© 2012, Can Sanat Yayınları Ltd. Şti. Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

Yayına hazırlayan: Faruk Duman

1. basım: 2012 3. basım: Aralık 2013, İstanbul

Kapak tasarımı: Ayşe Çelem Design Kapak resmi: © Shutterstock

E-kitap 1. sürüm Eylül 2014, İstanbul Aralık 2013 tarihli 3. Basım esas alınarak hazırlanmıştır.

ISBN 978-975-07-2264-6

CAN SANAT YAYINLARI YAPIM, DAĞITIM, TİCARET VE SANAYİ LTD. ŞTİ. Hayriye Caddesi No: 2, 34430 Galatasaray, İstanbul Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33 www.canyayinlari.com yayinevi@canyayinlari.com

SİBEL K. TÜRKER

HAYATI SEVME
HASTALIĞI

ROMAN

2012 DUYGU ASENA ROMAN ÖDÜLÜ
2013 YUNUS NADİ ROMAN ÖDÜLÜ

ASibel K. Türker’in Can Yayınları’ndaki diğer kitapları:

Ağula, 2012

KalpYazan, 2012

Meryem’in Biricik Hayatı, 2012

Öykü Sersemi, 2012

Şair Öldü, 2012

SİBEL K. TÜRKER, 1968’de Ankara’da doğdu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğrenim gördü. Radikal İki’de yazıları, Hayalet Gemi’de öyküleri yayımlandı. Öykü Sersemi adlı kitabıyla 2005’te Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü, Ağula’yla 2006 Haldun Taner Öykü Ödülü’nü aldı. Kalp(Y)azan adlı bir öykü kitabı, Şair Öldü, Benim Bütün Günahlarım ve Meryem’in Biricik Hayatı adlı üç romanı daha vardır.

İnsan annesini kaybedince ölümlü olduğunu anlıyor. Bir de aşkın bitme noktasında. Öncesinde Zeus Baba gökten hışımla inerek yüzüme, “Sen fanisin, anladın mı kadın!” diye bağırsaydı bile, “Hadi oradan,” derdim, “güldürme beni.” Çünkü yukarıdakiler tarafından ne dirim ne de ölüm için ciddiye alındığımı düşünüyordum.

Fakat annenizin ani ölümü size şunu öğretir: ertesi günün olmadığını. Sadece onun için değil sizin için de olamayacağını. Bu uğursuz hastalık içinize bir kez yerleşti mi de bir daha hiç çıkmaz. Anlamsız, mavi bir kazağın sahipsiz kalışı... Ya da birbirinin aynı onlarca siyah yeleğin boşlaşıp taşlaşması. Mülkiyetin eziyetinden kurtulmuş eşyanın o tuhaf kölelik hali. Anlamsız mavi bir kazağın omuzlarını silkerek yürüyüp de gidememesi. Bu noktada eşyanın faniliği başlıyor ve bu, beni insanınkinden de çok, çözülmesi imkânsız sorularla baş başa bırakıyor. Annem öldü ve ben bu gidişattan bıktım artık. Dünya üzerinde ilk ölen anne değildi ve son olması için de bir dileğim yoktu. Bu durum kalbimi imansızlığa bulaştırdı sadece; sapkın bir evladın bulaşabileceği türlü evhamla tanıştırdı. Bunlardan birincisi o anlamsız mavi kazak. Herkesin üzerinde deneyebilirsiniz onu, itiraz edemez. Ama artık sizin tanıdığınız o mavi kazak olmadığını sessizce haykırır. Yok etmeye, yakmaya, kesmeye çalıştığınızda da oluyor ve olacak olması ölümsüzlüğü andırsa da bu onun büyük yalanıdır. Azrail’in işlerinden biri olduğunu söyler susarak, bunu hep söyler. Onu aklınızdan kesip çıkarmanız gerek ki bu imkânsız. Ondan önü düğmeli anlamsız mavi bir yelek biçseniz, hatta kırpık kırpık yapıp yastığınızın içine de doldursanız imkânsızlığa daha çok yaklaşırsınız. Tamamı sökülüp kocaman bir yün yumağı haline getirildiğinde bile hakikati haykırmaya devam eder. Bu alay beni çileden çıkarıyor işte. Kazağın hem ölü hem de hâlâ nefes alıyor oluşu.

Annem nereye gitti ve mavi kazak neden burada? Bunu çözebilirsem aklımı iyileştirdiğim gündür.

İşte böylece o iğrenç, o can yakıcı, o mide bulandırıcı “mavi korkum” başladı. Gökyüzü ve denizden kaçarak odalara sığındığım, kuşkucu, yararsız zamanlar...

Sevgilimle de bu yüzden mi ayrılmıştık?

Fazla alıngan olduğum ve türlü ölümleri fazlasıyla üzerime alındığım için.

Bence âşık olduğum adam, dünyayı rahatsız ettiğimiz, bu sebeple yerküreyi daha fazla işgal etmeden buhar olup gökyüzüne uçmamız gerektiği düşüncesindeydi. Gerçek bir çevreci... Neden bu vehme kapılmıştı, –bir şikâyet mektubu, bir ihbar, gizli bir soruşturma vb.– hâlâ düşünüyorum.

Dünya yeterince doluysa da bundan bana –bize– neydi ki? Çünkü âşıklar orada yaşamadıklarından dünya nüfusuna dahil edilemezler ve demografik dağılımlarda da bir etkileri bulunmaz. Dünya nüfusundan âşıkları ve delileri çıkardığınızda ortada sözü edilmeye değecek bir kalabalık kalmadığını da anlarsınız. Âşıklar ve deliler oy vermez, askerlik yapmaz, siyasete atılmaz, ozon tabakasını delmez, kaynakları tüketmez ve çevreye zehirli gazlar salmazlar. Bir sebeple suçlandıklarında sadece çöllere sürülebilirler ve orada develer ve peygamberlerle gül gibi geçinip giderler. O zaman neden ayrılacakmışız, neden ölecekmişiz ki? Bu konuda ısrarcıydım. Sonsuzluk... Tanrı’nın inayetiyle sevenlerin kalbine sığabilecek bir şeydir.

Nedenler çok geride, çok uzakta kaldı. Kimi kez hatırlamakta zorlanıyorum. Tek bildiğim, onun beni artık sağaltılamaz bir insan olarak görüşüydü ki bu, kendime bile itiraf etmekten kaçındığım gerçeğin ta kendisiydi. Sağaltılmak için inançlı, uyumlu ve ağırbaşlı olmak gerekir. Bunların hiçbirine sahip değildim ve işin kötüsü, hastalığın özgürleştirici yanını kavramıştım. Herkes sizi kendi haline bırakır ve bu, kocaman bir odanın sahibi olmak gibidir. O boş, o kocaman odaya canınız ne isterse koyabilirsiniz. Ya da gereksiz ne varsa camdan aşağıya hınçla atabilirsiniz. Kimseye hesap vermek zorunda değilsiniz. İster uyur, ister bir zombi olarak hayatınıza devam edersiniz. İster içki, ister insan kanı içersiniz. Kimselerle görüşmediğiniz için iyi veya kötü olmak zorunda da değilsinizdir. Ahlak, toplum ve din kuralları size işlemez. Ara sıra Azrail’le ufak görüşmeler yapar, fikir teatisinde bulunursunuz. O size bir tarih ve bir saat söyler; siz ise hemen itiraz ederek bunun kesinlikle mantıklı olmadığını, hasta olsanız bile serde gençliğin bulunduğunu, hayat denen kitapta bir hasta olarak bile okumanız gereken sayfalar bulunduğunu ve bu çeşit zırvaları döker indirirsiniz. Azrail, her seferinde zaten eşekliğin kendisinde olduğunu, bunu Tanrı’dan gizli yaparak tüm kariyerini tehlikeye attığını, ölüm tarihini bir faniye bildirmenin evren yasalarına aykırı olduğunu ama aranızdaki dostluğa binaen böyle bir şıklık yapmış bulunduğunu, bundan böyle benimle bu konuyu asla ve asla tartışmayacağını, ağzından tek kelime alamayacağımı...

Ah, neler anlatıyorum?

Aslında her şey Gurur’la ayrıldığımız gece başladı. Öncesinde de kötü bir his gelip yüreğimin üzerine oturmuştu. Karşısında oturmuş sigara üstüne sigara içerek onun suçlamalarını dinlerken hafiften ürperiyor ama hiç konuşmuyordum. Sevgilimden ve söylediği ve söyleyebileceği her şeyden korkuyordum. Beyninde belli bir form kazanmış ukala düşüncelerden, kalbinde oluşmaya başlamış taze ve bilinmedik duygulardan çekiniyordum. Birkaç kez bira bardağının içine hapşırdım sanırım. Sevgilim şaşırıp iğrenerek kalkabileceğimizi söyledi birkaç kez; başımı salladım. Önemli değildi, ayrılığın buz gibi gecelerinde olurdu böyle şeyler. Lacivert gökyüzünde ay bile donmuş, katılıp kalmıştı. Gurur öyle mantıklıydı ki, o konuştukça her şeyi ne denli doğru teşhis ettiğini düşünerek utanıyordum. Kocaman çantamın içine elimi bir Noel Anne gibi sokmuş karıştırıyor, kendime en uygun ayrılık gecesi hediyesinin kâğıt bir mendil olduğunu bilerek kurcalıyor da kurcalıyordum. Gurur, onu dinlemediğimi düşünerek aniden sustu ve ben ilişkimizin ölüm tarihini istemeden de olsa fişledim. 28 Ekim, saat 10.21. Azrail Efendi sonradan bu tarihi çok beğendiğini ve ölüm için güzel bir zaman olduğunu belirtti. Garsondan bir peçete istedim ve aniden akmaya başlayan burnumu silmeye başladım. Sessizlik ürkütücüydü. Gözlerimden gelemeyen yaşlar burnuma hücum etmiş, bir çeyrek saat sonra çeşme gibi akmaya başlamıştı. Gurur kalkmamızı teklif etti, başka zaman konuşurduk. Acelesi yoktu ayrılıkların. Bana bir taksi çevirirken yarın bu halde seslendirmeye nasıl gideceğimi sordu. Ben de ona 50’li yılların Amerikan filmlerini seslendirmeye başladığımı ve yarın sıranın Marilyn Monroe’da olmadığını ümit ettiğimi söyledim. “Tam tersine,” dedi gülümseyerek. “Umarım sıra ondadır. Marilyn her zaman biraz griplidir zaten...” Aslında tam da bu noktada bana yeniden âşık olması gerekiyordu; ama olmadı. Cama doğru hafifçe kaldırdı elini, araç aniden ok gibi ileriye atıldı ve ben ondan bin ışık yılı hızıyla uzaklaştım.

Ve o geceden sonra hep hastaydım. Sadece ruhen değil, bu kez daha da kötüsü: Beden denen o karmaşık ama iş gören makine bir şekilde bozulmuştu. Sanırım hastalık, içimize giren bir şeytan gibi kısılıp kaldığı bedenimizi zorlayarak özgürlüğünü istiyor. Küçük sorunlar yaratıp bizi rahatsız ederek ve en son noktada da bedenimizin çöküşünü arzulayarak aslında hürriyetini ele geçirmek peşinde. Hastalık, ruhun dışarı çıkmayı, böylece senin eskimiş, köhne bedeninden ayrılıp başına buyruk gezip dolaşmayı istemesinden başka bir şey değil. Ve sanıyorum ayrılık da bir hastalık. İnsanın bir an önce özgür olma telaşı, her şeyden öte iğrenç.

O gece ateşim 41,5’e dayandığında sanırım melekler makamındaydım. Göğün yedi katında bulutsu bir hafiflikle dolaşarak, ayaklarım karıncalanmış, kollarım uyuşmuş bir halde Hz. Eyüp’ü ve İsa’yı görerek, onların çileleriyle mest olarak, Hz. İsa’nın kanlarından, Hz. Eyüp’ün de pis kokulu yaralarından nasıl olup da kurtulduğuna hayret ederek, bu arada onların yanında yer almak istediğini yaramaz bir çocuk gibi mızıldanarak tekrar edip duran ruhumu güç bela zaptetmeye çalışarak sabahı ettim. Saat dokuza geldiğinde gözlerimi açabilmiştim ancak başım kazan gibi ağırdı. Yataktan sürünerek kalktım ve kurumuş, alev alev yanan dudaklarımı ıslatmak için mutfaktan bir bardak su aldım. Bardağı ağzıma dayamışken bir ilaç içmenin epey gecikmiş bir karar olsa da iyi olacağı geldi aklıma. Genelde ilaç dolabı olarak kullandığım buzdolabının kapağını açtım. Eğilip sebze gözünde duran naylon torbayı karıştırmaya başladım; mide yanması, ekşimesi ve gazı için birkaç çeşit ilaç, boğaz pastili, yanık merhemi ve alerji tabletlerinden başka bir şey yoktu ne yazık ki. Bir aspirin bile kalmamıştı. Boğaz pastili kutusunu alarak dolap kapağını sinirle çarptım. “Her şey bitti,” dedim kendi kendime. “Her şey. Farkında mısın?”

Başım ve kalbim aynı anda zonkladı. Midem bulanıyordu, sanırım ateşim yeniden yükselmeye başlamıştı. Yaklaşık iki ay önce taşındığım bu apartmanda bir kapıcının olmaması fikri nedense önce cazip gelmişti. İki günde bir küçük çöp poşetlerini aşağıya indirmek, iki ayda bir de kendi katımın sahanlığını ve bu kata inen ve çıkan merdivenleri paspaslamak iş değildi. Kafam salim olacaktı, sabahın köründe ve akşamın bir vaktinde kapım çalınmayacak, kırk yılda bir istediğim sütün markası yanlış gelmeyecek, içinden ne hikmetse ekleri boşaltılmış –gazete eki çalma hastalığı diye bir şey vardı memlekette–, zayıflamış gazeteleri okumayacak ve karısını ille de evime temizliğe göndermek ve bu yolla sırlara ve dedikodulara vâkıf olmak isteyen kapıcıya “peki” demek zorunda kalmayacaktım. Ama yanılmışım! Şu anda ölsem kimsenin ruhu duymazdı; üç günden sonra belki duyarlar, soğuk su ile yuyarlardı. Yardıma ihtiyacım vardı, hem de nasıl! Antrede ayakta durmuş tırnaklarımı kemiriyordum. Atla deve değildi ya, bir aspirin nihayetinde... Bir komşudan istenirdi canım. Ben de sonra ona bayatlamış ekmek içi, bir fincan şeker, un ya da iki patates verebilirdim. Ödeşilirdi.

Ani bir kararla anahtarımı kilitten alarak kapıyı çektim ve sahanlıkta durdum. Yarı karanlık koridorda, üzerimde polar sabahlık olduğu halde titreyerek sesleri, aslında sessizliği dinledim. Yavaşça yürüdüm ve yedi ile sekiz no’lu dairelerin kapılarına alıcı gözüyle baktım. Ben dokuzdum. Yedi, sekizle benden biraz uzak bir köşeye çekilmiş, mimari planın anlamsız bölünüşleriyle uzakta kalmıştı. Sekiz bizden daha heybetliydi. Çelik bir kapısı, altın renkli tokmağı ve yine altından topuzu bulunuyordu. Kapı önündeki paspas da iyi cinstendi. Duvara güllü bir ekmek sepeti asılmış, üzerine de at nalı çakılmıştı. Burada iyi bir hanımın yaşadığı kesindi. İyi hanımların yaşadığı evlerde düzen tıkır tıkır işlediğinden, değil aspirin, AIDS’e karşı bile ilaç bulunurdu. Ama yedi tuhaf bir şekilde çekiyordu beni. Gösterişsiz, yer yer boyası dökülmüş eski ahşap kapısı, paspassızlığı, daha doğrusu duvardan duvara halıların en kötü cinsinden eğri büğrü kesilerek kapı önüne atılmış paspası, sekizden daha da sessiz oluşu... Nedenler çoğaltılabilir ama yine de bir mantık dizgesi oluşturmaz. Bildiğim ve bilmediğim türlü sebeple yedinin ziline basıp bekledim. Çıt yok. Bir kez daha, ilkinden daha kısa bastım. Genelde her şeyi tersten yapma huyum vardır. İnsanlar ikinci kez sabırlarının kalmadığını belli etmek için zile daha uzun basarlar. Ateşten gözlerim yanıyordu ve kapı sanki gidip geliyordu önümde. Allah kahretsin, yanlış ata oynamıştım yine. Bu benim değişmez yazgımdı. Sekizin kapısını çalmalıydım, ancak şimdi yapamazdım bunu. Daha doğrusu bir daha asla yapamazdım. Geçmişti, olup bitmişti. Nedenini bilmiyorum ama hatalarımın bedelini ödemek gibi bir saplantım vardı. Üstüme bir şeyler geçirip anacaddedeki eczaneye koşturmaktan başka çarem yoktu. Kapıya sırtımı dönerek ateşin yarattığı halüsinasyonlardan kurtulmak istedim. Sahanlık şimdi daha da kararmıştı sanki. Bir bulut kümesi tarafından esir alınmıştı. Ama daha da genişlemiş, kapılar birbirinden daha uzağa çekilmişti. Mozaik zemin, bir denizin üstündeymişim gibi dalgalanıyordu. Durumum gerçekten kötüydü. Apartmanda bir ara bir radyo açıldı, sonra sesi kısıldı; ama duyuluyordu yine. “Seni been ellerin olsuunn diye mi sevdim?” Kızarmış yağa patatesler atıldı sonra. Kimbilir ne lezzetli olacaktı. Aşağı katlarda bir kapı açılıp kapandı. Duvara tutunup birkaç adım atmaya çalıştım. Değil eczaneye, daireme gidecek halim bile yoktu; sanırım tansiyonum da düşmüştü. Birden kapının ardından fısıltıya benzer bir erkek sesi duydum: “Kim o?”

İnanamayarak döndüm, duvara tutunmaya devam ederek kapının önüne doğru yürüdüm. Ses ürkekçe tekrarladı: “Kim o?”

“Ben...” dedim sesimi alçak tutmaya çalışarak, “dokuz numarada oturuyorum. Hastalandım da...” Kuru kuru yutkunup çatallanan boğazımı temizlemek için öksürdüm. Ses susuyordu. “Aspirin ya da ateş düşürücünüz varsa rica edecektim...” Çaresizce bekledim.

“Kusura bakmayın. Müsait değilim...”

“Fakat çok ateşim var, lütfen yardım edin...”

“Şu an müsait değilim, dedim. Beş dakika içinde kapıya torba içinde asmış olurum. Lütfen evinize gidip bekleyin.” Ses aceleyle tıslayarak konuşmuştu. Fakat ilaç konusunda kendinden son derece emindi. Demek sağlığına düşkün bir sesti bu. İnce, nazik, aynı zamanda da bıkkın bir ses. Bıkkın? Rahatsız edilmekten, dünyasına izinsizce girilivermesinden, saygısızlıktan bıkkın. Çarem yoktu, insafsız yedinin keyfini bekleyecektim. Neredeyse emekleyerek kapımın önüne gelip anahtarı kilitte zorlukla döndürdüm, kapıyı hırsla kapatıp portmantoya oturdum. Nasıl böyle hastalanabilmiştim ki; bilinmeyen bir virüs mü kapmıştım yoksa? Kalın sabahlığıma rağmen tir tir titriyor, kollarımla kendime sarılıyordum. Aslında adama kızmamalıydım, belki banyodan çıplak, üstünden sular damlar vaziyette çıkarmıştım onu, belki de tuvaletten... Ya da sevgilisi vardı içerideki yatakta ve hatta sabahın o saatinde vuslatın tadını yeniden tatmak istemişler ve ben de her şeyi berbat etmiştim. Bunları düşününce utandım kendimden. Birden koridorda kapının açıldığını ve hışırtılı torbanın aynı saniyede kapı koluna asılarak kapının hemencecik kapandığını duydum. Sanırım anahtar da iki kez çevrildi ardından. Ben de kapımı açarak koridora doğru başımı uzattım yavaşça; evet, yanılmamıştım. Girişteki eski botlarımdan birini kapı arasına sıkıştırarak naylon torbaya doğru canhıraş bir hamle yaptım, “Teşekkürler,” dedim neredeyse ağlayarak; ama kimse yanıtlamadı beni. Mutfağa döndüm, zorlukla bir bardak su daha aldım, adam iyi olduğu bilinen bir ateş düşürücü koymuştu torbaya. İçim şükran duygusuyla doldu o an. Hiç düşünmeden iki tanesini yuttum ve sürünerek yatağıma geri döndüm.

O ateşli başın içinde, rüya, bezdirici bir film karesinde uzuyor, uzuyordu. Görüntünün donukluğu bunaltıcıydı. Herkesle birlikte bana da cam bir şişe verilmiş. Ne amaçla olduğunu bilmiyorum. Rüyalarda açıklanmaz bu sırlar. Belki de bir kâğıda “imdat” yazıp denize atıvermek için. Fakat bulunduğum yer bir ada değil, eminim bundan. Hatta deniz kıyısında da değil. Belirsiz bir mekân. Cam şişeyi sallayıp duruyorum elimde, fakat tuhaf bir biçimde ağır. Günahlarım mı var içinde? Susuyorum, nedense şişenin içinde su olduğuna eminim. Tanrı’nın insana armağanı bir şişe su olmalı. Şişeyi sallayıp duruyorum ama içindeki ağırlık olması gerekenden fazla. Sonra kurumuş dudaklarımı yalayıp suya karşı çılgınca bir ihtiyaç duyarak, suyu şehvetle isteyerek şişenin kapağını açıyorum. Susuzluktan delirmiş bir Mecnun’um, sanki dünyada tek istediğim şey bu. Leyla da zaten su; çünkü âşık adam bir çöl; ya da ben orucunu açamamış bir müminim. Bilemiyorum. İnsan susadığında tükürüğü de olmaz ya, bu, rüyada da geçerli. Konuşurken sıçrattığım tükürükleri biriktirseydim ey ben ağustosböceği, bugün bir yudum suya ihtiyaç duymazdım.

İşte dudaklarım ve şişenin ağzı birleşti ama şişeden dudaklarıma hiçbir şey akmıyor. Tek bir şişem var, içi dolu ama suyla değil. Neyle dolu olduğunu bilmediğim şişeyi sallamaya devam ediyorum; öyle ağır ki kolum acıyor. Ama içinde su yok. Ağlıyorum. Tanrı’nın gazabı bu. Oysa ben, “Hepiniz aynı bokun soyusunuz,” diyerek genellemeler yapan o Tanrı’yı seviyordum. Fikrine ve dar görüşlülüğüne hayrandım. Allahım, bu bitmek tükenmek bilmeyen rüyada bir saplantıya düştüm, kıvranıyorum. Bir el başımı okşuyor sanki. Birisi –sanırım onun da şişesi hem dolu hem boş benimki gibi– diyor ki: “Kederlerimizi biriktirmemeliyiz. Akıp gitmeli, akıp gitmeli. Yoksa böyle katılıp kalır, hiç olur, ağır...” Demek elimdeki şişe kederle dolu, içemediğim...

Gözkapaklarımı ağır kepenkler gibi gıcırdatarak kaldırıyorum yukarı. Gurur’un başıma eğilmiş kara, çocuk gözlerini görüyorum. Hafifçe soğuk elleriyle başımı tutmuş. O korkunç rüyanın devamı mantıken böyle olmamalıydı ama geniş bakışlı Tanrım acımış olmalı bana. Dudaklarımı yalıyorum acı acı. Gurur, sehpanın üzerine eğilip su bardağını alıyor eline, başımı arkadan nazikçe tutarak kaldırıp bardağı çatlamış dudaklarıma değdiriyor. “Hepsini iç çöl güzeli.” Bir elimle ben de tutuyorum bardağı ve şlap şlap sesleri çıkararak yutuyorum suyu, başımı yeniden yastığa bırakıyorum.

“Ne zaman geldin?”

“Bir saat oluyor; öyle dalgın uyuyordun ki, kıyamadım. Beni aldatıyorsun. Uyanmana yakın sayıklayıp durdun, ‘O adam, adam...’ diye diye. Söyle kim bu şanslı kişi?”

Gülümsemeye çalışıyorum. “Bilmem... Hayalimdeki adam.”

“Nasıl biri?”

“Ne olur konuşturma beni. Halimi görüyorsun...” Acı çeker gibi inliyorum. Sahiden, eğer sayıkladımsa kim o adam? Ya da kim o şişe?

“Geceden beri sendeydi aklım. Dün akşam böyle hastalanabileceğini düşünmüştüm, iyi ki de düşünmüşüm. Seni kaç kez aradım, açmadın. Meraktan öldüm; sonra geldim baktım ölü gibi yatıyorsun. Dolabı açtım, tamtakır. Gittim bir sürü alışveriş yaptım. Şimdi sana portakal suyu sıkıp ıhlamur yapacağım. Çok işim var...”

Marifetli bir edayla kalkıp mutfağa yollanırken, “Sana borçlandım yine desene,” dedim. “Ama biliyor musun?” diye bağırdım.

“Neyi biliyor muyum?” dedi mutfaktan.

“Eski sevgililer de olsak bu işin en iyi tarafı anahtarların bir süre daha cepte gezmesi. Seninki de bende...”

“Efendim?”

“Boş ver,” dedim olabildiğince açarak ağzımı. İstediğin kadar kırılıp dökül, perişan ol, sürün... Böyle bir durumda bile salondaki koltukta, üzerinde kareli battaniyenle uzanırken mutfaktan gelen sesleri dinlemek gerçek bir mutluluktu. Birileri senin için bir şey hazırlıyordu, birileri seni düşünüyordu. Demek ki tam da ayrılmamışız Gurur’la. Demek ki yeryüzünde sandığım kadar yalnız değilmişim. Demek ki sabah sabah komşu kapıdan ilaç dilenmem de saçmalıktan başka bir şey değilmiş. Gurur’a bir telefon etsem yetermiş, koşup gelirmiş sevgilim. Anne gibi olmasa da, onun gibi enfes bir tas çorba yapamasa da birileri... “Eyvah,” dedim birden elimi alnıma vurarak. Doğrulup sehpada duran ceptelefonuma uzandım. Saat dördü yirmi yedi dakika geçmekteydi ve sessize alınmış telefonumda yaklaşık yirmi adet cevapsız arama kuzu gibi yatmaktaydı. Korhan dayanamamış, iki de sesli mesaj bırakmıştı.

“Nerelerdesin Allah aşkına sen? Bugün bu film bitmeliydi. Nasıl yaparsın bunu ya?”

“Ayda, ne cehennemdesin bilmiyorum – umarım başına bişey gelmemiştir bu arada – bak, yarın da sana ulaşamazsam yeni bir ses buluyorum, benden günah gitti.”

Diyelim bu aralar tuhaf takıntılar edindiniz. Eğer harcayacak paranız varsa durmadan siyah renkte giysiler alıyorsunuz. Siyah gömlekler, siyah kazaklar, siyah pantolon ve etekler, siyah çantalar, ayakkabı, bot, çizme, eldiven ve atkılar. Gördüğünüz her siyah örgü bereye bakmadan geçemiyorsunuz. Siyah taşlı gümüş yüzükler ve kolyeler de aldınız. Montunuz, kabanınız, mantonuz da siyah. Kimselerin bilmediği, gizli bir yasın peşinde gibisiniz. Daha doğrusu neyin yasını tuttuğunuzu siz de dahil kimse bilmemekte. Ama siyahın sonsuzluğun tek hâkimi olduğunu bilen de sizsiniz. Ve siyah, sanıldığının aksine ölümü kovar. Cenazelerde bu yüzden siyah giyilir. Azrail bu denli siyah giymiş kişinin içinde sizi bulamasın, tanıyamasın diye. Bu kadar uyanık olduğunuzu da bilmiyordunuz, şimdi öğrendiniz. Azrail siyah dışında, dilediği her renge girebilir. En çok pembeyi sever; ama ona siyah yasak edilmiştir. Neden mi? Çünkü Tanrı siyah.

Şimdiye değin okuduğunuz bütün kitaplardaki bütün harfler, sözcükler, tümceler, nokta ve virgüller, soru işaretleri, ünlemler de siyahtı. Siz onun eline düşmekle kalmıyorsunuz, siyah da sizin elinize düşmüş gibi. Yalnızca okuduklarınız değil, kafanızdan geçen cümleler, cümle olamayacak kelime kırpıkları, sağduyum dediğiniz yön tabelaları siyah. Bu durumda siz gerçekten de saplantılı birisiniz. Saplantılar iki halde azar. Gerçekleştiğinde ve gerçekleşmediğinde. İki halde de işiniz zor. Yoksa muhalif misiniz? Herkes renklere kelebekler gibi koşarken bir gururu mu koruyorsunuz? Katılmamanın gururunu. Coşkuya, yaşam sanılan o renkler ve başıbozukluklar panayırına katılmamanın gururu.

Diyelim siyah renkten başka takıntılarınız da var. Mesela çok çok sevdiğiniz kitapları, ne denli kalın olurlarsa olsunlar kasete okuyorsunuz. Günler, geceler, hatta aylarca sürebilir bu kayıt seansları. Olsun. Sesinizi mi, okuduğunuz kitabı mı garantiye alıyorsunuz; belli değil.

Kitaplar kaybolabilir ama sesler asla, diyenlerdensiniz belki de. Belki de sesinizle kitabı sonsuza dek kendinize mıhlıyorsunuz. Belki de kendi gerçekliğinize güveniniz eksik. Zihin yitebilir bir gün ve insan denen camdan makine ufacık bir darbeyle paramparça olabilir. Yumuşacık ete bir bıçak saplanabilir, et cayır cayır yanabilir, kemikleriniz un ufak kırılabilir, kalbim dediğiniz kan pompası bir gün canı sıkılarak işini yapmaktan vazgeçebilir; ama ses kaybolmaz, değil mi? İnsan denen makine, sanıldığının aksine ne kadar da kusurlu, ne denli ölmeye yatkın, ne denli çaresiz geliyor size. Ama ses... Varlığın hayaleti, hep olacak ve kalacak olan...

İşiniz o kadar da zor değil. Zaten yeryüzünde otuzdan fazla iyi kitap yazılmamış olduğuna inanan birisiniz. Hatta buna eminsiniz. Sizi gidi hasta ruhlu faşist sizi... Tam otuz. Binlerce yılın sayısı otuz. Diğerleri bunların gölgeleridir. Kalabalıktır, güruhtur. Ve bu otuz kitabı da kasetlere kaydettiniz. Fakat hastalığınız depreştiğinde, kayıtları dinleyip de okuyuşunuzu beğenmediğinizde yeniden ve yeniden okumanız yok mu? Yağmurlu ve kederli gecelerde yalnızca kitaba verdiğiniz sesi artık arzulamadığınızdan böyle kaç kayıt sildiniz? Ve yeniden kasete okunacaklar listeniz neden bu kadar kabarık? Otuz sayısını eksiltip artırmak niyetindesiniz belki ama fikri sabitiniz size hep bu sayıyı vermekte. Hiç bitmiyor, hiç bitmeyecek beyhude uğraşlar edindiniz. Fakat takıntıları asıl ateşleyen şey işte bu boşunalıktır zaten, değil mi? Takıntı duygusunun odağında çok ince bir yay gizlidir, siz o odağa doğru hamle yaptığınızda sizi geldiğiniz mesafe kadar geriye fırlatır. Bu da sizi yeryüzünde bir çizgi film kahramanı yapmaya yeter. Asla yaklaşamazsınız ve bu, sizde daha çok hırs ve acı uyandırır. Hep arda, hep geriye atılırsınız. Tanrı’nın yeryüzüne kondurduğu böyle şakacı yaylar vardır. Biri ufuk çizgisi, diğeri insanoğlunun yaptığı seks. Her ikisini de elde etmek mümkün değil.

Sonra bir başka saplantı. Bu aralar 50’li yılların Amerikan filmlerine feci halde takıldınız. Bir ara pasajda yasal olmayan yollardan film çoğaltan bir dükkân buldunuz ve elli filmlik 50’li yıllar serisi ısmarladınız. Suçun gölgesi ensenizde. Küçücük dükkânın genç sahibi size üç ay sonra vizyona girecek filmleri de satmaya çalıştığında –beş tanesi yirmiye– nazikçe reddediyor, elli filmlik ellileri istediğinizi bir kez daha beyan ediyorsunuz. Gencin içi rahat, “Siz bilirsiniz,” diyor omuzlarını kaldırarak. “Ama üç-dört günde hazır olur.” Genç o kadar rahat ki, sanki kendi hayatını filme çekmiş de, babasının malıymışçasına onları pazarlıyor size. Fikrî ve sınai mülkiyete inanmıyor olmalı. Dünya tüm insanlarındır, üzerindekilerle birlikte. Ülkeler de halklarındır. Ee, o zaman? Bu çiçek çocuk filmci böylesine komünal bir rahatlık içindeyken, siz neden olmayasınız ki? Hem aşkı, yani yasal olmayanı siz mi icat ettiniz? Zaten mülkiyet de başlı başına saçmalıktır. Bu da sizin olmasa bile başkalarının saplantısı.

Birkaç gün sonra –üç-dört gün– filmlerinizi alıp içiniz rahat dükkân sahibi gence ödeme yaptıktan sonra sizin koleksiyoner olduğunuzu düşündü ve size gıcık kaparak bir tür saplantı geliştirdi; ödediğiniz para hiç de fena değildi, buna karşılık o sizden hoşlanmamaya, parayı kasaya koyduktan sonra da hoşlanmama saplantısına devam etti; artık bu durumu hiçbir şey değiştiremez, her şey bitti. Filmci çocuğu kendi saplantılarının içinde yitirdiniz ve ertesi gün bu dükkâna yeniden gelip de elli filmlik müzikal serisi ısmarlasanız da hiçbir şey değişmeyecek. Çünkü dünya saplantılı bir yer ve biten bitmiştir. Oysa ki siz de ona bayılmamıştınız ama durumu abartmamıştınız da; aslında biraz daha zorlasanız abartabilir ve bu çocuktan nefret edebilirsiniz ama yapmayacaksınız, çünkü yeri değil, sırası değil, belki yorgun bir gününüzdesiniz, aslında psikiyatristinizin önerileri doğrultusunda onda hoşunuza giden bir şey de bulmuştunuz: Gözleri güzeldi çocuğun, şöyle hülyalı bir ela, içinde yeşilimsi bir şeyler –belki incecik gövdeli otlar, belki ıslak yosunlar– titreşiyordu, tam da böyle düşünüyordunuz. Böyle gözlerle bana kötü bakabilir mi? Peki neden o da sizin gözlerinizi, olmadı dudaklarınızı ya da kaşlarınızın biçimini beğenmedi? Neden o da sizin gibi çabalamadı sanki? Aynı psikiyatriste gitmiyor muydunuz? Hem herkes aslında aynı psikiyatriste gitmez miydi? Eve döndünüz ve bu elli filmlik seti koltuğa atarak bir ağıt tutturdunuz nedense. Aslında niyetiniz höykürmekti ama komşulara ayıp olurdu. Sonra burnunuzu çekerek ilk filmi makineye koyup seyretmeye başladınız. Yasal olmayan ne iyi görüntü verir ne de ses. Siz bir korsansınız. Mutsuz, yalnız bir korsan. İlk olarak neden Niagara’yı seçtiniz? Suların ters akması her zaman hoşunuza gitti, itiraf edin de rahatlayın. Hem Marilyn saplantınız var. Kimin yok ki? Herkes onun mutsuz hayatından esinlenir; siz ise onun nasıl da böyle mutlu olabildiğinden etkilenirsiniz. Size göre marilynmutlubiridir. Nokta. Joyceokuyacakkadarmutlubiri.

Ama bir dakika... Bu kötü seslendirmeyi kim yapmış Allah aşkına? Neden seslendirme yapılmış? Bir altyazı da koyamıyorlar mı? Marilyn burnuna mandal takılmış gibi konuşuyor. Şelalenin havası dokunmuş ve grip olmuş gibi. Tamam, Marilyn her zaman biraz griplidir; ama bu defa tonsillit, farenjit ve laranjit olmuş, sinüsler dolu ve zatürree riski altında. Güleceği zaman neredeyse hapşırıyor. Hüzünlü baktığında da “hık hık” sesleri çıkarıyor. Zavallı Norma Jean. Yetimhanedeki zamanları gibi konuşuyor. Hem Türkçe hem de hasta bir Türkçe. Gripli Türkçe. Bu CD’yi şikâyet edeceksiniz ilgili makamlara... Bu, bu, bu resmen hakaret, saygısızlık. Sanatseverlere nanik yapmak bu. Kültür Bakanlığı’na şikâyet edeceksiniz, ilgili birime bu CD’yi bir zarf içinde yollayarak, bakınız ülkemizde sanat korsanlığı ne durumlara geldi, sanat ayaklar altına düştü, filan diyeceksiniz... Ama şikâyet dilekçesine isim yazmazsınız, yazamazsınız. Çünkü siz de korsan bir sanatseversiniz. Fakat isimsiz şikâyet dilekçesini işleme almazlar.

Siz zaten filmci çocuğu sevmemiştiniz. Tavrında edasında bir sinsilik, bir arka plan, davranışlarında aşırı bir rahatlık, genişlik, gözlerinde, evet, o eşeklerinki kadar iri ve sürmeli gözlerinde alaycı ve kudurmuş bir dalavere ruhu... sezmiştiniz. Sevmeye zorlanılamaz, zorlanan mutlu olmaz.

Marilyn’e ses ve hayat veren şu kadını merak ettiniz şimdi. Kimdir, nedir, adı ne, yaşı?.. Otuzlarında olmalı, fazla değil. Hangi eski fabrikanın soğuk depolarında seslendirmiş bunu? Tekinsiz, uğursuz bir yeraltı stüdyosunda. İnşallah polis basar o stüdyoyu. Amin. Hepsini yaka paça içeri, hoop... Bu filmi seslendirmekten dolayı kazandığı para haram olsun, boğazında kalsın inşallah.

Hasta ruhlu bunlar be, hepsi hasta, dünya hasta...

Gurur tuhaf bir adam. Şu dünyada yazdıklarıyla değil de yazmadıklarıyla var olmaya çalışanlardan. Daha doğrusu, şimdiye değin tüm yazdıkları beyninin içinde. Ben de daha bir satırını bile okuyabilmiş değilim; yalnızca boş tahminlerde bulunuyorum, o kadar.

O da kırk yaşına geldiğinde kafasının içinde milimetrik bir düzenle oturttuğu evreni bir roman olarak yapıtlaştıracağı günü bekleyenlerden. Neden kırk yaş?

“Peygamberlere vahyin kırk yaşından önce gelmediğini bilmiyor musun sen?”

Biliyorum tabii. Zekeriya seksen, Nuh yüz yirmi, İbrahim doksan yaşındaydı... Pöh.

“Peki, nasıl güveniyorsun ki? Ya daha önce... Yani kusura bakma ama, yazamadığın romanınla bu dünyadan çekip gitmek de var...”

“Kader,” diyor gülümseyerek. “Vasiyet ederim, beni mumyalatırsın...”

“Ne işe yarar ki bu?”

“Benim işime yaramaz, senin için rahat eder.”

“Gurur, yapma böyle, sohbet edelim güzel güzel işte...”

“...”

“Biliyorum, polisiye yazacaksın...”

“Iıhhhh!”

“12 Eylül’ü yazacaksın...”

“...”

“12 Mart’ı?”

“12’leri unut.”

“Eski solcuları?..”

“Bilemedin.”

“Faşistin tekini?..”

“Hiç değil.”

“O zaman Tanzimat Fermanı’nı?”

“Güleceğim galiba...”

“Korku... Evet. Gotik üslupta...”

“O senin alanın.”

“Felsefî?”

“Ben filozof değilim.”

“İpucu yok mu?”

“Karşında oturuyorum ya...”

“Tasavvuf?”

“Sanmam.”

“Kapitalist düzen?..”

“Ben soruyorum sana...”

“Tamam, buldum. Sana bilimkurgu yakışır. Hem de çok... Büyük büyük paşa dedeni 2087 yılına gönderirsin...”

“Ben gönderirim de paşa dede gitmek istemez, ayak direr...”

“Gurur?..”

“Söyle canım...”

“Aşk hakkında yazacaksın...”

“Kazandın!”

“Ya, n’olur dalga geçme benle...”

“O zaman bu konuyu kapatabilir misin hayatım? İnan ki çok sıkıldım...”

Ne yapıp etsem de bu tuhaf hastalığı Gurur’a bulaştıramadım. Bende kaldığı o gece türlü bahanelerle elini tuttum su getirdiği bardağı alırken, sonra bana çorba içirmesini istediğimde. Ceptelefonumu eline tutuşturdum, “Bak Korhan kaç kere aramış,” diyerek. Sonra kanepede bir punduna getirip üzerime çektim onu, zorla öpmeye çalıştım. Nazikçe iteledi beni, dinlenmem gerektiğini söyleyerek. Birkaç kez yüzüne doğru hapşırdım ve özür diledim; kalktı, mutfaktan bir peçete tomarıyla döndü, koltuğumun altına tutuşturdu hepsini. Arada ateşimi ölçmek için uzandığında göğüslerimi ortaya çıkarmak için elimden geleni yaptım ama nafile. O, “Ateş ağızdan ölçülmeli,” dedikçe, “Hayır,” diyordum inatla, “en doğru ateş koltuk altından ölçülür.” İlaçların etkisiyle terleyen bedenimden yükselen ve pek de cazip olmayan kokulara rağmen onu kandırmanın yollarını arıyordum. Sanırım kırmızı burnum ve kenarı uçuklamış dudağımla pek çekici gelmiyordum ona. Ama dişilik durmuyor, kazanmanın yollarını arıyordu çılgınca.

Sonraları o geceyi sık sık hatırladıkça bütün bunları neden yaptığımı derinlemesine düşündüm. Bir gece önce Gurur ayrılmamız gerektiğini söylemişti. Birbirimize benzemeye başlamışız ya da şunu demek istiyordu: “Beni kendine benzettin.” Bana benzemek nasıl bir şeydi, işte bunu çözememiş, yani olan bitenden hiçbir şey anlamamıştım. Zaten buna fırsat da kalmamış, ateşli hastalık Gurur’la yaptığımız o uzun konuşmanın hemen yanı başında beklermiş gibi yakama yapışmıştı. O gece Gurur, yatak odamda yatarken, bulanmış bilincimle bu ayrılık konuşmasının aslında hiç gerçekleşmemiş olduğunu, hepsini benim oyuncu zihnimin kurguladığını düşünmüştüm. Gurur’la zannettiğim gibi gerçekten ayrılmış olsaydık, ilk önce anahtarları iade ederdik birbirimize. Bütün ilişkiler böyle bitmez mi sanki? Hem sonra, şu an evimde işi neydi? Neden beni merak ederek defalarca aramış, sonra merakına yenilerek evime çıkıp gelmişti? Eski sevgililer merak edilir miydi? Bir gecede, aptalca bir ayrılık manifestosundan sonra hemencecik eski sevgili olunur muydu? Bunun belli bir süresi var mıydı? Bir ay görüşmezsen eski sevgili olursun... Bana neden portakal suyu hazırlamış, çorba kaynatmış ve ateşimi ölçüp durmuştu ki? Neden?..

Bir önceki akşam beni aramış ve, “Buluşalım mı?” diye sormuştu. Dört-beş gündür görüşmüyorduk, “Sende mi bende mi?” diye sormuştum hemen. “Dışarıda,” demişti. “Hava alalım biraz. Her zamanki yere gel.”

O tıkış tıkış daracık barda nasıl hava alacağımızı sormadan –yoksa bir ara el ele bir yürüyüş mü yapacaktık?– uçar gibi koşmuştum mekâna. Keyfimden, onu beklerken iki bira yuvarlamış, sağda solda gördüğüm herkesle neşeli sohbetler etmiştim. Beni gören her müdavim şaşmaz bir biçimde Gurur’u soruyordu. Gerçekten gurur vericiydi bu. Ve ben de herkese, “Birazdan burada olur,” diyordum.

Atıf Kemal her zamanki gibi grubun yerine çıkmış, elinde birasıyla mikrofona uzanmış, bizlerin bir dakikasını istemişti:

“Arkadaşlar, sarhoş olmak dışında bugün iyi bişey yapan var mı?”

“Biz iyi çocuklarız zaten Atıf, lan bırak yakamızı!” diye bağırmıştı birileri.

Atıf, ses düzenini zorlayıp mikrofona yiyecek gibi yapışarak gürledi:

“Lan size söylüyorum olum, hakkaten iyi bişey yapan yok mu serseriler?”

Herkes bira bardaklarını kaldırıp, “Şerefe!” diye bağırmıştı, öyle eğleniyordum ki... Hatta bir ara annemin, barın kapısında dikilip içeriyi gözetlediğini hisseder gibi oldum. Camlı kapıdan gözlerini bana dikmiş, donuk bir ifadeyle bakıyordu. Müdahale etmiyordu hiç, yalnızca oradan kalkıp eve gelmemi bekliyor gibiydi. Omuzlarımı titreterek bunların saçma sapan hayaller olduğunu düşündüm ve Atıf Kemal’e kulak verdim yeniden.

“Serseri dediğin,” diyordu ağzını şıpırdatarak, “iplemez bi heriftir. Hakkaten iplemez, nerde olsa bir serseri olarak yaşamayı bilir. Gökyüzünün altında değişmez tek şey onun serseriliğidir. Mağripte ve maşrıkta... Ama ben ipliyosam n’olcak şimdi?”

Ağzı dolanarak devam etti:

“N’olcak o zaman olum? Yani ben layıkıyla serseri değil miyim şimdi?”

“Sen serserilerin sultanısın Atıf Kemal!” diye bağırarak bardağımı kaldırdım, müdavimler de öyle yaptı.

“Ah Ayda...” dedi Atıf Kemal gülümseyerek. “Ah güzel sesli kadın, melikeler melikesi Ayda. Kim der senin bir yetimhane çocuğu olduğunu ha?”

“Yetimhaneler güzeldir!” diye bağırdım. “Hadi onların şerefine!”

Herkes bardak kaldırdı, bir anlık suskunluk oldu. Bir müdavim sordu:

“N’ooldu senin felsefe mastırın Atıf?”

“Sokayım!” diye gürledi. “Ne biliyo musun, Geç Hititler gibisiniz olum... hepiniz... kadınları ayrı tutarım, biricik Aydamı da... Olum, Geç Hitit olmak ne demek bilir misiniz? Artık olmamak. Kadeş madeş bitmiş, her şey bitmiş, krallık da bitmiş ama sen hâlâ bi Hitit’sin. Ne boktan, di mi? Hâlâ bi Hitit olarak tablet kakıyosun, ama değilsin. Dünya seni tanımıyor. Yeni bi krallık kurulmuş, senin tabletlerini kendine mal edene kadar sana göz yumuyo... Hâlâ kakıyosun, ağaçkakan Geç Hitit. İşte siz busunuz... Bu akşamlık bu kadar...”

Platformdan sallanarak, gür beyaz sakalları biradan sırılsıklam olmuş halde inerken hepimiz, “Yaşa! Var ol!” diye bağırarak alkışladık kendisini. Bar taburesine güç bela oturup yeni bir bira daha söyledi. İçine çekilmişti şimdi, epey bir süre kimselerle konuşmazdı.

Saatime baktım, neredeyse gece oluyordu; Gurur epey gecikmişti. Yan masada oturan ve epeydir beni süzen Fikret sonunda laf attı:

“Beyimiz geciktiler...”

“İşine bak Fikret,” dedim memnuniyetsiz bir ifadeyle.

“Bazen düşünüyorum da...” İçkiden bulanmış başını masamın hudutları içine daldırdı. İç çekermiş gibi yaptı. Kalbi kırıkmış gibi.

“Düşünme lütfen.”

“Elimde değil... Yani biz diye bir şey olabilseydi eğer, seni beklemeyi bir ömür göze alırdım...”

“Off...” dedim sıkıntıyla kıçımı ona dönerek. Kendi kendine konuşur gibi yapıyordu hayattan çatlamış gözlerini yere indirerek. Numaracı, hepsi numaraydı. Bir aktör eskisi gibi tiradını bezginlikle okuyordu.

“Eğer Tanrı beni kadın yaratmış olsaydı... Böyle bir lütfa erişmiş olsaydım, bana yanaşan her erkeğin gönlünü hoş tutardım. Yeminle tutardım, hiçbirinin kalbini sıkmaz, ruhunu kemirmezdim. Kel, göbekli, yaşlı, cahil, çirkin, hepsini, babasını satıyım. Bunun için ille aşk vermek mi gerek? Erkekler ille de aşk mı ister yani? Neden istesin olmayan bişeyi, deli mi? İnsanca iletişim, yaklaşım ister. Yalan bu, kadınların yalanı. Oysa en sevmeyen odur aşkı. Çıldırmaktan korkarlar; erkek pek korkmaz. Aşk dediği şey de içindeki çaresizliği bir çözümsüzlük gibi sunarak kendi kendine aldanmak... Erkeği acıtarak bir tür katarsise erişmek. Kadının orgazmı erkeğin mutsuzluğudur. Aşk dediği de böyle götten bişey. Tahiti’ye gidecem babasını satıyım... Gauguin gibi saf, temiz ve karşılıksız duyguları tatmak için, kalbi modern dünyanın maddesiyle kirlenmemiş yerli kadınlarla yaşıycam...”

Gurur kapıdan girdi. Her zamanki gibi sırt çantası dokümanlarla şişmiş ve asker yeşili trençkotunun omzunu sıyırmış. İçine giydiği siyahlı kırmızılı oduncu gömleği çantanın askısı altında buruşmuş inliyor. Masalardan bir-iki müdavimle dostça tokalaştı, ayakta biraz sohbet etti ve yanıma oturdu. Sırt çantasını ayakucuna bıraktı, öne eğilerek trençkotunu çıkarıp sandalyenin arkasına astı.

“Selam...”

“Geç kaldın, gözlerimiz yollarda, seni bekledik sevgilinle,” dedi Fikret birasından bir yudum daha alarak.

“N’aber?” diye sormak zorunda kaldı Gurur. Sonra bana döndü, göz kırptı. Omzumu kaldırdım umursamadığımı belli edercesine.

“Sen söylemişsin içkini, ben de kalkıp alayım, hem Memet’e bir şey sorucam.”

Bir dakika yerinde duramıyordu, enerjiyle doluydu bu adam. Belki de ben onun yakışıklı yüzüne, her zaman arkadan bağladığı kumral kıvırcık saçlarına, sol kulağında ışıldayan minik gümüş küpesine, sanatçılara özgü o biçimli ellerine değil de bu enerjisine vurgundum. Beni yorardı her gün. Ben insan yaşamını gereğinden de uzun bulurdum. Yapılsa yapılsa ne yapılacaktı ki? Sonuçta her şey saçmalığa doğru yürüyecekti. Zehir gibi zihinler sapıtıp yoldan çıkacak, duygular odunumsu katmanlar edinerek körleşecek ve herkes gençliğinde olduğundan çok daha bunak, çok daha yavan ve tatsız olacaktı. Faşist olacaktı bir kere, çünkü burayı anlamış, bilmiş olacaktı. Görmüş geçirmiş olmak onu muhaliflerine karşı tiksintiyle dolduracaktı. Gülümsediğinde gülümsemiyor olacaktı. Ağladığındaysa Tanrı’ya sövmekle ona tapmak arası çılgınca bir eğretilikte, zavallı iskeletiyle durmaya çalışacaktı. Ruhunu hepten yitirmiş yaşlı bungun, olmayanı Şeytan’a vermenin hilekârlığında dolanacaktı. Takma dişlerin çürümeye yüz tutmuş bir elmayı iki saatte öğütebildiği bir yaşam formuna eğlenerek, yuvarlanarak, hızını alamayarak koşuyorduk, hepsi bu. Ve şimdiden zevk almamız bekleniyordu, geçmişi de aynı oranda affetmemiz. Ben geçmişime, “Seni Allah affetsin,” derken, Gurur burada, şu anda eksiksizce var oluyor ve parlıyordu. Sanki bugün için yaratılmıştı.

Boylu poslu sevgilimin barın orada Memet’le konuşmasını izledim bir süre. Becerikli görünüyordu, biraz da eğlenir gibi. Neşeli gibi. Çektiği ona yakın kısa filmi arka arkaya ekleyip uzun metrajlı bir filme imza atmış gibi. Ya da Cannes’da çektiği bu uzun metrajlı filme verilen ödülü almak için kırmızı halıda blucini ve oduncu gömleğiyle yürüdüğünü hayal edermiş gibi. Gerçekten hiç benzemiyor ama hayata karşı hile yapıyoruz, diye düşündüm. Çünkü –Fikret’ten ilham alarak düşünmeye devam ediyordum– aşk benzeşenlerin işidir. Dünyanın kuralları böyle. Melez aşk yoktur.

Az sonra elinde birasıyla yanıma geldi sevgili.

“Ne o, yeni bir proje mi?” diye sordum acıyla kasılırken gülümsemeye çalışarak. Onu bir kadından değil, kısa metrajlarından kıskanıyordum.

“Düşünüyorum,” dedi rahatlıkla. Fikret’i gösterdi sırıtarak, başı masaya düşmüş sarhoşu.

“Bu mekânın bir gecelik halini çekeceğim. Olduğu gibi, kurgusuz. 15 dakika... Keşke Fikret o zaman da böyle sızmış olsa...”

“Hayal dolu bir gece bu,” dedim bir şey demiş olmak için.

Gözlerini gözlerime dikti:

“Neden öyle dedin?” Neşesi kaçmıştı birden.

“Hiç...” dedim telaşlanarak. “Öylesine...”

“Bence alay ediyordun. Senin tarzın bu maalesef...”

“Neymiş tarzım?”

“Baş edememek ve acılaşmak. Ve kandırmak. Öyle değilmiş gibi.”

Taarruz başlamıştı.

“Ben de aynı oranda acılaştığımda başarmış olacaksın.” Birasını bir dikişte yarıladı.

Bir şey söylediği aşikârdı, anlamamakta direniyordum. Sanki bu noktada sonsuzca barınabilirmişim gibi. Anlamaya mahkûmdum oysa.

Başımı salladım konuşmak yerine. Kalbim katılaşmış bir yağ topuna dönüşmüştü.

“Söylesene... Anneni ne zaman affedeceksin? Tanrı’ yı? Annenin ölmüş olmasını ne zaman affedeceksin?”

“Off!” dedim. “Bu sorgu için çağrılmışım demek. Ne kadar aptalım!”

Birden üşümeye başlamıştım, kabanımı giydim.

“Ne o, yine mi kaçış?”

“Derdin ne senin? Dürüst olsana...” Burnum akmaya, boğazım batmaya başlamıştı.

“Yeterince dürüstüm bu akşam... Hatta istersen daha da ileri gidebilirim.”

Yan masalardan birinden Defne uzanıp Gurur’un koluna dokunarak bağırdı:

“Hey, beni meşhur etsene yönetmenim. Rol kapmak istiyorum.”

“Yaşlısın,” dedi Gurur.

“Hiç de bile... Daha otuz üçümdeyim... Pissin Gurur sen. Ayda, bu herife nasıl tahammül ediyorsun?”

Gözlerimi kapatıp mekânın uğultusu dinledim. Midem feci bulanıyordu.

“Her şeyi senleştirdikçe için rahat ediyor. Ondan o berbat stüdyolarda sesini vermediğin kadın kalmadı. Sen ve sesin. Dünyaya da dublaj yapsana...”

Ansızın patlayan bu acımasızlığa boyun eğiyordum. Kalkmak isteyerek orada, az öncesine değin bizim olan mekânda bir sandalyeye tünemiş titreyerek oturuyordum.

“Grip oluyorum galiba... Pek iyi değilim.”

Elimi alnıma götürdüm. Ateşim vardı gerçekten de, belki de Gurur’un sözleri bende dehşet duygusuyla birlikte ateş yapmıştı.

“Kalkalım mı iyi hissetmiyorsan?” diye sordu. Sesi biraz daha şefkate bürünmüştü sanki, incelmişti.

“Yok,” dedim iki kez hapşırarak. “Sözlerinin sonunu dinleyene kadar otururum. Bana tam olarak ne demek istiyorsun?”

Bira bardağının yanındaki peçeteyi uzatırken güzel ellerine dokunmamak için kendimi zor tuttum.

“Sıcak bir çay söyleyeyim, daldırma vardır. İyi gelir, limonlu...”

“Yok,” dedim yine aksi çocuklar gibi. “Sözün sonu?”

“Aslında çıkıp yürüyelim, diyecektim, çok ses var... Birazdan grup çıkar...”

Hiçbir tepki vermeden gözlerinin içine baktım acıyla.

“Peki... Dürüst olmam gerekirse Ayda, buraya seninle ayrılmamız gerektiğini söylemek için gelmiştim.” Başını önüne eğerek sustu.

“Evet?”

“Yani ben... Sonundayız gibi hissediyorum, yapamayacağımı hissediyorum.”

“Demek öyle?”

“Zorlanıyorum son zamanlarda... Belki belli ettim biraz, etmeye mi çalıştım ya da emin değilim. Senin anlamanı istedim kısacası.”

“Anlaşılır bir şey yoktu,” dedim tersçe. “Ya da ben çok aptalım, ha, ne dersin?” Gözlerim sulanıyor, bardaki her şey, insanlar, dekor, ses bir rüyanın içindeymişçesine belirsizleşiyordu.

“Ayda... enerjim tükeniyor, anla beni.”

“Ben senin o çok değer verdiğin yaşam enerjini tüketiyorum. Böyle desene...”

“Sen çok karanlıksın Ayda... Ve belki de, ne bileyim? Cam gibisin, sanki inorganiksin. Nasıl anlatacağımı bilemiyorum ki. Keskinsin sen. Yapamıyorum...”

Neredeyse ayaklarıma kapanıp benden ayrılmak istediği için özür dileyecekti. Fakat şu da var, o güzel, koyu kirpikli gözlerinde gerçek bir üzüntü dolaşıp duruyordu. Bu daha da canımı sıktı; celladımın merhametini istemiyordum. Fakat anlamıyordum, bunun, bu gecenin, bu konuşmanın neden gerçekleştiğini hâlâ anlamıyordum. Cam gibiydim ha? Sevgilimin neresini kesmiştim? Beni tutan parmaklarını mı? Kırılıp parçalandığımda bana bakan gözlerine mi sıçramıştım? Belki de sarkıt ve dikitlerden oluşmuş bir mağaraydım... Neden olmasın?

Yan masada Fikret nihayet ayılır gibi olmuş, başını ellerine dayayarak söylenip duruyordu. Birden ayağa kalktım, “Gerçekten anlatamıyorsun fakat benim gitmem gerek,” dedim montumu sandalyenin arkasından hırsla çekerek.

“Bir şey söylemeyecek misin?”

Konuşmanın boşa gitmesinden, nihayete ermemesinden huzursuzdu. Benden o yanıtı bekliyordu gözü dönmüşçesine.

“Tamam,” dedim. “İstediğin, şunu söylemem o zaman, söylüyorum: Tamam. Oldu mu?”

Sanıyorum rahatlamıştı, minnettarlıkla baktı bana. Ne denli anlayışlı olduğum için, bu işin tereyağından kıl çeker gibi kolay halledildiği için...

O da ayağa kalktı hemen, elini cebine daldırarak içtiklerimizin parasını bırakıp bara doğru elini kaldırdı. “Seni bırakayım...”

“Gerek yok inan...” dedim kapıdan çıkarken, grup müziğe başlamıştı.

Sen sen sen hey usanan

Usanan, bıkan, yorulan

Sen, sen sen hey dolan dolan

Haykır şimdi dünyaya

Bir yılan

Bir yılan gibi

Zehirli...

“Taksi çevireyim... Ayda, sana çok değer verdiğimi biliyorsun değil mi? Başka zaman konuşalım. Yanlış anlaşılmak istemiyorum.”

“Elbette,” dedim kederimden ölerek ve yeniden hapşırarak. Soğuk gecede bir an durup buhardan soluklarımızın yükselişine baktım. Yaşıyor oluşumuz tuhaftı. Önümüzde bir taksi durdu. Ben şehirdeki taksileri Hızır’ın yolladığına inanırdım. Ambulansları değil, sarı T plakalı taksileri.Yağmurda, karda, hastalıkta ve ayrılıkta. Sonra, “Ben Grip,” dedim. O da, “Marilyn,” diye yanıtladı beni. Taksiye bindim ve ondan bin ışık yılı hızıyla uzaklaştım.

Artık insanlara bakmak istemiyorum. Ağaçlara bakıyorum mesela, uzun uzun. Onları kimin ve ne için yarattığını düşünüyorum. Öylesine tuhaf ve vazgeçilmezler ki. Bakmadığım insanlar baktığım ağaçlara bakmıyorlar, biliyorum. Hiçbir şey umurlarında değil onların. Şehrin taşıyla kaplanmışlar. Oysa baksalar baktığım ağaçlara, kendilerini görecekler. Köklenmiş, ayakları bağlanmış hallerini. Hiçbir ağaç göçebe değildir; ama görmesi gereken her şeyi görmüş, yaşaması gereken her şeyi yaşamıştır. Kendileri gibi. Kendileri. Ağaçlar da insanlar gibi intihar edebilir. Yaşamak istemeyince yaşamaz, çeker gider. Zorunluluğu yoktur. Her ağaç kırık döküktür, budanmıştır, ısrarcıdır, vesaire. Geceleri korkunç olur, hayaletler gibi. Birbirleriyle konuşmaz ama ayrılmazlar da. Sırt çeviremezler, koşamazlar, adres sormazlar. Kusmazlar insanın üzerine, tepinmezler. Yalnız ağaçlar hiç de üzgün değildir. Bizim gibi değildirler bu konuda. Ağaçlar başlarının çaresine bakabilir. İnsan yüzlerine bakmak istemiyorum. Acı verici, batık hikâyeler görmek istemiyorum suratlarında. Çocukken ellerinden kaçırdıkları balonlar gibi yitip giden şeylerin ardından hayal kırıklığıyla kalakalmış ifadeleri canımı sıkıyor. Hep otobüs kaçırmış gibi ümitsizlikle dolular. Bir sonraki otobüsün ne zaman geleceğini düşünmeleri, bir tek bunu beklemeleri sinir bozucu. Hepsi acı çekmeyi ve umut etmeyi seviyor. Eski, kavuşamadıkları aşklarını düşünmenin gereksiz bir kaçış olduğunun farkında değiller. “Ahmet’le ya da Nesrin’le olabilselerdi, ahh...” Hayır arkadaşlar, fark etmezdi yine de. Ahmet’i ya da Nesrin’i ergenlik sivilcelerinizin izleri gibi görüyorum yüzlerinizde. Onlar bir vakit okumak istediğiniz bir kitap sayfasıdır sadece. Okuyamadınız ve geçip gitti hepsi. Gömütlük gibi yüzleriniz, ruhlarınız. Tarih kitabı gibi. Mersiye gibi. Sıkılıyorum. Size dair merakım yitti, başka canlılara bakıyorum.

Başka yolu yokmuş gibi. Yaşamanın başka tür hislerle de becerilebileceği olası değilmiş gibi. Mesela duyarsızlık... Onlara bu ruh halinin, varoluşun en tepesindeki durum olduğunu söylemek isterdim. Duyarsızlar Tanrı gibidirler ve hiçbir şey onları durduramaz. Çünkü zaten yürümezler, koşmazlar, inat etmez, hırs yapmaz, hıçkırarak ağlamazlar. İnsanlar kaderin oyunlarını seviyorlar; onlara, “Çıkın bu oyundan, oynamayın,” demek isterdim, “böylece ortada ne sevilecek ne de nefret edilecek bir şey kalır. Oyun biter ve siz kurtulursunuz.” Böyle yaparak kader dedikleri vehmi hayatlarından silebileceklerini göremiyorlar mı?

Kuşlara da bakıyorum uzun uzun. Kuşların gündelik işlerine. Genelde telaşlı ve neşeliler. Hasta olanlar dışında hiç üzgün kuş görmedim. Kuşkulu bir kuş ya da. Kanatlı melekler onlar. Ama melekler zaten kanatlıdır, değil mi? Fakat saksağanlar sanki birer iblis. Onlar gülen, alaycı kuşlar. Bizimle hep alay ettiklerini keşfettim. Yeterince çoğalınca dünyayı ele geçirecekler. Ölü bir saksağan bile masum değil. Yine canlanacakmış gibi duruyor. Ve sanırım böyle olacak. Kargalarla ittifak edecek, sonra onları alt kademelerde çalıştıracaklar. Karga da sesini çok beğenirmiş gibi. “Gak.” Tek söylediği bu, fakat hınzır da. “Gaaak” diye uzatınca itiraz ediyor bence. “Ga” dediği zaman “olabilir” demek istiyor. Yeterince hareketsiz kalırsam sanırım beni lokma lokma yemeye başlayacaklar. El kol hareketi yapmalıyım arada. Fazlaca düşüncelere dalmamalıyım. Allahım, beni fazlaca bir başıma bıraktılar.

Artık insan yüzlerine bakmıyorum. Okuyacağım hiçbir şey yok onlarda. Bakamıyorum ki. Gizli şeyler söylüyormuş gibi sinsiler. Acılılar, acılarına acıyacağımı düşünerek. Körebeler gibi arıyor, fakat tökezleyip düşüyorlar. Öyle aptal ki bu yüzler, onlara aradıklarının ben olduğumu söylemem gerekiyor, fakat uğraşamam. Öyle doygunlar ki, onlara yemek sunamam ve öyle çılgınca açlar ki potinlerimi versem kemirecekler. Beni suçlayacak, saldıracak yer arıyorlar, fakat çok geç... Kargalar tek gözümü oydu bile. Anlayacağınız yaşamıyorum beyler.

Annem –adımı Ayda koyan annem– bir gün yolda bir sayfacık bulmuştu. Sonra bunun Arapça bir dua olduğuna emin olarak öpüp başına koymuş –adımı Ayda koyan annemin Babil Kulesi’nden elbette ki haberi yoktu, yüzlerce dil aslında tek bir dil demekti–, çantasında kutsal bir emanet taşıyormuşçasına eve kadar dikkatlice getirmiş, sonra da muska içine koyup boynuna asmıştı. “Anne,” demiştim ona, “ey kadın, bu yazı İbranice. Mossad’ın cebinden bile düşmüş olabilir. Korumaz seni.” “İbranice ne?” diye sormuştu isimlere düşkün annem. “O Yahudilerin dilidir anacık.” “Sen nereden bileceksin, dua o dua...” “Annecim, İbranice harfler üstünden silindirle geçilmiş gibi ezilmiş dururlar. Bir bok bildiğimden değil ama senin yazı da böyle...” “Yerde çok kalmıştır, insanlar basıp basıp geçmiştir. Âlem bundan karardı. Dualara basıyoruz artık. Tövbe.”

İşte ismimi bu anacık koymuştu. Dünyada yaşayamıyorsa ayda yaşasın bari, diyerek değil. Amacı bu değildi. Dünyada yaşayabileceğime cidden emindi. Bana hamileyken tuhaf düşler gören annem, ayın karanlık yüzünde yaşayanları da bir süre düşünmüştü. Küçük, parmak kadar insancıklar ya da devler... ikisinden biri, demişti. Öyle Aida operasını dinleyen havalı bir annem yoktu benim. Diller arası fonetik irtibatları da doğal olarak kuramıyordu. Tek dilliydi ve ölünceye kadar o dilin çok az kelimesini kullandı. Sarfiyat da sevmezdi, ekonomikti. Sadece geceleri aya bakan ve karnındakine hiçbir isim düşünmeyen bir annem vardı. “Ayda insancıklar... Ayda ayda,” diyerek beni doğurmuş, düşten uyanır gibi olduğunda beni doğurmuş bulunduğundan aklına ilk gelen kelimeyi, son rüyasını hatırlayan bir yeni uyanmış gibi yüzüme söyleyivermişti. Evet, ben yenidoğandım, anacıksa yeni uyanmış. Deliliğin içinden hayata uyanmış kadın.

Neden gizlerim yoktu benim, sırlarım? Özel bir insan olduğuma dair bir işaret. Sırtımda güle benzer bir leke, Tanrı’dan bir nişan... Böyle doğmak isterdim.

Tuhaf kadınların çocukları aydan gelmiş gibi yitik dururlar. Hasta değil, fazlasıyla utanmıştırlar. Annelerin erken beyazlamış saçlarından, köfte yoğururken köfteden uzaklaşarak bir başka hamura karışıp boğulmalarından, ters giyilen yelek ve hırkalarından, çantaların içinden ikiye ya da dörde katlanmış başka çantalar çıkarmalarından... resmî evrakları –muhtardan aldıkları ilmuhaberler de dahil– naylon torbalara tıkıştırıp sutyenlere iğnelemelerinden, saçlarını eğri büğrü kesivermelerinden, sıkıldıkları kadınlıklarından, evleriyle bir canavarla boğuşur gibi boğuşmalarından, oturup hıçkırarak ağlamalarından ve hemen arkasından kasıklarını tutarak gülmelerinden, uzun uzun –bazen günün yirmi dört saati– yatmalarından ama en çok kendi kendilerine çocukların hem bildiği hem de bu biçimde konuşulunca hiç anlamadığı bir dilde konuşmalarından... Örnek: “Razı, razı, razı... hey kader, sen git de orospuya vurul.”

Bu çocuklar yaş ağaçlar gibi eğilir utanmaktan ve bir daha kurtulamazlar bu duygudan.

Böyle anneleri olan çocuklar çok üşür, solgun, sarı benizlidir ve sık sık hastalanırlar. Yanakları kızardığında ateşli bir hastalığa yakalandıkları sanılır; ama onlar utanma nöbetine tutulmuşlardır. Büyükler sanki böyle yaşanması gerekiyormuş gibi yaşarken, sanki her şey olması gerektiği gibi oluyormuş da onlar da yollarında düzgünce gidiyormuş gibi yaparken çocuklar onlar için, onlar adına utanırlar.

Bu dünya hasta! İyileşmeyecek, sağaltılamayacak derecede hasta hem de. Çünkü büyümüşlerin dünyasında yolunda gitmeyen bir şeyler var. Kaderlerinin izinde yürürken bile bu yolun onları dipsiz bir uçuruma doğru sürükleyeceği tehlikesi var. İnsanlar oturup yazgılarını düşündüklerinde çıldırırlar; iyi değildir bu. Fakat yazgıyı hiç düşünmediklerinde de birer aptal olup çıkarlar. Şeytan fısıldar, iyi melekler fısıldar, yukarıdan işaret gönderilir; bu halde bile hem anladıklarında hem de anlamadıklarında suçludurlar. İnsanın kafası nasıl “net” olabilir, nasıl dingin durabilir yüreği? İnsan durmaksızın bir kadavra misali kurcalanır ve o kendisine hiç dokunulmamış gibi nasıl yapar? Göksel olanın tecavüzüne uğramamış ve hiç uğramayacakmış gibi.

Gurur’un ardında bir kadının varlığını sezinliyorum. Bir kez ateşten rüyaların dibinde çömelmiş otururken gördüm onu. Dişlerimi o denli sıkmışım ki iki gün boyunca hiçbir yiyeceği çiğneyemedim. O kadın –öylesine gençti ki yeni açmış bir çiçek gibi koktuğunu hatırlıyorum– eğri büğrü taşlarla çizdiğim sınırın ötesinde durmuş uzun uzun baktı bana. Ben sınırlarımın içinde uslu uslu durup izledim onu; korktum ama, iki adım atsa dünyama giriverecekti. Adım atmadı, ayakta durmaya devam etti. Sanki yalnızca beni ve eğri büğrü taşlarımı seyretmek için gelmişti. Bu tür rüyalarda yüzü olmaz bu varlıkların. Onun da yoktu ama güzel olduğunu hissettim. Güzel olmasa orada öylece durup yüzüme bakamazdı benim. Eğilip taşlarımı birbirine daha yakın olarak yeniden dizdim. Bir karınca, bıldırcın yumurtasını taşımaya çalışıyordu az ötede. Benekli, küçücük, kahverengi bir yumurtayı. Yumurtanın tepesine tırmanarak düşünüyordu, sonra yeniden iniyordu aşağı. Yumurtayı ittirmek için arkaya, çekmek için öne geçiyordu. Tuhaf bir sorunsal edinmiş, didinip duruyordu. Karıncadan nefret ettim. Sonra kısık, alaycı bir gülüş duyup doğruldum hayretle. Karşımda yüzü olmayan kadın –belki de karnından– gülüyordu. İyilikle değil, değil. Kendine güveniyordu demek ki. Öfke duydum rüyaya ama çıkamadım içinden. Taşlarıma bakarak durmaya devam ettim. Sonra ben konuştum –neler dediğimi hatırlayamıyorum–, öyle çok konuştum ki rüya evreni benim sesimle doldu. O susuyordu, hep susuyor ama gitmek de bilmiyordu. Gurur, bir ağacın ardına gizlenmiş, uzaktan izliyordu ikimizi. Emindim bundan. Çünkü rüyada gereksizce bir ağaç kalabalığı vardı. Sırf ben sevgilinin hangi ağacın ardında olduğunu bilemeyeyim, diye ağaçlandırılmış bir rüyanın içinde bulunuyordum. Öğle sonrası gölgeleri, sıcak... Derken gökte tepsi gibi bir ayın doğduğunu hissettim. Gökyüzü karanlıktı; ay vardı ama gündüzdü aynı zamanda; güneşin gölgeleri ve sıcak durup duruyordu. İşkence gibi doğan ve tam tepede bir şenlik balonu gibi asılı duran ay yüreğimi incitiyordu işte. Kadın ve ay... Ağacın ardına saklanmış Gurur. Gitmek bilmeyerek beni çıldırttılar.

Bana çorba yaptığı ve odamda yatıp uyuduğu geceden sonra Gurur’u bir daha görmedim. Neden böyle oldu bu? Neden ellerimden kayarak gitti?

Tuhaf bir arkadaş edindim sonra. Ona arkadaş denemez aslında; o bir komşu. Kendisi paspaslar kraliçesi, yani sekiz numara. Neşe adında benden iki yaş büyük bir kadın. Bana bir çift yün çorap ördü ve onunla arkadaş olmamı istedi. Hep acı kahveler içtik ve dertli dertli sigara tüttürdük. Sonra da beni alıp bir denizin kıyısına götürdü. Memleketiymiş. Soğuk, gri denize bakarak ağladım, ağladım. Çürümüş bir yeşilliğin içinde sopa gibi aykırı durarak ve üşüyerek arkadaşıma –komşuma– kızdım. Hastaydım ben, rutubet beni çileden çıkarıyordu. Memleketinin kadınları sırtıma yün hırkalar verdiler ve beni sevgiye boğarak derhal bir kına gecesine götürdüler. Ötücü kuşlar gibi şakıyorlardı. Küçük parmağıma yakılan kınadan hoşlandım nedense; kınalı kekliklerin arasında kınalı bir kekliktim sonunda; bunu da bir nişan saydım. Kadınlar evlilikten başka şey bilmiyorlardı. Durmadan evli olup olmadığımı soruyorlardı; en gençleri bile bunamış gibiydi. Soruyor, hayır yanıtını aldıktan beş dakika sonra yeniden sormaya utanmıyordu. Aralarında gülüşüyorlardı, hiç erkek bedeni tanımamış olmama acıyarak. Murada erememiş bir kız kurusu olmak onlara acı geliyordu. Hatta hayattaki tek acı buydu. Neşe, bu ıstıraba uzaktan gülümsüyordu. Kadınların bildikleri en önemli şey: ekmek ve evlilik. Ölüleri iki adım ötede yanı başlarında huzurla yatıyordu. Yaşarken ve ölüyken hiç yabancılık çekmemiş mesut insanlar. Annem gibi mavi kazak giyerler miydi yaşarken?

Sonra Neşe gece yer yatağından bana seslendi:

“Uyudun mu?”

“Hayır,” dedim. “Üşüyorum.”

“Bir battaniye daha ister misin?”

“Evet,” dedim, battaniyelerin sıcaklığını düşünüp sevinerek.

Dolabın gıcırtılı kapağını açarak battaniyeyi sırtladı, üzerime yaydı. O da ellerini değdirdi alnıma. Artık herkes ateşimi ölçer olmuştu.

“Antibiyotiğini almadın mı sen?”

Korkunç irilikteki memelerinin gerginliğini ay ışığında görebiliyordum. İlacımı içtiğimi söyledim.

“Bir doktora gösterelim seni dönünce...”

Yatağına tekrar uzandı.

“Depresyonun geldiğini duyumsuyorum,” dedi. “Siyah ve uslu dalgalar halinde... Şimdilik.”

“Sanki ufolardan söz ediyorsun,” dedim... “Dünyanın ele geçirilmesi sahnesini canlandırıyor gibi...”

“Ama öyle,” dedi inatla. “Sinsice yaklaşıyor. Neden beni istiyor ki? Benle ne yapacak?”

“Neşe...” dedim battaniyenin içinde büzüşerek. “Sen istiyor olmayasın onu? Erkeğini beklermiş gibi bekliyor olmayasın?”

“Hayır, hayır,” dedi inatla. “O kara bir varlık, o var. Ve beni istiyor...”

“Neşe?..”

“Efendim?” dedi usluca.

“Yarın kentimize dönelim. Burası iyi gelmedi bana.”

“Peki,” dedi. “Bence bize hiçbir yer iyi gelmez dünyada.”

“Umrumda değil,” dedim. “Çok sessiz burası. Aklım karışıyor sessizlikten.”

“Demek sevmedin,” dedi. “Anladım zaten. Yüzün hiç gülmedi. Ama ben seviyorum burayı, ne dersen de.”

“Burada ölmek istemezdim.”

“Nerede ölmek isterdin peki?”

“Evimde, salondaki koltuğumda...”

“Döndüğümüzde,” dedi Neşe, depresyonun kara suları ayaklarını ıslatmış gibi titreyerek konuşuyordu, “sana iyi bir doktor bulacağım.”

Bu bilgi ve iletişim çağında Gurur’u kaybedivermemin anlamını çözemiyordum. İstesem internette Alaska’dan bir arkadaş bulabilirdim ama sevgilimi bulamıyordum. Keşke bende kaldığı o son gece yatağa zincirleseydim onu, diye düşünüyordum. Onu rehin alsaydım ve bir daha hiç bırakmasaydım... Kölem olsaydı benim ve giderek kararsaydı. Zenci bir Gurur’um olsaydı ve üzerinde tepinseydim ben de ama severek. Aşk’ın acılarını bir bir tattırarak, hastalandırarak. Hayatının benim olduğunu söyleyerek çıldırtsaydım... Nereden bilebilirdim ki böyle kaçacağını? Onu neyle korkutmuş olabilirdim? Bende ne görmüştü de böyle uzağa fırlatmıştı kendini? Belki uzakta değildi sandığım kadar, belki tüm kaçakların yaptığı gibi çok çok yakınımda yaşamaktaydı. Ben onu uzaklarda sanırken, belki de bir adım ötemde saklanmaktaydı. Belki?..

Ceptelefonu o günden beri kapalıydı. Defalarca evine gittim. Hatta sokakta ağaçların ardına saklanıp ışık yanmasını bekledim geceleri. Kapıcıya ve yöneticiye sordum. Uzun düşüncelerle, elimde anahtarı evirip çevirerek, herkesin uyuduğu bir saatte dairesine girmeye teşebbüs ettim. Heyecandan ölecektim neredeyse; ama kodlar değişmişti, elimdeki anahtar kapı kilidini, kilit de onu tanımıyordu artık. Birbirlerine yabancılar gibi davrandılar. Kapı gururla dikiliyordu anahtarımın faydasızlığı karşısında. Ellerim titriyor, deniyor, deniyordum. Sonunda kapı önüne yığılarak pes ettim. Çantamdan buruşuk kâğıtlar çıkararak titreyen ellerimle SOS’ler yazıp kapının altından attım. Hırsız kediler gibi hızla uzaklaştım oralardan. Neden birer yabancı oluverdiğimizi anlayamayarak.

Ertesi günlerde, Festival’e ve mekâna uğradım. Festival, bu sene Gurur’la çalışmadıklarını söyledi kibirle. Sanırım hepsi birer Altın Ayı’ydı ve çok ama çok meşgullerdi. Yalnız Ece yanıma gelip okuma gözlüğünü tepesine dikerek koluma yapıştı, “Aydacım,” dedi, “ben de seni arayacaktım. İstanbul’da bir film çekildi, belki duydun, Final adında. Ama başrol kadının sesi berbatmış, seni düşündüm ben de. Arayayım mı, kabul eder misin?” “Ece, hastayım ben, uğraşamam galiba. Düşündüğün için sağ ol ama gidemem şimdi oralara...” “Yapma ya...” dedi, “Gurur nasıl? Hiç uğramıyor artık buralara?”

Mekânda Atıf Kemal açık kürsüde mikrofona yapışmış ve giderek annemleşerek şunları söylemekteydi: “Kimsin be adam? Kimsin sen? Nerden geldin buraya? Sen ancak benleşerek, yani biraz benleşerek olabileceksin. Hayatın buna bağlı ama tınmıyorsun. Diyorsun ki: ‘Eh, herkesi memnun edemem ya...’ Edeceksin ulan! Etmek mecburiyetindesin. Demokraside herkes memnun olacak. Sen de berduşluğu, serseriliği bileceksin. Bak sen bilirsen ben de bi kere namaz kılacam, söz. Sakalımı da kesebilirim, o da olur. Fakat sakal sünnettir di mi? Gül suyu, bi de ticaret. Tamam ulan, pis ticaret yaparım ben de... Ama sen de evsiz barksız olacaksın bi kere. Yıldızların altında, bok gibi ayaz bi gecede yatacaksın.Tanrı’nın farklıklar yarattığını bilmeden nası yaşıyosunuz lan? Allah’a hakaret ediyosunuz. Seninki gibi bi hayatım olsa intihar ederdim danagöz...”

Memet’i buldum ve ona çıldırmış gibi, ateşten yanarak, titreyerek sordum. “Bilmiyorum,” dedi sakince. “Nasıl bilmiyorsun, yalan söyleme!” diye haykırdım. Atıf Kemal sustu. “Gel bi içki vereyim sana,” dedi Memet. “İstemem,” diye huysuzlandım; hokus pokusla elime bir bardak tutuşturdu. İki yudumda yolladım hâlâ antibiyotiğin erimemiş olduğu mideme. “Ne bileyim?” diyordu, “Sen sevgilini daha iyi tanırsın. On gündür görmüyorum ben de. Elinde kamerayla bi yerlere kaçmıştır, Küba’ya gitme fikri vardı, konuşuyordu. Bilmiyorum ki...”

Platforma koşarak Atıf Kemal’in ağzından kopardım mikrofonu ve böğürdüm: “Arkadaşlar, Gurur’un nerede olduğunu bilen var mı?” Atıf Kemal kaymış gözlerle bana bakıyordu yandan. Belki de annem bu adamın içine girmişti. “Ayda... Sakin ol be güzelim,” diye fısıldadı.

“Bakın, sakin olamam ben, tamam mı? Gurur kayıp ve bilip de söylemeyen varsa...”

Atıf Kemal mikrofonu çekerek ağzına tıktı yine.

“Ulan kız delirmiş. Bak, bilip de söylemeyeni s..yim. Gururumuz yakışıklı Gurur nerde, bilen var mı?”

Kalabalık kıpırdadı, seslenenler oldu: “Telefonu açık değil mi?”

“Mesaj atalım... e-mail?”

“A, hakkaten kapalı telefonu...”

“Bakın,” dedim, titremeye devam ederek. “Bir haber alan olursa beni arayın... Hayati bir mesele bu...”

Birden içim boşaldı, barın loş ışıklarını hatırlıyorum düşerken, bir de nedense mikrofona sımsıkı tutunuşumu. Gözlerimi açtığımda başımda Atıf Kemal, Memet bir de uzaktan uzağa selamlaştığımız tiyatrocu Gülden vardı. Gülden, limon kolonyasını nereden bulmuşsa bileklerimi ovuşturuyordu. Yüzüme yanaştırdı yüzünü:

“İyi misin güzelim? Doktora götürelim mi seni?”

“Hâlâ titriyor,” dedi Atıf Kemal’in kulağına duymadığımı sanarak.

“Ulan aşktan ölen var be...” Atıf Kemal hırıltıyla içini çekip öksürdü.

“Memet, tansiyon aletin yok muydu senin?” Gülden şefkatli hemşire rolüne bürünmüştü.

“Var da...” dedi kolonyayı sehpaya bırakan Memet. “Dijital değil, nasıl ölçülür bilmiyorum ki...”

Gülden, “Ben biliyorum,” diye azarlarcasına başını salladı. “Annemden dolayı... Oğlum, madem bilmiyorsun o aletin burada işi ne? Al koy bi tane kolay ölçeninden, bak lazım oluyor...”

Memet poflayarak masasının gözünden siyah el çantasını getirip Gülden’e verdi.

“Kolunu sıyıralım iyice...”

Gülden pompalamaya başladı, stetoskop ona gerçekten de yakışmıştı. Dikkatle nabzımı dinledi. Sonucu açıkladı:

“9’a 6... Düşük biraz...”

Stetoskopu kulaklarından omzuna indirdi:

“Aç filan mısın? Ondan mı oldu?”

“Değilim,” dedim, ağlama isteğiyle dolarak.

“En son ne zaman yemek yedin?”

Kolluğu cırt diye söktü kolumdan, katlayarak çantaya yerleştirdi.

“Sabah bir şeyler atıştırmıştım...”

“Atıf, sen yandaki çorbacıdan bi çorba kap gel abim...”

“Mercimek mi?”

“Ne varsa...”

“İstemem,” diye inledim mızmız çocuklar gibi. Gülden işaretparmağını dudaklarına götürüp, “Şişşt,” dedi.

Memet de Atıf Kemal’in peşinden seğirtti. Bu gece Afakanlar söylüyordu içeride. “Hamdım piştim yandım”ı rock ritimleriyle süslemişler, küfür gibi bir şey eylemişlerdi. Güzeldi ama.

Gülden kıvırcık saçlarını başıma eğip, “Ne geçti Gurur’la aranızda allasen?” diye sordu anaç bir sesle. “Terk mi etti seni?”

“Bilmiyorum,” dedim... “Net değil hiçbir şey...”

“Buradaki adamlar böyle kızım,” dedi bilmiş bilmiş. “Canını yakmadan, paçavra etmeden bırakmazlar. Adi herifler, adam değiller valla. Ama suç bizde...”

O sırada Atıf Kemal tepsiyle içeri girdi. “Limon sıktım bolca,” diye hırladı.

“Ya belki kız öyle sevmiyor, niye sıktın ki?”

“İçerim sorun değil,” dedim doğrulmaya çalışarak. Gülden sırtımdan kavrayarak dikleştirdi beni, Atıf Kemal tepsiyi dizlerime koydu.

“O Gurur’u bi bulayım sıçcam azına!” dedi doğrulurken. “Geceye bak lan! Türbe gibi etti burayı. Limon kolonyası, tansiyon aleti, çorba... Aşk bu mudur yani?”

Gülden ters ters baktı ondan yana. “Sen git müziğini dinle istersen,” dedi.

“Çıkıcam zaten, siz kız kıza dertleşin. Bişey olursa Memet de barın orda.” Atıf Kemal sakalını sıvazlayıp asker botlarını sürüyerek çıktı gitti.

Çorbadan bir kaşık alıp yüzümü buruşturdum. “Çok mu ekşi?” Gülden merakla sordu. “İç iç, iyi gelir...” Tepsideki tuzluğun yarısını çorbaya boşalttı. “Karıştır ve iç... Tuz lazım vücuduna.” Gömlek cebinden bir sigara çıkarıp yaktı. “Sorun olmaz değil mi?”

Elimle “devam et” işareti yaptım.

Bu gecenin iksiri bol limonlu ve bol tuzlu içilemez bir çorbaydı demek ki. Keşke içinde bir atımlık tekila da olsaydı. Çaresizce kaşıkladım.

“Eve gitmek istiyorum,” dedim Gülden’e. “Taksi ayarlar mısın?”

“A tabii,” diyerek sigarasını söndürdü. “Dur çağırıp geleyim, ama emin misin? Yalnız gidebilecek misin?”

Başımı salladım.

“Sende numaram yoktur. Yaz, ihtiyaç olursa ara mutlaka. Gece kapatmam...”

Bu kadınca ilgiye şükran duyarak, “Sağ ol,” dedim. “Ararım gerekirse.”

Taksiye bindim, Gülden el salladı, sonra mekândan bin ışık yılı hızıyla uzaklaştım.

Dizlerimde polar battaniye, elimde bir fincan sıcak tarçınlı ıhlamur, Neşe’nin pencere önüne koyduğu berjerde oturuyorum. Sokak karanlık ve boş. Karşı binalardaki pencerelerde tek tük ışıklar yanıyor. Birazdan hepsi söner.

Neşe masanın üzerine siyah bir şal sermiş, tarot falıma bakıyor. Sandal ağacı tütsüsü usul usul yanıyor kabında. Tek tek açıyor seçtiğim kartları. Ölüm kartını görüyorum.

“Ne kadar ömrüm kalmış?” diye soruyorum.

“Saçmalama,” diyor düşünceli düşünceli. “Olaya böyle bakılmaz tarotta. Ölüm son değil bir başlangıçtır.”

“Yalana bak sen! E, başka neler var?”

“Acı bir süreç geçiriyorsun, keskin virajlar alıyorsun. Ama soytarı,” diyor, kartı bana doğru sallayarak, “hiçbir şey için bu denli üzülmeye değmeyeceğini söylüyor... Bir de...”

“Eeee?”

“Genç bir kadın var...”

“Ben de daha yeni otuz dördüme girdim,” diyorum gülümsemeye çalışarak.

“Gurur kaç yaşındaydı?” Bir doktor ciddiliğine bürünmesi canımı sıkıyor.

“Yirmi dokuz.”

“Bu kadın çok genç...”

“Yani?”

“Bilmem,” diyor, “niye geldiyse?”

“Sence neden?”

“Bence bu üzgün kadın senin gençliğin...”

“Ben daha kötüsünü düşünmüştüm. Gurur’un yeni sevgilisi olmasın, iyi bak...”

“Kötü şeyler duymak istiyorsun ille de,” diyor. “Tamam, senin dediğin gibi olsun.”

Dudaklarını büzdüğünde, kalbimin ıslak bir çamaşır gibi sıkıldığını duyumsuyorum.

“Gurur’la hem çok yakın, hem de çok uzaksın...” diyor kendinden emin bir edayla.

“Neşe, anlamıyorum seni...”

“Tek bildiğim, burnunun ucunda da olsa ona şu an ulaşamazsın. Belki de manevi bir seyahatte. Bile isteye çıkmış yola; bu, onun olgunlaşması için gerekli.”

“Ya genç kadın?”

“Bilmiyorum,” diyor çenesini kaşıyarak, “belki bir ideal, ulaşılmak istenen...”

“Hani bendim o Neşe? Neden kıvrandırıyorsun?”

Nefretten boğulacak gibiyim, ellerimin titremesini Neşe görmüyor. Ihlamuru sehpaya bırakıp bir sigara yakıyorum.

“Gurur’u ne zaman görürüm... kartlar ne diyor?”

“Şimdi değil,” diyor Neşe. Gayet ciddi. “Yakında da değil. Görmen gereken zamanda göreceksin onu...”

Kartları yavaşça toplayıp siyah şalın içine sarıyor. Şalı da yavaş ve saygılı hareketlerle kitaplığın kapaklı üst bölmesine yerleştiriyor.

“Öbür gün için hastaneden randevu aldım sana...” Gelip karşıma oturuyor.

“Bu gece eve gidemem,” diyorum yalvarırcasına. Titreme yine geliyor. “Şurada kıvrılıp yatayım.”

“Saçmalama,” diyor, gözlerimin içine bakıp. “Benim yatak çift kişilik. Beraber uyuruz.”

“Neşe,” diyorum, eğilip soğuk ellerimle tombul parmaklarını tutarak. “Komşuluğa bakışımı değiştirdin. Sen Tanrı’nın bir armağanı olmalısın...”

Siyah kedi Kedi gelip dizlerime sürtününce çığlık atıp gözlerimi yumuyorum. Bir yandan da saçımı çekiştiriyorum.

“Neşe, bunu geldiği yere götür ve kapısını da kapa n’olur....”

Neşe siyah oğlanı kucağına alıp öpüyor.

“Korktukça gelip seni bulur,” diyor odaya seğirterek. “Batıl gelir seni bulur...”

Neşe beni yatağın sağ tarafına yatırarak alnıma ıslak sirkeli bez koyuyor. Dertli bir anne gibi iç geçirerek endişeli gözlerle izliyor beni. “Bir tür enfeksiyon olmalı,” diyor, “çok geciktin doktora görünmekte. Vücut direncinin düştüğü zamanda olur böyle inatçı hastalıklar...”

“Ayrılık zamanı oldu,” diyorum gülümsemeye çalışarak. “İnsan vücudunun direncinin en düşük olduğu zaman ayrılık zamanıdır...” Gözlerim sulanarak batıyor yine, kırpıştırıyorum. Nasıl olsa ölmem ben, ölüm bana aykırı bir fikir. Sürünebilirim ama ölmem. Annem gibileri ölür, inancım bu. Hastalığımı da –eğer hastaysam– bu yüzden umursamıyorum, basit bir şok geçiriyor olmalıyım. Tokatlanmış ve hâlâ kendime gelememiş olmalıyım.Tokatlananlar ateşlenir mi, bunu hakikaten bir doktora sormak gerekebilir ama olabileceği fikrindeyim. Ateşlenmek bir savunma mekanizmasıysa, askerlerim iyi çarpışmakta ve al kanlarını kalbimin toprağına inançla dökmekteler. Acımı gururla taşımak niyetindeyim. Ve şuurla... Şuur! Nasıl da düşünemedim?

Sanki iki tane Neşe görür gibiyim. Yani bir Neşe ve bir de sureti var sanki odada. Fakat suret tam değil, yarım. Böylece karşımda yatağın kenarına ilişmiş Neşe bir buçuk bir kadın. Odada bulunan her şey, tüm nesneler ve sessizlik öyle. Ateşten çift görüyor olmalıyım; yani ateş yüzünden yeniden sayıklamaya başladım. Oda hafiften dönüyor gibi. Her şey bulanıklaşıyor gitgide. Çoğalarak belirsizleşiyor. Neşe iriyarı bedenini yatağın öteki tarafına geçirerek konsolun üzerinde duran ilaç kutusunu eline alıyor. Mavi-beyaz ilaç kutusu aynı anda hem konsolun üzerinde, sonra Neşe’nin parmakları arasında uçarken, o hapları çıkartıp bir bardak suyla güzelce yutuyor.

“Kaç tane içiyorsun?” diye soruyorum.

“İki sabah, iki de akşam,” diyor yatağı denizdeki bir şişme bot gibi dalgalandırarak yerine yerleşiyor.

“İyi geliyor mu bari? Bana da versene...”

“Bu kadar iyi geliyor,” diyor kendisini göstererek. “Şimdiki halim iyi. İlaç içmediğim zamanları hatırlayamıyorum bile...”

“Ne olmuştu? Yani ne oldu da başladın?”

“İnan ki bilmiyorum,” diye cevaplıyor sakince. Bir an düşünüyor, “Bilmiyorum,” diyor.

“Ben de içeceğim...” diye doğruluyorum. “Belki bana da yarar...”

Elinin tüm kuvvetiyle omzuma bastırarak yastığa itiyor beni. “Daha birbirimize antidepresan ikram edecek düzeye gelmedik,” diyor.

“Ne zaman geliriz? Sabırsızlıkla bekliyorum.”

“Samimiyet gerektirir.”

“Neşe,” diyorum gözlerimi kırpıştırmaya devam ederek –çünkü ona biraz daha bakarsam hacminden dolayı çıldıracağım o ve yarım sureti; doksan kiloluk Neşe ve kırk beş kiloluk sureti...– “aynı yatakta yatıyoruz, daha ne kadar samimi olabiliriz ki?”

“Şişşt,” diye parmağını dudaklarına götürerek başucu lambasını kapatıyor. “Sabah işe gideceğim, uyumam gerek. Çalışan bir kadınım ben. İyi geceler.”

Neşe bir bankada şef olarak çalışıyor. Maaşı hiç fena değil, ikramiyeleri de cabası. Öğle yemeklerinde çıkan her şeyi itiraz etmeden silip süpürüyor, iş arkadaşlarını da ne seviyor ne de sevmiyor. Kimseyle bir sorunu yok, müdür beyle de. Çay yerine ıhlamur ya da papatya çayını tercih ediyor. Sadece öğle arası üç sigarayı ardı ardına yakıyor.

Ona neden bankacı olduğunu sorduğumda, bu işte sevdiği tek şeyin hesap hareketlerini izlemek olduğunu söyledi. Bu durumun röntgencilikle eş olduğunu düşündüğümü söyleyince de dudak bükerek, mevduat sahiplerinin izlenmek istemiyorlarsa paralarını bir küpe koyup gömmeleri gerektiği yanıtını yapıştırdı. Hesap hareketleri insanları ele veren yegâne şeymiş ona göre. Mesela hesaba yüklüce bir para yatırmak, hesap sahibinin bir iş çevirip başarılı olduğunu gösterirmiş. Eğer bu hesap vadeliyse, sahibinin acil paraya ihtiyacı yok, faiz gününü bekleyebilir, demekmiş. Vadesizse iki olasılık olabilirmiş: Ya başka parası yok ve gerektikçe, gerektiği kadar çekmek istiyor; ya da öyle çok parası var ki vadeyi filan umursamıyor. Bir hesaptan yüklüce para çekiliyorsa eğer mutlaka hayırlı bir iş –gayrimenkul alımı– içinmiş. “Ya hastalık içinse?” diye soruyorum. “Hastalık için insanlar bir defada yüklü para çekmezler,” diyor kendinden emin. “Beş, on şeklinde giderler. Kıyamazlar yani. Hele kendisi değil de bir yakını için çekiyorsa daha da cimridir.”

“Ya borç içinse?”

“Borç ödeme konusunda da aynı kural geçerlidir,” diyor Neşe. “Hesaptaki para yokmuş gibi davranma eğilimi vardır. Kaçamıyorsa da borcu taksit taksit öder, bir defada değil.”

Ona göre orta ve küçük ölçekli hesaplar hem daha ilginç, hem de daha sorunluymuş. “Nasıl?” diye soruyorum. “Hesaba her ay küçük miktar para yatırmak dar gelirli ve biraz da biriktirmeci birinin işidir,” diyor. “Bu gibiler bankada yavaş yavaş artan parayı çocuklarının gelişmesini günbegün izleyen ebeveynlere benzer. O hesaba âşık olur, gözlerinden sakınırlar. Bu hesaptaki tek hareket her ayın belli günleri yatan küçük paralardır. Sıkıcıdır bu hesaplar, adama heyecan vermezler. Orta ölçekli hesaplar ise ani para yatırma ve yatırdığının neredeyse yarısını ani çekmelerle belli bir enerjiye sahiptir...”

“Neden böyle yapılıyor?..”

“Önce çok atak ve cesur davranılıyor... Ben bu ay iki bin lirayla yaşarım gibi... Sonra hayatın acı gerçekleri karşısında yeniliyor ve yatırılan üç binin yarısını içleri kan ağlayarak çekiveriyorlar. Burada aman ne olacaksa olsun tavrı var. Kendi içinde yürekli sayılır. Hesaptaki paraya karşı bir umursamazlık geliştirilir.”

“Bankaları en çok kimler sever?” diye soruyorum bir öğrenci edasıyla, azıcık meraklı ve öğrenme aşkıyla dolu.

“Bankaları elbette ilkin parası olanlar sever,” diye yanıtlıyor Neşe parmağındaki gümüş yüzükle oynayarak. “Banka onların sırdaşıdır, en gizli hislerini, tutkularını açarlar. Bankalar parası olan biri için erotik bir kurumdur. Kasalar, gizlilik ilkesi filan... Tatlı günahlar gibi görürler bankayı... Parası olan bir erkek için en iyi sevgili bankacı bir kadındır,” diye ekliyor. Sorumu beklemeden devam ediyor: “İstatistiksel olarak işadamlarının yüzde altmışı bankacı kadınlarla evlenir. Ünlü doktor ve avukatlar da öyle... Kadınlar için bu ilişki yönetme anlamını taşırken erkek için her zaman güç kudret ekseninde günahın tatlı paylaşımıdır. Bir de parası olmayanlar sever bankaları, ne tuhaf değil mi?” diye bu kez bana bir soru yöneltiyor.

“Neden?” demekten bıktım ama diyorum yine. Neşe’nin “çünkü” sözcüğüyle başlayan cümlelerini gitgide daha çok severek.

“Çünkü bir banka, parası olmayan biri için ütopyadır,” diyor. “Bir gelecek hayalidir. Ve bir banka battığında en çok bu tipler sevinir...”

“Neden?”

“Çünkü hiçbir şey kaybetmemiştir Ayda. Hiç kazanmamış ama kaybetmemiştir de. Bu kadar basit. Kazananın kaybettiğini görmüş ve sevinmiştir. Bir kurumla bağı olmamanın ilk defa bir işe yaradığını görmüştür. Meselesiz oluşun rehaveti çöker içine. Güvenilir bir kurumun kurumsal ukalalığına halel gelmesi bu tipleri zevkten öldürebilir.”

“Ne ilginç bir işin varmış,” diyorum dalgınca.

“Öyledir,” diyor kahvesini yudumlarken.

Bir nesne olarak paradan hoşlanmıyor. Onun gittiği yönü, cesaret ya da korkaklığını, hamlelerini ya da çekingenliğini izlemeyi sevdiğini söylüyor. Dediğine göre “insanlar paralarına benzermiş”. En kötüsü, harcamana ses çıkarmadan, sinsice gününü bekleyerek, hiç bitmeyecekmiş gibi duran ama elinden uçup gidiveren “hain paralar” mış. Vefasızmış onlar. Bazı aşklar gibi.

“Bu hain paralardan çok oldu mu sende?”

“Çok değil. Korunuyorum Allahtan.”

“Nasıl?”

“Çünkü neyin ne olduğunu biliyorum.”

“Ne nedir Neşe?”

“Kedi...”

“Kedi mi?”

“Mama vermeyi unuttum...”

Sonra dönüp geliyor. Kedi ilk fırsatta beni tepeleyip kovacakmış.

“Öyle mi?”

“Senin yüzünden oda hapsinde çünkü. Özgürlüğü tahdit suçu.”

Paraya dokunmaktan hoşlanmadığı için bir sürü kredi kartı var. Fakat bozuklukları seviyormuş. Bu “tatlı çocuklar” için kırmızı, üstten çıtçıtlı bir cüzdanı bile var. Bozukluklar, düzenin içinde fazla masum kalmış kişilere benzermiş. Çocuklara özgü yiyecekler alınırmış onlarla. Çiklet, şeker, gofret gibi. Bu yüzden de madenî paralar neşeli olurlarmış. Çabuk el değiştirirler ve bundan da gocunmazlarmış. Çünkü hep çocukların, başka başka ama tanıdık çocukların eline geçeceklerini bilirlermiş.

Parayla suç ilişkisini sonra konuşmaya karar veriyoruz. Derin bir konuymuş ama bazı teorileri varmış. Bir başka gece. Hastalığımın geçtiği ve şampanya patlattığımız bir gece.

“Neden bankacı oldun sen? Bu teorilerle uğraşmak için mi?”

“Sayıları sevdiğim için... Sayılar bana bir şey ifade ettiği için... Fakat idari işleyişlerin de sayılarla arasının çok iyi olduğunu anladığımdan beri biraz canım sıkkın...”

“Nasıl?”

“Sesin çok güzel. Hadi bize bir şarkı söyle...”

“Ooo, hiç havamda değilim, sesim de kısık zaten.”

“Ama daha önce söylüyordun ve Gurur’la da öyle tanıştın değil mi?”

“Evet... Ama bu bir sır değil.”

“Ne söylüyordun?”

“Caz, soul... Sayılar diyorduk...”

“Aslında aklın alamayacağı sayılar demeliyiz. Evren kaç yaşında Ayda?”

“Milyon yıl mı demeliyim?”

“Milyar demelisin... Irak Savaşı’ndan bu yana kaç sivil öldü?”

“Binlerce?”

“On binlerce... Demek ki sayılar hem söylüyor, hem de söylemiyor. Aklımızda bir şey uyandırmayan sayılar... fakat bir rakamı çok gizemli. Düşün, bir savaşta yalnızca tek, bir tek kişi ölmüş olsaydı onu hiç unutmayacaktık... Sayılar bazı durumlarda büyüdükçe küçülür.”

“Peki sen hiç banka soymayı düşündün mü Neşe?”

“Daha çok veznedarlar düşünür... kendinin olmayan destelerce parayı saymak gün gelir çıldırtır insanı...”

“Ama banka müdür ve müdür yardımcıları da soyuyor...”

“Çünkü bilgisayar ekranında müşterimizin hesabında gördüğümüz rakam soyut ve şeytanidir... Bir rakam göze kolay gelir, ağırlığı yoktur. Tek yapman gereken, birtakım boşaltma ve taşıma işidir. Asıl külfeti bilenler dediğim gibi veznedarlardır. Her tür kamu kurum ve kuruluşunda son yirmi yıldaki soygunları istatistiksel olarak incelersek yüzde seksen veznedarlar vardır bu işte. Dediğim gibi ekranda görünen rakam hem kışkırtıcıdır, hem de ifade etmediği için teşvik edici. Bir trilyonu kendi hesabıma geçirivermem iş değildir...”

“Senin müşterilerin çok paralı mı? Nasıl insanlar? Nasıl davranıyorsun onlara?”

“Çok özel müşterilerim var...”

“Nasıl?”

“Gizlilik ilkesi gereği susuyorum.”

“Adını kim koymuş senin?”

“Babam. Ya seninkini?”

“Annem... Mutlu bir çocuk muydun?”

“Hem de nasıl... ağdaki bir kelebek gibi...”

Bir sonraki gün doktordan döndüğümüzde kendi evime girmeye cesaret ediyorum. Neşe’nin ısrarlarına karşın evime gitmek ve biraz neşesizce düşünmek istiyorum. Kapının önünde durup derin bir soluk alıyorum; kapının ardında Gurur’un olmadığını ve olamayacağını bilmek biraz rahatlatıyor beni. Evime tam dört gündür uğramadım; havasızlık ve rutubetimsi bir koku karşılıyor beni. Ayakkabılarımı çıkarmadan kendimi salondaki kanepenin üzerine atıyorum. Sanki dünyanın sonuna geldim ve kara bitti, geri de dönemeyeceğim; kanepeye çakılıp korkuyla kasılıyorum.

Dört tüp kan verdim, sol kolumun içinde bir yanma var. Doktor beni ve şikâyetlerimi atipik bulduğu gibi –çünkü ben konuşurken sürekli kaşlarını kaldırdı ve şüpheyle baktı Neşe’ye–, bana yakışabilecek hastalıkları da atipik kategorisinde değerlendirerek uzun bir araştırma soruşturma listesi hazırladı.

Hastane koridorlarını arşınlarken Neşe oldukça sakindi; beni laboratuvara, röntgen odasına, sonra çiş vermeye sürüklerken onun annem olmasını diledim. Neşe gibi bir annem olsa her şey başka türlü olurdu, ben de bir seri katil soğukluğuyla sürekli annemi öldürmek zorunda kalmazdım işte. Çünkü anneler habire diriliyorlar ve her seferinde onları mezarlarına geri koymanız gerekiyor. Bütün bir ömrü baz aldığınızda da bunun ne kadar yorucu bir iş olduğunu kavrarsınız. Bazen de ne deniz ne de gök renginde olan çok çok mavi bir kazak giymiş oluyorlar, kendileri çürüyüp erise bile o kazak mumyalanmış gibi duruyor. Kazağın asla ölmeyeceğini biliyor ve çıldırıyorsunuz. Tıpkı gökyüzü gibi, tıpkı deniz gibi mavi kazak da ölmeyecek.

“Şu tahliller bir bitsin de Flamingo’da kahvaltı yapalım,” diyor. “Öyle zayıfsın ki Ayda, sende dört tüplük kan olabileceğini bile düşünemezdim,” diyor sonra. “Öyle sarısın ki kanının bu denli kırmızı oluşu korkutucu ve beklenmedik,” diyor. “X ışınlarının seni delip geçeceğini beklemiyordum,” da diyor elinde röntgen dosyasını sallarken.

“Bence senin gözünde bir hiçim ben,” diyorum burnumu çekerek.

“Ben yüz kilonun altında olan varlıklara inanamıyorum belki,” diyor gülerek.

Bu özel hastaneyi bana o ısmarladı, çünkü bu özel hastanenin sahibi de onun müşterisi ve bize gereken her türlü kolaylığı gösterdi. Geri kalan masrafları Neşe’nin üstlenmesi ise gerçek bir insanlık örneğiydi. Bu gıcır hastane koridorlarında gezinmemin başka türlü bir açıklaması yok çünkü. Neşe gerçek bir dost ve eğer Tanrı varsa onda zuhur etmiş olmalı. Bir akşamüstü kapımı çalıp da benden varsa bir adet limon istememiş olsaydı bütün bunlar yaşanmayacaktı. Ayrıca o günlerde benim evde limondan başka hiçbir şey olmaması da kaderin bir oyunu olsa gerek. Mutfağa gidip kendisine bir yerine iki limon vererek arkadaşlığa, dostluğa ve komşuluğa olan inancımı göstermiştim. “Akşamları sadece salata yediğimden ve salatayı da limonsuz yiyemediğimden ve evdeki kedinin mamasına da iki damla limon sıktığımdan –haylaz, o da alıştı başka türlü yemiyor, hahhayyy–...”

Açıklamalarını sevmiştim, evde çorbaya limon bekleyen bir kocası ve iki adet yavrusu bulunmadığını hemen sezerek.

“Limonun zayıflattığı doğru mu?” diye büyük bir çam devirmiş ve kızarmıştım.

Gülümsemeye devam ederek ve kendisini göstererek bu tür tezlerin henüz kanıtlanamadığını söylemişti. Fakat tezlerde ısrar gerekliydi ki bu da bütün hayatını limon sıkarak geçireceği anlamına gelmekteydi.

“İçinizde limon ağacı çıkmasın?”

Saçmalamaya devam etmiştim.

“Yok, o çekirdekleri yutanlara söylenir. Ah keşke çıksa, bayılırım ben o ağaca,” demişti.

“Neyse,” demiştim, “ben hiç geçmeyecek bir ördek gribine yakalandım da, o yüzden benden her zaman limon isteyebilirsiniz.”

“Siz de benden patates, soğan, sıvıyağ ve bir bardak un bile istersiniz,” demişti. “Köfte yapmak için de iki dilim bayat ekmek istemeniz beni şaşırtmaz.”

“Harika o zaman,” demiştim. “İyi ki yan dairenize taşınmışım.”

“Ama limon görmüş gibi birbirimize surat ekşitmeyiz umarım,” diye de eklemişti. “Umarım komşuluğumuz tatlı geçer.”

“Umarım,” demiştim ateşten yanaklarım kızararak.

Kanepeden zorlukla çekip alıyorum kendimi. Bir kahve içsem fena olmayacak, günün yorgunluğuna birebirdir. Yavaş adımlarla mutfağa geçiyorum. İçerideki havasızlık öyle yoğun ki soluk alayım derken neredeyse kusacak duruma gelip üst üste öğürüyorum. Karnımın üzerine bastırarak küçük pencereyi açmaya çalışıyorum. Fakat soğuk havadan dolayı eski doğramalar sıkışmış, ne kadar uğraşsam da açamıyorum. Aslında bu küçük pencereyi taşındığım ilk günden beri sevdim. Arka bahçedeki erik ağacına bakıyorum, sanırım baharda bu kuru, küçük ağaç çıldırıp koyuverecek kendini. Pembe, pespembe çiçeklere bürünecek baştan aşağı ve beni de çileden çıkartacak. Ama şimdi iskelete benzeyen dallarıyla, penceremden içeri girmek isteyen bir ölü gibi.

Mide bulantımı bastırmaya çalışarak ısıtıcıda su kaynatıyor, bir yandan da mutfağımdaki bu ekşi kokunun sebebini bulmaya çalışıyorum. Öyle ya, çöp... En son beş gün önce indirmiştim aşağı, şimdi kovanın ağzını içinden canavar fırlayacakmış gibi korkuyla açıyorum.Torbanın içinde limon, portakal ve greyfurt kabuklarının üzerine demlikten dökülmüş çay artıkları muhteşem bir şölen oluşturmuş. Sanırım haftalardır C vitamininden başka bir şey girmiyor vücuduma. Neşe’de yediğim –yemeye çalıştığım, ağzımda çevirip ölerek yuttuğum– kendisi gibi etli butlu köfteleri, makarnaları ve tavuğu saymazsam. Benim için özellikle yapmıştı oysa. Sanırım akbabaların havada, başımın üzerinde turlar atmasına az kaldı. Kaç kiloya düştüm acaba? Off, umurumda değil... Fermantasyonun güzelliğinden başım dönerek yeniden öğürüyorum. Banyoya geçip yüzüme uzun uzun su çarpıyorum. Yüzümü kuruladıktan sonra aynada kendime bakmak istemiyorum.

İlk defa aklıma gelmiş gibi salona koşup ceptelefonunu elime alarak her günkü seremoniyi gerçekleştiriyorum. Önce ceptelefonumu göğsüme bastırarak, “Gurur...” diyorum, “sevgilim, duy sesimi. Ve seni bana veren Tanrı da duysun ki, her neredeysen, uykudaysan da aniden uyan ve beni araman gerektiğini düşün. Sadece bunu istiyorum senden ve seni bana bağışlayan Tanrı’ dan...” Ceptelefonunu üç kez öperek –nedense bu üç çok önemli, ama telefonu başıma koymuyorum, aferin bana– numarana basıyor ve arıyorum kalbim deli gibi çarparak. Yine ulaşılamıyor, şaşırmıyorum. Aslında şaşırma duygum öyle büyük ki bu duyguya şaşırmaktan başka bir ad bulunmalı. Telefonu hırsla kilimin üzerine atıyorum. Bir dakika... Şuur’u ya da Onur’u neden aramayacakmışım? Kime bu inat? Hatta müstakbel kayınvalidem Yüksel Hanım’ı aramalıyım... Böyle çaresizce, ellerimle kendimi sararak bir gece daha geçiremem. Telefonu yerden alarak titreyen ellerimle Şuur’un numarasını buluyor ve tuşluyorum.

“Alo? Şuur?”

“Efendim, kim arıyor öğrenebilir miyim?”

“Ayda ben... Merhaba.”

“Selam.”

Sesindeki soğukluk ciğerimi üşütüyor. Sevgilimin ağabeyinden hiç hoşlanmadım ve galiba artık nefret edeceğim. O da benden hiç hazzetmiyor ve bunu saklama gereği bile duymuyor. İstanbul’da, bir özel üniversitede ekonomi öğretiyor; kasıntılığı ve yakışıklılığı yüzünden bütün kız öğrencileri kendine âşık ederek eğleniyor. İnsan ekonomik bir hayvansa Şuur ekonomist bir hayvan.

Bunları bir saniyede geçiyor ve onun ukalalığına aldırmadan asıl meseleye geliyorum. Tabii ki Gurur’un ayrılık kararına değinmeden, aramızın biraz bozuk ya da –evet, limon burada işe yarar– limoni olduğundan bahisle, Gurur’u bir süredir bulamadığımı, telefonunun sürekli kapalı olduğunu, evde de bulunmadığını... İstanbul’a uğramış mıydı acaba?

“Ben âşıkların hayatına karışmayı sevmem Ayda, bilirsin,” diye soğuk soğuk konuşuyor. “Gurur daha da iyi bilir. Bu sizin meseleniz. Ama Gurur’un nerede olduğunu soruyorsan, onu da bilmiyorum. Yapış yapış bir ilişkimiz yoktur, kafasına esip de gelse buraya neden geldiğini filan da sormam; ama gelmedi. Telefonla da konuşmadık...”

“Peki ya anneniz, Onur? İzmir’e gitmiş olabilir mi?”

“Valla Onur’la dün konuştuk, mastır işi için aramıştı ama bir şeyden bahsetmedi. Annem de şu an Kanada’da, bir ay oluyor. Teyzemi ziyarete gitmişti...”

“Gurur da oradadır belki?”

Gülüyor pis pis.

“Ayda, bunu sen bilmiyorsan ben nasıl bilebilirim ki? Onun sevgilisi sensin. Ama sanmıyorum, öyle olsa bir şekilde duyardım.”

“Onur’un telefonu yok bende, verebilir misin?”

Numarayı ortalıkta bulduğum bir alışveriş fişinin arkasına yazıyorum.

“Başına kötü bir şey gelmesinden korkuyorum,” diyorum yutkunarak. Ağlamama ramak kaldı.

“Neden böyle olumsuz düşünüyorsun ki?” diye