© 2012, Can Sanat Yayınları Ltd. Şti.

Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

1. basım: 2012

3. basım: Mart 2014, İstanbul

E-kitap 1. Sürüm Ağustos 2014, İstanbul

2014 tarihli 3. Basım esas alınarak hazırlanmıştır.

Kapak tasarımı: Ayşe Çelem Design

Kapak resmi: © www.iStockphoto.com / Alexander Hafemann

Kapak resmi: Derya Erkenci

ISBN 978 975 07 2263 9

CAN SANAT YAYINLARI

YAPIM, DAĞITIM, TİCARET VE SANAYİ LTD. ŞTİ.

Hayriye Caddesi No. 2, 34430 Galatasaray, İstanbul

Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33

www.canyayinlari.com

yayinevi@canyayinlari.com

Sertifika No: 10758

CEMİL KAVUKÇU

AYNADAKİ ZAMAN

ÖYKÜ

Cemil Kavukçu’nun Can Yayınları’ndaki diğer kitapları:

Uzak Noktalara Doğru, 1995

Yalnız Uyuyanlar İçin, 1996

Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak, 1997

Temmuz Suçlu, 1998

Dönüş, 1998

Dört Duvar Beş Pencere, 1999

Pazar Güneşi, 2000

Gemiler de Ağlarmış, 2001

Başkasının Rüyaları, 2003

Suda Bulanık Oyunlar, 2004

Gamba, 2005

Mimoza’da Elli Gram, 2007

Angelacoma’nın Duvarları, 2008

Tasmalı Güvercin, 2009

Düşkaçıran, 2011

Örümcek Kapanı, 2013

CEMİL KAVUKÇU, 1951 yılında İnegöl’de doğdu. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü’nü bitirdi (1976). Öyküleri, 1980 yılından bu yana çeşitli dergilerde yayımlandı. Patika adlı eseriyle 1987 yılında Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü’nü, 1996 yılında Uzak Noktalara Doğru adlı öykü kitabıyla Sait Faik Hikâye Armağanı’nı, 2009 yılında Angelacoma’nın Duvarları adlı anlatısıyla da Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü, 2013’te Erdal Öz Edebiyat Ödülü’nü kazandı.

Bence hayatın alışılmış, olağan akışı dışındaki her şey anlatılmaya değer.

SIR ARTHUR CONAN DOYLE

Kocaman bir kuş kondu pencereme. Gagasında taşıdığı kendisinden de büyük silgiyi pervaza bıraktı. “Her şeyi sil,” dedi, “sonra ben yine geleceğim.”

MARTILAR

Fatih içeri girdiğinde Samet telefonda yüksek sesle, bozuk bir aksanla İngilizce konuşuyordu. Gözlüğünün üstünden bakıp gülümseyerek başını salladı. Kalkmak için yeltenince, Fatih elini ileri doğru uzatarak rahat olmasını işaret etti. Masanın karşısındaki koltuklardan birine oturdu. Cam sehpanın üzerinde broşürler, mesleki dergiler vardı. Bacak bacak üstüne atıp arkadaşına baktı. Konuşurken bir yandan da ensesini ovuşturuyordu Samet. Sıkıntılı görünüyordu. Konuştukları konuyla ilgili olmalıydı sıkıntısı. Son karşılaşmalarından bu yana daha da kilo almıştı. Masasının üstü dosyalar, kâğıtlar, kalemlerle darmadağınıktı. Oda pahalı ama zevksiz döşenmişti. Onca önlem almasına, üzerindeki ağır parfüm kokusuna karşın akşamdan kalma olduğu her halinden hissediliyordu.

Görüşmesi bitince ayağa kalktı. Dosyalardan bir-ikisi yere saçıldı. Her zamanki sakar Samet’ti işte. Düşenlere bakmadan ama olup bitenin farkındaymış da umursamıyormuş gibi kollarını iki yana açarak, “Ooo, kim gelmiş,” dedi coşkuyla. Yüzüne çocuksu bir gülümseme yayıldı. Az önce telefonda konuştuğu konu her neyse unutmuş, bir anda patron kimliğinden çıkıvermişti. “Biz seni öldü sanıyorduk,” deyip omuzlarını sarsa sarsa güldü. İşte şimdi eski Samet olmuştu.

Kucaklaştılar.

Mayalanmış alkol kokusunu daha güçlü hissetti Fatih.

“Ne o lan, yanına randevusuz girilmiyor mu?” dedi gülerek.

“Sekreter terbiyesizlik mi yaptı?”

“Hayıır! Kızın işi bu oğlum, talimatlarını uyguluyor.”

Hiçbir şey umurunda değilmiş gibi koluyla havada bir yay çizdi.

“Ne talimatı ya! Askeriye mi lan burası? Şu her şeye muhalif ceketini bir türlü çıkaramadın sırtından. İş dünyasında dengeleri kuramazsan hemen tepene çıkarlar.”

Samet, Fatih’in karşısındaki koltuğa oturdu.

“Bir gittin, pir gittin,” dedi, “üç yıl oldu değil mi?”

“Daha fazla.”

“Hadi ya! Zaman nasıl da hızlandı. İhtiyarlıyoruz oğlum! Bakıyorum sende göbek möbek yok, hâlâ delikanlı gibisin. Nedir lan bunun sırrı?”

Fatih başını eğip gülümsedi. Hiçbir şeyin sırrı yoktu ki...

“Ve sen onca zaman sevgili İstanbulu’na adım atmadın.”

“Öyle oldu.”

“Bir dakika,” deyip kalktı. Yüzü birden değişti. Telefonu tuşlarken daha da ciddileşmişti. “Aysel’i gönderir misin!” derken ses tonu da yapaylaşmıştı.

“İşleri büyütmüşsün,” dedi Fatih.

Samet telefonu yerine koydu. Bakışlarını ofisinde dolaştırıp kollarını iki yana açtı.

“Yuvarlanıp gidiyoruz işte.”

O sırada kapı belli belirsiz tıklatıldı.

“Geel!” dedi sertçe. Bunun da bir gösteri olduğunu düşündü Fatih. Bilerek yapmıyorsa bile, öyleydi işte.

Ürkek, genç bir kız başı uzandı içeri.

“Buyurun efendim.”

“Ha...”

Fatih’e döndü.

“Ne içersin?”

“Kolayda ne varsa.”

“Kolayı zoru mu var oğlum, ne istiyorsan söyle.”

“Sade bir Türk kahvesi alayım o zaman.”

“Siz efendim?”

“Bana da aynısından olsun.”

Kız sessizce kapıyı çekti.

“N’aptın lan bunca zaman? Emekliliğe katlanamaz, bunalır, diyorduk senin için. Sonra çekip gittin, ne aramak ne sormak... Yatıştın mı bari?”

Fatih güldü. “Hiç değişmemişsin,” dedi.

“Sende bazı kalıcı hasarlar görüyorum moruk, alın iyice açılmış.”

Her zamanki gibi omuzlarını sarsa sarsa güldü Samet. Bunun içten mi, yapay mı olduğunu anlayamadı Fatih.

“Sen kendine bak,” dedi.

“Ben kendime bakıyorum, belli olmuyor mu? Ama sen pek bakmamışsın. Anlat bakalım.”

“Neyi anlatayım?”

“Nereye kayboldun oğlum?”

“Pederden kalan yazlıktaydım. Kafamı dinledim.”

“Bırak bu romantik entel ayaklarını. Dört yıl kafa mı dinlenirmiş, sen resmen kaçtın.”

Bir an ne diyeceğini bilemedi Fatih.

“Ceyda ile ilgiliydi, değil mi?”

“Boş ver.”

“Peki, boş verdim. Kaçtın da ne oldu?”

“Bana çok iyi geldi, buna ihtiyacım varmış.”

“Böyle bir kaçışa hepimizin ihtiyacı var. Döndüğüne göre yatışmış olmalısın.”

“Dönmedim moruk, birkaç günlüğüne geldim.”

“Nasıl yani?” dedi Samet.

“Öyle işte.”

“Demek seni kaybetmişiz. Hayırlı işler Robinson kardeşim. Eee, İstanbul’u nasıl buldun? Gittiğinden beri biraz daha mı batmış, yoksa bıraktığın yerde mi otluyor?”

“Hem de çok batmış. Sana gelmek için Kadıköy’den vapura bindim. İşte o zaman İstanbul’u ne kadar özlediğimi anladım. Özellikle de martıları.”

“Martılar,” dedi Samet, koltuğunda geriye doğru yaslandı. Çok içtiğinde, olura olmaza kızıp kavga edeceği zamankine benzer bir gülüş belirdi yüzünde. “Şairlere, yazarlara, bestekârlara, senin gibi duygusallara ilham veren o kuşlar hiç de masum değil. Denizlerde balık mı kaldı? Ne bulsa yiyor canavarlar. Onlara kefen giymiş çöplük kargaları diyorum.”

Kapı yeniden tıklatıldı. Samet’in bir şey demesine gerek kalmadan o çekingen genç kız elinde bir tepsiyle içeri girmişti bile. Sözünün kesilmesine oldum olası sinirlenen Samet bu kez titremeye başlamıştı. Kahveleri dökmemeye özen göstererek başı önünde minik adımlarla yürüyordu genç kız.

“Simitle martı beslemek iyice yaygınlaşmış,” dedi Fatih. Kızın hak etmediği bir biçimde azarlanmasından çekindiği için konuyu değiştirmişti. “Daha önce dikkat etmemiştim, hareket halindeki gemiden simit parçasını denize doğru fırlatıyorsun, geminin yönünde belli bir ivmeyle düşen simidi uçan martılar havada kapıyor. Navigasyona bakar mısın? Dönüşte ben de simit alıp bu gösterinin tadını çıkaracağım.”

Genç kız ortamın gerginliğinin farkına varmış gibiydi. Fincanları usulca sehpaya bıraktı.

Samet’in yüzü asıktı.

“Bu kadar inziva hiçbir işe yaramamış,” dedi, “sen hâlâ çocuksun.”

“Nasıl yani?”

“Öyle yani, sen gerçeği hep ters yanından görmeye çalışıyorsun.”

Genç kıza teşekkür etti Fatih. O da anlaşılmaz bir şeyler mırıldandı. Aynı sessizlikle çıktı odadan.

“Yanında çalışanları bu kadar sindirmek için ne yapıyorsun?”

“Ne sindirmesi lan, bu kız doğuştan ürkek. Sesini biraz yükseltsen ağlayacak gibi duruyor. Konuyu değiştirme! Demek martılar bu kadar etkiledi seni?”

“Denizin bet sesli romantik kuşları onlar.”

“Vaay!” dedi Samet. Parmaklarını birbirine geçirip ellerini ensesinde kenetledi. “Harbiden yaşlanmışsın sen, eskiden böyle laflar etmezdin. Ne martısı oğlum, neresi romantik onların? Sen şarkılarla kafayı mı bozdun?”

“Sen şimdi sigara da içirmezsin.”

“İçirmem tabii. Al kahveni şu küçük balkona çıkalım. Hem sana bir şey göstermek istiyorum.”

Balkona çıktılar.

“Sen içmiyorsun tabii.”

“Beş sene oldu. Sigarayı bıraktıktan sonra yiyip içtiğimin tadına vardım. Acıyorum size, hâlâ onun esirisiniz.”

Fatih gülümseyerek sigarasını yaktı.

“Yediğinin tadına vardığın belli oluyor.”

“Şu karşıki apartmanın terasından aşağı doğru inen boru var ya,” dedi Samet işaretparmağını sallayarak, “ne derler ona?”

“Boru işte, ne bileyim. Terastaki yağmur sularını aşağı akıtmak için.”

“Tam bizim katın hizasındaki boruya dikkatli bak.”

“Evet, ne olmuş?”

“Borudan daha koyu renkli, aşağı doğru sızmış bir lekenin izi var, gördün mü?”

“Evet.”

“Sence nedir o?”

“Kir-pas, ne bileyim lan, birbirine geçmeli borular bunlar. Oradan sızdırmış demek ki.”

“O iz, bir insanın kanı.”

Birden irkildi Fatih.

“Nasıl yani?”

“Anlatayım. Bir gün sokaktan geçenler bu borudan kan damladığını görüyorlar. Yerde de birikmiş kan var. Şaka yapmıyorum oğlum, gördükleri harbiden kan. Polisi arıyorlar. Cinayet masası ekipleri terasa çıktıklarında şezlongda yaşlı bir adamın cesedini buluyorlar. Yüzü, boynu, göğsü delik deşik, gözleri ise yok.”

“Gözleri mi yok?”

“Evet, yok! Oyulup alınmış.”

“Vahşet,” dedi Fatih borudaki izlere bakarak. “Sapık katil bulundu mu?”

“Hem bulundu, hem bulunamadı.”

“Katil elini kolunu sallayarak aramızda mı dolaşıyor?”

“Hem dolaşıyor, hem dolaşmıyor.”

“Bulmaca gibi konuşma lan.”

“Öyle ama, aslında adam o hale getirilmeden önce kalp krizinden ölmüş.”

“Ölüsünden ne istemişler?”

“Onu martılara soracaksın, denizin bet sesli romantik kuşlarına.”

“İnanılır gibi değil.”

“Neden değil, denizde boğulanların önce gözlerini oyar bu navigasyon harikası canavarlar.”

Fatih sigarasını pencerenin pervazına konulmuş küllükte söndürdü.

“Hadi içeri geçelim,” dedi.

“Kahveni bitirmedin.”

“Keyfim kaçtı, içmeyeceğim.”

Samet yarattığı ortamdan keyiflenmiş gibi görünüyordu. Koltuğa oturunca bacak bacak üstüne attı.

“Eee,” dedi, “dönüşte martılara simit alacak mısın?”

“Alacağım tabii.”

“Bu anlattıklarımdan sonra mı!”

Kapı yeniden tıklatıldı.

Bu kez öfkeyle, “Geel!” diye bağırdı Samet.

Ürkek kızın başı kapı aralığında belirdi. İçeri girip girmeme konusunda kararsızdı.

“Boşları alabilir miyim efendim?”

Onun neden bu kadar gerildiğini anlayamamıştı Fatih. Kız sehpanın üzerindeki kahve fincanlarını alırken Fatih paketinden bir sigara çıkarıp yaktı.

Odanın içini birden martıların kanat çırpışları ve bet sesleri doldurdu.

YOLCU

Her şey yolundaydı. Öyle görünüyordu. Ya da öyle olmalıydı. Çünkü her an bir aksilik çıkabilirdi. Kaptanların en büyük karabasanı yükleme limanlarıydı. Önce limanın açığında, demirde sıra beklenir, sonra limana yanaşılır ve yüklemede de zaman kaybedilirdi. Bu süre, yüzen bir kafeste tutsak gemicilerin azmaları ve kontrolden çıkmaları için yeter de artardı bile. Hiç yoktan iki gün kaybetmişlerdi. Tam palamarları çözüyorlardı ki, üçüncü çarkçının bir türlü durmayan ishali bu gecikmenin tuzu biberi olmuştu. Kemal bu tür aksiliklere çok sinirlenirdi. Bu nasıl bir doymazlıktı. Tut şu gırtlağını lan, tut işte! Sen bir zabitsin, örnek olacaksın! Yok. Bunlar sonradan görme; ne bulsa yer, içer, önüne gelenle yatar, sonra da anasınınkini bulurlar. Karaya ayak basınca bedenlerinde biriken statik elektriği topraklamaları gerektiğini kaç kez anlatılmıştır. Onlar da cin gibi bakarak, “Biz bunu zaten biliyorduk,” diyen şeytani bir masumiyetle başlarını önlerine eğmişlerdir. “Bedenlerinizde biriken statik elektrik sizi tetikler,” denmiştir. Onlar da, “Tetikler,” demişlerdir. Bütün kavgalar da bu yüzden çıkar, denmiştir. Onlar da başlarını önlerine eğmişlerdir. Gemiye yeni gelen çaylaklara ilk şu söylenir: “Kıçına deniz suyu değen bir daha karada huzur bulamaz.” İkincisi ise, “Karaya çıktığınızda yalınayak yürüyün ya da koşun ki vücudunuzdaki statik elektrik topraklansın.” Ciddi ciddi dinlerler, ama dinlemezler. Sen istediğin kadar anlat, karşındakiler yüz değil duvardır. Onca elektrik yüküyle gidip bir de sünger gibi içerler. Ondan sonrası kıyamettir zaten.

Hamit üçüncü çarkçı, makine mühendisi. Yeni gelenleri karşısına alıp bunları söyleyen adamlardan biri. Al birini vur öbürüne. Yemeyi içmeyi, eğlenmeyi, yatıp kalkmayı bilmeyen hıyar bir kuşak işte. Gemi adamısınız lan, denize açılıyorsunuz. Bunun şakası olmaz. Denize kafa tutulmaz. Biraz izan. Yok! Sonunda çoluk çocukla çalışmaya mecbur kalmıştı ya, buna dayanamıyordu işte. Otoriteyle sağlanan düzenden değil, dostluk ve sevgiyle oluşturulan ama otoriteyi de zedelemeyen bir ilişkiden yanaydı Kemal Kaptan. Neyse, sonunda o uğursuz limandan ayrılmışlardı. Kulaklar telsiz zabiti Ruhi Amca’da. O da yarım yamalak bir gemici. Bütün seçilmişler toplanmış bu gemiye. Bir deli gemi sanki. Söyle moruk. Söylüyor. Barometre sakin. İyi. Onda iniş çıkış yoksa deniz de sakin demektir. Bu da bir haber değildir. Bizim duymaktan korktuğumuz ama gizli gizli de duymak istediğimiz felaket haberleridir. Barometre düşüyorsa heyecanlanırız. Düz giden hayatımız birden testere dişlerine döner. Sonra Ruhi Amca? Deniz üç-beş şiddetinde Efendi Kaptan. Açıkta kırılan dalgalar koyun sırtı. Bu da iyi. Deniz beşiğindeyiz, uyku için bire bir. Oradayız ama hangi beşikte olduğumuzu biliyor muyuz? Derinleri düşünmek korkutuyor bizi. En iyisi düşünmeyelim. Git yat Ruhi Amca. Deniz sallasın, sen uyu. Rüyanda sana hayran, peşinden koşan genç kızlar gör. Aslında ver emekli dilekçeni, çek git. Nereye? Nereye olursa. Bozkıra, yaylaya, ovaya, dağa, denizin olmadığı bir yere. Deniz fena, çok fena. Genç görünmek için saçlarını boyuyorsan da yaşlısın Ruhi Amca. Keşke bütün sorunlar saçımızın rengiyle çözülseydi. Yoruldun artık. Bu mavi yorgan bizi kör etti, hayatı ıskaladık. Zaten kördün Ruhi Amca. Zabitan bir yana, mürettebatın da seninle alay ettiğinin farkında değil misin? Farkındasın. Hatta hoşuna bile gidiyor. Tepki. Uzakta olmanın verdiği yalancı rahatlık.

Sonunda yola çıkılmıştı işte.

Bu bir rahatlama mıydı? Değildi. Denizde yol demek, belalara yelken açmak demekti. Her şey şimdi başlıyordu.

Kamarasının kapısı hafifçe tıklatıldığında Kemal Kaptan yatağına uzanmış polisiye bir roman okuyordu. Parmağını okuduğu sayfanın arasına koyup gözlüğünü burnunun ucuna düşürerek, “Gel,” dedi. Aralanan kapıdan geminin reisi Haydar’ın başı içeriye doğru uzandı.

İşte bu hayra alamet değildi.

“Ne var Haydar?”

“Bir sorun var Efendi Kaptan,” dedi suçlu bir çocuk gibi.

Vardı tabii, olmasa Haydar bu saatte gelip kapısını çalar mıydı.

“Yine ne oldu?”

“Baş ambarda kaçak bir yolcu bulduk.”

“Kaçak bir yolcu mu?” diye haykırarak yattığı yerden doğruldu Kaptan. Kitabı konsolun üzerine bıraktı. Haydar’a öfkeyle bakıyordu.

“Ben size yükleme limanındayken gözünüzü dört açın demiyor muyum? Ama hepinizin aklı bir karış havada. Nasıl biri?”

“Valla Efendi Kaptan, tam da anlayamadık.”

“Ne demek anlayamadık? Kadın mı, erkek mi, kaç yaşında? Hangi bokun soyu? Girecek başka gemi mi bulamamış pezevenk...”

“Onu da anlayamadık. Çocuk gibi ama çocuk değil. İnsan gibi ama insan değil. Balık gibi ama balık da değil. Acayip bir şey, daha çok hayvana benziyor. Çuval gibi bir şeye bürünmüş. Bizi görünce öyle ürktü ki yanına sokulamadık. “

“Haydaa!” dedi Kemal Kaptan. Gözlerini kocaman kocaman açmıştı. “Sen neden bahsediyorsun Reis... Bir bu eksikti! Demek korktunuz.”

“Şimdiii,” dedi Haydar başını kaşıyarak. Ne diyeceğini tam olarak o da bilmiyordu. “Korkmak değil de Efendi Kaptan... Nasıl diyeyim, dişlerini çıkarıp kedi gibi tısladı. O yüzden yanına sokulamadık. Allah korusun birimizi ısırsa... denizin ortasındayız.”

“Korktum desene! Korkmak ayıp mı?”

Haydar gözlerini yere indirdi.

“Korktum Efendi Kaptan.”

“Tamam, sen git. Ben aşağıya iniyorum.”

“Bu ne ya!” dedi Kemal Kaptan.

Hayvana benzeyen garip bir yaratık vardı karşısında. Çömelmiş, oturuyordu. Ürkmüştü. Büründüğü çulun altında iç çamaşırı bile olmayabilirdi. Çürümüş yosun kokusu bütün ambarı kaplamıştı. Vardiyası olmayan herkes oradaydı. Şaşkındılar, korkuyla bakıyorlardı beklenmeyen konuğa. Haydar’ın da dediği gibi arada dişlerini göstererek tıslıyordu. Bu kılığıyla dışarıdan limana girmesi mümkün değildi. Büyük olasılıkla başka bir geminin ambarından çıkmış, buraya girmişti.

“Kimsin sen? Neden bu gemiye bindin?”

O da korkmuştu. Gözbebekleri büyümüş, dikkatle Kaptan’a bakıyordu.

“İlk limanda indirip seni güvenlik güçlerine teslim edeceğimizi bilmiyor musun?”

Çarkçıbaşı Faruk, Kemal Kaptan’a doğru eğilerek, “Söylediklerini anlamıyor,” dedi, “bence konuşamıyor da.”

“Neden benim gemimde? Bela mı bu ya!”

“Bence bu, balık-fare-insan karışımı garip bir yaratık,” dedi Çarkçıbaşı, “gemi ambarlarının dışında bir yaşam alanı yok gibi. Baksana teni güneş görmemiş. Tek de değil bu; annesi, babası kardeşleri ya da benzeri birçok yaratık olmalı. Bir rastlantı sonucu gemimize girince fark ettik onu.”

“Çarkçubaşum,” dedi Haydar Reis haddine olmayan bir şeyi söylemek istercesine, “bunun yaşam alanı ambarlar değil, denizin dibi.”

Bir şey düşünüyormuş gibi boş boş Reis’e baktı Faruk.

“Ne yapacağız Çarkçıbaşım?” dedi umutsuzca Kemal Kaptan, “Bunu ilk limanda indirmeliyiz. Başımız tam belada.”

“Başı belada olan biz değiliz, o!” dedi Çarkçıbaşı. Ama söylediğinden hiç de emin değildi. “Şu anda yapabilecek bir şeyimiz yok. Ambarda kapalı tutacağız. Önüne yiyecek ve su koyacağız.”

“Evet,” dedi Kemal Kaptan ensesini kaşıyarak. Sonra Reis’e döndü. “Yiyecek getirin, bir şişeye de su doldurup bırakın. Fazla sokulmayın. Ambardan bir şey gerektiğinde en az üç kişi girin içeri. İki kişi kaçak yolcuyu kollarken öbürü de işini yapar. Bana sakın, ‘Kolumu ısırdı, bacağımı ısırdı!’ şikâyetiyle gelmeyin, onu da hemen tecrit ederim!”

“Anlaşıldı Efendi Kaptan,” deyip çenesi göğsüne değecek biçimde başını eğdi Haydar Reis.

“Gösteri bitti, herkes işinin başına!”

“Kamarama çıkıp orada konuşalım,” dedi Faruk.

“Tamam,” dedi Kemal Kaptan. Bunun ağır bir viski-kuruyemiş bombardımanı olduğunu biliyordu. Şu anda yorgun karaciğerini düşünecek halde değildi. Başka türlü rahatlamasına olanak yoktu.

Faruk, önce tepeleme dolu bir tabak kuruyemiş koydu ortaya. İki su bardağına üçte bir oranında viski doldurup buz payı bırakacak kadar soda ilave etti üzerine.

“Bunca yıldır denizlerdeyim, ilk kez böyle bir şey görüyorum,” dedi Kemal Kaptan.

“Ben duymuştum. Gemicilerden biri, Vietnam’dan dönerlerken geminin ambarında buna benzer bir yaratık görmüş.”

“Ne yapmışlar?”

“Ne yapsınlar, hiç! İki gün sonra da yolculuğa dayanamayıp ölmüş.”

“Bu da ölmesin?”

“Hiç de öyle bir görünüşü yoktu. Biraz yaklaşsan üzerine atlayacak gibiydi.”

Kemal Kaptan viskisinden bir yudum aldı, “En az on gün bizimle, desene,” dedi.

Üçüncü bardaktan sonra gevşemişti Kemal Kaptan. Çarkçıbaşı’nın ikram ettiği puroyu yaktı.

“Biz mi davet ettik?” dedi, “Kaçak insan mı taşıyoruz? Kimselere görünmeden binmiş işte. İlk limanda deniz polisine teslim ederiz, olur biter.”

“Öyle,” dedi Çarkçıbaşı. Ama kaygılıydı. Vietnam’da böyle bir yaratık gören gemicinin daha sonra akli dengesinin bozulduğunu söyleyememişti.

Gemi hafif hafif yalpalamaya başlayınca uyandı Kemal Kaptan. Saatine baktı, sabahın dördü. Kalkıp giyindi. Işıkları karartılmış köprüüstüne girerken, “Allah selamet versin,” dedi. Üçüncü Kaptan Nami’nin 00.00-06.00 vardiyasıydı. Sol köşedeki yüksek tabureye tünemiş dalgın dalgın simsiyah denize bakıyordu. Radar ekranının yeşil ışığı yüzüne vurmuş, Nami’yi yaşayan bir ölüye dönüştürmüştü. Dümende usta gemici Baha vardı.

“Durum nedir?”

“Asayiş berkemal,” dedi Nami tabureden inerek. “Ruhi Amca’nın aldığı son hava raporuna göre rüzgâr kuzeybatıdan şiddetleniyor. Şu an beş-altı şiddetinde deniz var. Üç derece sancakla devam ediyoruz.”

Başını belli belirsiz salladı Kemal Kaptan.

“Gemide kaçak yolcu varmış Efendi Kaptan?”

“Evet. Ne yazık ki! Allah kahretsin, bula bula bizim gemiyi bulmuş.”

“Konuşmayan, saldırgan, fare-balık ile maymun arası garip bir şeymiş. Çürümüş yosun kokuyormuş. Kamarotların dediğine göre yakında bütün gemiyi sarabilirmiş o koku.”

“Neyse, çaresine bakacağız,” dedi Kemal Kaptan. Bu konuda daha çok konuşmak istemiyordu.

“Allah selamet versin,” diyerek çıktı köprüüstünden. Aşağı, zabitan salonuna indiğinde Çarkçıbaşı’nı iskambil kâğıtlarıyla fal açarken buldu.

“Ne o, seni de uyku tutmadı mı?”

“Tutmadı,” dedi Çarkçıbaşı.

“Az önce kamarotu gönderdim, git bir bak ne yapıyor, dedim. Yemeğini de suyunu da ellememiş. Bizimkini görünce tıslamış yine.”

“Zıkkımın kökünü yesin.”

Zabitan salonunda akşam yemeği hazırlıkları yapılıyordu. Kamarot Seydi masaların üzerine beyaz örtüleri seriyor, Erdal da sol eliyle karnına yasladığı üst üste dizilmiş porselen tabakları dağıtıyordu. Üçüncü çarkçı iriyarı Hamit, çoktan köşesine kurulmuştu bile. Ellerini göbeğinin üstünde birleştirmiş, başparmaklarını sinirli bir biçimde birbiri üstünde çeviriyordu.

“Altıya yirmi var, bugün geciktiniz,” dedi.

“Hemen şimdi hazır,” dedi Seydi.

“Yemekte ne var?”

“Mercimek çorba, patlıcan kebap, pilav.”

“Of yine mi patlıcan? Söyle o aşçıbaşına o patlıcanları uygun bir yerine soksun.”

Kapıda Kemal Kaptan’ı görünce toparlandı Hamit.

“Daha yemek hazır değil mi?” diye sordu Kemal Kaptan.

“Geliyor Efendi Kaptan,” dedi Erdal.

“Erdal, Haydar Reis’i çağır bana.”

“Derhal Efendi Kaptan.”

Kaptan Kemal yerine geçip oturdu. Cam sürahiden bardağa doldurduğu sudan bir yudum içmişti ki salonun kapısında Reis belirdi.

“Buyur Efendi Kaptan.”

“O yaratık hâlâ bir şey yemiyor mu?”

“Sabah baktığımda tabağı olduğu gibi duruyordu. İyice güçten düştü, artık tıslamıyor bile.”

“Git yine bak.”

Kaptan hafifçe öne doğru eğilerek, “Bu ne iş Hamit?” dedi.

Umutsuz bir yüz ifadesiyle başını iki yana salladı Hamit.

Erdal iki kâse çorba getirip önce Kaptan’ın, sonra da karşı masadaki Hamit’in önüne koydu.

Masadaki pul biber kabına çorba kaşığını daldırdı Hamit. Kâsenin üzeri kıpkırmızı olmuştu.

“İnsaf,” dedi Kemal Kaptan gülerek, “bu gidişle mideni deleceksin.”

Hamit midesini sıvazlayıp gülümsedi.

“Afiyet olsun.”

Çarkçıbaşı’nın omuzları her zamankinden daha düşüktü. Viskide ayarı kaçırmış olmalıydı.

Reis, açık olduğu halde zabitan kapısını tıklatıp bekledi.

“Ne oldu, yemiş mi?”

“Yememiş, suyunu da içmemiş. Uyuyor galiba.”

“Ölmüş olmasın?”

“Yanına yaklaşmayın dediğiniz için uzaktan baktım.”

“Hay Allah!” diyerek masadan kalktı Kemal Kaptan. Çarkçıbaşı da onu izledi. Hamit kaşığını isteksizce biber deryası kâseye bırakıp o da kalktı.

Baş ambar çok kötü kokuyordu.

Kaptan, cebinden çıkardığı mendille burnu kapattı.

Üç gemici yanına yaklaştı. Kaçak yolcu hareketsizdi. Üzerini kapatan örtü kıpırtısızdı. Öndeki ayağıyla itti.

“Ölmüş bu,” dedi, “altına da yapmış.”

Çarkçıbaşı viskileri tazeleyip, “O ne olduğu belirsiz yaratığı buzluğa koymak bence çok riskli,” dedi.

“Haklısın ama başka ne yapabiliriz?”

“Ölüsünü teslim etmek dirisinden çok daha iş açar başımıza. Kesin gemiyi karantinaya alırlar. Günlerce oradan çıkamayız.”

“Biliyorum,” dedi Kemal Kaptan, sıkıntıyla ensesini kaşıyarak, “peki ne yapabiliriz?”

“Aklıma tek bir şey geliyor,” dedi Çarkçıbaşı.

“Yok, ortaya çıkarsa başımız daha büyük bir belaya girer.”

“Bu bir insan değil ki, atalım gitsin. Deniz her şeyi temizler.”

“Deniz kendini temizler, bir kıyıya atıverir onu.”

“Atarsa atar.”

“Gemide yalnızca ikimiz olsak belki. Yarın öbür gün mürettebattan biri