*****

AYFER TUNÇ

KURU KIZ

*****

Can Çağdaş

Kuru Kız, Ayfer Tunç

© 2023, Can Sanat Yayınları A.Ş.

Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz.

1. basım: Nisan 2023, İstanbul

Dizi editörü: Mustafa Çevikdoğan

Düzelti: Aylin Samancı Elmasdağ

Mizanpaj: Emin Petek

Sanat yönetmeni ve kapak tasarımı: Utku Lomlu / Lom Creative (www.lom.com.tr)

E-kitap: ISBN 978-975-07-6140-9

CAN SANAT YAYINLARI

YAPIM VE DAĞITIM TİCARET VE SANAYİ A.Ş.

Maslak Mah. Eski Büyükdere Cad. İz Plaza Giz, No: 9/25, Sarıyer/İstanbul

Telefon: (0212) 252 56 75 / 252 59 88 / 252 59 89 Faks: (0212) 252 72 33

canyayinlari.com

yayinevi@canyayinlari.com

Sertifika No: 43514

*****

AYFER TUNÇ

KURU KIZ

ROMAN

*****

Ayfer Tunç’un Can Yayınları’ndaki diğer kitapları:

Bir Mâniniz Yoksa Annemler Size Gelecek, 2005

Kapak Kızı, 2005

Evvelotel-Saklı, 2006

Aziz Bey Hadisesi, 2006

Mağara Arkadaşları, 2006

“Ömür Diyorlar Buna”, 2007

Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi, 2009

Yeşil Peri Gecesi, 2010

Suzan Defter, 2011

Dünya Ağrısı, 2014

Kırmızı Azap, 2014

Ayfer Tunç’la Karanlıkta Kelimeler (Handan İnci’yle birlikte), 2014

Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, 2018

Osman, 2020

Diyaloglar (Murat Gülsoy’la birlikte), 2022

*****

AYFER TUNÇ, 1964’te Adapazarı’nda doğdu. Erenköy Kız Lisesi’ni ve İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi. İlk öykü kitabı 1989’da yayımlanan Saklı’dır. Yazar bu kitabını daha sonra Evvelotel adlı öykü kitabıyla birleştirerek Evvelotel-Saklı adıyla yayımladı. Diğer öykü kitapları Mağara Arkadaşları, Aziz Bey Hadisesi ve Taş-Kâğıt-Makas’tır. Taş-Kâğıt-Makas’ın içinde yer alan kısa romanı Suzan Defter’i 2013’te; Aziz Bey Hadisesi’ndeki kitaba adını veren eseri 2014’te bağımsız olarak yayımladı. Bu iki kitapta yer alan diğer kısa öyküleri Kırmızı Azap ismiyle kitaplaştırdı. Sait Faik’in öykülerinden hareketle TRT için yazdığı Havada Bulut adlı senaryosu 2002’de, Orhan Kemal’in aynı adlı romanından uyarladığı 72. Koğuş adlı senaryosu 2010’da çekildi. Mezun olduğu Erenköy Kız Lisesi’nin kütüphanesine 3 Aralık 2021’de Ayfer Tunç’un adı verildi. Ancak Mayıs 2022’de hiçbir gerekçe gösterilmeden kaldırıldı ve yerine Erenköy Kız Lisesi mezunu olmayan bir yazarın adı konuldu. Ayfer Tunç’un Kapak Kızı (1992), Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi (2009), Yeşil Peri Gecesi (2010), Dünya Ağrısı (2014), Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura (2018), Osman (2020) ve Kuru Kız (2023) adlı romanlarının yanı sıra Memleket Hikâyeleri (İletişim Yayınları, 2012) adlı anı-öykü kitabı, Bir Mâniniz Yoksa Annemler Size Gelecek (2001), “Ömür Diyorlar Buna” (2007) adlı yaşantı kitapları, Oya Ayman’la birlikte yazdığı İkiyüzlü Cinsellik (1994) adlı bir inceleme kitabı, Murat Gülsoy’la birlikte dünya edebiyatı üzerine sohbetlerinden oluşan Diyaloglar (2022) kitabı ve Harflere Bölünmüş Zaman adlı bir e-kitabı vardır.

*****

DÜNYANIN SONUNA GİTTİKTEN SONRA

*****

*****

Dünyanın sonundaki şehir

Ushuaia, Arjantin’in Tierra Del Fiego – Ateş Toprakları eyaletinin başkentidir. Dünyanın sonundaki şehirdir. Ushuaia’nın güneyinde sadece askerî üslerde insan varlığı bulunur. Antarktika’ya yakınlığı nedeniyle iklimi bir hayli serttir. 2013 sayımına göre nüfusu 60 bin olan Ushuaia’ da bugün 70 bin kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir. Son yıllarda turizmin gözde yerlerinden biri haline gelen şehirde, Dünyanın Sonu Müzesi, Dünyanın Sonu Deniz Feneri, Dünyanın Sonu Postanesi ve Dünyanın Sonu adını taşıyan pek çok otel, motel, restoran, kafe gibi çeşitli işletmeler bulunur. Antarktika yolculuklarının çıkış noktasıdır. Denizaslanlarının, boyunları ve gagaları turuncu lekeli kral penguenlerin, balina ve albatrosların görülebileceği rotalar da bu bölgededir. Ushuaia’da isteyenlerin pasaportlarına “Fin Del Mundo – Dünyanın Sonu” damgası vurulur. Kimi turistler buna beş peso kimileri de on beş dolar ödediklerini söylerler. İkisi de doğrudur, damganın gerçek fiyatı belirsizdir.

Dünya bir şaka olmalıdır ayrıca.

*****

Dünyanın sonundan
sonrası buzullar

Dünyanın sonunda durmuş, parlak beyazlığı gözlerini alan buzullara bakıyor ve her sonun bir başlangıç olduğunu düşünüyor.

Geride bıraktığı kırk yılın bütün acılarına rağmen şanslı olduğunu da.

Hayatını tersten yaşama ihtimali önünde duruyor şimdi.

Bu ihtimali heba etmemeye kararlı.

Bugüne kadar hayatını bir de tersten yaşama şansı bulamadıysa bu onun suçu değil. Hayat karşısına herhangi bir fırsat çıkarmadı, aksine her dönemeçte elini ayağını bağladı, sürekli sırtına yük yükledi, onu olduğu yere mıhladı.

Şimdi dünyanın sonuna gelmiş olması da ona sunulmuş bir armağan sayılmaz, hayat yine bir fırsat sunmadı, bağlarını inatla ve cesaretle çözen kendisi oldu.

Kırk yaşına girmesine birkaç ay kala, 02.02.2020 Pazar günü İstanbul Havalimanı’ndan Buenos Aires’e kalkan uçağa bindi.

Uçak 20.20’de havalansa ne güzel olurdu.

Ama o kadar da değildi, hayat o kadar da şakacı değildi.

Uçak sabah 10.40’ta kalktı, otuz beş dakikalık bir rötarla.

Buraya kadarki kısmından endişe etmiyordu, asıl korktuğu sonrasıydı, Buenos Aires’ten Ushuaia’ya gitmek, yine uçakla. Ama hiç de korktuğu gibi olmadı. Yine uçağa bindi, dört buçuk saat sonra indi. Akşam olmak üzereydi. Bir taksiye atlayıp internetten rezervasyon yaptırdığı pansiyona gitti.

Rezervasyonum var dedi İngilizce.

Pansiyonu altmış yaşlarında, kıkır kıkır gülen çok tatlı bir kadın işletiyordu. İngilizce bilmiyordu ama ne dediğini anladı, İspanyolca bir şeyler söyleyerek bir kâğıt imzalattı, odasının anahtarını verdi.

O akşam kadına nerede ne yiyebileceğini sormak için sesli çeviri aplikasyonunu kullandı, kadının çok hoşuna gitti, aplikasyon aracılığıyla epeyce konuştular, kadın kendisinin de istediğini söyleyince ona da indirdi bu aplikasyondan. Böylece arkadaş oldular, hemen o akşam. Pansiyona gelen turistler seninle anlaşamıyoruz diye kaçıp gitmedikleri için kadın her kullanışında ona teşekkür ediyor.

Geleli neredeyse iki yıl oldu. Aplikasyona gerek duymuyor artık, akıcı bir İspanyolca konuşmaya başladı. Şaka bile yapabiliyor.

*****

Pandemi

Aslında çok şakacıydı hayat, inanması güç denecek kadar şakacıydı.

Ama herkes için değildi.

Ushuaia’dan sonra gidecek yeni bir yer, yaşanacak yeni bir hayat bulması gerekeceğini düşünüyordu ki pandemi patladı.

Dünyada bütün sınırlar kapandı.

Dünyada bütün okullar ve işyerleri kapandı.

Dünyada bütün restoranlar, kafeler, barlar, sinemalar, tiyatrolar, konser salonları, kulüpler, eğlence yerleri, her yer, her şey kapandı.

BÜTÜN DÜNYADA.

21. YÜZYILDA.

Düşünüyor düşünüyor aklı almıyor bunu, dünyadaki herkes gibi.

Bütün ağızlar burunlar kapandı.

O da kaldığı pansiyona kapandı.

Korkunç bir zaman yaşanıyordu. İnsanlar ölüyordu, hastanelik oluyorlar, makineye bağlanıyorlar, işsiz kalıyorlar, parasızlık ve açlık çekiyorlar, öfkeleniyorlar, depresyona giriyorlardı. İnsanlık büyük bir kayıp yaşıyordu, can mal ve ruh kaybı.

Ama hayat ona ilk kez iyi davranmıştı.

Pandemiyi çok iyi geçirdi, hastalanmadan ve pansiyoncu kadınla iyice yakınlaşarak. Bütün dünyada moda olan ekmek yapma modasına onlar da katıldılar. Kadın dev gibi kabarmış mayalı ekmekler pişirdi. O da internetten tarifine bakıp lavaş yaptı. Ekmek konusunda pek puan aldığı söylenemez ama kadına yoğurt mayalamayı öğretmesi kalbini kazanmasına yetti.

Kadın çok tuttu bu yoğurt mayalama işini, oda-kahvaltı kalan müşterilerine mayaladığı yoğurttan ikram ediyor.

Turistler, ooo Grek yogurt diyorlar.

No no diyor kadın, yogur turco.

Onu gösteriyor, Türk olduğunu, yoğurt mayalamayı ondan öğrendiğini söylüyor.

*****

Güney Kutbu’nun yakınlarında
çok sıcak bir yer

Kolay kolay bir yere gidemeyeceği ve bir süre sonra burada yaşamaya parasının yetmeyeceği anlaşılınca pansiyoncu kadın, kız kardeşinin lokantasında iş buldu ona. Lokantacı kız kardeş de ablası kadar tatlı. Onu fazlaca çalıştırmak istiyor, biraz da cimri ama şikâyetçi değil bundan. Çalışmayı seviyor. Kardeşiyle yaşarken yaptığı şeyleri yapıyor hatta daha da azını ve karşılığında para alıyor. Daha ne? Kadının boyu kısa olduğu için onun uzun boyu çok işe yarıyor. Üst raflardan tabak çanağı hep o alıyor.

Kız kardeşler bazen büyük kavgalar ediyorlar, hatta yabancılarla kapıştıkları, karakolluk oldukları bile oluyor. Estacion de policia diyorlar karakola, polis istasyonu. Çok tuhaf geliyor ona. İstasyon deyince sadece trenleri anlıyor çünkü, kendi şehrindeki tren istasyonunu.

Kendi ülkesindeki insanlar korkunç, buradakiler de harika değiller ama daha az kötücüller, en azından ona karşı.

Tanrısı insan denen varlığın dünyanın her yerinde ve her zaman aynı özü taşıdığını, uygarlığın bu kötücül özü bir parça dizginlemeye yaradığını söylüyor.

İnsan bu. İyi olması da kötü olması da kendi özüne ve içinde bulunduğu şartlara bağlı. Şartlar kötüleştikçe kötülük de artıyor. İnsanoğlu dayanışmayı içselleştiremiyor bir türlü.

Kız kardeşlerin ikisi de çok şişman, çok yiyorlar çünkü, bayılıyorlar yemek yemeye. Saatlerce sofradan kalkmıyorlar, bol bol şarap içip konuşuyorlar, ona da ikram ediyorlar.

Türk yemekleri pişiriyor onlara.

Bir keresinde kuru fasulye pişirdi, sevmiş gibi yaptılar ama çok ilginç bulmadıklarını yüzlerinden anladı, onlar da benzer şekilde yapıyorlar çünkü fasulyeyi. Ama mantısını çok sevdiler, etli yaprak sarmasına ve hamsiye benzeyen tuhaf bir balıkla yaptığı uydurma hamsili pilava bayıldılar. Patlıcan biraz pahalı. Olmasa her gün hünkârbeğendi de yapabilir, beğendisini o kadar çok seviyorlar.

Babasından kalan emekli maaşı her ay hesabına yatıyor. Cep şubesinde dolara çevirip çekiyor. Hiçbir şey tutmuyor tabii ki dolara çevirince ama pansiyonun kirasını ayın ilk günü ödemesini sağlıyor.

Pansiyoncu kadın, çok dürüst bir kadınsın sen diyor, İspanyolca, sık sık ona saygı duyduğunu söylüyor.

İspanyolcayı konuşup dinleyerek öğrendiği için yazamıyor, o kısa eğik çizgiler hangi o’nun hangi i’nin üstüne konuyor, bilemiyor, umursamıyor da. N’nin üstündeki dalgalı işareti biliyor bir tek. Baño diye yazılıyor, banyo diye okunuyor mesela.

İspanyolcayı anlamak delice mutlu ediyor onu, kendini tam bir insan, eksiksiz bir insan, boyu kilosu normal, eli yüzü düzgün bir kadın gibi hissediyor.

Anlayınca insan bütün dünyayı sevebiliyor diye düşünüyor.

*****

Miguel

Bu iki tatlı kız kardeşin bir de erkek kardeşleri var, Miguel. Yosun gibi yeşil, pırıl pırıl gözleri olan, çok neşeli bir balıkçı. O da kilolu, obez hatta, merdiven çıktığı zaman nefes nefese kalıyor, sonra da litrelik birayı kafasına dikip bitiriyor.

Çok da sigara içiyor.

Bence sigarayı bırakman gerek diyor Miguel’e. İspanyolca söylüyor bunu. Creo que deberías dejar de fumar diyor.

Gülüyor Miguel, senin için bırakırım diyor.

Sözde o da sigara içecekti artık, kardeşinin Parliament’ini atmamıştı. İlkini sevmişti, sonra zar zor iki tane içebildi, paket öylece kaldı.

Miguel teknesiyle balığa çıkıyor, birkaç günü bazen bir haftayı okyanusta geçiriyor. Döndüğü gün çok ciddi oluyor, şaka yapmıyor hiç. Balık para edecek mi endişesi taşıyor çünkü ya da diğer balıkçılarla okyanusta büyük bir tehlike atlatmış oluyorlar.

Çabuk neşeleniyor neyse ki. Balığı çok para etmese de satılıyor, yine kah kah gülmeye, komik hikâyeler anlatmaya başlıyor.

Miguel onunla evlenmek istiyor.

Me gustas mucho bebe, casate conmigo diyor.

Senden çok hoşlanıyorum bebeğim, evlen benimle.

Gülüyor Miguel’e. Miguel onu her gün en az bir kere güldürüyor.

Geride bıraktığı yıllar boyunca güldüklerinin bin katını burada iki yıl olmadan güldü.

Miguel ciddi olduğunu söyledi bir gün. Pandemi yasaklarının hafiflediği, Ushuaia’lı arkadaşlarıyla lokantada yiyip içip eğlendikleri bir gece. Miguel’in doğum günüydü, elli yedi yaşına girmişti. Lokantacı ablası pasta yaptı, beş tam mum koydu, birini nasıl keseceği pansiyoncu ablasıyla arasında sorun oldu. Sonunda mezura getirip mumu ölçtüler, onda yedisini işaretleyip oradan kestiler.

Herkes dans ediyordu. Miguel elinden tutup piste sürükledi onu, şarap kokan soluğu boynuna vuruyordu. Ellerini belinde hissettiği an heyecandan ölecekti.

Dans etti. Hayatında ilk kez.

Miguel seninle gerçekten evlenmek istiyorum dedi. Parlak yeşil gözleri nasıl güzel bakıyordu. Bulutların üstüne çıktı sevinçten.

Miguel ona mujer alta diyor, uzun kadın.

Ama çok zayıfım diyor Miguel’e.

Ne olmuş, ben de çok şişmanım diyor Miguel, sarılıyor.

Miguel’in kucağında kayboluyor.

Pasta yiyorlar birlikte, çikolatalı, orman meyveli, krokanlı.

Miguel’le pasta yemek nasıl güzel bir mutluluk.

Ona tu tambien me gustas bebe deme cesaretini henüz bulamadı.

Bir gün diyecek, ben de senden hoşlanıyorum bebeğim diyecek.

Gülünce dişleri ışıldayan bu adamla evlenecek belki de.

Dünyanın sonundan sonrası buzullar.

*****

DÜNYANIN SONUNA GİTMEDEN ÖNCE

*****

Kardeş

Kardeşinin haberini aldıktan sonra oturma odasını boyadı. Boyası yetseydi onun odasını da boyayacaktı. Yetmedi. Sadece karyolasının dayandığı duvara birkaç fırça sürebildi, gerisi öylece kaldı.

Eskiden babası yatardı bu karyolada, ölmeden önce annesiyle babası birlikte yatarlardı.

*****

Kahvaltı

Babası bir temmuz sabahı ölmüştü. Çok sıcak bir günde ve hiç beklemediği bir anda.

Aslında bekliyordu da o sabah beklemiyordu. Sabaha karşı çişe götürmek için kaldırıp tekerlekli sandalyeye oturmasına yardım ederken yine başlamıştı babası, hiç ölmeyecek miyim ben diye ağlamaya.

İki buçuk-üç saat sonra da sessizce ölmüştü.

Banyoda babasının rengi kaçmış, iltihaplı gözlerine bakarken ölmeyi birkaç kez olan bir şey mi sanıyor acaba diye düşünmüştü. Aklı gitti diye acımıştı ama hemen sonra duraksamıştı. Belki de yanılmıyordu babası.

Ölmek birkaç kez olan bir şey olabilirdi.

İnsan bir kere ölmeden bunu bilemezdi ki.

Annesinin ve babasının ölümünün üstünden çok yıl geçti.

Saymayı anlamlı bulmadığı kadar çok yıl.

Mutfak masasındaki kahvaltılıklara vuran sabah güneşi margarini iyice yumuşatmıştı. Buzdolapları çok eskimişti, fazla soğutuyordu, margarini bile kaskatı donduruyordu. Her sabah yumuşasın diye yağ kabını güneşe koyuyordu, kışın sobanın yanına.

Sonra çayı demliyor, fırından ekmek alıp geliyor, kahvaltıyı hazırlayıp kardeşini uyandırıyordu. Fırın, geceliğinin üstüne bir hırka geçirip gidebileceği kadar yakın değildi, giyinmesi gerekiyordu. Yazın neyse de kışın eziyetti bereden çoraba kadar giyinmek.

Akşam ekmeğini kardeşi gelirken getiriyordu.

Hiç ekmek artmazdı evlerinde. Kardeşi ekmeği bitirmeden sofradan kalkmazdı çünkü. Ekmekler de iyice küçülmüştü zaten.

Oturdukları sokakta eskiden bir bakkal vardı, iki dakikada gider gelirdi. Birkaç yıl önce ölünce dükkân kapandı. Durduğu yerde ölmüştü bakkal, ölecek kadar yaşlı da değildi. Pirinç tartarken sallanmış, tutunayım derken tartıyla birlikte yere yuvarlanmıştı.

Mahalleli tartı kafasına düştüğü için mi yoksa kalp krizinden mi öldüğü konusunda anlaşamadı bir türlü. İlki daha iyi bir hikâyeydi, anlatılasıydı. Öyle ölmüş olması mümkündü. Eski ibreli tartılardandı, bayağı ağırdı, öldürebilirdi yani. Ama yine de kalp krizi daha akla yakın bir nedendi.

Tam da o günlerde internette Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı’yı seyretmişti, yeni bakkal açılmaz diye düşünmüştü, haklı çıktı. Bakkalın yerinde boya-badana-tadilat işleri yapan bir adam dükkân açtı. İşini iyi kötü yürütüyordu, camında yazılı listeye arada bir yeni bir şey ekliyordu. Hidrofor takılır. Duşakabin takılır. Mutfak yapılır. “Pergule” yapılır.

Yanındaki emlakçının camındaki ilanlardan birinde de “ebebeyin” banyolu yazıyordu. Çok gülüyordu buna. İçinden. Dışından gülmezdi.

Kardeşi kahvaltıda sadece yağlı reçelli ekmek yerdi. Balı reçelden daha çok severdi aslında ama hakiki bal çok pahalıydı.

Çok da yerdi kardeşi, bir oturuşta koca bir kâse reçeli bitirmeden kalkmadığı için sürekli reçel kaynatması gerekiyordu. Çilek çıktı çilek reçeli, vişne geçmeden vişne reçeli, tam zamanı kayısı reçeli. Mevsimleri reçel üzerinden takip ediyordu adeta. Yaz geldi şeftali reçeli, sonbaharda ayva reçeli, kışın portakal reçeli.

Reçel kaynattığı günler ev mis gibi kokuyordu, çok seviyordu bu kokuyu. Reçel kokusu güzeldi, baygındı, odalara çöküyordu, gün boyu gitmiyor, ona belli belirsiz bir mutluluk veriyordu. Mutluluk denemezdi belki, sakin bir neşe, tatlı bir huzur demek daha doğru.

Kırk yılda bir bal aldıkları olurdu. Ellerine fazladan para geçmişse, bayram ikramiyesi yatmışsa mesela. Bazen kardeşi ekstra işe giderdi, elleri bayağı bir bollaşırdı o zaman.

Havuzlu çarşının alt katında bir balcı vardı, arıya benziyordu adam, kızılımsı saçlı, gözlüklü, ufak tefek, hafif kambur. Yedi sülalesi balcıymış, öyle diyordu, büyük büyük büyük dedesinin Topkapı Sarayı’na bal temin etmek için yılın sekiz ayı Temeşvar’dan Belucistan’a dağ tepe gezdiğini söylüyordu.

Dükkânı küçücüktü ama eşsizdi. Petekli peteksiz, çeşit çeşit bal doluydu raflar.

Balın menşei mühimdir diyordu, tek tek gösteriyordu.

Karadeniz’den kestane balı, Kars’tan oğul balı, Hanak’tan sarı bal, Kafkasya’dan beyaz bal, Pervari’den Karakovan balı, Bozdağ yaylasından çiçek balı, Erzurum’dan Malakan balı, Trakya’dan ayçiçek balı, Artvin’den ıhlamur balı, Burdur’dan lavanta balı, İç Anadolu’dan kekik balı, Mersin’den narenciye balı.

Bir tek çam balı satmıyordu, çam balının bal olmadığı iddiasındaydı.

Bir gün Vikipedi’de çam balıyla çiçek ballarının farkına baktı. İnternette her şeye bakardı, çok iyi bildiği şeylere bile. Çam balının pamuklu çam böceğinin tatlı dışkısına dadanan arılar tarafından yapıldığını, bu çamlara balsıra ağaçları dendiğini, bir tek Türkiye ve Yunanistan’da bulunduğunu öğrendi. Balcıya söyledi.

Balcı bok işte dedi, o bal değil, çam böceğinin boku.

Tartışmadı adamla, kimseyle tartışmazdı.

Birkaç yıl önce dükkânının methini duyup gelen bir gurme, televizyondaki bir yemek programında balcının dükkânını öve öve bitiremeyince İstanbul’a taşındı kızıl kafa. Lüks bir semtte dükkân açtı. Çok süslü, çok havalı bir internet sayfası yaptırdı. Çam balı da satıyordu artık. Marmaris’in balsıra ağaçlarından gelen ünlü ve eşsiz çam balı diye yazmıştı sayfasına.

Daracık bir masaydı mutfakta yemek yedikleri, iki kâse reçel, bir kâse margarin, iki çay bardağı, bir ekmek sepeti zor sığıyordu.

Yağı ekmeğine rahatça süremezse sinirlenirdi kardeşi, bıçağı fırlatırdı, margarin parçası duvara, dolaba, fayanslara, bir yere yapışırdı.

Kardeşi sinirlendiği zaman hiç sesini çıkarmazdı. Ölü gibi, mumya gibi, sfenks gibi öylece karşısında oturup öfkesinin geçmesini beklerdi. Çok sürmezdi zaten, yarım saat en çok. Kardeşi gittikten sonra ilk iş fırlayan yağ parçasının yapıştığı yeri bulur, silerdi. Çok temiz titiz biri olduğundan değil, mutfakta bir yerlerde erimekte olan bir yağ parçası bulunduğunu bilmek rahatsız ettiği için.

Kardeşi kolay sinirlenen biri değildi aslında, hatta fazla sakindi, aşırı sakin. Ama ablasına çok çabuk parlardı. Her gün parlayacak bir şey de bulurdu, buzdolabından gelen peynir kokusu bile yeterdi.

Kardeşi tiksinirdi peynirden, ağzına sürmezdi.

Kardeşi yemediği için peyniri kendisi ve babası için alırdı, kardeşine kokmasın diye kat kat naylona sarardı. Babası iyi peynirden anlardı, hele annesi hayattayken ta nerelerden çeşit çeşit peynir getirtirdi. Göğermiş Erzurum peynirine bayılırdı, Halep peynirini, tuzlu olmasına rağmen Mihalıç peynirini, Bergama tulumunu çok severdi, iyi peynir için paraya kıyardı.

Babası tatsın diye az az peynir alıyordu, çok az az ama, birer lokma neredeyse. Eski çeşitler de yoktu zaten artık, babasının sevdiği peynirleri internette bile bulamıyordu.

Babası öldükten sonra peynir almayı bıraktı, ancak biri ikram ederse yiyordu.

İyi peynir pahalıydı.

Hakiki bal gibi hakiki tereyağı da çok pahalıydı.

Kardeşi fazla parlamışsa akşam eve yarım kilo gönül alma tatlısıyla gelirdi.

Kardeşinin getirdiği bu tulumba tatlısına gönül alma tatlısı diyordu, içinden diyordu ama, kardeşi gücenmesin diye.

Duygularını belli etmek istemezdi. Kardeşi duygulara karşı çok dayanıksızdı çünkü. Tulumbayı sevmiyordu mesela ama kardeşi hayal kırıklığına uğramasın diye seviyormuş, hatta o kadar çok seviyormuş ki kardeşinin hakkını bile yemek istiyormuş gibi yapıyordu. Taneleri sözde iştahla ağzına tıkıyordu akşam otururlarken. Yarım, bir, bir buçuk, iki diye sayıyordu.

Babası da öyle yapardı, ne yedim ki, beş tanecik derdi.

Kardeşi tulumbaları iki, iki buçuk, üç, üç buçuk diye sayarak yerken gülüyordu.

Yavaş ye, boğulacaksın diyordu.

Babası öldükten sonra olmaya başlamıştı aralarında böyle neşeli şeyler. Hayattayken güldüklerini pek hatırlamıyordu. Gülmüşlerse de gizli gizli, kendi aralarında.

Gene de sık olmuyordu bu neşeli şeyler, hiddetli, üzülmeli şeyler daha çok oluyordu. Yıllar geçiyor ama hayatlarında acıklı şeyler azalmıyordu.

Babasının cenazesinden sonra komşuların getirdiği yemekleri dolaba koyarken donmuş bir domates yere düştü. Taş gibi bir ses çıkardı.

Yeni buzdolabı almamız lazım artık dedi, kaç kere tamirci getirdik, olmuyor işte.

Kardeşi, askere gideceğim şimdi, dönünce alırım dedi.

Kardeşi askerdeyken kendisi alabilirdi aslında. Babasının ölümünden birkaç ay sonra yetim maaşı bağlanmıştı, o birkaç ayın maaşını da topluca almıştı.

Ama kardeşini bekledi. İtaatkârca.

Askerden döndüğünde kardeşine hatırlatmasına gerek kalmadı. Şişedeki suyun bile donmuş olduğunu görünce yeni bir dolap almak lazım dedi kardeşi.

Çarşıdaki büyük mağazaya gideriz, çift kapılılardan birini beğeniriz diye düşünüyordu. Ama kardeşi almıştı bile. Birkaç gün sonra getirdiler, eskisini alıp götürdüler.

Margarin donmuyordu artık ama alışkanlık olmuştu. Yine her sabah çıkarıp güneşe koyuyordu.

Öyle sıcak bir günde öldü ki babası, ölümü bu nedenle unutulmaz oldu. Ne zaman sıcaktan konu açılsa komşular neydi o babanın cenazesindeki sıcak dediler.

Mezarlıktayken güneşe baktı, kardeşi babasının na’şını mezara indirdiği sırada.

Birkaç saat kör oldu, baktığı yerde hep sapsarı bir boşluk.

*****

Uyku denizi

Kardeşini uyandırmak onun göreviydi.

Önceleri çok kolaydı, annesinin hastalığından beri tetikte uyuduğu için uyanmak, uyandırmak hiç sorun değildi.

Ama babası öldükten sonra deliksiz uyumaya başladı. Gözünü kapattığı gibi uyuyordu, sabahları bir türlü açamıyordu.

Uyku denizi diyordu bu gece uykularına, uyumalara doyamıyordu.

Birkaç kere uyanamadı, kardeşi işe geç kaldığı için onu suçladı.

O da gitti, bir çalar saat aldı, en ucuzundan. Pilliydi saat, tik tak etmiyordu ama kardeşi alarm sesinden nefret ettiği için o duymasın diye kendi yastığının altına koymak zorunda kalıyordu. Alarmı da çok kötüydü, ciyak ciyak bir ses. Her sabah sıçrayarak uyanıyordu uykusundan. Bozulmasını bekliyordu, yenisini alarm sesine göre alacaktı ama saat çok sağlam çıktı, bozulmadı. Akıllı telefon alana kadar, her sabah altıda kulağını delen bu çıngıraklı tiz sesle uyandı.

Akıllı telefon alınca her gün bir alarm tonu denedi. Sonunda ‘sahilde’de karar kıldı.

Tattaraaat. Tatta tatta tattarat. Tattaraaat.

Uyarı sesi değildi, güzel bir şarkının başlangıcı gibiydi. Müzikle uyanmak zevkliydi.

Şimdi kardeşi de ölmüştü.

Artık telefonunun alarmını kurmasına gerek yoktu, yumuşasın diye margarini sobanın yanına koymasına da.

İstediği zaman peynir alabilirdi ayrıca.

*****

Çığlık

Babası ışık istemezdi, yatak odasının perdeleri hep kapalıydı. Camları da açtırmadığı için odasından çürük, nemli, sidiği andıran bir koku yayılırdı. Sağlığı iyi değildi, sakat kalmasına neden olan kaza akciğerlerine çok hasar vermişti. Bu yüzden ikide bir kötüleşirdi, o da ikide bir babasını hastaneye götürmek zorunda kalırdı.

Çok zordu babasını hastaneye götürmek. Mahallede taksi durağı yoktu. Mahallede taksiye binebilecek insanlar oturmuyordu. Bu nedenle anacaddeye kadar yürümesi, oradan geçen bir taksiyi durdurması, eve getirmesi, babasını bindirebilmek için taksiciden yardım istemesi gerekiyordu. Gönülsüzce de olsa yardım ediyordu taksiciler, homurdanarak, cık cık ederek tekerlekli sandalyeden alıyorlardı, atar gibi arka koltuğa bırakıyorlardı, hemen direksiyona geçiyorlardı. Sandalyeyi o katlayıp bagaja koysun diye bekliyorlardı.

Bazen isteyerek yardım edenler çıkıyordu.

Sen bırak bacım diyorlardı, sen çekil şöyle.

İyilik yapmayı seven insanlardı.

Ama onlar da çok soru soruyorlardı, iyilik yaparak istedikleri kadar soru sorma hakkı kazanıyorlardı sanki. Ağzından şikâyetten başka bir söz çıkmayan babasının da konuşacağı tutuyordu böyleleriyle karşılaşınca.

Babasının nasıl sakat kaldığını uzun uzun anlatmasından, iyi kalpli taksicilerin dinsel içerikli teselli sözlerini dinlemekten çok sıkılıyordu.

Yorgun yüzlü doktor, babasının akciğerlerinin iyi çalışmadığını, akciğerleri iyi çalışmadığı için kalbinin zayıfladığını, kalbi zayıfladığı için karaciğerinin ve böbreklerinin de iyi çalışmadığını söylemişti. Zincir gibiydi insan organları, biri bozulunca diğerleri de sırayla bozuluyordu.

Ne olacak peki? diye sormuştu.

Böyle gidecek, bir gün ölecek demişti doktor.

Böyle gitmesi ne kadar sürer?

Belli olmaz.

Yedi yıl sürmüştü.

Babasının, sağlığı kötü olsa da kendini yatak odasına hapsetmesine gerek yoktu aslında. Günün bir kısmını oturma odasında ya da arka bahçedeki dutun altında geçirebilirdi. Ama istemiyordu, yatak odasından çıkmıyordu.

Orada eşyalar üstüme üstüme geliyor diyordu.

Haksız sayılmazdı, kalabalıktı oturma odaları, eşyanın çokluğundan değildi ama, odanın küçüklüğündendi, bir de koca ahşap vitrinin bir duvarı heyula gibi kaplamasından.

Her şeye, özellikle yaşamaya küskündü babası. Tanrısına da çok kızgındı. Sadece onu öldürmeyip süründürdüğü için değil, pek çok nedenle kızgındı. Uyanık olduğu saatleri tanrısıyla kavga ederek geçiriyordu.

Uyurken evin her köşesinden duyulan, inlemeli bir hırıltıyla soluk alırdı. Uyanıkken bu hırıltıya ara ara çığlığı andıran bir ses eşlik ederdi. Bir keresinde bu çığlıklar düzenli mi diye saat tutmuştu. Değildi, bir düzeni yoktu. İki çığlık arasında bazen üç, bazen yedi-sekiz dakika oluyordu. Rahatsız ediciydi. Ona çok yapay geliyordu, sanki babası varlığını bir an bile unutmasınlar diye bu çığlıkları ağzının içinde üretiyormuş gibiydi.

Akıllı telefon almadan önce, babasının uyuduğu saatlerde bütün dünyası televizyondu. Dizi seyretmezdi, komşular harıl harıl dizi konuşurlarken seyretmiş gibi başını sallardı. Tartışma programlarını seyrederdi, belgeselleri severdi, yarışma programlarında kendi de yarışırdı. Bir defter almıştı, bilemediği soruları defterine yazıyordu. Cırdavalın ne demek olduğunu bilgi yarışmasında öğrenmişti mesela.

Cırdaval: Meşe dalından yapılan, ucu demirli cirit değneği.

Gezelim görelim türünden programlara meraklıydı asıl ama o zamanlar azdı böyle programlar. Kablolu TV yoktu henüz. Belki vardı da onlar almamışlardı, hatırlamıyordu.

*****

Bahçe

Evleri küçüktü ama arsası büyüktü. Uzundu daha doğrusu, koridor gibi ince uzun bir arsaydı. Tam arkalarında yapılan süslü apartmanın müteahhidi yasa hukuk dinlemeden boydan iki buçuk metresini kendi arsasına katmış olduğu halde bahçelerinde hâlâ bir kayısı, bir dut, bir ayva, bir de duvar dibinde kendi kendine bitmiş bir incir vardı.

Ama meyveden yana şanslı sayılmazlardı. İncir ağacı erkekti, meyvesi yoktu. Kayısılar olgunlaşmadan dökülüyordu. Ayva çok az meyve veriyordu, verdiği de çok sertti, yenmiyordu. Bir beyaz dut verimliydi ama o da başının derdiydi. Dökülen dutlar yüzünden bahçe yaz boyu yapış yapış oluyordu, kardeşi terlikleriyle bahçeye çıktıkça bu yapış yapışlığı evin içine taşıyordu, içerisi karasinek ordularıyla doluyordu.

Ama çok tatlıydı dut, bal gibiydi, tam kardeşinin sevdiği gibi.

Kardeşi yazın işten gelince tabureyi çekip altına oturur, ağacın gövdesine kuvvetli bir tekme atardı. Patır patır dökülürdü dutlar, dökülenleri yerden yemeye bayılırdı.

Eskiden bir de erik ağacı vardı. Çakal eriğiydi, dişleri kamaştıracak kadar ekşiydi ama erikti sonuçta, bahçede en sevdiği ağaçtı. Annesi hastalandıktan sonra babası bir gün çocuklar dadanıyor, gürültü yapıyorlar diye kesti. Ağzı çizgi halinde paslanmış baltayı, ağacın incecik ve taze gövdesini, babasının ayaklarının altında ezilmiş, henüz fındık kadar erikleri görünce banyoya saklanıp ağladı.

Babası evlerinin arsasını annesiyle evlenmeden önce almıştı. Buralı değildi, annesine âşık olunca buralı olmaya karar vermiş, babasından kalan birkaç parça araziyi abilerine zorla sattırmış, eline geçen parayla evlerinin arsasını almıştı.

Aşk uğruna abileriyle kötü olmuştu. El kızı için baba mirasını sattırdı diye abileri onu defterden silmişti.

Babanla el öpmeye gittik, hiçbiri kapısını açmadı derdi annesi, hüzünlenirdi.

Babasının parası yetmediği için küçücüktü evleri, kutu gibiydi. Annesi bu kutu gibi evden hiç şikâyetçi olmamıştı, babasını seviyordu çünkü.

Ön bahçeleri yok denecek kadar küçüktü. Kendiliğinden bitmiş akşamsefaları iki basamakla çıkılan küçük taşlığı çevreliyordu. Annesi iyiyken yazın akşam yemeklerini bu taşlıkta yerlerdi. Etsiz sebze yemekleri yapardı annesi, sofraya bol bol ekmek koyardı. Cam sürahinin üstündeki su damlacıkları güneşte minik pırlantalar gibi parlardı.

Babası evlerini büyütmek istiyordu, büyütmesi için de idareli yaşamaları gerekiyordu. Yumurtaya para vermeyelim diyerek arka bahçeye bir kümes yapmışlardı, bir sürü tavukları vardı. Ama ikide bir hastalık giriyordu tavuklara, her hafta birini ikisini ölü buluyorlardı, üzülüyorlardı. Sonunda tavuk beslemekten vazgeçtiler.

Çevrelerindeki yüksek apartmanların hiçbiri yoktu o zamanlar. Mahalle çoğunluğu tek katlı, küçük, kâgir evlerden oluşuyordu.

Bu küçük kâgir evlerde iyi insanlar oturuyordu.

Annesi öyle söylerdi.

Komşularımız çok iyi insanlar derdi.

Herkesin iyi insanlar olduğu zamanlardı ya da annesinin iyi olduğu zamanlar.

*****

Dede

Babası elektrikçiydi, memleketinde elektrik kurumunda çalışıyordu, devlet geçici bir görevle buraya göndermişti. Elektrik üretmek devletin işiydi o zamanlar. Annesinin babası da elektrik idaresinin karşısında küçük bir büfe işletiyordu. Gazete, dergi, sigara, kibrit satıyordu, abonman bileti, telefon jetonu, at yarışı bülteni de satıyordu.

Babası dedesinin büfesinden sigara alırken annesini görmüş, âşık olmuştu. Âşık olunca memleketine dönmekten vazgeçmiş, evlenmek istemişti. Dayısı hayır demişti tabii ki. Hayır demesinin abi olmaktan başka gerekçesi yoktu. Öyle biriydi dayısı. Herhangi bir nedenle izni istendiğinde hayır demeye, sorun çıkarmaya, işi zora koşmaya bayılırdı. Allahtan dedesi dayısına söz hakkı vermemiş, kızına iyi bakacağına dair bir garanti istemişti sadece. Babası da aldığı arsanın tapusuyla dedesinin karşısına çıkınca nişanlanmışlardı.

Bunları annesinden dinlediğinde sekiz yaşındaydı. Çok sevmişti bu aşk hikâyesini. Aşkın böyle bir şey olduğunu düşünmüştü. Âşık olmak için sabırsızlanmıştı.

Ama aşk için yıllarca beklemesi gerekti, çok uzun yıllarca.

Dedesinin ölümü tuhaf oldu, hatta acıklı. Annesinin hastalanmasından birkaç ay önce bir gün okul dönüşü büfenin önünden geçiyordu. Tezgâhta televizyonda reklamını gördüğü bir çilekli çiklete gözü ilişti, çok canı çekti.

Çekine çekine, dede alayım mı bir tane, dedi.

Dedesi cevap vermedi, minderli sandalyesinde oturuyordu, gözleri kapalıydı. Uyuduğunu sandı. Almaya cesaret edemedi. Eve gidince annesine dedesinin uyuduğunu söyledi. Çikletten söz etmedi.

Yorulmuş demek ki dedi annesi, çok yaşlandı, artık dayanamıyor.

O gece geç saatte telefon çaldı. Hepsi fırladılar. Bu saatte çalan telefon hayırlı olmazdı. Arayan dayısıydı, babasının öldüğünü söyledi. Annesi babası hemen giyindiler. Kardeşini ona teslim ettiler, apar topar gittiler.

Dedesinin sabah saatlerinde ölmüş olduğu anlaşıldı. Huysuz aksi bir ihtiyar olduğu için sorulara cevap vermemesi kimseyi kuşkulandırmamıştı.

Dayısı dedesiyle oturuyordu, evliydi, üç çocukları vardı o zamanlar, sonra dörde çıktı. Dedesi akşam yemeğine gelmeyince önemsememişler, kahveye gitmiştir diye düşünmüşlerdi. Yatma saati geldiği halde hâlâ ortada görünmeyince dayısı kalkıp büfeye gitmişti, öyle anlaşılmıştı öldüğü.

Anne babası evde olmadığı zaman kardeşi her şeyden korkardı, hırsız girmesinden korkardı, gök gürültüsünden korkardı, fareden, böcekten, ağaçların hışırtısından.

Abla seninle yatayım mı? derdi.

Yorganı açar, kardeşini yatağına alırdı, sımsıkı sarılırdı. Kendisine ihtiyaç duyması çok hoşuna giderdi. Yine öyle yaptı, kardeşinin başını göğsüne koydu, yorganı üstlerine çekti, kollarını kardeşinin narin kürekkemiklerinde kenetledi, toz kokan kısa saçlarını öptü.

Korkma, ben yanındayım dedi.

O da çocuktu, henüz dokuz yaşındaydı ama kendini dünyayı yutmuş gibi hissediyordu.

Tanıştıkları ilk ölümdü bu, sonra alıştılar.

*****

Elettirik

Kardeşi de babası gibi elektrikçiydi. Sarı kontrol kalemini ve rengi kararmış sarı şerit metresini yanından ayırmazdı.

Elektriğe elettirik derdi.

Şehirdeki sanayi kuruluşlarının elektrik işlerini yapan bir şirkette çalışıyordu. İşyeri organize sanayide üç katlı bir dükkândı. Dükkânın üst katında bürolar vardı. Bodrumda yüzlerce metre kablo sarılı dev bobinler, boy boy dağıtım panoları yığılıydı. Giriş katta da anahtar kutuları, klemensler, kablo pabuçlarıyla dolu büyük koliler ve elektrik düğmesi priz fiş ampul gibi perakende satılan malzemeler duruyordu.

Bir kere gitmişti kardeşinin işyerine, karşısına kardeşini soracak kimse çıkmayınca katlar arasında sessizce dolanmıştı. O zaman öğrenmişti kardeşinin sahada çalıştığını.

Kardeşi gibi teknisyenler için öyle deniyordu: Sahada çalışıyor.

Babası sakat kaldığında annesinin ölümünün senesi dolmamıştı daha, İstanbul’a kaçan oğlunu yeni bulup getirmişti.

Enerji nakil hattının arızasını gidermek için çıktığı tevzi direğinden düştü, omurgası kırıldı. Üç buçuk ay hastanede, iki ay rehabilitasyon merkezinde yattı.

Babası yokken kardeşi yine kaçacak diye çok korktu, aylarca el üstünde tuttu kardeşini.

Ama bir an bile göz göze gelmediler.

Kardeşi başını yerden kaldırmadı.

İkisi de yaşadıkları o geceyi hiç yaşamamış gibi davranabiliyorlardı.

Annelerinin ölüm acısına henüz alışmış değildiler öte yandan, her an babaları da ölecek diye korkuyla beklediklerini birbirlerinden gizliyorlardı.

İkisi de çocuktu henüz.

Beş buçuk ayın sonunda babaları tekerlekli sandalyeyle eve geldi. Bir daha da arada bir hastaneye gitmeleri sayılmazsa evden çıkmadı.

Kardeşinin kaybolduğu günler çok zor geçti.

Hayatının en zor günleriydi.

Annesinin ölümünden bile zordu.

Eskiden, sabahında kardeşinin kaçtığı gece daha sık aklına gelirdi, durup dururken, gün ortasında. Böyle zamanlarda birden ateşi yükselirdi, kilometrelerce koşmuş gibi soluğu hızlanırdı. Ölmek isterdi.

Yıllardır aklına gelmiyordu.

Yaşanan her şey zamanla soluyordu. Öyle bir soluyordu ki belli belirsiz bir iz bırakıyordu arkasında. İnsan bu ize bakıyor ama yaşandığından emin olamıyordu.

Hayatın böyle bir özelliği vardı.

Şimdi iyiydi, o geceyi hatırlasa da etkilenmiyordu. Olmamış gibiydi, sanki biri ona anlatmış gibi ya da televizyonda izlemiş gibi. O kadar uzak, o kadar kendisinin dışında.

Kardeşi elektrik direklerinin tepesine çıkmıyordu ama yüksek inşaatlarda çalışıyordu. O da babası gibi düşecek diye korkuyordu, duvarları örülmemiş bir inşaatın yedinci katında kablo çekerken ayağı bir kaysa mesela. Bu nedenle sık sık, ayrıl o işten, masa başı bir iş bul, sana iş mi yok diyordu kardeşine.

Ne anlarım ben masa başı işinden diyordu kardeşi, ben elettirikçiyim.

İyi de elektrikçiydi, patronu öyle söylemişti cenazede, en iyi elemanımdı demişti.

Kardeşi de patronunun çok iyi bir insan olduğunu söylüyordu. Seviyordu patronunu, mühendislik fakültesini yarım bırakmak zorunda kaldığı halde yılmayıp ilerlemesini, yanında iki mühendis, üç teknisyen ve bir sürü işçi çalıştıracak kadar büyümesini çok takdir ediyordu.

Patronunun bu başarı hikâyesini sık sık anlatıyordu. Her defasında onaylar gibi başını sallıyordu kardeşine ama patronun mühendislik fakültesini yarım bıraktığına inanmak içinden gelmiyordu. Kardeşine söylemese de patronun fırsatları iyi değerlendiren, uyanık bir adam olduğunu düşünüyordu.

Kendine etkileyici bir yaşamöyküsü uydurmuştu adam, etkileyici yaşamöykülerinin insanlar üstünde etkili olduğunun farkında olmalıydı, siyasete girmeye hazırlanıyordu muhtemelen, ona öyle gelmişti, halinden tavrından kuşkulanmıştı.

Komşular, ne zaman elektrikle ilgili bir işleri olsa kapıya gelirler ve kardeşinin yapmasını isterlerdi. Rica eder gibi bir halleri de olmazdı. Akşam bize uğrasın da yapıversin bir zahmet derlerdi.

Komşuluk bunu gerektirirdi, babası da hep yapmıştı zamanında. Tekerlekli sandalyeye mahkûm kalıncaya kadar komşuların elektrik işlerini hep babası yapardı, yüksünmezdi. Ama kardeşi öyle değildi, hoşlanmıyordu milletin işlerini yapmaktan. Hemen parlıyordu.

Ne mecburiyetim var? diye bağırıyordu. Ne çok seviyorlar bedavaya adam çalıştırmayı.

Yine de yapıyordu. Ama öyle suratsızca yapıyordu ki, komşular, yazıklar olsun, bir daha çağırmayız merak etmesin diye sitem ediyorlar ama sonra yine ihtiyaçları oluyor, yine çağırıyorlardı. Yine aynı kabalıkla, bir zahmet sözüne bile emir kipi havası vererek.

Komşular işlerine yarayan aşağılanmayı hiç unutmuyorlar ama işlerine gelmeyeni hiç yaşanmamış gibi unutabiliyorlardı.

Zamanla azaldı bu çağırmalar, çevrelerinde yüksek apartmanlar yapıldıkça, komşular sık sık değişmeye başlayınca.

Ölümünden önce kardeşinin elektrikçi olduğunu bilen yok gibi bir şeydi neredeyse, sanayide çalışıyor diye biliyorlardı.

*****

An

Babalarının hırıltılı soluğunun kesildiğini fark ettiklerinde kahvaltıya yeni oturmuşlardı. İkisi de hemen hemen aynı anda fark ettiler. Kardeşi ekmeğine yağ sürüyordu, durdu. Çok kısa bir an, belki bir saniye birbirlerine bakmadan eve çöken sessizliği dinlediler. Sonra hiç konuşmadan kahvaltılarına devam ettiler.

Yemek yerken konuşmazlardı. Annesi hastalanınca babası ağlamayı, yemekte konuşmayı ve daha pek çok şeyi yasaklamıştı, özellikle neşeli şeyleri.

Yas daha annesi yaşarken evlerini ele geçirmiş, bir daha da gitmemişti.

İlkokul dörtteydi annesi hastalandığında, söz dinleyecek yaştaydı, içine doğru ağlamayı çabuk öğrendi. Kardeşi de söz dinleyecek yaştaydı, ondan iki yaş küçüktü ama ağlamadan duramıyordu. Bu yüzden hemen her akşam azar işitiyordu babasından. Babasının azarı da birkaç sert sözden ibaret değildi. Camlar titriyor gibi gelirdi ona babası bağırırken. Sekiz yaşındaki oğluna tokat atmamak için ceketini, atkısını, eşyalardan birini yere çarpar, evden çıkıp gider, yarım saat sonra kıpkırmızı gözlerle gelirdi.

Babası için de çok zordu hayat.

Çok uzun sürmedi, kardeşi de içine doğru ağlamayı öğrendi.

Ama annelerinin hastalığı uzun sürdü. İki kardeş beş yıl boyunca içlerine ağladılar.

Kahvaltıları bitince çabucak masayı topladı, bulaşıkları soğuk suyla, üstünkörü yıkadı. Aklı babasındaydı. Kardeşi giyindi, geldi. Masaya haftalık masrafı bıraktı. On sekiz yaşını doldurduğundan beri babasının maaşını kardeşi çekiyordu. Ona düşen, kardeşinin bıraktığı parayı en ekonomik biçimde harcamaktı.

Ben çıktım dedi kardeşi, hadi eyvallah.

Ağzından naneli bir koku yayıldı, dişlerini fırçalamıştı.

Tam çıkarken durdu, babamın sesi çıkmıyor dedi.

Ben bakarım şimdi dedi, sen işe geç kalma.

Yatak odasına gitti. Oda karanlıktı. Perdeleri açtı. Gün ışığında gördü ölü babasını. Çenesi düşmüştü, ağzı açıktı. Başını kedi ölüsüne benzetti, sanki yastığın üstünde bir tekir kedinin ölüsü vardı. Bu benzetmeden dolayı kendini çok kötü, çok hain, çok vicdansız hissetti. Ölü kedi görüntüsünü gözlerinden kovmak için başını salladı. Ama gitmiyordu görüntü.

Gözleri kupkuruydu, çok acıyordu.

Yatağın kenarına oturdu. İltihabın kapladığı gözleri cam gibiydi babasının, gözkapaklarını indirdi, elini eline aldı.

Hâlâ sıcaktı, kuruydu, buruş buruştu.

Ne yapması gerektiğini bilemedi bu kuru eli, dudaklarına götürdü, öptü. Bir şey hissetmedi. Bir daha öptü. Yine kuru el sadece. Babasını seviyordu oysa.

Sabahın bu saatinde dehşetli bir sıcak geliyordu açık pencereden.

Cenazede kimse olmayacak diye düşündü.

Babasının çok şanssız bir adam olduğunu düşündü.

Ama aşkı bulmuş bir adamdı diye düşündü.

Bulmuş ama erken yitirmiş bir adamdı diye düşündü sonra, kendini yalanlarcasına.

Hangisi daha şanslıydı karar veremedi.

Aşkı hiç bulamamış, bulamadığı için ne yitirmiş olduğunu bilmeyen mi?

Aşkı bulup doyamadan yitiren mi?

İçi sızladı babası için.

Bahçede kardeşinin gölgesini gördü, gidemediğini, kapının önünde oyalandığını anladı. Kalktı, pencereden başını uzattı.

Babam ölmüş dedi.

Birkaç saniye öylece durup birbirlerine baktılar.

Ne yapmamız lazım? dedi kardeşi.

Haber vermemiz lazım.

Kime?

Kimseleri yoktu.

Kardeşi patronunu aradı, babamı kaybettik dedi.

Belediyeden geldiler. Babasının ölüsünü ambulansla götürdüler. Komşu kadınlar eve doluştu, kardeşinin sanayiden birkaç iş arkadaşı geldi. Haber verdikleri halde dayısı ve fesat yengesi gelmedi. Evleri beklediklerinden daha kalabalık oldu. Bütün işlemler kolayca halledildi, ikindiye bile kalmadı, öğlen defnettiler. Cami avlusu kalabalıktı, iki cenaze daha kalkıyordu aynı avludan.

Kardeşinin patronu sıcağa rağmen cenazeye geldi. Bir adamını mezarlığa gönderdi, lahmacunla ayran dağıttırdı. Mezarlıkta çok az insan vardı, lahmacunların çoğu arttı. Artanları eve getirdiler. Bir komşu fırına atıp atıp ısıttı, dörde böldü, başsağlığına gelenlere ikram etti.

Akşam Kuran okunduktan, helvalar yendikten, herkes gittikten sonra kardeşine, annem hastalanmadan önce babam ne çok gülerdi hatırlıyor musun? dedi.

Kardeşi çok önemsiz bir şey söylemiş gibi baktı. Boynundaki ıslak havluyla yüzünden akan teri siliyordu. Bir komşu Kuran okunurken serinletsin diye getirdiği vantilatörü geri götürmüştü. Cevap vermedi. Ben yatıyorum dedi, gitti.

O hemen yatmadı. Biraz oturdu, tanrısıyla konuştu.

İyi oldu dedi tanrısına, babam böyle bir yaşamaya razı değildi.

Sonra duraksadı, yo, aslında razıydı dedi.

Babasının yaşama biçimi buydu, her gün bin kere, yaşamak istemiyorum, Allahım al artık canımı demek.

Yeterince iştahlı olduğunu hatırladı babasının, özellikle sevdiği peynirleri yerkenki hali gözünün önüne geldi. O iştahlı çocuksu yüz artık yaşamak istemiyorum diye ağlayan adamın yüzü değildi. Garip bir acı verdi ona bu çelişkili görüntü.

Yirmi yıl daha yatalak olsa yirmi yıl daha bakardım babacığıma diye mırıldandı.

Emin misin? dedi tanrısı.

Yakalandığını hissetti, güldü. Tanrısı hep yakalardı onu. Tanrısına karşı dürüst oldu.

Bu sondu dedi, bir hastaya baktığım son gündü bu.

Bir hasta. Babası.

Çekyatı açıp yatağını yaptı. Banyoya giderken kardeşinin babasının karyolasında yattığını gördü. Babasının odasını ve bir zamanlar anne babasının birlikte yattıkları karyolayı çoktan sahiplenmişti.

Kardeşinin bu oda ve karyolanın kendi hakkı olduğunu düşündüğünden emindi.

Hakkı değildi aslında ama itiraz etmedi. O da kardeşinin odasına yerleşti.

Böylece evi paylaşmış oldular. Sessizce.

*****

Asma

Bir asmaları vardı ön bahçede. Annesinin taşlığa gölge versin diye diktiği günü dün gibi hatırlıyordu. O gün annesi öyle güzeldi ki. Kürekle çukur açan, asmayı diktikten sonra üstüne basarak toprağı düzleyen, asmanın birkaç yavru dalını paket ipiyle nazikçe bağlayan, toprağını emzikli kovayla sulayan annesini hayran hayran seyretmişti.

O annesine benzemiyordu. Büyüyünce annesi gibi güzel olamayacağını biliyordu.

Annesinin çok iyi insanlar dediği komşuları bir ona bir annesine bakıyorlar, hiç sana benzememiş diyorlardı, kime çekmiş bu? Yazık.

Annesi üzülüyordu, her defasında onu teselli edecek bir söz arıyordu.

Annesinin üzülmesini istemiyordu, üzülmesin diye neşeli neşeli gülüyordu, hepsi çok iyi insanlar olan komşuların imalarını anlamazlıktan geliyordu.

Kardeşi ise annesine benziyordu, yüzü çok güzeldi. Ama erkekti, güzel olmuş olmamış çok da önemli değildi. Kardeşi güzel yüzünün değerini bilmemişti zaten, erken çökmüştü.

Bir gün aynada kendine uzun uzun baktı. Neden güzel olmadığını ve olamayacağını anladı. Yüzü orantılı değildi. Üst çenesi çıkıktı, dişleri fırlaktı, alt çenesi yok gibiydi, ağzını açtığında pespembe dişetleri ağzının yarısını kaplıyordu. Saçlarının rengi griye çalıyordu, sanki gri bir toz aslında tatlı bir kestane rengi olan saçlarını kaplamış, bastırmış, incecik bir tabaka haline getirmişti. Boyu da çok uzun olduğu için kambur duruyordu ayrıca, büyük bir sırtı vardı, göğüskafesi içe çöküktü, aşırı zayıftı.

Değiştiremeyeceği özelliklerdi bunlar.

O zaman aynaya değil başka yere bakmalıydı, mesela dünyanın kendisine.

Asmayı diktiği gün annesi sarı bir penye giymişti. Yakası açıktı biraz, göğüsleri gözükmesin diye eğildikçe eliyle kapatıyordu. Çevrede görecek kimse yoktu ama annesinin alışkanlığıydı bu, yakası kapalı bir şey giymiş bile olsa eğildiğinde eliyle göğsünü kapatırdı.

Göğüsleri büyüktü, hastaydı ama henüz bilmiyorlardı. Asma tuttuktan, ilk koruklar kararıp dolgun, kokulu bir kara üzüme dönüştükten sonra öğrendiler.

Güneş evlerinden gitmiş gibi oldu.

O zamanlar güneş öğleden sonraları olduğu gibi taşlığa vururdu. Annesi asmayı güneşin dimdik geldiği köşeye dikmiş, arka bahçeye doğru uzanıp gitsin, evin yan tarafında bir çardak oluştursun diye duvara birkaç sıra tel germişti. Asma çabucak yürümüştü telden. Ertesi yıl yapraklarını toplayıp salamuraya basmışlardı bile. Büklüm büklüm filizlenirdi asma, ekşi filizlerini koparıp yemeye bayılırlardı kardeşiyle ikisi.

Eskiden çok üzüm verirdi. Salkımları büyüktü, taneleri iriydi, yere düştüğünde patlardı. Dört bir tarafa yüksek apartmanlar yapılınca güneş kesildi. Salkımlar küçüldü, taneler koruk kaldı, tatlanmadan büzüştü, kurudu, döküldü, asmanın üstünde tek yaprak bile kalmadı.

Bir keresinde kardeşiyle bunu konuştular.

Apartmanlar yüzünden güneşi görmez olduk, baksana dedi.

Hayır dedi kardeşi sertçe, annem öldüğü için.

Kardeşi asmanın annesinin arkasından kuruduğuna inanıyordu. Oysa annesinden sonra yıllarca üzümünü yemişlerdi. Kardeşi ya gerçekten hatırlamıyordu ya da hatırlamak istemiyordu. Israr ederse kavga edecek hale geliyorlardı. Sonunda tartışmaktan vazgeçmişti.

Haklısın, annemin arkasından kurudu asma.

*****

Kurumak

Kurban bayramından birkaç gün önce arkalarındaki apartmanın giriş katında oturan demir doğramacı asmalarını kesti. Pazardan geliyordu, adamın kökünü sökmek için ağaca asıldığını gördü. Sorar gibi baktı, demir doğramacı hiç oralı olmadı, asmanın yaşlı güçsüz kesik gövdesini, kurumuş çıtırdayan dallarını topladı, sokak boyunca taşımaya üşenmeden götürdü.

Gözlerine inanamıyordu, ağlayacaktı neredeyse.

Akşam kardeşinden demir doğramacıya niye kestiğini sormasını istedi.

Kardeşi birden sinirlendi, kurumuştu zaten dedi, iyi yapmış da kesmiş.

Kardeşi arada bir demir doğramacıyla bira içmeye giderdi, arasını bozmak istemediğini anladı. Kardeşinin pek arkadaşı yoktu.

O da biliyordu asmanın kuruduğunu, artık böceklere yuva olmaktan başka bir işe yaramadığını. Ama kurumuş asmalarını kesmek demir doğramacının üstüne vazife değildi.

Bayramın ikinci günü bir duman kokusu aldı. Bahçelerinin hırsız müteahhidin çaldığı kısmından geliyordu, demir doğramacının oturduğu apartmanın beton avlusundan. Duvarın üstünden baktı, adamın asmanın dallarıyla mangal tutuşturmaya çalıştığını gördü. Kurban etiyle mangal yapacaklar diye düşündü. Az sonra karısı bir tepsiyle geldi, alüminyum folyonun altından uzun metal şişlerin süslü sapları görünüyordu.

Zırh çekmekten kollarım koptu dedi kadın.

Robotta çekseydin ya dedi adam.

Zırh kıyması robotta çekilmez.

Güneyin bir yerinden gelmişti kadın, kebabıyla meşhur şehirlerin birinden.

Demir doğramacı faraşla ateşi yelliyordu ama kömür bir türlü tutuşmuyordu.

Eeeh diye elinden attı faraşı. Oğlanı markete yolla da çıra alsın dedi. Yahut jel alsın jel, jel hemen tutuşturuyor.

Jel pahalı dedi kadın.

Lazım ama dedi adam, bunlar tutuşturmuyor baksana!

Sana dedim dedi kadın, boşuna kestin asmayı.

Ondan mı kestim?

Ya niye kestin?

Sinirime dokunuyordu, ondan kestim.

Asma mı sinirine dokunuyordu?

Kuru kız. Sanki yeşerecekmiş gibi eşeleyip duruyordu toprağını.

Güldü karısı, kuru kız denmez, kız kurusu denir dedi.

E kuru ama dedi adam, sopa gibi bir şey.

Ha, öyle kuru diyorsun dedi kadın.

Öbür türlü de kuru dedi adam, her türlü kuru.

Gülüştüler.

Fakat ne boy var kızda dediler.

Allah boy vermiş gerisini koyuvermiş dediler.

Devede de boy var ama eşek önde gider dediler.

Kardeşi de maşallah, dediler.

Top gibi yuvarlanacak artık dediler.

Noktayla virgül dediler.

Biri sanayi tüpü öbürü mutfak tüpü dediler.

Kıkır kıkır güldüler. Dakikalarca.

Bu konuşmadan yedi ay sonra kardeşi öldü.

*****

Cırdaval

Boyu fazla uzundu gerçekten, kendini bildi bileli öyleydi.

Bugüne kadar şehirdeki bütün erkekler dahil, kendinden uzun kimseyi görmemişti.

Bir ihtimal lisenin basketbol takımının çocukları ondan uzun olabilirlerdi ama onlara da hiç rastlamamıştı.

Ama asıl sorun kilosuydu. Çok zayıftı, aşırı zayıf.

Annesi iyiyken ona her sabah tereyağıyla bal sürdüğü kalın bir dilim ekmek yedirirdi. Birkaç ısırıktan sonra midesi bulanırdı, tereyağını severdi ama balla birlikte sevmezdi, yine de annesini üzmemek için bal sevmiyorum demezdi, kendini zorlaya zorlaya yerdi.

İyi yemekleri seviyordu aslında, az da olsa yiyordu ama kilo alamıyordu.

İnsanlar şaşkınlıklarını ya da alay ettiklerini gizlemeye gerek görmeden uzun uzun bakarlardı ona, çoğu sırıtmaktan ağzını toplayamazdı. Pazarda patates soğan aldığı pazarcı amca patatesini, beş kilo uzun kızaaa diye bağırarak tartardı.

Kardeşinin ölümünden sonra kuru kız demeye başladı pazarcılar. Yüzüne karşı kız kurusu diyemedikleri için. Demir doğramacının karısı, biz ona kuru kız diyoruz demiş olabilirdi. Kız kurusu olduğu için aralarında alay etmiş, gülüşmüş sonra da acımış olabilirlerdi.

Eskiden insanların onu hilkat garibesi gibi görmeleri ağırına giderdi ama uzun zamandır umursadığı yoktu. İnsanlar ve ona bakışları görüş alanından çıkmış gibiydi.

Annesi öldükten sonra hızla uzamaya başlamıştı.

Babası kardeşini İstanbul’da bulup eve getirdikten,

İğne ipliğe dönmüş çocuk odasına kapanıp sesli sesli ağladıktan,

Ara sıra gülümser olduktan kısa süre sonra,

Babasının tevzi direğinin tepesinden düşmesinden kısa süre önce,

Bir sabah,

Babasıyla burun buruna gelmişlerdi mutfakta ve babasının yüzündeki dehşeti okumuştu.

Henüz on beş yaşındaydı ve kırk küsur yaşındaki babasından bir karış daha uzundu.

Babası o zaman fark etti kızının normalden daha uzun olduğunu.

Babası sakat kaldıktan sonra bir gün devlet hastanesine gitti. Bir sürü tahlil verdi doktor, sonuçlara baktı, hâlâ regl olmaya başlamadığı için boyunun hızlı uzamaya devam ettiğini söyledi, kadın doğumcuya gönderdi.

Kadın doğumcu yaşlı, aksi bir adamdı. Annenle gel dedi. Annesinin öldüğünü öğrenince acıdı, birkaç ilaç yazdı. Doktorun verdiği ilaçları aksatmadan kullandığı halde ancak yedi-sekiz ay sonra regl olmaya başladı. O zaman uzaması biraz yavaşladı.

Boyunun uzamasını, babasının, hayata bağlı olmak olarak yorumladığını düşünüyordu.

Annesi ölmüş, babası sakat kalmışken üstelik,

Hayata bağlı olmaya hakkı yokken,

Hayat bir ceza haline gelmeliyken.

Sanki uzamak onun suçuymuş gibi babasının buna öfkelendiğini düşünüyordu.

Babasını öfkelendirmemek için kambur durmaya, omuzlarını kısıp kısa görünmeye çalışmaya o zaman başlamıştı. Göğüskafesinin içe çökmüşlüğü, sırtının genişliği bundandı. Beden büyürken insanın yaşadıklarına göre şekil alıyordu.

Yanıldığını, babasının, aslında hayata bağlı olmasından değil büyümesinden, büyüyünce kaçıp gitmesinden korktuğunu çok sonra anladı.

Bir gün yatak odasındaydılar, babasını yıkamıştı, bir avuç kalmış saçlarını kuruluyordu.

Babasını yıkamak çok zor bir işti, zorluğu utanç dolu olmasından kaynaklanıyordu. Babası henüz genç bir yaştayken bu hale düşmüş olduğu, vücudunun her bir yerini kızına göstermeye mecbur kaldığı için utanıyordu. O da babasını bu halde gördüğü, vücudunun dokunmak istemediği yerlerine dokunmak zorunda kaldığı için utanıyordu. Utancını örtmek için kıvranıyordu babası, his olmayan bacaklarını elleriyle bitiştiriyor, önünü kapatmaya çalışıyordu.

Yıkadıktan sonra, çamaşırlarını giydirirken soluyordu bu utanç. Babasına külotunu giydirirken sallanan cinsel organı ikisi için de elinin parmakları gibi doğal bir organ oluyordu.

Ama sonraki banyo günü geldiğinde yine aynı utanç tekrarlanıyordu.

Havluyla başını ovalıyordu, yanakları pespembe olmuştu babasının, yüzü öksüz yetim bir çocuğun yüzüne benzemişti.

Büyüyünce beni bırakıp kaçacaksın diye çok korktum dedi.

Kardeşinle beni demedi. Beni, dedi sadece.

Çok şaşırdı. Kaçıp gitmek aklının ucundan geçmiş değildi.

Kaçmak hatta gitmek fiili bile ona bir anlam ifade etmiyordu.

*****

Çentik

Boyu aslında öyle anormal uzun değildi, Avrupalı olsa gayet normal bulunurdu. Ama bu ülkede ortalamanın dışında olmak dikkat çekmek için yeterliydi. Kısaydı bu ülkenin insanları. Erkekleri bile. Gençler gerçi daha uzun boyluydular artık.

Duruşuna göre 1,85 ile 1,87 arasında değişiyordu boyu. Kendisine kalsa ölçmezdi de kardeşi sık sık ısrar ederdi.

Keyifli bir akşam geçiriyorlarsa,

Güzel bir yemek yemişlerse, mesela balık üstüne tahin helvası,

Kardeşi balığı gelirken getirmişse, birlikte kızartmışlarsa abla kardeş, kızartırken mahallenin dedikodusunu yapmışlarsa veya annelerinin hatırına dayılarını karalamamak için, ailedeki bütün yanlışların ve fesatlıkların kaynağının yengeleri olduğu konusunda görüş birliğine varmışlarsa,

Kardeşi bir müzik kanalı açmışsa televizyonda,

Yemekten sonra, kalk cırdaval, ölçelim bakalım kaç metre çıkacaksın diyorsa,

Kalkar, kapı pervazına dayanır, dimdik durur, gülümseyerek beklerdi.

Kardeşi ona sadece neşeli olduğu zamanlar cırdaval diyordu hatta cırrrrrdaval. Bu kelimenin sesini seviyordu.

Bazen cırdaval ne demekti? diye soruyordu sanki unutmuş gibi. Şey değil miydi? Hani senin gibi uzun değnek.

Gülüşüyorlardı. Böyle zamanlarda uzun çıkıyordu boyu.

Ama eve geç gelmişse kardeşi, içkili gelmişse,

Kalk bana yemek koy diyerek onu yataktan kaldırmışsa,

Koyduğu yemeği yememişse, banyoya yetişemeden yerlere kusmuşsa,

Fasulye sırığı, bayrak direği, deve boylu, kör değneği, kaz boyunlu, leylek, zargana, sopa, götsüz, kazulet, iskelet, kılçık, göğe çıkan merdiven diye aralıksız hakaret ediyorsa ona,

Senin var ya, senin ben.. diye başladığı cümleleri bitirmiyor ve gözlerine dolan yaşları akıtmamak için yumruklarını sıkıyorsa,

Dikil şuraya, ölçeceğim, bakalım yine kaç metre uzamışsın diye tutturuyorsa,

Uzamıyorum artık, sen de biliyorsun dediği halde kolundan çeke çeke kapı pervazına yapıştırmışsa onu ve elinde ucu kanca gibi kıvrık, kablo sıyırma bıçağı varsa,

Kardeşine bırak beni diye yalvarırken bıçağın çeliğini boğazında hissediyorsa,

Sol eliyle başını kapı pervazına dayayıp sağ elindeki bıçakla başının üstünden pervaza çentik atıyorsa kardeşi,

Alnını bastıran eli buz gibi soğuksa ve parmak uçlarının nasırını teninde hissediyorsa,

Soluğu bira ve nefret kokuyorsa kardeşinin, sesinde ve gözlerinde nesnesi belli olmayan bir öfke varsa, o zaman boyu kendiliğinden kısalırdı.

İçi katlanırdı çünkü, dizlerinin aşağıya çekildiğini hissederdi.

Evin bütün kapı pervazları çentik çentikti.

Sonra abla diye sarılıp ağlamaya başlardı kardeşi, nefretinden dolayı çok acı çekerdi.

Çok zor geçerdi öyle geceler.

Tamam yat uyu artık derdi.

Kardeşi bırakmazdı. Dizlerinin üstüne çöker, ayaklarını öperdi. Öper gibi yapmazdı, gerçekten öperdi. Ayaklarını kurtarmak isterse bu çile uzayacak diye öylece dururdu, çabuk bitmesini dilerdi. Kardeşi hızla terliklerini ve çoraplarını çıkarırdı, ayak bileklerinden sımsıkı tutardı, yaş içindeki gözlerini ayaklarına sürerdi. Ayaklarının üstünde çatlak dudaklarının pürüzünü hissederdi kardeşinin.

Affet beni abla diye ağlardı kardeşi.

Bazen sabaha kadar sürerdi bu bunalım.

Kardeşinin, aralıksız öptüğü ayaklarının üstüne kusmasıyla gece biterdi.

*****

Müteahhit

Bahçelerinin iki buçuk metresini kendi arsasına katan hırsız müteahhit kırk iki yaşındaydı ama ellinin üstünde görünüyordu. Açık mavi gözleri fosforlu gibiydi, ürkütücüydü, kazıttığı kafası ayna gibi parlardı. Yerli mafya dizilerinden öğrenilmiş bir giyim tarzı vardı, yakaları dışarıda beyaz gömlek, kömür gibi siyah takım elbise, yaz kış güneş gözlükleri, bileğinde Oltu taşından bir tespih. Horozlanarak yürürdü. Sağ elinin işaretparmağının ucu yoktu. Uzun namlulu bir makinelinin tetiği koparmış diyen de vardı, marangozda çırakken makineye kaptırmış diyen de. Makineye kaptırmış olması akla daha yakındı ama müteahhit görünümlü koskoca mafya zamanında marangoz çırağı olarak çalışmış diye bilinmek istemiyordu. Partiliydi, il başkanıydı ama son kurultayda kaybetmişti başkanlığı. Yerine daha sinsi, daha renksiz, solucan gibi biri seçilmişti. Buna aldırmadığı, siyaset için daha fazla