Андрей Тихомиров
אַרטשאַעאָלאָגי און די פאָרמירונג פון נייַ וויסן

די באַטײַט פֿון אַרקיאָלאָגיע

טשאַרלעס דאַרווין (18091882) איז געווען גערעכט ווען ער האָט באַטאָנט זיין טעאָריע, וואָס האָט באַקומען דעם נאָמען דאַרוויניזם פֿון זיין פאַמיליע. אין זיין הויפּט ווערק "דער אָנהייב פון מינים דורך נאַטירלעך סעלעקציע" (1859), סאַמערייזינג די רעזולטאַטן פון זיין אייגענע אָבסערוואַציעס (סיילינג אויף די ביגל, 18311836) און די דערגרייכונגען פון מאָדערן ביאָלאָגיע און ברידינג פיר, ער גילוי די הויפּט סיבות פון די עוואָלוציע פון די אָרגאַניק וועלט. אין דער ווערק "טשאַנגינג דינער אַנימאַלס און קאַלטאַווייטאַד געוויקסן" (טאָל. 1-2, 1868), ער האט אויסגעשטעלט נאָך פאַקטואַל מאַטעריאַל צו די הויפּט אַרבעט. אין דעם בוך "דער אָנהייב פון מענטש און געשלעכט סעלעקציע" (1871), ער סאַבסטאַנטיד די כייפּאָטהעזיס פון די אָנהייב פון מענטש פון אַ מאַלפּע-ווי פאַרשטייַער.

די דרייווינג פאָרסעס פון עוואָלוציע, לויט צו דראַווין, זענען ירעדאַטיווע וועריאַביליטי און נאַטירלעך סעלעקציע. וועריאַביליטי דינט ווי דער באַזע פֿאַר די פאָרמירונג פון נייַ וואונדער אין די סטרוקטור און פאַנגקשאַנז פון אָרגאַניזאַמז, און הערעדיטי פיקסעס די וואונדער. ווי אַ רעזולטאַט פון די געראַנגל פֿאַר עקזיסטענץ, עס איז אַ פּרידאַמאַנאַנט ניצל און אָנטייל אין די רעפּראָדוקציע פון די פיטאַסט יחידים, דאָס איז, נאַטירלעך סעלעקציע, די קאַנסאַקווענס פון וואָס איז די ימערדזשמאַנט פון נייַ מינים. אין דער זעלביקער צייַט, עס איז יקערדיק אַז די פּאַסיק פון אָרגאַניזאַמז צו די סוויווע איז רעלאַטיוו. אומאפהענגיק פון דארווין, איז א.וואלאס געקומען צו ענליכע מסקנות. א באטייטיקער צושטייער צו דער פראמאציע און אנטוויקלונג פון דארוויניזם איז געמאכט געווארן דורך ט. האקסלי (אין 1860 האט ער פארגעשלאגן דעם טערמין "דארוויניזם"), פ.מוללער און ע. העקעל, א. א. און וו. א. קאוואלעווסקי, נ. א. און א. נ. סעווערטסוב, אי. י. מעכניקוב, ק. א., טימיריאזעוו, אי. י. שמאלהאוזען, א. א. וו. אין די 20-30ער יאָרן פֿון 20סטן יאָרהונדערט איז געגרינדעט געוואָרן די אַזוי-גערופֿענע סינטעטישע טעאָריע פֿון עוואָלוציע, וואָס האָט צונויפֿגענומען דעם קלאַסישן דרוויניזם און די דערגרייכונגען פֿון גענעטיק. ווי אַ האָליסטיק מאַטעריאַליסטיש דאָקטרינע, דרוויניזם אַקטשאַוואַלי רעוואָלוציאָנירט ביאָלאָגיע, אַנדערמיינד די שטעלעס פון קרעאַטיאָניזם און וויטאַליזאַם, און האט אַ ריזיק פּראַל אויף נאַטירלעך און געזעלשאַפטלעך וויסנשאַפֿט און קולטור אין אַלגעמיין אין די 2 האַלב פון די 19 יאָרהונדערט. אָבער, אין דער לעבן פֿון דאַרווין, צוזאַמען מיט דער ברייט פֿאַרשפּרייטער אָננעמונג פֿון זײַן טעאָריע, זענען אין ביאָלאָגיע אויפֿגעשטאַנען פֿאַרשיידענע שטראָמען פֿון אַנטי-דאַרוויניזם, וואָס האָבן געלייקנט אָדער שטאַרק באַגרענעצט די ראָלע פֿון נאַטירלעכער סעלעקציע אין עוואָלוציע און אַרויסגעשטעלט אַנדערע סיבות ווי די הויפּט-פֿאַקטאָרן וואָס האָבן געפֿירט צו ספּעסיעישאָן. די קאָנטראָווערסיע איבער די הויפּט פּראָבלעמס פון דאַרווינס עוואָלוציאָנערי לערנען האלט אין מאָדערן וויסנשאַפֿט, כאָטש דאַרווינס טעאָריע איז פּרוווד מער און מער. למשל, אין אַרקיאָלאָגיע, אַ וויסנשאַפֿט וואָס שטודירט די געשיכטע פון געזעלשאַפט באזירט אויף די מאַטעריאַל בלייבט פון מענטשן ס לעבן און אַקטיוויטעטן מאַטעריאַל מאָנומענץ. אַרקייאָלאָגיע יקספּלאָרז יחיד אלטע אַבדזשעקס (טולס, כלים, וועפּאַנז, דזשעוועלערי) און גאַנץ קאַמפּלעקסעס (סעטאַלמאַנץ, אוצרות, באַגראָבן גראָונדס) דיסקאַווערד דורך אַרקייאַלאַדזשיקאַל עקסקאַוויישאַנז, אויף דער באזע פון וואָס היסטאָריקער רעקאָנסטרוירן די געשיכטע פון עפּאָקס וואָס זענען קליין אָדער נישט באדעקט דורך געשריבן קוואלן, אַרייַנגערעכנט די סטאַגעס פון די פאָרמירונג פון אלטע מענטש.

עטלעכע סטאַגעס פון די לערנען פון אלטע האָמינידס באזירט אויף אַרקיאַלאַדזשיקאַל פיינדז

אויגוסט 1891. דזשאַוואַ אינזל (אין יענע צייט האָלענדיש ינדיאַ, איצט ינדאָנעסיאַ). אַ יונגער האָלענדישער דאָקטער, יוגיין דובאָיס, האָט געפֿונען אַ מאַלער – צאָן, וואָס האָט אויסגעזען ווי אַ שימפּאַנזי-צאָן, אין ווולקאַנישע שיכטן אויפֿן ברעג פֿון אַ באַרג-פֿליג, און אַ ביסל שפּעטער-אַ מאָדנע קראַניאַלע דעקל: די פּנים איז זייער אַריבערגעלייגט, אַ גאַנץ גרויסער באַנד פֿון דער מוח-באָקס, אַ גרויסער סופּראַאָרביטאַלער ראָולער. אין דעם ווייַטערדיקן יאָר, האָט דובאָיס געפֿונען אַ ירך וואָס האָט געהאַט אַ ענלעכקייט צו אַ מענטשלעכן ירך, און אַ צאָן – די זעלבע ווי דער ערשטער, נאָר צומאַכן. שוין אין אונדזער צייַט, עס איז געווען פּראָווען אַז ביידע די פימער און די טורניפּ קעסטל געפֿונען אין אַז צייַט דורך דובאָיס געהערט צו דער זעלביקער באַשעפעניש. דערצו, די קאָמבינאַציע פֿון אַ פּרימיטיווע קראַלע און אַ רעלאַטיוו פּראָגרעסיווע ביין-אַנטוויקלונג איז פּונקט די כאַראַקטעריסטישע פֿעיִקייט פֿון פֿאָסילע מענטשן. די פֿאָרשונגען פֿון דובאָיס האָבן צוגעשטעלט די שטיצער פֿון דער עוואָלוציאָנעריער טעאָריע מיט איבערצייגנדיקע באַווײַזן וועגן דער גילטיקייט פֿון זייערע מיינונגען. איידער די וויסנשאַפֿטלער זענען געווען די בלייבט פון מאַלפּע-מענטשן וואס געלעבט 600-700 טויזנט יאר צוריק. די נאַטור האָט אַנטפּלעקט איינער פֿון אירע "סודות" און באַשטעטיקט די ריכטיקייט פֿון די טעאָרעטישע מיינונגען פֿון די שטיצער פֿון דער עוואָלוציאָנעריער דאָקטרינע.

נאָך דעם זענען געקומען אַנדערע געפֿונען. אין כינע, אין אַ ברייטער שפּאַלט פֿון דעם הילל פֿון די דראַגאָן-באַרג, איז אין דעצעמבער 1929 געפֿונען געוואָרן דער ערשטער ספּעסימאַן פֿון דעם אַזוי גערופֿן סינאַנטראָפּוס. אין זײַן אויסזען האָט דער קראַלע אויסגעזען ווי דער קראַלע פֿון אַ פּיטהעקאַנטראָפּוס, וואָס דובאָיס האָט געפֿונען, כאָטש עס האָט אויסגעזען אַ ביסל מער "ציוויליזירט". וויסנשאַפֿטלעכע האָבן אויך אַנטדעקט מכשירים פֿון די סינאַנטראָפּעס: עטלעכע פֿון די ערשטע – גראָבלי פּראַסעסט, מיט אַ ברייט אָוואַל בלייד, געמאכט פֿון זאַמדסטאָון, קוואַרטז, קוואַרטזיט; און אין פילע פלאַקס און ביינער, זיי זענען געניצט ווי קאַטינג מכשירים. שוין אין די אָנהייב, רובֿ ריסערטשערז געגלויבט אַז סינאַנטראָפּעס זענען ענלעך צו פּיטהעקאַנטראָפּוס, אין קיין פאַל, זיי זענען ערגעץ נאָענט צו זיי. איצט איז דערקענט אַז ביידע זענען פּיטהעקאַנטראָפּוס. געפונען אין דזשאַוואַ – דזשאַוואַנעזיש, אין טשיינאַ – בעידזשינג.

לעבן דער שטאָט היידלבערג, אין דײַטשלאַנד, האָבן אַרכיאָלאָגן געפֿונען דעם מויל פֿון אַ פּרימיטיוון מאַן. און כאָטש די ציין פֿון דעם היידלבערגער מענטש זענען געווען מער ענלעך צו מענטשלעכע ציין ווי די ציין פֿון אַ סינאַנטראָפּ און אַ פּיטהעקאַנטראָפּוס, איז דאָך די ריכטיקסטע צו קלאַסאַפייירן אים אויך ווי אַ פּיטהעקאַנטראָפּוס.

די רעשטן פֿון פּיטהעקאַנטראָפּוס זענען געפֿונען געוואָרן אין עוראַזיע, אפריקע. זיי זענען נאָך געווען זייער פּרימיטיוו, די מענטשן. און זיי האָבן געדאַרפֿט דורכגיין אַ סך ענדערונגען כּדי צו באַקומען נענטער צו דער מאָדערנער מענטש. אָבער זיי זענען שוין געווען אַנדערש פֿון מאַלפּעס, אַפֿילו די מערסט אַנטוויקלטע: זיי האָבן געהאַט פֿרײַע הענט און זענען גלײַך געגאַנגען אויף דער ערד. זאל עס נישט זיין אזוי גלייך ווי מאדערנע מענטשן, אבער אן אריינקומען אויף אלע פיר ווי מאנקיס.

אין די 20ער יאָרן פֿונעם פֿאַרגאַנגענעם יאָרהונדערט, האָט קיין איינער פֿון די וויסנשאַפֿטלער נישט געטראָטן, אַז די נאַטור האָט גענומען אַ לאַנגע צײַט צו שאַפֿן דעם אַמייזינג באַשעפֿער – מענטש. ביז אַ געוויסע צײַט האָבן ריין ביאָלאָגישע סיבות געשפּילט אַ באַשטימנדיקע ראָלע אין דער באַשטעטיקונג. אָבער מיט דעם באַוווסטזיניקן און נויטיקן באַניץ פֿון מכשירים פֿאַר לעבן, מיט דער מאַנופאַקטורינג פֿון מכשירים, אַפֿילו די מערסט פּרימיטיווע, האָט זיך אָנגעהויבן אַ פֿונדעסטוועגן נײַער אָפּטייל פֿון דעם דרך, וואָס האָט געפֿירט אונדזער מאַלפּע-ווי-אבות צו די הייך פֿון דער מאָדערנער קולטור.

די וויסנשאַפֿט האָט באַשטעטיקט, אַז אין אַדישאַן צו די אָרטיקסטע מענטשן – פּיטהעקאַנטראָפּוס, אין צייטן וואָס זענען געווען נענטער צו אונדז, איז די ערד געווען באַוווינט דורך אַזוי גערופענע נעאַנדערטאַלער. אין 1856, אין דײַטשלאַנד, אין דעם נעאַנדערטאַלער טאָל, האָט מען געפֿונען אַ קעפּל מיט אַ מאַסיוו סופּראַאָרביטאַלער ראָולער און אַ נידעריקער קראַניאַלער וואָלט און דעם אויבערשטן טייל פֿון דעם פֿעדער-שלעפּן. די מחלוקת איז גלײַך אויסגעבראָכן אַרום דעם געפיץ. און עס האָט נישט אויסגעזען זייער אמת אַז די ביינער געהערן צו אַן אלטע מענטשלעכע ראַסע. אָבער דעמאָלט האָבן די וויסנשאַפֿטלער זיך איבערצייגט וועגן דעם.

נעאַנדערטאַלער בלײַבן זענען געפֿונען געוואָרן אין עוראַזיע און אפריקע.

דער אַזוי גערופֿענער "קלאסישער" נעאַנדערטאַלער, וואָס איז געווען שטעקן, באַקוועם, מיט זייער שטאַרקע אָרעמס און קורצע פֿיס, האָט געניצט פֿײַער, געוווּסט דעם ווערט פֿון מכשירים און געווער, און זיי פֿאַרפֿערליקט.

מיט 40-50 טויזנט יאָר צוריק, זענען די ערד געווען באַוווינט דורך קראָ-מאַגנאָנס און גרימאַלדיאַנס, מענטשן פֿון דער מאָדערנער טיפּ. די מאַלפּע פֿעיִקייטן זענען פֿאַרשוווּנדן געוואָרן. די שאַפונג פֿון דער מערסט קאָמפּלעקסער און די מערסט שפּירעוודיקער נערוועזער סיסטעם אין דער חיות-וועלט איז געענדיקט געוואָרן. פֿאַרשידענע טיילן פֿון דער סערעבראַלער קאָרטעקס האָבן זיך פֿאַראייניקט אין איין פֿונקציאָנעלער סיסטעם. קראָ-מאַגנאָנס און גרימאַלדיאַנס האָבן געהאַט אַ מענטשלעכן טיפּ פון טראכטן און, דערפֿאַר, מענטשלעך רייד. די ערשטע מאָדערנע מענטשן האָבן געהאַט גלײַכע פֿיס, אַ גאַנץ גלײַכע רוקנביין, און די פּנים פֿון אַ מאָדערנער מענטש. דער מוח איז געווען כּמעט נישט אַנדערש פֿון דעם מאָדערנעם.

ווען מען האָט עס געפֿונען אין 1924 אין דרום-אַפֿריקע, האָבן די אויסטראַלאָפּיטהעסינעס שוין דורכגעפֿירט דעם הויפּט-מיילסטאָון אויף דער דרך פֿון זייער עוואָלוציע מיט 5 מיליאָן יאָר צוריק: זיי האָבן זיך מער-ווייניקער פֿרײַ באַוועגט אויף זייערע פֿיס. אמת, אויסטראַלאָפּיטהעסינעס זענען נישט געווען אונדזערע דירעקטע אָוווירן. איצט זענען דאָ עטלעכע מינים פֿון אויסטראַלאָפּיטהעקוס, פֿון וועלכע די מערסט פּראָגרעסיווע איז דער אַזוי גערופֿענער זינדזשאַנטראָפּוס, וואָס האָט געלעבט מיט אַ מיליאָן און אַ האַלב יאָר צוריק אויף דער טעריטאָריע פֿון דער מאָדערנער טאַנזאַניע (מזרח—אַפֿריקע). און דאָרט, אין 1960, איז געפֿונען געוואָרן דער ערשטער סקאַל פֿון אַ באַשעפֿעניש וואָס האָט געלעבט 250-300 טויזנט יאָר איידער דער זינדזשאַנטראָפּוס, און דערפֿאַר גערופֿן דער פּרעזיינדזשאַנטראָפּוס. לויט די מערסטע וויסנשאַפֿטלער איז די באַשעפֿעניש שוין געווען אַ מאַן!

די אָולדאָווייַ גאָרדזש איז לאָוקייטאַד אין צפֿון טאַנזאַניאַ. אַ דיקע שיכטע סעדימאַנץ מיט שיכטן ווולקאַנעשע אַש און טופ איז גאָר באַקוועם פֿאַר דייטינג. מיט מער ווי פֿערציק יאָר צוריק איז אַ יונגער וויסנשאַפֿטלער לואיס ליקי אָנגעקומען דאָ אין זוכן פֿון שפּורן פֿון פּרימיטיוון מענטש. ער און זײַן פֿרוי מערי – דאָס איז די גאַנצע עקספּעדיציע. ליקי איז געווען זיכער אַז דער אָזערע, וואָס אַמאָל פאַרנומען דעם פּלאַץ פון די קראַנט אָלדאָוואַי קאַלאָן, זאָל האָבן געצויגן אַנימאַלס, און דעריבער מענטשן וואס כאַנגטיד זיי. און טאַקע, באַלד ער אנגעהויבן צו געפינען די בלייבט פון גייעג לאַגאַרז מיט ביינער פון אַנימאַלס און אַוסטראַלאָפּיטהעסינעס (וואָס זענען אויך כאַנגטיד).

אָבער די מערסט אינטערעסאַנטע אַנטדעקונג איז געווען צו וואַרטן אויף דעם וויסנשאַפֿטלער אין די נידעריקערע שיכטן פֿון דער ווינקל. דאָס איז אַ אַנטדעקונג פֿון 1960, – אַ פּרעזינדזשאַנטראָפּ. א קליין ביפּעדאַל באַשעפעניש מיט אַ הייך פון 122-140 סענטימעטער, לפּחות דרייַסיק סענטימעטער נידעריקער ווי אַ פּיטהעקאַנטראָפּוס, און מיט אַ מאַרך באַנד איין און אַ האַלב מאל קלענערער, אָבער מיט אַ האַנט נעענטער אין סטרוקטור צו אַ מענטש ווי אַז פון פּיטהעקאַנטראָפּוס און דזשאַוואַנעז און פּעקינג. די וויסנשאַפֿטלעכע וועלט האָט נישט באַלד דערקענט דעם באַשעפֿער'ס רעכט צו ווערן גערופֿן אַ מענטש.

די פיייקייט צו שאַפֿן מכשירים באַזונדערט אַפֿילו די מערסט פּרימיטיוו מענטשלעך קאָלעקטיוו פון אַ שטייַג פון אַפּיז. צו באַווײַזן אַז אַ פּרעזינדזשאַנטראָפּ האָט געהאַט מכשירים, האָט ליקי פֿאַרשטאַנען, מיינט צו באַווײַזן זיך אומפֿאַרקערט: אַ פּרעזינדזשאַנטראָפּ איז אַ מענטש. און ליקי האָט זיי געפֿונען. הונדערטער שטיינערנע מכשירים, וואָס זענען געשטאַלטן אין הויפן, וואָס ענן הויפן שטיינער. שטיינער ענלעך צו ים שטיינער, אַ ביסל פּראַסעסט צוזאמען די ברעג, פארקערט אין וניווערסאַל סקרייפּינג און קאַטינג מכשירים. וויסנשאַפֿטלעכע, וועלכע האָבן געפֿונען מער און מער "פּעבל-פּיילן", זענען געווען איבערצייגט, אַז די קלאַפּן, וואָס זענען געמאַכט געוואָרן אויף יעדן פֿון די שטיינער, זענען געווען סיסטעמאַטיש. אַזוי, נאָך אַלע, זיי זענען באשאפן דורך מענטש, ניט נאַטור!

די אַנטדעקונגען האָבן געגעבן אַ אימפּאַטוס צו דער אָרגאַניזאַציע פון זוכן צפֿון פון טאַנזאַניאַ – אין קעניאַ און עטיאפיע. אין דרום-מערב-עטיאפיע זענען אַנטדעקט געוואָרן אָולדאָוואַי שטיין-יאַצינדלעך פֿון 1.9 מיליאָן ביז 2.2 מיליאָן יאָר אַלט, און אין קעניאַ אין 1970 זענען אַנטדעקט געוואָרן די זעלבע אָולדאָוואַי-יאַצינדלעך און צעבראָכענע ביינער פֿון חיות פֿון בערך 2.6 מיליאָן יאָר אַלט. צוויי יאָר שפּעטער, אין צפֿון-קעניי, האָט לואיס ליקיס זון, ריטשאַרד, געפֿונען די קראַלע און די פֿידל-ביינער פֿון די עלטסטע באַקאַנטע אוראַלטע מענטשן אין יענער צײַט. זײַן קראַלע האָט געהאַט די דמות פֿון אַ מאָדערנער מענטש. זײַנע סופּראַאָרביטאַלע רײַדן זענען נישט געווען שטאַרק אויסגעדריקט, און זײַן קישקע איז געווען ווייניקער שווער און מאַסיוו ווי די פֿון אַ פּיטהעקאַנטראָפּוס. דער דאָזיקער מענטש האָט געלעבט מיט 5-5. 5 מיליאָן יאָר צוריק.

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «ЛитРес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на ЛитРес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.