem şöyle bir kehanette bulunmuştu: Ma Tong, gibi yakışıklı ve hayat dolu çocuklar genelde uzun yaşamaz, Tanrı ona pek çok lütufta bulunmuş, hayat çeşmesinden sarhoş olacak kadar içmiş olmalı, Güney Dağı kadar uzun bir hayatı olamaz, bir oda dolusu çoluk çocuk, torun torbaya karışıp sonlanmayacak hayatı. Annemin dediği çıktı, gökyüzünün yıldızlarla kaplı olduğu bir gece yarısı sokak birden genç bir adamın çığlıklarıyla çınladı: Komutan Lu, Komiser Jiang, yalvarırım size, ne olur bu sefer canımı bağışlayın... Ben üç kuşaktan geriye kalan tek kişiyim, dedemle ninemin benden başka torunları yok, ana babamın da benden başka oğulları... Eğer beni öldürürseniz Ma ailesinin soyu kuruyacak... Cicianne Sun, cicianne Li, cicianne Cui, bütün ciciannelerim, gelip beni kurtarın... Cicianne Cui, seninle Komutan Lu iyi anlaşırsınız, benim yerime ondan af dilesen... Ma Tong köyün dışına çıkana kadar tüm yol boyunca bağırdı, sonra keskin bir silah sesi yankılandı, ardından her yere bir sessizlik çöktü. O peri masallarından fırlamış gibi olan genç borazancı o günden sonra bir daha ortalıkta görülmedi. O sürüsüne bereket ciciannelerinin hiçbiri hayatını kurtaramadı, çocuğun suçu şuydu: Kurşun çalıp satmaya çalışmak.

Ertesi gün sokağa büyük parlak kırmızı bir tabut kondu. Bir de bekleyen bir at arabası vardı. Bir grup asker tabutu arabanın üzerine koydu. Tabut dört parmak kalınlığında sedir ağacından yapılmıştı, üzerine dokuz kat gomalak cilası çekilmiş ve dokuz kat kumaş örtülmüştü. On yıl suda kalsa bir damla bile su geçirmez, “38”liğin mermileri bile işlemezdi, toprağın altında bin yıl kalsa da çürümezdi. Tabut çok ağırdı, tabutun altına giren onlarca asker takım liderlerinin emriyle tabutu sırtlayıp yavaşça kaldırdılar.

Tabut arabaya konulduktan sonra askerler arasında elle tutulabilecek kadar gergin bir hava esti, askerler asık yüzle, mekik dokur gibi ve küçük adımlarla bir ileri bir geri koşturuyordu. Ardından eşek üzerinde beyaz sakallı yaşlı bir adam geldi. Tabutun yanında eşekten indi. Pat pat diye tabutun üzerine iki kere vurdu, feryat figan ağlıyordu, tüm yüzü gözyaşlarıyla ıslanmıştı, sakallarından bile gözyaşı damlıyordu. Bu adam Ma Tong’un dedesiydi, Qing Hanedanı döneminde memurluk yapmış, eğitimli ve kültürlü biriydi. Komutan Lu ve Komiser Jiang birden kendilerini ortaya fırlatıp ne yapacaklarını bilemez bir halde yaşlı adamın arkasında dikildiler. Yaşlı adam yeterince ağladıktan sonra ardına dönüp gözlerini Komutan Lu ve Komiser Jiang’a dikti. Komiser Jiang, “Ma Bey, siz klasiklere aşina, okumuş bir adamsınız, doğru ve yanlışı birbirinden ayırt edebilirsiniz. Ma Tong’u büyük bir pişmanlık duyarak cezalandırdık,” dedi. Komutan Lu da, “Büyük bir pişmanlıkla,” diye tekrarladı söylenileni. Yaşlı adam Komutan Lu’nun yüzüne tükürerek, “Bir kanca çalan, hırsız; ülkeyi soyan, asilzade ilan edilir. Japonlara direnelim dersiniz ama tek yaptığınız sefahat içinde yaşamak, sizlere yer içki, gök çiçek!” dedi. Komiser Jiang ciddi bir sesle, “Bey amca, bizler gerçekten Japonlara karşı direnişteyiz, ordumuz bu konuda çok ciddidir, aramızda sefahat düşkünü olanlar olabilir ama biz onlardan değiliz!” dedi. Yaşlı adam, Komutan Lu ve Komiser Jiang’ın yanından geçerken bir kahkaha attı, başını göğe çevirip ilerledi, küçük eşeği de başı eğik bir halde onu takip etti. Tabutu taşıyan at arabası da eşeğin peşine düşüp ağır ağır yola koyuldu. Arabacının ata bağırması hüzünlü ağustosböceklerinin çığlıklarını andırıyordu.

Ma Tong’un öldürülmesi, Demiryolu İmha Taburu’nun temellerini bir deprem gibi sarstı. Sahte güvenlik ve mutluluk duyguları paramparça oldu, Ma Tong’u vuran silahın sesi bizlere savaş yıllarında insan yaşamının karınca kadar değeri olmadığını anlattı. Ma Tong olayı görünürde askerî disiplin ve adaletin bir zaferi olarak görünse de bu olayın Demiryolu İmha Taburu’nun üyeleri arasında da olumsuz etkileri oldu. Birkaç gün sonra askerler arasında sarhoş olup kavga çıkaranlar görüldü, bizim evde konaklayan taburda da hoşnutsuzluk belirtileri baş göstermeye başladı. Birliğin komutanı Wang, “Ma Tong bir günah keçisiydi! Bu kadar küçük bir çocuk nasıl olur da bu mühimmatı satabilir? Hem dedesi yüksek derecede bir memurmuş, ailesinin binlerce dönümlük verimli tarlaları, pek çok at ve eşeği var, mühimmatı satmakla elde edeceği birkaç kuruşla ne yapacaktı ki? Bence bu küçük çocuk, o ahlaksız ciciannelerinin elinde ölmüştür. Yaşlı memur boşuna, ‘Japonlara direnelim, dersiniz ama tek yaptığınız sefahat içinde yaşamak, sizlere yer içki, gök çiçek!’ demedi,” diye bir açıklamada bulundu. Komutan bu şikâyetleri sabah söylemişti, öğleyin Komiser Jiang yanında iki korumayla bizim eve geldi. Komutan ciddi bir tavırla, “Wang Mugen, benimle birlikte komuta merkezine geliyorsun,” dedi. Wang Mugen, gözlerini askerlerine dikip, “Aranızda hangi piç kurusu dedesini sattı bakayım?” diye sövdü. Askerler birbirlerine bakındı, hepsinin yüzü kireç gibiydi, içlerinde sadece Dilsiz Sun aptal bir gülümsemeyle kahkahalar atıyordu, komiserin yanına gidip el kol hareketleriyle ona Sha Yueliang’ın karısını elinden aldığını anlattı. Komiser, “Dilsiz Sun, birliğin yeni komutanı sensin,” dedi. Dilsiz Sun boynunu tuhaf bir biçimde büküp komiserin ağzına baktı. Komiser, Dilsiz’in elini avuçladı, bir dolma kalem çıkarıp onun eline bir şeyler karaladı. Dilsiz elini geri çekip yazıyı dikkatle incelemeye başladı. Sonra heyecandan eli ayağı birbirine dolandı, sarı gözlerinden bir parıltı geçti. Wang Mugen alaycı bir tavırla, “Böyle giderse Dilsiz yakında konuşmaya da başlar,” dedi. Komiser korumalarına el etti. Korumalar öne atılıp Wang Mugen’i iki yanından yakaladılar. Wang Mugen, “Demek eşek öldü ortaklık bozuldu ha,31 benim zırhlı treni havaya uçurduğumu hemen unutuverdiniz,” diye haykırdı. Wang Mugen’in haykırışlarına aldırmayan komiser, Dilsiz’in yanına gidip onun omuzlarına vurdu, gururu iyice okşanan Dilsiz göğsünü kabartıp komisere selam verdi. Hutong’dan Wang Mugen çığlıkları yükseliyordu: “Beni kızdırmak demek kang’ınızın altına mayın koymak demektir!”

Komutanlığa yükselen Dilsiz’in yaptığı ilk şey annemin yanına gidip kadınını istemek oldu. Annem o sırada Sima Ku’nun yaralandıktan sonra saklandığı değirmentaşının yanında İmha Birliği için sülfür ezmekle meşguldü. Değirmentaşının yüz metre yakınında Shangguan Pandi birkaç kadına çekiçle hurda metalleri nasıl döveceklerini gösteriyordu. Shangguan Pandi’nin yüz metre yakınında İmha Birliği’nin ustabaşı, çıraklarına dört yiğit adamın ancak yerinden oynatabildiği körüğü havaya kızgın buharlar saçan fırına bağlamayı öğretiyordu. Onların ayaklarının altındaki kumda mayın kalıpları gömülüydü. Annem ağzına bir havlu sarmıştı, küçük eşeği değirmentaşı etrafında güdüyordu. Sülfürün o acı ve keskin kokusu annemin gözlerini yaşartmıştı, çekirge kafalı eşek de durmadan hapşırıyordu. Sima Ku’nun oğluyla ben ağaçların altına çömelmiştik, annemin emri üzerine Shangguan Niandi başımızda duruyordu, annem bizim değirmentaşının yanına yaklaşmamızı istemiyordu. Dilsiz sırtında taşıdığı Hanyang tüfeği ve elinde oynadığı aile yadigârı Myanmar kılıcıyla sendeleyerek değirmentaşının yanına geldi. Eliyle eşeğin önünü kestiğini gördük, kılıcını annemin önünde havaya kaldırdı, pırıl pırıl parlayan kılıç havada şakıdı. Annem eşeğin arkasında duruyordu, elinde neredeyse kel kalmış bir süpürge vardı, gözlerini dikip ona baktı. Avucuna yazı yazılmış olan elini uzatıp anneme gösterirken ağzından neşeli kahkahalar yükseldi. Annem sanki onu tebrik edermiş gibi başını salladı. Ardından Dilsiz’in yüzünde bir dizi ifade belirdi. Annem sanki onun tüm dediklerine hayır dermiş gibi durmadan başını sallıyordu. Sonra Dilsiz, elini kaldırıp eşeğin başına bir tokat savurdu, eşeğin iki ön bacağı birden kıvrılınca hayvan değirmentaşına doğru savruldu. Annem, “Hayvan! Seni canı çıkasıca hayvan!” diye bağırdı. Dilsiz, ağzını çarpıtıp güldü, geldiği gibi sendeleyerek geri döndü. Diğer tarafta eritme fırınının kapağı uzun demir bir kancayla açıldı, erimiş akkor demir bir kazana boşaltılırken etrafa saçılan damlalar muhteşem kıvılcımlara dönüştü. Annem, eşeği kulağından çekip ayağa kaldırdı. Ağaçların altına gelip ağzını kapayan sarı havluyu çıkardı, göğsünü açıp sülfür kokan meme başını ağzıma soktu. Tam da bu kokuşmuş ve acı meme ucunu tükürmeyi düşünürken annem ansızın beni itiverdi, yeni çıkmış dişlerim neredeyse yerinden çıkacaktı. Annemin meme ucunun çok acımış olduğunu düşündüm ama bunun farkına varacak halde değildi. Annem koca adımlarla eve koşturdu, sol elindeki havlu annemin adımlarına uygun olarak sallanıyordu. Annem koşarken sülfüre bulanmış meme uçlarının elbisesinin kaba kumaşına sürtündüğünü ve o zehirli sıvının köpürerek annemin elbisesini ıslattığını düşündüm. Annem koşarken vücudu elektrik yayıyordu, tuhaf bir ruh halindeydi, eğer içinde olduğu duygu mutluluksa bu kesinlikle acı bir mutluluk olmalıydı. Annem neden böylesine hızla eve doğru koşturmuştu ki? Cevabını birazdan alacaktık.

“Lingdi! Lingdi, neredesin?” diye bağırdı annem salondan yan odaya doğru. Shangguan Lü odadan sürünerek çıktı, kapı önündeki yola uzandı, koca bir kurbağa gibi başını kaldırdı. Onun, batı kanadındaki odasını askerler işgal etmişti. Batı kanadındaki odada beş asker değirmentaşının üstüne uzanmış, iple ciltlenmiş eski bir kitabı dikkatle inceliyorlardı. Başlarını kaldırıp şaşkınlıkla bize baktılar. Tüfekleri duvara asılıydı, örümcek yumurtasını andıran ama sanki deveden daha büyük görünen, parlak ve siyah mayınlarını odanın kirişlerine asmışlardı. “Dilsiz nerede?” diye sordu annem. Askerler başlarını salladı. Annem doğu kanadındaki odaya koşturdu. Kuş Perisi’nin resmi şimdi kısa bacakları olan bir masanın üzerinde gelişigüzel duruyordu, resmin üzerinde yarısı yenmiş bir mısır ekmeği somunu ile yeşim taşı yeşilinde bir taze soğan vardı, o seramik kâse de masanın üzerindeydi, kâsenin içinde küçük, beyaz kemik parçaları vardı, kemiklerin bir kuşa mı yoksa küçük bir hayvana mı olduğunu çıkarmak çok güçtü. Dilsiz’in tüfeği duvara asılmıştı, mayınları da odanın kirişindeydi.

Avluda dikildik. Çaresiz çığlıklar attık. Askerler koşarak odadan çıktı, durmadan bize ne olduğunu sorup durdular.

Dilsiz, turpları koyduğumuz kilerden çıkıverdi. Tüm vücudu sarı toprağa ve beyaz küfe bulanmıştı, yüzünde tatminkâr bir ifade vardı, çok yorgun görünüyordu.

Annem ayağıyla yerde tepinerek, “Ne aptalım, her şeyi elime yüzüme bulaştırdım!” diye haykırdı.

Bizim avlunun altındaki o patikanın sonunda, o kurumuş otların altında Dilsiz, 3. ablam Shangguan Lingdi’ye tecavüz etmişti.

Ablamı kilerden sürüyerek çıkarıp kang’ın üstüne yatırdık. Annem iki gözü iki çeşme ağladı, o her gözeneği sülfüre bulanmış havluyu suya batırıp Lingdi’nin vücudunun her yerini bir güzel sildi. Annemin gözyaşları, Lingdi’nin vücuduna dökülüyordu, annemin gözyaşları Lingdi’nin diş izleriyle kaplanmış memelerine düşerken Lingdi tuhaftır ki insanın içine dokunan bir gülümseme takındı. Gözlerinde çok güzel, ölüleri bile büyüleyebilecek bir parıltı vardı.

5. ablam haberi duyar duymaz koşarak geldi ve gözlerini 3. ablama dikti. Tek bir laf etmeden avluya koştu, belinden ahşap saplı bir el bombası çıkardı, pimini çekip doğu kanadındaki odaya fırlattı. El bombası ateş aldı ama patlamadı.

Dilsiz’in infaz edileceği yer Ma Tong’un infaz edildiği yer olacaktı: Köyün güneyinde içinde leş gibi kokan uzun sazların olduğu, etrafına çöplerin döküldüğü kokuşmuş bir bataklık. Eli kolu bağlanmış Dilsiz bataklığın kenarına getirildi, etrafında bir düzine eli silahlı adam vardı. Komiser Jiang, etrafa toplanmış kalabalığa duygusal bir konuşma yaptı. Konuşması bittikten sonra askerler tüfeklerini kurup nişan aldı. Komiser Jiang, ateş emrini kendi verdi. Mermiler tam ateşlenecekken üzerinde beyaz elbise olan Shangguan Lingdi zarif hareketlerle dans ederek sahne aldı. Sanki havada yürüyormuşçasına hafif adımlarla bir peri misali süzüldü. “Kuş Perisi geldi!” diye bağırdı biri. Kuş Perisi’nin efsanevi tarihî ve mucizevi işleri insanların aklına gelince herkes birden Dilsiz’i unutuverdi. O an Kuş Perisi’nin hayatında en güzel olduğu andı, bataklıkta süzülen bir leylek gibi kalabalığın gözleri önünde dans etti. Yüzü bir renk paleti gibi parlıyordu, kırmızı ya da beyaz nilüferleri andırıyordu. Vücudu mükemmel bir uyum içindeydi, şişkin dudakları çok çekiciydi. Dilsiz’in yanında dans ediyordu, birden durdu, başını çevirip Dilsiz’in yüzüne baktı, Dilsiz dudaklarını ayırıp aptal aptal güldü. Elini uzatıp Dilsiz’in halı gibi kıvrık saçlarıyla bir baş sarmısağı andıran burnuna dokundu. Ardından birden elini uzatıp Dilsiz’in bacakları arasında duran o bütün kötülüğü işlemiş olan aleti yoklayıverdi, sonra başını çevirip kalabalığa doğru kıkırdadı. Kadınlar başlarını eğip başka bir yöne baktılar, erkekler aptal aptal bakındılar, yüzlerinde sinsi bir gülümseme belirdi.

Komiser Jiang öksürüp boğazını temizledikten sonra gergin ve hiç de doğal olmayan bir sesle, “Kızı oradan uzaklaştırın da infaz gerçekleşsin artık, hadi çabuk!” dedi.

Dilsiz başını kaldırdı, tuhaf tuhaf homurdandı, muhtemelen itiraz ediyordu.

Kuş Perisi’nin eli onun aletini iyice kavramış, bir aşağı bir yukarı okşuyordu, dudaklarından açgözlü ama çok doğal ve çok sağlıklı bir arzu taşıyordu.

Komiser Jiang, “Kızım, sana tecavüz mü etti yoksa kendi rızanla mı oldu?” diye yüksek sesle sordu.

Kuş Perisi cevap vermedi.

“Ondan hoşlanıyor musun?” diye sordu Komiser.

Kuş Perisi hala cevap vermiyordu.

Kalabalığın arasında annemi bulan komiser utangaç bir tavırla, “Koca baldız, siz nasıl... Bence, ben onların karıkoca olmasından yanayım... Dilsiz bir suç işledi ama ucunda ölüm olacak kadar büyük bir hata da değil bu...” dedi.

Annem tek söz söylemeden ardına dönüp kalabalığın arasından sıyrıldı. Çok yavaş yürüyordu, sanki çok ağır bir taş tableti taşırmış gibi yalpalamaya başladı. İnsanlar annemin ardından bakakaldılar, annem birden acı bir çığlık atınca izlemeyi kestiler.

“Salın onu!” dedi komiser gönülsüzce, sonra ardına dönüp yürüdü.

8

Ay takviminin yedinci ayının yedinci günüydü, o gün Çobanyıldızı ve Vega, Samanyolu’nda buluşurlar. Evin içi yapış yapış ve çok sıcaktı, sıcaktan bunalıyorduk, içerisi sivrisinek kaynıyordu, o kadar çok sivrisinek vardı ki artık uçarken birbirlerine çarpıyorlardı. Annem nar ağacının altına bir hasır serdi. Önce hasırın üzerine oturduk, ardından uzanıp annemin zayıf mırıltılarını dinledik. Akşama doğru hafif bir yağmur çiseledi, annem bunun Vega’nın gözyaşları olduğunu söyledi. Hava çok nemliydi, arada bir rüzgâr esiyordu. Nar ağacının altındaki yapraklar ışıldıyordu. Askerler, doğu ve batı kanadındaki odalarda kendi yaptıkları mumları yakmışlardı. Sivrisinekler bizi ısırmaya başlayınca annem yelpazesiyle onları kovaladı. Dünyadaki tüm saksağanlar sanki anlaşmışlar gibi o gün mavi gökyüzünde süzülüyordu, kuşlar birbiri üzerine yığılmış gibi, birinin kuyruğu diğerinin gagasında, aralarında hiç boşluk bırakmayacak bir şekilde sanki gökte kuştan bir köprü oluşturmuştu. Vega ve Çobanyıldızı, kuş köprüsünün üzerinde buluştular, yağmur ve çiğ damlaları bütün bir yıl ayrı kalmış iki sevgilinin gözyaşlarıydı. Annemin mırıltıları eşliğinde ben, Shangguan Niandi, bir de Sima Ku’nun vârisi başımızı parlak yıldızların olduğu göğe çevirmiş, annemin anlattığı o iki yıldızı arıyorduk. 8.ablam, gözü görmemesine rağmen yine de başını göğe çevirmişti, onu gözleri yıldızlardan daha parlaktı. Hutong’da nöbetten dönen askerlerin ağırlaşmış ayak sesleri yankılandı. Uzaktaki vahşi doğada kurbağaların vıraklamaları bir göl gibi büyüdü. Duvarda fasulye dallarından yapılmış bir kafes içinde duran yeşil çekirge şöyle şarkı söylemeye başladı: i suo ya suo dulu lu, i suo ya suo dulu lu. Hava iyice kararınca birkaç büyük kuş, pervasız ve kaba bir şekilde, havayı delercesine uçmaya başladı, onların o belli belirsiz beyaz siluetlerini izleyip rüzgârın taradığı kanatlarından çıkan sesleri dinledik. Yarasalar heyecanla ciyaklıyordu. Su damlaları ağaç yapraklarından pıt pıt diye sesler çıkararak yere dökülüyordu. Sha Zaohua annemin kucağındaydı, solukları çok düzgündü. Doğu kanadındaki odadan Shangguan Lingdi’nin bir kediyi andıran çığlıkları geliyordu, Dilsiz’in büyük kara gölgesi fener ışığında titreşiyordu. İkisi çoktan evlenmişti. Nikâhlarını Komiser Jiang kıydı. Bir zamanlar Kuş Perisi’nin meditasyon odası olan oda şimdi Shangguan Lingdi ve Dilsiz’in arzularını dizginleme gereği duymadıkları yatak odalarına dönüşmüştü. Kuş Perisi sık sık yarı çıplak bir halde avluya koşturuyordu, bir keresinde askerlerden biri Kuş Perisi’nin memelerine gizlice bakmaya çalıştığı için neredeyse Dilsiz’in elinde kalacaktı, adamın boynunu koparacaktı. “Geç oldu, artık içeri gidip uyuyalım,” dedi annem. “İçerisi sıcak, hem sivrisinek de var, izin ver de burada uyuyalım,” dedi 6. ablam. Annem, “Olmaz,” dedi, “rutubet size zarar verir, hem gökte çiçek toplayanlar var... Sanki az önce birinin şöyle dediğini duydum: Ne güzel bir çiçek, hadi toplayalım. Biz gelene kadar beklesin, sonra gelip toplarız. Bunu söyleyenler örümcek ruhları, özellikle genç kızlar için gelip onların bekâretini alırlar.”

Kang’ın üzerine uzandık ama gözümüze uyku girmiyordu. En tuhafı da 8. ablam, Shangguan Yunü’nün başını yastığa koyar koymaz uykuya dalmasıydı, ağzının kenarından salya bile damlıyordu. Sivrisinekleri kovmak için yakılmış misk otu genzimize doldu. Askerlerin yaktığı mumların ışığı pencerelerinden süzülüp bizim pencerelere vurduğundan az da olsa avluda neler olup bittiğini seçebiliyorduk. Shangguan Laidi’nin bize gönderdiği tuzlu bir balık tuvaletin oradan o pis çürümüş kokusunu salıyordu. Bize pek çok değerli eşya göndermişti, ipek ve saten kumaşlar, antika mobilyalar, bunların hepsine İmha Birliği el koydu ama. Birden kapının sürgüsü yavaşça çatırdadı, “Kim o?” dedi annem bir yandan da el yordamıyla kang’ın başucundaki satırı eline alarak. Cevap gelmedi. Belki de bir şey duyduğumuzu sanmıştık. Annem satırı yerine bıraktı. Sivrisinekleri kovmak için yakılmış olan misk otundan zayıf, kırmızı kıvılcımlar çaktı.

Kang’ın önünde birden uzun, zayıf ve kara bir gölge belirdi. Annem korku dolu bir çığlık attı. 6. ablam da ona katıldı. O kara gölge birden kang’ın üstüne atılıp annemin ağzını kapattı. Annem satıra ulaşmak için mücadele etti, tam elini kaldırdığında kara gölgenin şöyle dediğini duyduk:

“Ana, Laidi ben... Benim ben, Laidi...”

Annemin elindeki satır kang’ın üzerindeki hasıra düştü, büyük ablam gelmişti! Büyük ablam kang’ın üstünde diz çöküp hıçkırmaya başladı. Şaşkınlıkla onun karanlıkta seçilemeyen belli belirsiz yüzüne baktık. Ablamın yüzünde pırıl pırıl parlayan bir şeyler gördüm. “Laidi... Benim ilk kızım... Gerçekten sen misin? Yoksa bu bir hayalet mi? Bir hayalet anası da olsan senden korkum yok, anan şöyle güzelce bir baksın sana...” Annem kang’ın başucunda kibrit arandı.

Büyük ablam annemin kolunu tutup, “Ana, feneri yakma,” diye fısıldadı.

“Laidi, seni kurt kalpli şey, bunca yıl o Sha denen adamla hangi deliğe kaçtın? Ananı burada bir başına acılar içinde bıraktın.”

“Ana, anlatacak o kadar çok şey var ki,” dedi ablam, “öncelikle kızım nerede?”

Annem tatlı tatlı uyuyan Sha Zaohua’yı, ablama uzatırken, “Seni de anadan sayıyorlar ya! Sadece doğurdun, bakmadın bile kızına, bunu yabani hayvanlar bile yapmaz... Onun yüzünden 4. ve 7. kız kardeşlerin...”

“Ana,” dedi ablam, “sana olan borcumu bir gün mutlaka ödeyeceğim. 4. ve 7. kız kardeşlerime de bir gün borcumu öderim.”

Bu sırada 6. ablam geldi ve, “Abla!” diye haykırdı.

Ablam, Sha Zaohua’ya bakmakta olan yüzünü kaldırdı, 6. ablamın yüzünü okşayarak, “6. kız kardeşim. Jintong nerede, ya Yunü, Jintong, Yunü, büyük ablanızı hatırlıyor musunuz?” dedi.

“Eğer İmha Birliği buraya gelmeseydi, evcek açlıktan ölecektik...” dedi annem.

“Ana, o Jiang ve Lu denilen adamlar iyi adamlar değil,” dedi ablam.

“Bize çok iyilikleri dokundu, onlar hakkında kötü konuşmak olmaz,” dedi annem.

“Ana, bu onların kurduğu komplonun bir parçası, Sha Yueliang’a mektup yazıp teslim olmasını istediler, eğer teslim olmazsa kızımızı kaçıracaklarmış,” dedi ablam.

“Bir bu eksikti! Adamlar savaşta, bir bebeğin savaşla ne alakası olabilir?” diye sordu annem.

“Ana, buraya bu kez kızımı kurtarmaya geldim. Ana, yanımda bir düzine asker var, hemen çekip gitmeliyiz, o Jiang ve Lu denilen adamlar boş zaferlerinin tadını çıkarsınlar. Ana, sana olan borcumuz dağı aştı, umarım bir gün sana olan borcumu ödememe izin verirsin. Gece uzun, rüya çok, kızın artık yola koyulmalı...” dedi ablam.

Ablam daha sözünü bitirmeden annem Sha Zaohua’yı kucağına almıştı bile. Annem öfkeyle şöyle konuştu:

“Laidi, konuyu değiştirip beni ikna edebileceğini sanma. Kızını bir köpek gibi nasıl fırlatıp attığını düşün bir, onu bugüne getirebilmek için hiçbir şeyden esirgemedim, öyle birdenbire ortaya çıkıp hazıra konamazsın. Komutan Lu ve Komiser Jiang hakkında söylediklerin senin uydurman. Analık mı yapmak istiyorsun artık? Sha Yueliang tüm tutkunu kuruttu mu yoksa?”

“Ana, o artık Japon İmparatorluk Ordusu’nda bir tugay komutanı, elinin altında binden fazla adamı var.”

“Kaç tane adamı olduğu umurumda değil, neyin komutanı olduğu da öyle,” dedi annem, “ona söyle de gelip kızını kendi istesin, söyle ona, ağaca astığı o yaban tavşanlarını da onun için sakladım.”

“Ana,” dedi ablam, “bu binlerce askeri ve on binlerce savaş atını içeren büyük bir olay, lütfen araya girme.”

“Ben hayatım boyunca her işe burnumu soktum, artık ne kadar asker, kaç savaş atı varsa umurumda bile değil, tek umurumda olan Sha Zaohua’yı büyütmüş olmam, onu başkasına veremem,” dedi annem.

Ablam bebeği birden kapıverdi. Kang’dan aşağı atlayıp dışarıya koştu. Annem, “Seni tosbağa dölü, buna nasıl cüret edersin!” diye sövdü.

Sha Zaohua ağlamaya başladı.

Annem de kang’dan aşağı atlayıp peşlerine düştü.

Avludan pat pat pat diye silah sesleri yükseldi. Sonra çatıda bir gürültü koptu, birinin inleyerek çatıdan aşağı yuvarlandığını gördük, avluya öylece düşüverdi.

Bir ayağın evin çatısını kırdığını duyduk, sonra aşağıya doğru bir çamur yığını ve yıldız gibi parlayan bir şeyler düştü.

Avluda büyük bir hengâme yaşanıyordu, silah sesleri, süngü çatırtıları, birbirine girdi, askerlerin, “Kaçmalarına izin vermeyin!” diye bağırdığını duyduk.

İmha Birliği askerlerinin ellerinde gazyağından meşalelerle avluya koşarak girdiğini gördük, avlu birden şafak gibi aydınlandı. Hutong’da ve evin arkasında bağrışan erkek sesleri duyduk. Evin ardında biri, “Bağlayın onu çabuk, seni küçük kayınbirader, bakalım hâlâ kaçmaya cesaretin var mı?” diye bağırdı.

İmha Birliği’nin Komutanı Lu, avluya girdi, Sha Zaohua’yı kucağında sıkı sıkı sarıp duvarın köşesinde gizlenmiş olan Shangguan Laidi’ye, “Sha Hanım, böyle davranmanızın bir anlamı var mı hiç?” dedi.

Sha Zaohua, ablamın kucağında ağlamaya başladı.

Annem de avluya çıktı. Bizlerse pencereden dışarıyı izliyorduk.

Evin hemen girişindeki patikada tüm vücudu delik deşik olmuş bir adam uzanıyordu, adam çok kan kaybediyordu, bir gölet oluşturan kan, küçük yılanlar gibi dört bir yana saçıldı. Sıcak kanın o pis kokusu. Gazyağının o burun delen kokusu. Kan deliklerden fışkırırken baloncuklar da çıkarıyordu. Adam henüz ölmemişti, bir bacağı hâlâ hareket ediyordu. Sonra yeri ısırmaya başladı, boynu durmadan seğirdiğinden ötürü yüzünü göremiyorduk. Ağaçların yaprakları altın ve