Paulina Flores

Aldanış Adası

İspanyolcadan çeviren

Roza Hakmen

Roman

Paulina Flores

1988’de Santiago, Şili’de doğdu. Şili Üniversitesi’nde İspanyolca edebiyatı bölümünde eğitim gördü. İlk çıkışını 2014’te Roberto Bolaño Öykü Ödülü’ne ve 2015’te Şili Sanat Eleştirmenleri Camiası Edebiyat Ödülü’ne değer görülen Ne Rezalet (2015) adlı öykü derlemesiyle yaptı. Okurlar ve eleştirmenler tarafından çağdaş Şili edebiyatının en önemli seslerinden biri olarak nitelendirilen Paulina Flores 2021 yılında Granta dergisi tarafından İspanyolca yazan, otuz beş yaş altı en iyi yirmi beş hikâye anlatıcısı listesine dahil edildi. Aldanış Adası (2021) ilk romanı.

Roza Hakmen

İzmir’de doğdu. İzmir Amerikan Kız Koleji ve ODTÜ’de ekonomi bölümünde eğitim gördü. 1982’den bu yana İngilizce, Fransızca ve İspanyolcadan Türkçeye edebiyat çevirisi yapıyor. Başlıca çevirileri: Miguel de Cervantes, Don Quijote; Marcel Proust, Kayıp Zamanın İzinde; John Cheever, Toplu Öyküler; Tim Parks, Kader ve Europa; Kazuo Ishiguro, Avunamayanlar; Eduardo Berti, Düşlenen Ülke; Gerald Murnane, Düzlükler; Helen Garner, Misafir Odası; Francisco Casavella, Eğlencelerin Sırrı; Evelyn Waugh, Bir Avuç Toz.

Künye

Notos Kitap 214

Edebiyat 089

Roman

©Notos Kitap Yayınevi, 2022

©Paulina Flores, Isla decepción, 2021

Bu kitabın Türkçe yayın hakları Editorial Planeta Mexicana ve Kalem Telif Ajansı aracılığıyla alınmıştır. Tüm hakları saklıdır.

Birinci Basım Eylül 2023

Birinci Sürüm Eylül 2023

ISBN 978-625-6469-03-7

ISBN (e-kitap) 978-625-6469-08-2

Sertifika 52101

Editör

İdil Dündar

Son Okuma

Tila Sadeki

Kapak Tasarımı

Virginia Elena Patrone

Teknik Hazırlık

Duygu Şentuna, Tila Sadeki

Notos Kitap Yayıncılık Eğitim Danışmanlık ve Sanal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.

Ömer Avni Mahallesi, Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya Sokak No: 11/6 Gümüşsuyu, Beyoğlu İstanbul

0212 243 49 07

www.notoskitap.com

facebook.com/NotosKitap

twitter.com/NotosKitap

İçindekiler

Paulina Flores

Roza Hakmen

Künye

İçindekiler

Aldanış Adası

Teşekkür

Diego Urbina’ya.

Gitme, kabahat bende.

TYLER THE CREATOR

Nerde çalışmışın fark etmez

Kaç para kazanmışın fark etmez

Ne yapmışın fark etmez

Fu Manchu’nun suratı bu.

DESMOND DEKKER

Bir tek denizi, bir tek denizi, bir tek denizi.

NICOLE

Aldanış Adası

6 ARALIK 2013

“Ben ne yapayım?” diye sordu Miguel neşeli bir sesle.

Balıkçıların hiçbiri cevap vermedi ama o mesajı almıştı. Onu yok saydıkları ya da alaya aldıkları için değildi –gerçi öyle olsa da saygı gösterirdi–; işlerine yoğunlaşmışlardı sadece, üstüne bir de acemi dördüncü tayfaya, yani Miguel’e düşen işleri paylaşıyorlardı. Demir alma işlemleri açıklamanın zahmetine değmeyecek kadar basitti belki. Miguel için sakıncası yoktu; asla tembel olmamıştı, kendini kanıtlamasına da gerek yoktu; kendi işini iyi yapardı ama bu –Emilio’nun teknesi ve yengeç avı– onun kendi işi değildi.

Kenara çekildi ve bütün dikkatini kimsenin ayağına dolanmamaya yoğunlaştırdı.

Bızdık Onofre pürdikkat, parkası şimdiden kirlenmiş halde, küçük, sarsak adımlarla hareket ediyordu. Öteki tayfanın adını hatırlayamadı. Emilio’nun akrabası olduğunu biliyordu, ikinci derece kuzeni ya da yeğeniydi, Chiloé’den gelmişti.

Demir almak için gökyüzünün tamamen kararmasını beklediler. On beş yıldır Punta Arenas’ta yaşayan Miguel göğün gece yarısına doğru kararmasına alışmıştı ama daha önce hiç açık denize çıkmadığından biraz gergindi doğrusu. Rıhtıma son bir kez bakmak için kıç küpeştesine yaklaştı. Perspektif işini zorlaştırdı; sanki tekne hâlâ olduğu yerdeydi, hareket eden de tekne değil, diğer her şeydi. Gevşemek için bir sigara yaktı. Duman sıcak ve şefkatliydi ama görsel yanılsama devam etti.

Başını sallayıp bu fikre alışmaya çalıştı. O ve ondan sonraki sekiz gece küçük teknenin kuşetlerinde yatacaklardı. Dört kişi bir arada yatmayacaklarını umuyordu.

“Şimdiden sıkıldın mı denizci?” diye sordu Emilio, Miguel köprü üstüne girdiğinde.

“Fazla bir şey yaptırmıyorlar ki,” dedi Miguel yanına yerleşerek.

“Bir de şikâyet mi ediyorsun,” dedi kaptan ısrarla, ileriye bakmaya devam ederek. “Çalışsın biraz miskinler. Sana da sıra gelecek, o zaman göreyim seni...”

Miguel iskandil aletine göz atmak, kontrol panelini sökmek için köprü üstüne daha önce birkaç kere girmişti ama hareket halindeyken farklıydı sanki. İyice küçük ve karmakarışık görünüyordu; oysa her şey –termoslar, küllükler, gönyeler, hatta bir tırnak makası– ahşaba sağlam şekilde sabitlenmişti. İzole bantla cama yapıştırılmış aziz resimlerini ve yapma çiçekleri inceledi.

“Burası kaptan köşkünden çok ölüleri anmak için yol kenarına yapılan küçük anıtlara benziyor,” diye takıldı.

Emilio cevap verme zahmetine katlanmayacağını belirtmek için kaşlarını havaya kaldırdı.

“Ya bu, geleceği görmene mi yarıyor, koca büyücü?” diye ısrar etti Miguel elini pusulanın bombeli yüzeyinde gezdirerek. Yine cevap alamayınca panele sabitlenmiş mumun aleviyle oynamaya koyuldu.

“Ben senin inançlarına karışıyor muyum?” diye çıkıştı sonunda kaptan.

Miguel ellerini kaldırıp masum çocuk ifadesi takındı.

“Birazdan görürüm seni. Az sonra altını ıslatıp mum diye yalvaracaksın.”

“Olabilir aslında, ama şimdilik tek gördüğüm ödlek bir moruğun astığı resimler.”

“Birazdan fazlasını göreceksin, otur bekle.”

İkisi de elli üç yaşındaydı. Önlerine bakarak, asla itiraf etmeyecekleri, söze dökmeyecekleri karşılıklı saygı ve sevgi hislerini gizleyen kayıtsız, alaycı bir tonda konuşuyorlardı.

“Varmamıza ne kadar var?” diye sordu Miguel yine huzursuz bir çocuk gibi.

“Varmamıza mı? Nereye varacağımızı sanıyorsun? Gevşe yahu! Bugün vaktimiz bol. Hatta kıyı kıyı gidip seni biraz gezdirmeyi düşünüyordum, ne dersin?”

“Bu saatte pek bir şey görebileceğimi sanmam...”

“Gene başladın mızıldanmaya, muşmula! Beni bırak işimi yapayım, sen çık yukarı yat, daha iyi olur.”

“Baş üstüne kaptan,” dedi Miguel gülerek ve bir asker selamı çaktı.

“Rüzgâr çok kuvvetlenirse vakit kaybetmeden in aşağı. Nerede güvende olacağını biliyor musun?”

Miguel gülümseyip elini Emilio’nun omuzuna koydu. İkisi de kısa boyluydu.

“Saat başı köprü üstüne uğrayacaksın. Bızdık’a söyle yemek pişirmeye başlasın.”

Mürettebat güvertede ucuz şarapla kafa çekmeye başlamıştı. Miguel’in canı onlara katılmak istedi ama Emilio’nun yeğeninin tavrından bunun hoş karşılanmayacağını sezdi. Kaptanın talimatını iletip kendi de emirlere uyarak üst güverteye çıktı. Yeğenin yan gözle kendisini izlediğini fark etti ama göz göze gelmeye çalıştığında adam bakışlarını kaçırdı.

Yukarıda mavi bir varilin üstüne oturdu. Yüzüne çarpan rüzgârın yosun kokusu azalmıştı ama sallantı daha fazla hissediliyordu.

Kusayım istiyor madrabaz moruk, dedi kendi kendine. Ama yemezler!

Küpeşteye sıkıca tutunup tekneyi akıntıya karşı ilerleten motorun sesini dinledi. Düzgün çalışıyordu. Boynunu uzatıp suya baktı, o kadar koyu ve yoğundu ki sudan çok petrole benziyordu. Rüzgârdan sırtı ve parmakları donmak üzereydi ama her şey yolundaydı. Çenesini sıvazlayarak o gece uyuyup uyuyamayacağını merak etti. Düşünecek çok zaman var, dedi kendi kendine. Fazla zaman var düşünecek. Başını kaldırıp tepesinde tehditkâr çığlıklar atan martılara baktı. Gökyüzünde bir de Magallanes bayrağı buldu. Kumaşa dikilmiş yıldızların altındaysa gerçek Ay vardı, sarı bir hilal. Her şey yolundaydı.

Hiç değilse bir yere doğru gidiyoruz, diye düşündü. Motorlar durup da tekne okyanusun ortasında salınsa neler hissedeceğini hayal etmek bile istemedi.

Yanan sigarayı dudaklarının arasında tutarak bel çantasından bir tahta parçası ve bıçağını çıkardı. Düdük yapmaya niyetliydi. Babası ona içi boş incir dallarından düdük yapmayı öğretmişti ama eve giderken yolda bulduğu akçaağaç dalı aklındaki maharet gerektiren model için biçilmiş kaftandı. Tahta parçasını biraz uzaklaştırıp baktı. Yapacaklarını adım adım düşünürken güverteden bağrışmalar duyuldu.

Kullandıkları argoyu anlamıyordu ama kötü bir şeyler olduğu belliydi. Elindeki tahtayla bıçağı bırakmadan derhal ayağa fırladı, ulaşmak üzere olduğu sakin ruh halini erteleyip en kötü koşullara kendini hazırladı. Tam o sırada motorun sesi kesildi ve ona çok uzun gelen –ama muhtemelen beş saniyeden kısa– bir süre boyunca sadece dalgaların sesi duyuldu. Emilio’nun ikinci derece yeğeni bir anda yanında belirdi. Can yeleğini alıp Miguel’in yüzüne bile bakmadan, tek kelime etmeden tekrar aşağı indi. Can yeleğini aldığına göre hiç şüphesiz denizde biri vardı. Bakışlarını suda gezdirmesi bile gerekmedi, teknenin ışığı birini aydınlatıyordu. Saçı öne dökülmüştü, gözleri görünmüyordu; vücudu leş gibi bir can yeleği sayesinde suyun üstündeydi. Ölmemiş, diye düşündü, ama rahat bir nefes alamadı, aksine, kazazedenin dudaklarında görür gibi olduğu –ve yaşadığını kanıtlayan– tebessüm sırtından aşağı bir ürpertinin inmesine yol açtı. Balıklama dalış sesini duyduklarında Emilio’nun yeğeni ona doğru yüzmeye başlamıştı bile.

Aşağı indiğinde Bızdık Onofre çokbilmiş bir tonda, “Chimao’ların birinden,” dedi.

Miguel chimao’ların Çin bandıralı balık işleme gemileri olduğunu bildiğinden ne olduğunu, niçin ve nasıl olduğunu derhal tahmin etti.

Can yeleğine bağlı halatı çekmekte olan Emilio’nun yanına gitti ve göz kırparak yardım teklif etti. Kaptan da konuşmadan o anda ayak bağı olacağını ama daha sonra işe yarayacağını işaret etti. Bütün dikkatini yaptığı işe vermiş gibi görünse de Miguel onu iyi tanıdığından aynı zamanda çeşitli seçenekleri, vereceği kararları tarttığını tahmin edebiliyordu.

Hiçbir işarete gerek olmadan ikisi aynı anda teknenin küpeştesinden aşağı sarkıp adamı birer bileğinden çektiler ve bordaya oturttular.

“Nefes al,” dedi Emilio ama ses tonu hiç de rahatlamış gibi değildi.

Adamı güvertenin zeminine yerleştirdikten sonra kaptan can yeleğini çıkarıp Bızdık’a havlu ve battaniye getirsin diye seslendi. Aslında havlu ve battaniye demedi ama “kuru bir şeyler”in bu anlama geldiğini kim olsa anlardı. Sonra adamın saçlarını geriye doğru itip ateşini ve nabzını ölçtü. Bilinci yerinde değildi ama adam değil, delikanlı olduğunu görmüşlerdi; gözlerinin şekli de Onofre’nin tahminini doğruluyordu: Çinliydi. Gülümsemiyordu.

“Benim başımı belaya sokmaya niyetim yok,” dedi Bızdık havluları Emilio’ya uzatırken.

“Kazanın altını yakmazsan başın belaya girecek,” diye cevap verdi kaptan ve kazazedeyi kurulamaya koyuldu.

Yeğen yardıma ihtiyaç duymadan tekneye çıktı. Bir şey söylemedi, bir şey sormadı, sadece ellerini kurulayıp bir sigara yaktı.

“Aferin, aferin Toño,” diye tebrik etti Emilio yanına giderek.

Tamam, Antonio, diye düşündü Miguel; adını nihayet öğrenince, kaptanın delikanlının nefes aldığını söylediği zamankine yakın bir rahatlama hissetti. O da kendi paketini çıkardı.

Ayakta konuşmadan durarak Çinlideki hayat belirtilerini izlediler –yüzü çok solgundu, titriyordu– ama daha önemlisi, rahatça birer sigara içtiler.

Su yutmamışa benziyor. Kimse dile getirmediği halde sakin sakin yükselen duman sarmallarının mesajı buydu.

Toño delikanlıyı mutfaktaki kuşete götürüp Onofre’nin itirazlarına kulak asmadan dışarı çıktı. “Orası benim yatağım,” diye itiraza devam eden Bızdık kazazedenin yanağını hafifçe tokatladı.

“Uyanmıyor,” sonucuna vardı; söylediği gülünç derecede aşikâr olduğu halde Miguel ciddiyetle onayladı. Nefes aldığından emin olmak için kulağını delikanlının ağzına yaklaştırdı. Bir hava geliyordu ama pek zayıftı ve insanı ürpertecek kadar da soğuktu.

Onofre başını iki yana salladı.

“Bir Çinli daha,” dedi ve delikanlının ceplerini karıştırıp plastik bir torba buldu. Çakısıyla kesip içinden bir fotoğraf, birkaç banknot, bir de kimliğe benzer bir şey çıkardı. Gözlerini kısıp kimliği inceledi.

“Off! Hiçbir şey anlaşılmıyor! Ama size bir şey söyleyeyim mi Don Miguel, bunu bir an önce chimao’ya geri göndermemiz lazım, yoksa başımız belaya girecek.”

Miguel evrakları istedi ve bakmadan sakladı.

“Geçen yıl Muñoz Gamero’da yakalamışlardı birkaçını, hatırlıyor musunuz?”

Miguel başını salladı ama hatırlamıyordu aslında.

“Ben acımıyorum bunlara açıkçası,” diye ekledi Bızdık. “Biliyorsunuz bu gemilerdekilerin hepsi mahkûm. Bu yüzden hapsedip öyle muamele ediyorlar... bütün mahkûmlara yapılan muamele işte,” dedi hiçbir şüpheye yer kalmasın diye.

Miguel küçümseyici bir gülümsemeyle yetindi.

“Rinconada’ya gidiyorlar. Bu tarihlerde orada hep görülürler ama hiçbiri limanda kalmaz. Kalamazlar. Çünkü bunlar mahkûm,” dedi ısrarla. “Siz bundan gözünüzü ayırmayın en iyisi.”

Miguel konuşmak zorunda kalmamak için yakındaki DVD çantasını alıp filmleri gözden geçirdi. O sırada Bızdık’ın sözünü ettiği haberi hatırladı: Askerler yolunu kaybetmiş gibi görünen ama turiste benzemeyen birtakım Çinlileri yakalamış ve soruşturma yapmak üzere alıp götürmüştü. Tabii aslında Çinli olmadıkları anlaşılmıştı; Vietnamlı mıydılar, Endonezyalı mı, öyle bir şey. Birkaç gün gözaltında tutup sonra da ülkelerine geri göndermişlerdi – yoksa gemiye mi göndermişlerdi? Gayet iyi hatırladığı olaysa Filipinliler olayıydı; iki plastik bidonun üzerinde açık denizde yüzüşleri yerel gazetelerin manşetlerinde yer almıştı.

Filmlerin hepsi pornoydu, Bızdık hınzır hınzır gülerek baktı ona.

“Bir mate içer misiniz? Demir atmamız geç saati bulur.”

Miguel köprü üstüne gittiğinde, “Hâlâ kendine gelmedi,” dedi Emilio’ya ve evrakları uzattı. Kaptan evrakları alıp kenara koydu. Bir süre hareketsiz, konuşmadan durdular.

“Ne yapacaksın?” diye sordu Miguel, kaptan motoru çalıştırdığında.

Emilio gözlerini kıstı. Kaşlarının sert ve kararlı ifadesine rağmen endişeyle iç çekti. Sonra cevap verdi:

“Ne mi yapacağım? İade edeceğim! Sahil güvenlikteki şerefsizlere muhatap olacağıma bu köle taciri şerefsizlere muhatap olmayı tercih ederim.” Serbest eliyle evrakları alıp dolar banknotlarını saydı.

“Yedi,” dedi yine kaşlarını kaldırarak, bu sefer merhamete benzer bir ifade belirdi yüzünde ama hemen kayboldu. “Şu ilerideki olmalı,” deyip çenesiyle yakındaki tek gemiyi işaret etti. “Bakalım cevap vermeye tenezzül edecekler mi.”

Miguel gazetede chimao fotoğrafı gördüğünü hatırlamıyordu ama yanaşırlarken Bızdık Onofre’nin endişelerini anladı; güverteyi çevreleyen parmaklık duvarı ve su kesiminde görünen pas lekeleri akla hapishaneyi getiriyordu.

Emilio’ya söyledi düşündüğünü.

“Bunlar insanların vicdanını rahatlatmak için uydurulan hikâyeler.”

“Mahkûm olduklarını düşünmüyorum ama gemi de pek rahat görünmüyor hani...”

“Ben lüks yatla balığa çıkıyorum çünkü, değil mi,” dedi Emilio alayla ve sigara paketine el attı. “Kalamar avlıyorlar,” diye açıkladı biraz yatışarak, “potero deniyor bu gemilere. Bu yüzden güverteleri parmaklıkla çevreleniyor. Otomatik olta kullanıyorlar, sonra oraya döküyorlar. Yaklaşık iki yıl açık denizde yol aldıkları düşünülüyor. Hırsızlar! Bize kota koyuyorlar, onlar sağda solda hırsızlık yapıyor. Bir uydu fotoğrafı görmüştüm; tekneler iki yüz bir mil açıkta demirlemişti; şerefsizler o kadar kalabalıktı ki, ışıkları Punta Arenas’ınkilerden fazlaydı, on beş Punta Arenas’ı birleştirmişsin gibi!”

“Canım, Çinliler kaçıyorsa bir sebebi vardır,” dedi Miguel esas konuya dönmek için.

“Orada olup bitenleri bilen yok.”

“Onlara bulaşmak iyi fikir mi sence?”

Emilio anlaşılmaz bir şeyler homurdanıp tekneyi durdurdu. Telsiz bağlantısı kurmadan önce mumun ateşiyle sigarasını yaktı.

İngilizce kodları söylerken Miguel onu rahatsız etmemek için çenesini zor tuttu. Birkaç dakika beklediler ama gri gürültüden başka şey duyulmadı.

“Cevap vermeyecekler. Hiçbir zaman cevap vermez orospu çocukları.”

“Cezasını ben ödeyebilirim,” deme cüretinde bulundu Miguel.

Emilio bir kahkaha attı.

“Mesele cezayı ödemek olsa keşke.”

“Onu geri götürmekle iyilik etmiş olmayacağız bence.”

“Benim bu Çinliye iyilik etmek istediğimi nereden çıkardın?”

“Onu da yanıma alıp dönebilirim.”

“Bir işe mi yarayacak sanıyorsun? İlk uçakla kıçıkırık ülkesine geri gönderecekler, birkaç ay sonra da başka bir boktan teknede ya da kim bilir hangi işte ama ne olursa olsun boktan bir işte çalışıyor olacak.”

“Çok güçsüz halde, Emilio.”

“Ne senaryolar geçiyor aklından şuursuz moruk? Bizimle aynı durumda değil ki bu. Gecikmiş elektrik faturasını ödedin mi iş bitmiyor.” Tekrar balıkçı gemisine bakıp ofladı. “Bu durumda bir tek kişiye yardım edebilirim, o da bizzat kendimim.”

Miguel en iyisinin susmak olacağını anladı. Kalamar gemisi yakındayken manzara üst üste binmiş gölgeler olmaktan çıkıp somutlaşmıştı. Belki bu belli belirsiz burası hissinden ötürü baş dönmesi geçmişti.

“Carola’yla konuştun mu?” diye sordu Emilio durup dururken.

Miguel şaşkınlıkla ona baktı. Eski karısıyla sorunlarından bahsetmek için pek uygun bir an değildi ona sorulursa ama kaptanın normal bir konuya, normal sorunlara değinerek gerginliği azaltmaya çalıştığını tahmin etti.

“İki hafta önce aradım.”

“Nasıl karşıladı?”

“Sana mı anlatacağım, meraklı moruk,” dedi şakadan gücenmiş gibi yaparak. Sonra iç çekti. “Pek iyi karşılamadı... bağırıp çağırdı, sonra da ablaları aradı.”

“Yok artık! On yıldır ayrısınız.”

“Git de ona anlat.”

“Bak söylüyorum,” dedi Emilio ciddiyetle. “Kararlı davranman lazım.”

“Senin evde durum nasıl? O iş ne oldu?”

Kaptan güzel bir espriyle karşılık vermek üzereyken Toño geldi.

“Chimao’da biri var,” dedi. “İşaret ettim ama yerinden kıpırdamadı bile.”

Adam iki rampa arasında dar bir alanda duruyordu. Bir ayağını küpeşteye koymasına yetecek kadar yüksekte değildi ama duruşu sanki öyleymiş gibiydi.

Bızdık Onofre bağırarak sesleniyor ama teknedeki balıkçılar gibi adam da ona kulak asmıyordu.

Kaptan yüzüne yakın bir yeri aydınlatarak kurala uygun şekilde ışığı yakıp söndürdü. Bunun da bir faydası olmadı.

“Getirin Çinliyi,” dedi.

Ama çok geçti, adam onlara bir tüfek doğrultmuştu.

“Ellerinizi havaya kaldırın, hareket etmeyin,” dedi Emilio alçak sesle. Biraz bekleyip geri geri köprü üstüne doğru yürümeye başladı.

Diğerleri tam anlamıyla kıpırtısız kalmadı, çünkü teknenin salıntısıyla onlar da sallanmaya devam ediyordu. Bunun ve Onofre’nin durup durup, “Puşt Çinli,” diye homurdanmasının dışında Miguel Toño’nun kıyafetinden birkaç damla döküldüğünü fark etti. Kendisi telaşlanmaktan çok şaşırmıştı, duygularının arasında öfke varsa da sadece chimao’daki denizciye gereğince karşılık vermediği için Emilio’ya yönelikti.

Motorlar çalıştı ama adam tüfeği indirmek için yeterince uzaklaşmalarını bekledi, indirdiği anda üçü birden köprü üstüne koştu.

Emilio iki eliyle birden dümen tutuyordu, tüfeği yakındaydı.

“Ben biliyordum böyle olacağını, biliyordum,” dedi Bızdık Onofre.

“Sahil güvenliği arayacak mısın amca?” diye sordu Toño.

“Ne gerek var, adamın ateş edeceği yoktu,” dedi Miguel, besbelli Emilio’nun tavrını kınadığını göstermek için. “Havlayan köpek ısırmaz.”

Kaptan öyle bir baktı ki Miguel dondu kaldı; saçma sapan konuştuğunu, denizde işlerin çok farklı işlediğini anladı.

“Sizin burada ne işiniz var,” dedi Emilio tekrar önüne bakarak ve her zamanki kestirip atan ses tonuyla. “Dönüş için hazırlanın.”

Kaptanın planını tartışmadılar, her biri üzerine düşeni otomatik olarak yaptı. Miguel kollarını kavuşturup Toño’nun halatı rıhtıma bağlamasını bekledi. Limana indiğinde arabasına gitti. Yolda birkaç kedi dışında kimseye rastlamadı.

Kazazedeyi arka koltuğa yatırdılar; giysileri ıslak, gözleri kapalıydı ama dördü de baygın değil, uyuyormuş gibi göründüğünde hemfikirdiler; yani daha iyi görünüyordu.

“Kendi başına gelmiş gibi görünmesi lazım,” diye tekrar açıkladı Emilio Miguel’e. “Uyanırsa Leñadura’ya kadar gitmeni tavsiye ederim. Emin misin becerebileceğinden?”

Miguel bir yandan delikanlının üstünü battaniyelerle örterek, “Evet,” dedi.

Kaptan, Onofre’nin bulduğu evrakları ona verdi.

“Şansı açık olsun,” diye ekledi.

“Senin gibi Chiloé’li bir madrabaza rastlama şansı mı mesela?”

“Hadi yürü süfli moruk,” diye cevap verdi Emilio arkadaşının uzattığı eli sıkmayarak. “Dertten başka şey getirmedin bize.”

Miguel dönüp ön kapıyı açtı.

Kaptanın son emri, “Senin barakaya varır varmaz ara beni,” oldu.

“Bol yengeçle dönün ha. Ben yine de payımı isterim, haberin olsun.”

“Ben sizin payınızı ayırırım Don Miguel,” diye atıldı Bızdık Onofre arkadan.

Miguel elini kaldırarak hepsini selamladı.

İlk iş olarak kaloriferi sonuna kadar açtı. Sonra radyoyu açtı. Spikerler yaklaşan küresel pandemi ihtimali konusunda uyarılarda bulunuyorlardı. Komplocu bir program gibi geldiğinden başka bir haber programını denedi. Yol rıhtımın yer aldığı körfeze paraleldi, Emilio’nun doğuya yönelen teknesini görebildi. Çok hafif görünüyordu –tıpkı denizde hissedildiği gibi–, yine de arkasında köpüklü ve itaatkâr bir dümen suyu bırakıyordu. Miguel döndüğüne ve kendi arabasını kullandığına memnundu; karadaydı, dünyanın bütün sürücüleri için geçerli temel kurallara uyuyordu ama gülümseyecek kadar da memnun değildi. Anayola çıkınca hızlandı ve hastaneye yöneldi.

Sokaklar neredeyse boştu ama saatten değil, rüzgârdan ötürü. Punta Arenas’ta rüzgâr ciddi bir konuydu ve bu mevsimde öyle şiddetli eserdi ki, merkezde insanların yürüyebilmesi için bir halat sistemi kurulurdu. Miguel rüzgâr nihayet lehimde diye düşünmedi, çünkü zaten hep öyle hissederdi. Yine de dikkati elden bırakmayıp ait olmadığı, doğruyu söylemek gerekirse on beş yıl sonra bile hâlâ tam olarak bilmediği şehrin her köşesini inceledi. Patagonya’yla ilişkisinde kesin olan tek şey alışmış olduğuydu. Şehre ilk gelişinde konuştuğu bir ihtiyar, “Punta Arenas’ta yaşamak alışmak demektir,” demişti; bu sözü hâlâ ara sıra hatırlardı. Kulağa sınır duyarlılığı ve romantizm gibi gelse de bu kadar ücra bir yerde ve zorlu iklim koşullarında yaşıyorsan başka neye tutunabilirsin? Zaten ihtiyar diğer Magallanes’liler gibi böbürlenerek konuşmamıştı. Sesinde gururdan eser yoktu ama onurluydu; yaşamanın daima hayatta kalabilmek anlamına geldiğini iyi niyetle kabullenmiş gibiydi. Miguel o sırada on yedi yaşındaydı ama bunu duymak hoşuna gitmişti. Şu anda, Punta Arenas’lı olmaya karar verişinden yaklaşık on beş yıl sonra ve Chevrolet’sinin arka koltuğunda saklanan bir Çinli varken de hoşuna gidiyordu.

İki kahve alıp hastanenin acil girişini kollamak üzere benzin istasyonunda durdu, fazla bir hareket görünmüyordu. Tekrar arabaya bindiğinde bir yan sokağa girdi, hızını azalttı, radyoyu ve farları kapadı. Asfalt az sonra yerini toprak bir yola bıraktı. Çinli yol boyunca ne kıpırdamış, ne sesini çıkarmıştı. Bunun iyiye işaret olduğuna inanmak istedi.

Etrafı çalılarla çevrili bir ağacın yanında durdu. Kontağı kapamak konusunda kararsız kaldı; ya ısıyı koruyacaktı ya da asgari dikkat çekeceklerdi.

Kişiliğine uygun şekilde yine olumlu düşünerek, fazla uzun sürmez belki diye anahtarı çevirdi.

“Burada rahatız,” dedi kendi kendine emniyet kemerini çözerken, sonra Çinliye döndü: “Birkaç dakika bekleyeceğiz.”

Çinli battaniyelerin altında sessizliğini korudu.

Miguel koltuğu arkaya çekip dönerek battaniyeyi Çinlinin yüzünden çekti. Onu omuzlarından azıcık oynattı, yanaklarına hafif hafif vurdu ve tatlı tatlı konuştu.

Delikanlı yavaş yavaş tepki vermeye başladı. Miguel ona biraz kahve içirdi.

Çinli gözlerini açtığında gözbebekleri büyüdü ve koyu bir karanlığa gömüldü. Miguel bunun dışında bir hayat belirtisi göremeyince moral vermek için, ama daha da önemlisi delikanlı sevecen tonla karşısındaki insanı bağdaştırsın diye şefkatle konuşmaya devam etti. Ona bir korunma duygusu aktarabilecek bir tonda.

Delikanlı aynı kaskatı pozisyonda, dudakları titreyerek, hiç ses çıkarmadan oturmaya devam etti. Şaşkın olduğu belliydi en azından. Bir sağa bakıyordu bir sola, ama yok, korku yoktu bakışlarında.

Şimdilik bu kadarı yeterli, diye düşündü Miguel ve önüne döndü. Şimdi geri kalanını düşünmesi gerekiyordu. İçini çekti.

“Çok genç,” dedi. “Fazlasıyla genç.”

Boştaki vites koluyla oynadı, torpido gözünde üzerine resim çizebileceği bir şey aradı. Otomobilin kullanma kılavuzundan boş bir sayfa kopardı. Hastanenin bulunduğu yere bir haç çizdi ve yuvarlak içine aldı. Kırmızı kalemi olmadığından haçı kalınlaştırdı. Bu işaret dünyanın her yerinde hastane anlamına gelirdi, öyle değil mi? Haritayı düzeltirken baştan yapması gerektiğini fark etti. Nihayet tatmin edici bir sonuç elde ettiğinde yine içini çekip çizimini yanındaki koltuğa bıraktı.

Çinlinin evrakları ne yapılacağı, nasıl yapılacağı konusunda bir yol gösterirdi belki.

“Pek az eşyayla seyahat ediyorsun,” dedi dikiz aynasından plastik torbayı göstererek.

Fotoğrafa baktı: genç bir Asyalı kadın, kucağında bir bebek, yanında bir adam. Yüzü kesilmişti ama erkekti.

Yeterince soru işareti yokmuş gibi, diye düşündü Miguel.

“Beben mi var?” diye sordu.

Cevabı beklemeyip banknotları tekrar saydı: yedi. Başını iki yana salladı.

“Fazlasıyla genç,” dedi tekrar. Parayla fotoğrafı haritanın üstüne bırakıp elinde kimlikle arkasına döndü.

“Adın bu mu?” diye sordu ilk harfleri işaretparmağıyla göstererek.

Delikanlı sessizce baktı. Sonra ağzını açıp titreyen dudaklarıyla, boğuk sesle bir şey söyleyebildi.

“Niye sorduğumu da bilmiyorum ya,” dedi Miguel gülerek. “Gerçi ben hep böyleyim, yanlış anlama...”

Bütün güçsüzlüğüne rağmen delikanlının bakışında bir meydan okuma görür gibi oldu.

“Merak etme delikanlı. Bu dili hepimiz anlarız.”

Önüne dönüp kontakta duran ABD plakası biçimindeki, üstünde adı yazılı anahtarlığa baktı.

“Benim adım Miguel,” dedi kızının hediyesine bakarak. “Kendimi tanıtmadım, kusura bakma, burası o kadar ufak bir kent ki insan böyle şeyleri unutuyor...”

Delikanlı yine anlaşılmaz birkaç kelime söyledi.

Miguel haritayı eline alıp göstermek üzere arkaya döndü.

“Bunu kırmızı hayal et,” dedi haçı göstererek. “Hastane, anladın mı? HAS-TA-NE. Doktor. Hımm... Dakter,” diyerek bir de İngilizce denedi. “Help. Evet! HEEEL-P.”

Delikanlı eskisinden de şaşkın görünüyordu, yani epey şaşkındı. Tekrar konuştu, bu sefer daha uzun bir şeyler söyledi; Miguel tek kelime bile anlamadığı halde cümlesini yarım bıraktığı, bir şeyleri gizlediği izlenimini edindi. Gözleri sürekli hareket ediyor, söylemek istediğini iletmek için ne kadar çabaladığını gösteriyordu.

“Kumustá, kompadre,” dedi sonunda.

Bu lafın üzerine şaşıran Miguel oldu.

“Ne?” dedi hayretler içinde. “Como está, compadre¹ ha? İspanyolca biliyor musun?”

Delikanlının yüzü aydınlandı, birkaç kelime daha denedi: “Patron”, “masa”, “yatak”, ayrıca “tuvalet” ve “çatal”a benzer iki kelime. Aynı kelimeleri farklı sırayla, fısıldar gibi söyledi, anlaşılır bir cümle kuramadı.

Miguel yün beresini çıkarıp abartılı hareketlerle kafasını kaşıdı, anlamadığını söylemek ister gibi.

“Anlamıyorum,” dedi ardından, çünkü aslında kafası kaşınmıştı sadece. Çinli aynı kelimeleri tekrarladı. Çaresiz bir hali vardı.

“Sakin ol delikanlı, sakin ol.”

Tutunduğu son kelime “help” oldu. Ama daha önceki bütün kelimeleri de yalvarır gibi bir tonda söylediğinden yeni bir bilgi vermiş olmuyordu.

“Help, evet,” diye cevap verdi Miguel. “Ben de onu yapmaya çalışıyorum... help.”

Esnedi, sonra da ellerini başının arkasında kavuşturarak koltuğunda kaykılıp izci misali yıldızlara baktı.

Sabaha karşı tanımadığı bu gencecik Çinliyle yan yana olmasına yol açan karmaşık olaylar zincirini aklından geçirme zahmetine katlanmadı. Hayatın bir kargaşa olduğunu tecrübeyle biliyordu zaten; ayrıca, kulağa garip de gelse, o anda keyfi çok yerindeydi.

“Kaç yaşındasın? On yedi görünüyorsun... Benim küçük oğlum yirmi üç yaşında, yeni mezun oldu.”

Kendi kendine konuşmaya gayet alışık olduğundan delikanlının suskunluğu onu kaygılandırmadı. Kokusu da öyle; onu okyanustan çekip çıkarmış olmasalar asla denizle bağdaştırmayacağı bir kokuydu. Zaten kötü bir koku da değildi, daha doğrusu daha önce duyduğu herhangi bir kokuya benzemiyordu. Yepyeni bir kokuydu ve uzun süre kapalı kalmış şeylerin yoğunluğuna sahipti; gazetenin sayfaları ya da yeni açılmış bir sigara paketi gibi.

Gözucuyla haritaya baktı, haç işaretinin altına “help” yazmayı düşündü ama yazmadı. Kâğıdı ona verirse birinin ona yardım ettiğini anlayacaklardı; Miguel Emilio’ya yanlış yapmak istemiyordu, en azından bu kadar büyük yanlış yapmak istemiyordu. Harita ancak delikanlı ezberlerse işe yarardı. Bunu da nasıl açıklayacaktı ki? Herhangi bir şeyi nasıl açıklayacaktı?

“Komik aslında, çünkü o İngilizce öğrendi,” dedi sonunda, “oğlum yani. İkimizden biri İngilizce bilse şu anda çok işe yarardı.”

Arabanın saati ikiyi gösteriyordu. Sağ pencereye baktı ve kendi yüzünü gördü. Bitkin ve daha genç görünüyordu ama gerçekte ne bitkindi, ne de genç.

“Daha iyi misin?” diye sordu yine dikiz aynasına bakarak. Delikanlının yüzü solgundu ama belki de normal ten rengi buydu. Belki güçsüz değildi de narin bir yüzü vardı.

Delikanlı onun ötesinde bir yere bakıyordu. Yere paralel uzanan ağaç dallarının dikkatini çekmiş olacağını düşündü.

“Tuhaf görünüyorlar değil mi? Sanki birini kucaklamak istiyorlarmış gibi. Ama rüzgâr yüzünden öyleler,” diye açıkladı kendisine de hatırlatmak istercesine. “Burada rüzgâr çok şiddetli eser. Yarın göreceksin... Göründüğü kadar kötü değildir.”

Çinli ağzı yarı açık, gözlerini kırptı; dudakları morarmıştı.

“Yani kalkıp dünyanın en uzak noktasına gelmek de...” dedi gülerek. “Akıllıca,” diye ekledi. “Bakalım başka ortak noktalarımız var mı.”

Cesaretini toplamak ister gibi derin bir nefes aldı, sonra elinden geldiğince rol yaparak işaretlerle yine kıvrılıp üstünü örtmesi gerektiğini anlatmaya çalıştı.

“Madrabaz moruk öldürecek beni,” diye mırıldandı başını iki yana sallayarak. Motoru çalıştırıp geri geri gitti.

Julia döndüğüne ancak bu kadar sevinebilirdi. Zıplayarak Miguel’i izledi, sonra Chevrolet’nin içinde biri daha olduğunu fark edip havlamaya başladı.

“Julia,” diye seslendi Miguel. “Gel buraya.”

Julia ânında itaat etti.

Miguel onun başını okşadı. Güzel ve akıllı bir köpekti, Alman çoban köpeğiyle onun kadar iri bir başka cinsin kırması.

“Kapıda bekle beni,” diye emretti yeri işaret ederek.

Sobayı yakmak için çalı çırpı toplamaya gitti. Ateşi yakarken Çinliyi atölye olarak kullandığı odaya yerleştirmeye karar verdi. Orası biraz daha büyüktü, ayrıca yatak da yeniydi; yeni alınmamıştı da, birkaç kere kullanılmıştı sadece.

“Yürüyebilecek misin?”

Delikanlının cevabını beklemeyip kucaklayarak götürdü. O kadar hafifti ki, gecenin başından bu yana ilk kez korktu.

Onu şiltenin üstüne bırakıp battaniye, tişört, eşofman ve yün çorap almaya gitti.

Ne olup bittiğini delikanlıya açıklamak istedi ama aslında kendi de anlayamıyordu. Kendini şaşkın hissettiğinden değil de, bir sonuca varmak istemediği için. Delikanlının odayı incelediğini görünce, “Çocuklarım beni görmeye geldiğinde kalırlar diye düşünmüştüm ama pek sık gelmediklerinden atölyeye dönüştü,” dedi.

Delikanlı elindeki giysilere kuşkuyla baktı.

“Kendin giymeyi mi tercih edersin?” diye sordu Miguel eşofmanı uzatarak. “Becerebilecek misin?”

Delikanlı yatağın üzerinde büzüşmüş yatıyor, parmaklarını bile kıpırdatamayacakmış gibi görünüyordu. Miguel ateşini ölçmek için elini alnına koydu, nabzını saydı. Henüz çok yavaştı. Kurutma makinesini getirip saçlarını kuruttu.

“Şimdi üstündekileri çıkaracağım,” dedi usulca ve bir doktor kadar seri ve kararlı hareketlerle dediğini yaptı.

Giydirmeden önce delikanlının bedenini inceledi; çeşitli morartı ve sıyrıklar vardı ama önemli bir yara almamıştı. Ayrıca yetersiz beslendiği de belliydi, bu haliyle Macellan Boğazı’nın soğuk suyuna dayandığına göre toparlanır diye düşündü Miguel.

Örtüleri çenesinin altına kadar çekip bilgisayarı açtı ve Google’da “Hipotermi ilkyardım” araması yaptı. Bir termometreyle ılık kompreslere ihtiyacı vardı. Kapının eşiğinden hastanın durumuna baktı.

“Şu anda kurusun,” dedi. Delikanlının bakışlarında güvensizliğin ötesinde bir şey gördü, “nasıl mümkün olabilir, hayal bile edemiyorum” gibi bir şey.

Mutfak saati 3.15’i gösteriyordu. Teknedekiler uyanık ve mate ya da şarabın başına oturmak üzere olsalar gerekti ama Emilio’nun talimatına uyup onu arayacağına sıcak su torbasını doldurmak üzere çaydanlığa su koydu ve süt ısıttı. Yüzüne soğuk su çarparken Çinlinin denizde ne kadar süre kalmış olduğunu merak etti. Punta Arenas’ta askerlik eğitimi talimlerinden biri gemiden atlayıp boğazda yüzmekti. Kıyıya vardığında ne kadar sersem halde olduğunu, subaylara çıkışmaya mecali olmadığını hatırladı.

Yulaf ezmesinin üstüne üç kaşık şeker serpti –yok, dört kaşık daha iyi olacaktı– ve hepsini odaya götürdü.

“Ilık,” dedi ilk kaşığı delikanlıya uzatırken.

Yarısına geldiğinde delikanlı başını çevirdi.

“Daha fazla istemiyor musun? Sana biraz şehriye pişireyim diyordum...”

Delikanlı muhtemelen ilk kez iletişim kurarak başını iki yana salladı.

“Bir şeyler yemen lazım,” diye yakardı Miguel. “Az bile olsa.”

İki tane de parasetamol yutturdu. Tekrar uzanmasına yardım ederken telsiz çalıştı.

İkisi de gözlerini telaşla iri iri açtı.

“Emilio’dur,” dedi delikanlıyı da kendini de rahatlatmak için. Onun kim arıyor diye değil de, ses yüzünden korktuğu izlenimine kapıldı; belki gemiyi hatırlattığı için.

“Bizim Chiloé’li madrabaz vermişti bunu, eski bir telsiz. Bozuktu, ben tamir ettim. Elektronik teknisyeniyim ben, bilmem belli oluyor mu,” dedi bakışlarını çalışma masasına çevirirken, mesleğini basit “elektrikçi” kavramından ayırmak için başvurduğu gururla. “Bazı geceler konuşuyoruz, o balığa çıktığında... Emilio seni bulduğumuz teknenin kaptanı.”

Açıklamasının Çinliyi rahatlatıp rahatlatmadığını bilmiyordu ama başını sallıyordu.

“Evet. Ben Miguel.”

“Nihayet, tamam,” diye homurdandı Emilio’nun sesi.

“Şimdi geldim, tamam.”

“Her şey yolunda mı?” diye sordu kaptan ardından, ama başka kimsenin anlamayacağı kadar genel bir ifade kullanarak; yani birilerinin konuşmayı dinliyor olabileceğini düşünüyor ve korkuyordu.

“Evet, yolunda,” dedi Miguel neşeli bir sesle; telsizde konuşmaların kısa tutulması yalan söylemeye çok elverişli olduğu için seviniyordu.

“Oldu,” dedi Emilio ve birkaç saniye suskun kaldı. “Onun için aradım, tamam, kapıyorum.”

Miguel dört saat önce içme ihtiyacı duyduğu mateyi almaya gitti ve son dakika haberlerini dinlemek için müzik setinin başına yerleşti. Tam düğmeyi çevirecekken anlamı olmadığını fark etti. Ne duymayı bekliyordu? Odasında saklanan bir Çinli olduğunun doğrulanmasını mı? Chimao’nun kaptanı büyük ihtimalle kaybolduğunu bildirmeyecekti bile. Kim bilir, belki kendileri atmıştı onu denize.

Avluda sigara içerken olaydan kimsenin haberdar olmayabileceğini düşündü. Böyle bir ihtimal de vardı. Hatta aynı şey daha önce de olmuş olabilirdi, ortalıkta dolaşan başka şanslı Çinliler de vardı belki.

Julia sıcaktan kaçmak için sığındığı arabanın altından çıkarak miskin miskin yürüyüp yanına geldi.

Kimse haberdar olmazsa, diye düşünmeye devam etti Miguel, ne yapacaktı Çinliyi? Onu evine birkaç gün saklamak ve kalamar gemisine dönmesine engel olmak için götürmüştü. Ama şimdi anlıyordu ki bu kararı sadece yakalanma engelini hesaba katarak vermişti, sanki bu engelin aşılmasıyla mesele sona erecekmiş gibi; oysa bu daha işin başıydı.

Ciddi bir soruna bulaştığının farkındaydı ama korkmak onu rahatsız etmedi. Korkunun faydalı olabileceğini biliyordu. Pek fazla şeye güvenmezdi ama buna güvenirdi. Ayrıca yanlış kararlarının bazıları da bayağı iyi sonuç vermişti.

“Sen ne düşünüyorsun?” diye sordu Julia’ya.

Arka ayaklarının üzerine oturmuş olan Julia, Miguel’in kendini hissettiği kadar tetikte ve eyleme hazır görünüyordu.

Uykusuz gecelerde yaptığı gibi Julia’nın ılık, güzel sırtını okşadı. İster korksun ister korkmasın, Julia’nın yanındayken kendini yalnız hissetmesi imkânsızdı.

Bir sigara daha yaktı ve rüzgârsız karanlığın tadını çıkardı. Toprağı ve otların sarımsı rayihasını algıladı. Yaz mevsimi yaklaşıyordu; daha iyi hissedebilmek için öne doğru eğildi. Yakında şafak sökecekti, onun da kokusunu aldı.

“Sana emanet,” dedi Julia’ya.

Kapıyı kilitleyip son kez yoklamak üzere atölye odasına gitti; delikanlı biraz toparlanmış gibi görünüyor, derin ve rahat nefes alıyordu.

Tam dişlerini fırçalamaya başlarken hatırladı. Aptalca bir fikirdi ama aynı gece içinde yeterince aptallık yaşanmıştı, tetikte olmakta yarar vardı. Böyle durumlarda ayrıntılar büyük fark yaratabilirdi.

Bir taburenin üstüne çıkıp dolabın üstündeki çantayı aldı. Av tüfeğini çıkarıp diş fırçası hâlâ ağzındayken doldurdu.

Ağzını çalkalamaya gitmeden önce birkaç saniye daha baktı tüfeğe.

Kızı ellinci doğum gününde hediye etmişti. İkisinin de beklediği kadar kullanmamıştı onu, bu sefer de kullanmayacağını umdu.

Yatağını açtı ve iç çamaşırıyla gece egzersizlerini yapmaya hazırlandı: birkaç şınav ve mekik. Uyumayacağını bildiği halde radyonun saatini sabah yediye kurdu. Yatağa uzanıp bir elini başının altına koyarak ahşap tavana baktı.

Beş dakika sonra komodinin üstünden sigara paketini alıp karanlıkta bir sigara yaktı.

1

Yine erken uyanmıştı.

Sabahın beşinde sarhoş yatmış olması, işsiz kalmış olması işe yaramamıştı. Saat daha yedi bile değildi; yatakta dönüp durmak da, perşembe gününe başlamak da aynı derecede saçma olduğundan kalkıp yalınayak banyoya gitti. Kaşının üstündeki tik ânında harekete geçti. Ne zamandır sinirini bozuyordu, o kadar belirgindi ki, lavabonun üstündeki boş duvarda seğiren alnını görebiliyordu neredeyse. Ayna girişteki holdeydi. Çerçevesinin içinde, paramparça. Marcela aynayı geridönüşüm kutusuna götürme kararını uygulayacağına inanıyordu hâlâ, ama bir yandan dekorun geri kalanıyla, muhtemelen geri dönüştürülebilir diğer çöplerle oluşturduğu uyum da hoşuna gitmeye başlamıştı. Ayrıca bir çeşit köprü işlevi görüyordu; dışarı çıkarken mutlaka ayağının ucuyla üstüne basıyor, yedi yıl uğursuzluktan kurtulamayacağını söylüyordu kendi kendine. Haliyle espri her seferinde biraz daha yavan geliyordu.

Yemek odasında felaketin başka izlerini görmek mümkündü. Gözlerini kırpıp pis kadehlere baktı ve orada kalıp hiçbir şey yapmazsa –Tanrı da, kendi de biliyordu ki ne bulaşık yıkayacak, ne de ortalığı toplayacaktı– kendine acıyacağı sonucuna vardı. Düşkün olmak başka şeydi, kederli olmak başka.

Peki ama nereye gidebilirdi? Bir hafta önce sorun işiydi –dijital protokollere analog sinyal aktarımında ulusal gelişmeye kendi çapındaki katkısı–, şimdiyse bir işyeri olmaması. Pijama olarak kullandığı eşofmanı çıkarıp sokak kıyafeti olarak kullandığı eşofmanı giydi ve özgüvenini artırır umuduyla mopedinin –dijital havalı ve siyah renkte güzel, pahalı bir Peugeot– anahtarlarını eline aldı. Buzdolabının mıknatıslarıyla mehtap yazdıktan sonra, yirmi dakikalık sessizliğin, üç sigaranın ve tortulu ekşi şarabın ardından noterde bekleyen tazminat ücreti çekini hatırladı. Ama Varyemez Amca gibi açgözlülükle gülümseyeceğine –ya da Montgomery Burns gibi ellerini ovuşturacağına– moral bozukluğuyla içini çekti.

Kırmızı ışıkta beklerken, “İstediğim oldu,” dedi tekrar kendi kendine. Öyleyse niye kendini zafer kazanmış gibi, işçi sınıfının kahramanı gibi hissetmiyor da iç çekip duruyordu? Başını gidona dayadı ve önceki pazartesi sabahını hatırladı. Sebebi yoktu ama olay şöyle gelişmişti: Saat çalmadan önce uyanmıştı (bunu tersine uykusuzluk diye adlandırırdı), bu duruma, gördüğü kâbuslara ve tikine sinir olduktan sonra erkenden işe başlamak üzere ofise gitti. Ofiste havalandırmanın kibar esintisiyle baş başa, programcıların masalarını karıştırmaya koyuldu. Kimonolu sevimli bir Snoopy bulunca eline alıp göz hizasına kaldırarak tumturaklı bir tonda, acı acı sordu kendi kendine: Onun gibi hakikate, aşka ve güzelliğe inanan bir insan nasıl olup da yeteneklerini boşa harcayarak –en azından gerçekten yeteneği olup olmadığını denemeden– fazla mesainin mecburi olduğu bir telekomünikasyon şirketinde çalışırdı? Kendini böyle ciddiye alması ya da kafasının karışması ilk kez başına gelmiyordu ama özgüvenini kaybetmeye bu kadar yaklaşmamıştı hiç; kendini iyice perişan etmeye karar vererek sorgulamayı derinleştirdi: Değerli vaktini “gerçek tutkusu” olan sinemaya hasredeceğine niçin boşa harcıyordu? Teslim mi olmuştu, sınavı başaramamış mıydı, gerekli yeteneğe mi sahip değildi? Niye bu kadar vasat, sahte ve korkaktı?

Japon Snoopy ona her zamanki ifadesiyle, şefkat, ilgisizlik ve nihilizm karışımı buruk sevinçle baktı, ama o kadar; bu aydınlanmanın verdiği inançla binadan çıkıp bir daha asla dönmemeye and içerek Forestal Parkı’na gitti, niyeti sabahı Narkissos’un heykeli karşısında geçirmekti –tabeladaki grafitide şarap tanrısı olduğu belirtiliyordu, ama bu durumda her ikisi de işe yarardı–; bir yandan Diego’yu –onu tam da burada sepetlemiş olan en büyük aşkını– düşünüyor, bir yandan cep matarasından viski yudumluyordu; madem bu kadar fütursuzdu, ara sıra böyle klişelere de başvurabilirdi. Ertesi sabah muhtemelen hâlâ sarhoş olmasına rağmen patronuyla işten ayrılma pazarlığına girişti. Patron başını iki yana sallayıp duruyordu. Ona şaşkınlıkla, acıyarak, en sonunda, Marcela kısa süre önce geliştirdiği matris programını silme tehdidini savurunca küçümseyerek baktı. “Yani senin eğitimini tamamlamanı boşuna bekledik; anladığım kadarıyla zaten tamamlamaya da niyetin yok. Biz sana bir fırsat tanıdık.”

“İşimi iyi yaptığım için.”

“Öyle mi sanıyorsun?”

Marcela’nın gülümsemesi ekşidi.

“Ne fırsatı ya,” diyebildi. “Ben daha ucuza çalışıyordum, o kadar.”

“Ücretin diğer programcılarınkinden pek az düşüktü, biliyorsun.”

“Onu kalbime anlatın.”

Sonunda istediğini elde etti. Başardı, şu anda başarmaktaydı, tazminat çekini mavi kalemle imzalamak üzereyken; buna rağmen tek hissettiği çaresizlikti; korkuyordu, kaygılıydı, panik halindeydi. Hayır, mesele hiçbir şey hissetmemem, diye düzeltti içinden, elinde çekle. Bu bir vicdan meselesi mi, diye kendine sitem etti bankada sıra numarası alırken; mühendislikte sadece on dönem (burslu), sinema bölümünde de sekiz dönem (borçlanarak) okuduğu için mi alnının akıyla ayrılamıyordu? Sonuçta o da iyi kötü sebeplenmişti, ayrıca bundan böyle dijital kapitalizm denen pis ruhsuz yılan hesabına çalışmayacaktı. Bundan böyle doğru safta olacaktı: işsizler safında. Espri onu tam ikna edemedi. Keşke mesele korkudan ibaret olsaydı. Eskiden koca bir hayır vardı: Hayır, burada olmak istemiyorum, hayır, ben buraya ait değilim. Ama hayırlarla uğraşmaya alışkındı. Hatta bir ustalık düzeyine ulaşmıştı. Bir evet’le ne yapabilirdi? Bu bir evet miydi?

“Madem işinden bu kadar nefret ediyorsun, işini iyi yapmak için neden bu kadar çaba gösteriyorsun,” diye suçlamıştı Diego onu birçok kez. Ama Diego ve tutkulu yüreği onu anlayamazdı. Bu yüzden mi vazgeçmişti? Diego yüzünden mi? Bunları düşünürken bankanın ekranında B87 sıra numarası yanıp sönmeye başladı. Marcela’nın işsiz olduğunu öğrenir öğrenmez koşarak ona geri dönmesini mi bekliyordu? Yemeğe çıktıklarında biberli tavukların ve pisco sour’ların parasını Marcela ödediğine göre, değmez miydi?

Keşke mesele korkudan ibaret olsaydı ama hayat tarzı da önemliydi, bu hayat tarzı Marcela’nın hoşuna gidiyordu. Parayı seviyordu, maaşlı olmayı seviyordu, sanki fazla masraf etmezmiş gibi küçük meblağlarla müsriflik yapmayı seviyordu –easy money, baby–; bir gecede beş kere ATM’ye uğramayı, bir daha yapmayacağına kendi kendine söz verdiği halde sonuncuda çektiği parayla kokain almayı. Para görünür bir iz bırakıyordu. Kibirli bir ruha sahipsen kendini daha tutarlı, kendin gibi hissetmeni sağlıyordu. İnsanlar dekoltene başka türlü bakıyor, esmer tenin –Marcela’nın teni epey esmerdi– çekici diye tanımlanıyordu. Aynı gece birine, “Çok komiksin, bir imza versene,” deyip ne kadar değiştiği konusundaki sıkıcı bir tartışmayı, “Ben hiç değişmedim,” diye bitirebiliyordu.

Patronuyla gerçekten bir planı varmış gibi konuşmuştu. Peki ama şimdi ne olacaktı? Ünlü bir film yönetmeni mi olacaktı? Görsel sanatlar bursuna başvurup yine kazanamayacak mıydı? Daha büyük başarıyla mı kazanamayacaktı? Hayallerinin peşinden koşmak ne zamandan beri insanı köle gibi çalıştıran bir amirliğe dönüşmüştü? Keşke mesele korkudan ibaret olsaydı. Parasını beklerken gişenin camına yansımış yorgun bir çehre gördü. Eskiden kendisine romantik bir cazibe katan gözaltı morlukları şimdi üst üste yığılmış kötü gecelerin dökümüydü. Birikmiş yorgunluk, kısacası yaşlanma.

Başını kaldırdığında sokakta garip bir durum olduğunu fark etti; daha bir sokak ilerlemeden basınçlı su püskürten bir araç, kaçışan insanlar ve biber gazıyla burun buruna geldi. Ne oluyordu yahu? Öğrenci yürüyüşü mü? Aralık ayında mı?

Mopedi kargaşanın ortasında durduğu halde ansızın büründüğü özgüvenle sakin sakin Özel Kuvvetler ekibine doğru ilerledi. Ne yaptığı hakkında en ufak fikri olmayabilirdi, hayal kırıklığı ve boşluk hissi yüreğini kemiriyor olabilirdi, ama bu somut sorun benim sorunum değil, dedi kendi kendine.

Aynı güvenin kalıntısıyla banyonun kırılmış aynasını atmaya karar verdi ama yeşil çöp bidonuna gittiğinde bir kadın aynaların geridönüşümü olmadığını söyledi.

“Ne yapacağım o zaman?” diye sordu Marcela, bir tek yüzünün görüntüsünü çarpıtan işe yaramaz ayna parçalarını kastetmediği ses tonundan belliydi.

“Disko topu?” diye önerdi kadın teşvik edercesine gülümseyerek, sanki gerçekten yardımcı olmaya çalışırmış gibi.

Elinde çöpüyle geri dönerken, keşke akşam olsa ve gidip yatmak bu kadar ayıp olmasa, diye düşünüyordu. Daha akşama saatler olduğundan, markete uğrayıp şişelenmiş moral aldı. Köpüklü Extra Brut Blanc de Noir’ı tercih etti, çünkü etiketteki iddialı tasvire rağmen kabarcıkların özellikleri –küçük fakat uzun ömürlü salınıma sahip bileşik zincirler– umut vaat ediyordu. Ayrıca tek ve vazgeçilmez bir özelliğe sahip, yani yeterince soğuk olan daha ucuz ikinci bir şişe, bir şarap, bir cin ve altılı bir bira paketi aldı. Yiyecek olarak da “hiddetli tatlı patates cipsi”, zeytin dolması ve soyalı fıstık. Üç raf ötede sepetine ikisi de en ucuz markadan birer kilo toz deterjanla dört rulo tuvalet kâğıdı ekledi.

Kasa önüne yerleştirdiğinde pazartesi öğlene uygun bir alışveriş gibi görünmüyordu. “Aile sepeti kavramı için yeni bir örnek olabilir,” diye geçirdi aklından Marcela, sonra da basit bir market alışverişinden yola çıkarak tahmin ya da hayal edilebilecek kişisel öykü çeşitliliğini düşündü. Kasiyerler bunu herkesten iyi biliyordur, diye düşündü mavili üniversite öğrencisine bakarak. Acaba o bu ayrıntılara dikkat edip gün içinde oyalanmak için kullanıyor mudur? Belirli yüzlerle belirli ürünleri bağdaştırıyor mudur? Yüzleri tanıyor mudur? Marcela’nın yüzünü mesela? Bir sinopsiste kullanılabilirdi: bir kasiyerin küçük hayalleri. Kesişen öykülerden oluşan, Hong Kong Ekspresi tarzı bir film olmalıydı. “Birkaç ürüne koca bir hayat sığar.” Pek özgün sayılmasa da güçlü bir argümandı.

Ne yazık ki aklına gelen fikirleri artık not etmiyordu. Ne yazık ki artık Diego’yla takılmıyordu; girişebileceği projeleri onunla paylaşmıyor, artılarını, eksilerini ayrıntısıyla değerlendirmiyorlardı. Artık biri bir anekdot anlattığında ya da sokakta ilginç bir şey gördüğünde fikrine “benim” sıfatını ekleyerek kendine pay çıkarmıyordu ne yazık ki. Maalesef Marcela sinema için çaba göstermekten vazgeçmiş, okulu bile bitirmemişti. İyi fikirler tanrısı da bu kadar üzgün müydü acaba? Kuşkusuz Silicon Valley haberleriyle ilgili olarak işi başından aşkındı. Wall Street’in yeni kurtları, puştlar...

Evi küçüktü ama metrekareye değil, bisiklet yolu ve ucuz taksi cenneti Providencia’da oluşuna para ödüyordu. Kiraya eski sakinlerle aynı şekilde hareket etme hakkı da dahildi; tatlı, ürkek bir taşra nostaljisiyle, sanki komşularının adlarını gerçekten biliyormuşçasına. Elbette Marcela’nın bir mazereti vardı, çünkü gerçekten taşralıydı; huzurlu atmosferi ya da ulaşım kolaylığı nedeniyle olmasa da Temuco’nun ünlü Lanín mahallesinde yetişmişti ama Santiago’da on bir yıl yaşadıktan sonra bile kendini “oralı” olarak tarif edebileceğinden emin değildi; bu onun hem en büyük başarısı hem de en gizli acısıydı. Her halükârda sosyetik bir semtte yaşamak uzun zamandır gençlik ilkelerine ihanet olmaktan çıkmıştı. Mesele, karşılığında onca para ödediği parkelerle kalın duvarların şarap lekeleriyle dolu olması, mutfak karolarında NMR spektrum örneklerini ya da zaman içinde zeminde taşlaşmış, hayal edilemeyecek çirkinlikte hayvanatı çağrıştıran küçük siyah gölgelerin göze çarpmasıydı. Tabii ki bunlar yapışkan yiyecek kalıntılarıydı, çünkü hamamböceği cesetleri köşelerde olduğu gibi duruyordu.

Elbette ev başından beri bu kadar berbat durumda değildi. Marcela ilk zamanlar daireyi döşemek, temiz tutmak için çaba göstermişti. Kendine ait bir yer olsun diye kendi eşyalarını yerleştirmişti. Onu anlatan, ona hitap eden bir mekân olsun diye. Üçlü kanepeye kurulup belli belirsiz bir gurur duygusuyla, zihni bomboş oturmanın tadını çıkarmıştı; John Davison Rockefeller’ı da Standard Oil’daki masasının başında böyle hayal ederdi: “Başarmayı istediğim tam da buydu,” derken ya da buna benzer oturaklı bir laf ederken.

İşler Marcela farkına varmadan çığırından çıkmıştı.

En sevdiği şarkıların eşliğinde dördüncü birasını devirirken etrafındaki eşyalara baktı. Onca afiş, gravür, risografi, kendi basıp çerçevelediği fotoğraf, ay takvimi, kartpostal, hayran olduğu yönetmenler hakkında neredeyse hiçbirini okumadığı kitaplar, antika kisvesi altında değersiz eskiler, kavruk kaktüsler, kurumuş güller, “ironi” amacıyla çöpten toplanmış kartondan komik şekiller, arkadaşlardan eski arkadaş kategorisine geçmeden hemen önce edinilmiş korkunç nazarlıklar, gülünç sayıda katlanır sandalye ve tabureler ve (hesapta Diyojen sendromundan değil, romantizmden mustarip olduğu için) manevi değere sahip yadigârlardan oluşan kabarık bir... açıkça söylemek gerekirse çöp yığını. Bütün bunlara bakarken –üstelik sadece salonu gözden geçiriyordu– sorunun kendine ait bir yer istemesiyle başlamış olabileceğini fark etti. Kaygısı evi tıka basa doldurmasına yol açmıştı, şimdi de kendini bir kara delik kadar dipsiz ve karanlık hissediyordu, hiçbir parçacığın kurtulamayacağı bir çeşit kendine ait uçurum. Marcela’ya biraz değer veren biri “barok” diyebilirdi. Onu gerçekten seven birinin sözleri, “Dine dönen katilin hücresi,” olurdu. “Bir düzene, düze çıkanların düzenine yöneldin, çakıyor musun? Tıpkı dine dönen bir katil gibi; afişler, yan yana afişler, az denemeyecek kadar çok ama hep yetersiz sanki.” Marcela da hak verirdi.

O anda, zilzurna sarhoş ama mucize –ya da lanet– eseri uyanık olduğu o anda en az istediği şey kendine ait bir yerdi. Keşke tanımadığı birinin evinde yaşayabilseydi. Tercihen bir kulübede, onun için hiçbir anlam taşımayan eşyaların arasında. O kulübenin duvarlarını avucuyla yoklayıp tirbuşonun yerini bulamamaya ihtiyacı vardı. Tamamen şaşkın ama özgür.

Brut Blanc de Noir’ı içtikten ve kabarcıkların gerçekten “bol miktarda bileşik zincir”e benzediğini gördükten sonra yine Diego’yu düşünmek ve kendini tamamen aşk acısına bırakmak geldi içinden.

Ölmeye yattığını gayet iyi biliyordu ama buna ihtiyacı vardı; acısından uzaklaşmak istemiyordu; mümkün olduğunca uzun süre o acının içinde kalmak istiyordu, çünkü Diego’yla ilişkisini sürdürmenin, Diego’nun onu terk etmemesinin tek yolu buydu. Terk etmesindi onu! Şimdiki zamanın yerine geçecek kadar sürekli bir hatıra olsaydı. Sıcaklığını ve sıkıntısını korusaydı, sevilesi olmayı sürdürseydi.

Bir sigara yakıp baştan başlamaya zorladı kendini: “Diego benden beş yaş küçüktü.” Her şey böyle başlayıp böyle bitiyordu. Yaş farkı her zaman ilişkinin önkoşulu olmuştu. Aldatıcı bir sözleşmenin ince ayrıntıları gibi değil de tanrıların lanetinin devasa, görünür işareti gibi. Diego’nun Marcela’dan daha alımlı olması kadar aşikârdı.

Marcela simetri açısından gerekene sahipti; ilginç bulunan keskin hatlı bir çenesi ve burnu, en zor koşullarda bile ince görünmesini sağlayan bir boyu vardı. Oysa Diego mutlak biçimde yakışıklıydı; yüzü o kadar güzeldi ki, bütün beyaz tenli sarışın ünlülere benzerdi, üstelik ne o kadar beyaz tenliydi ne de o kadar sarışın. Diego bu iltifattan hoşlanmazdı, çünkü onu James Dean’e benzetenler olduğu gibi Axl Rose’la, Sinéad O’Connor’la karşılaştıran da olurdu, sonuçta tutarlı bir tanım yapılamazdı. “E nah suratlı,” derdi Marcela hem şefkatle hem de biraz hınçla. Bir erkeğin kendisi kadar çekici olmayan bir kadınla çıkması yaygın bir şey değildi, Marcela bu yüzden hem onu sever hem de ondan nefret ederdi.

Gmail’i açıp Diego’nun e-postalarından rastgele bir tanesini seçti. Mesaj dizisini o başlatmış ama sadece ekte Andromeda Shun’ın bir resmini göndermişti. O da anime hayranıydı ama Marcela’nın savunduğu entelektüel şekilde değil. Diego’nun hoşuna giden, resimlerin güzel olmasıydı. Ara sıra LSD alırdı, içten heyecanının yanı sıra ciddi ruh hastasıydı, Japon çizgi filmleri onu gülümsetirdi; Diego’yu sevmemesine imkân var mıydı?

Marcela bu kadar haysiyetli olmasaydı ona uzun, yakaran bir e-posta yazardı. Ama herkese yaptığı açıklama, yani mantıklı bir kalbi olduğu doğruydu; bu yüzden de Diego’nun ileri sürdüğünün aksine, yazışmalarını hiç okumamıştı. Bir tek kere şöyle bir bakmaya cesaret etmişti, o da Diego oturumunu Marcela’nın bilgisayarında (onun masasının üstünde, onun odasında!) açık bıraktığında. O günlerdeki sevdalı kadının mesajı şuna benzer sözlerle başlıyordu: Seninle tanıştığıma memnunum, günlük hayatındaki kırık kalpler listesini kabartmaktan başka işe yaramamış olsa bile.

Böyle bir şeyin ardından haysiyetini tamamen kaybetmediğine Marcela kendi de şaşmış ama okumaya devam etmemişti. İki erkek kardeş ve kusurlu bir kadın figürüyle yetişmiş olduğundan maskulendi ama erkek de değildi sonuçta!

Parolasına hâlâ ihtiyacı yoktu. İlişkinin romanı yazışmalar halinde karşısında duruyordu, Marcela kaç kere isterse okuyacaktı. Mesele ikisinin hikâyesini baştan sona tekrar yaşamak değildi sadece, yazılış şekli de hoşuna gidiyordu. Marcela’nın mesajlarında çaba fark ediliyordu: Can alıcı ayrıntılarla, yerinde metaforlarla, aşırı zekice esprilerle doluydular. Buna karşılık Diego’nunkiler gözden geçirilmemişti, cümleleri basit ama pop şarkılarının sözleri kadar güzeldi:

Biraz zenim belki ama asla kasten zen olmadım.

Benim istediğim birinin sırlarında yaşamak.

Bu düzenli olmak için bir sebep midir?

Sana büyük bir sevgiyle yazıyorum. Bu kadar gecikmek istemezdim. Akşam oldu.

Marcela kendini lavabonun karşısında, ayakta buldu; eskiden aynanın durduğu yere bakıp duşun damlamasını dinliyordu – bunca zamanda musluğun Mors alfabesini öğrenip tesisatçı çağırsın diye yalvarmamış olması şaşırtıcıydı. Birikmiş diş fırçaları ona Diego’yu diş fırçalarından biriyle kaşlarını tararken yakalayışını hatırlattı. İçini çekti. Ellerini yıkamaya kalkıştığında sıvı sabunun bir zamanlar şık olan seramik sabunluğun çatlağından akıp gitmiş olduğunu gördü. Oluşturduğu gliserin havuzunun kokusu hoşa gidemeyecek kadar tatlıydı. Annesinin son Noel hediyesi olan sabunu arayıp buldu. Denizatı biçimindeki sabun bir an içini şefkatle doldurdu. Sonra aralarında geçen son tartışmayı hatırladı ve çatık kaşla ellerini yıkamaya koyuldu.

Birkaç ay önceydi, hâlâ Diego’yla birlikteydiler. Annesi Temuco Hastanesi’nin çamaşırhanesinde çalışıyordu, hasta bir kadının hikâyesini anlatmak için aramıştı Marcela’yı. Kadın bir yıldır ağır hastaydı, doktorlar arasında bile aşk acısından hastalandığı söylentisi dolaşıyordu. “Ben kızlarla gittim onu görmeye. Boş boş bakıyordu, iki eliyle yatağa tutunmuştu. Ne yemek yiyor, ne konuşuyor,” demiş ve ardından film çekme isteğinden vazgeçmemesini rica etmişti. “Neden?” diye sormuştu kızı şaşırmaktan ziyade sinir olarak. “Çünkü bazı insanlar aşk yüzünden ölüyor, onların hikâyesini birilerinin anlatması gerekiyor.” Marcela birkaç saniye suskun kalıp sonra konuşmuştu: “Büyülü gerçekçiliğin modası geçeli epey oldu Carola.”

“Annen haklı,” demişti Diego.

“Bilemiyorum... Carola laf olsun diye konuşmaz. Niyetinin başka olduğuna bahse girerim.”

Annesinin söylediği bütün şüphelerine rağmen Marcela’yı etkilemişti; için için yanan korlara indirgenmiş olan (hiç de mütevazı sayılamayacak) hayalleri tekrar tutuşmuştu. Aşkından ölen bir kadın fikri onun tarzına göre aşırıydı belki –özellikle de gerçek bir sorun olan kadın cinayetleri hesaba katıldığında–, buna rağmen sinema eğitimine devam etme hayali kurdu. Üç gün sürdü, Carola tekrar arayıncaya kadar: Paraya ihtiyacı vardı. COMPIN² son artrit raporunu kabul etmemişti, ayrıca babası da boşanma işlemlerini başlatmak istiyordu, Marcela’nın bilgisine...

“Siz ayrılalı on yıldan fazla oldu!” demişti Marcela sert bir tonda, her koşulda babasını savunacağını gizlemeye gerek duymadan.

O sırada Diego yatakta, yanındaydı; kaynanasının hattın öbür ucundan bağıra çağıra söylediği her şeyi duymuştu: Eski kocasının esas istediği ona para göndermemekti; o parayı hak ediyordu, kaç yılını vermişti adama.

“O benim ilk erkeğimdi,” diye tekrarlamıştı birkaç kere. “Ben bekâretimi ona verdim! Bekâretimi! On altı yaşındaydım!”

“Babamın sana para göndermekten vazgeçeceğini sanmıyorum,” diye annesini yatıştırmıştı Marcela, ukalalık etmemeye çalıştığı halde her zamanki gibi son derece ukala bir tonda.

Ardından annesi yine bağırmış, Marcela öğleden sonra ona para göndereceğine söz vermiş ve kapamışlardı.

“Gördüğün gibi niyeti başkaymış!” demişti Diego’ya yüzü utançtan kızarmış halde. “Kızının hatırını sormak için araması inanılır gibi değildi zaten. ‘Hayallerinden vazgeçme’ymiş, hadi oradan...”

“Annelerin hepsi çatlak,” demişti Diego onu teselli etmek için. Ama bu olaydan kısa süre sonra ilişki bittiğinden, Marcela bunda Carola’nın da payı olduğunu düşünüyordu ister istemez. Kaynanasını daha yakından tanımak Diego’nun gözünü açmış, kızıyla nasıl bir geleceği olacağını daha iyi tartmasını sağlamıştı adeta.

“Aşkından yatağa düşen bir kadın,” dedi Marcela lavabonun başında, aynadaki yansımasıyla konuşur gibi. Ama karşısında kimse yoktu.

Yatağa nasıl gittiğini hatırlamıyordu ama uyandığında Punta Arenas biletini hatırladı. İlk düşündüğü o oldu; bileti niçin satın almış olduğunu değil de, yolculuğu nasıl gerçekleştireceğini düşündü. Muhtemelen hâlâ sarhoşluğun hezeyanıyla, uyanık halde, her şeyin kontrolden çıkmış olduğu hissiyle elini komodine uzatıp bir sigara aldı ve içti. Saat sabahın dokuzuydu, bunun bir gelişme olup olmadığından emin değildi. Bilgisayarına bakıp cumartesi yola çıkacağını doğruladı. Yani hayatını biraz düzene sokabilmek, hayatından sıyrılabilmek için iki günü vardı daha. Hayatı... bu noktada kaçmak ona oldukça doğal geldi. Kesin olarak çuvallayıp çuvallamadığını anlamadan önce bir tatil, bir mola.

Havaalanında yürürken kararının cesurca mı, korkakça mı olduğunu düşündü. Belki ikisiydi de. “Ama tamamen aptalca,” diye ekledi Miami’ye gidecek uzun yolcu sırasını gördüğünde.

Günlerdir zaten midesi altüst, yüreği ağzında olduğu için uçak havalandığında etkilenmedi. Gözlerini kapamadan önce kırmızı ışıklı kabin işaretini gördü: <<EXIT>> Acil çıkış kapısı.

Uyandığında okyanusun üstünde uçuyorlardı. Güneş son derece parlaktı, su bir tatlının üstündeki çıtır katmanını andırıyordu. Keskin bir dönüşün ardından sarı bir yarımada belirdi. Manzaranın geri kalanı pek değişmedi. Gördüğü kadarıyla uçağın inmek üzere olduğu yer Miami olmadığı gibi, sarı, dikenli küçük çalılardan başka bitkinin görünmediği boş bir araziydi. Babası ona Punta Arenas’tan fazla bahsetmezdi; Patagonya pampalarını duymuştu ama bildiği güneyin yumuşak, sevecen yeşilini görmemek şaşırtıcıydı. Ne olursa olsun, gördüğü şey hoşuna gitti.

İnişte adresi gösterdiği transfer aracının şoförü, “Epey uzak, ayrıca yolumuzun üstünde değil,” diye açıkladı.

Marcela sonuçta dünyanın ucu sayılabilecek bir yerde oturan birinin bunu söylemesini ilginç buldu. Adamın onu götürmeye yanaşmamasını ya da fazladan bir ücret istemesini bekliyordu ama o tatlı bir gülümsemeyle kendisini izlemesini rica etti.

Dışarı çıkmadan önce sırt çantasından eldivenleriyle beresini aldı. Terminalin kapısından sanki bir zaman tüneline giriyormuş gibi geçti.

Düşündüğü gibi değildi. Çok daha beterdi. Rüzgâr buz gibi ve o kadar temizdi ki neredeyse nefes almakta zorlandı. Ceketinin fermuarını sonuna kadar çekti, minibüse kadar başı öne eğik, elleri cebinde gitti.

“Genellikle buradan öteye gitmiyoruz,” diye özür diledi şoför. “Ama sizin için bir istisna yapacağız.”

Dar ve toprak yol hafif bir yamacı tırmanıyordu.

“Bulmamız pek zor olmayacak sanırım,” diye işaret etti adam gülerek, dostane bir tavırla. Fazla ev olmadığını ima ederek espri yapmıştı. Marcela Miguel’in bu kadar ıssız bir yerde yaşamasına şaşırmadı.

Sonuçta adresi bulmakta zorlandılar ama. Epey dönüp dolaştıktan sonra üzerinde numara olmayan mavi evin aradıkları ev olduğuna hükmettiler. Marcela şoföre nezaketi için teşekkür ederek on binlik bir banknot uzattı.

“Üstü kalsın,” dedi, “istisnaya karşılık.”

Islak toprağın üstünde birbirinin aynı, tek kişiye ait ayak izleri görünüyordu. Bu ve Chevrolet’nin Carav müzik seti aradığı yerin orası olduğunun kanıtıydı. O andaki durumunda bunun bir başarı sayılabileceğini düşünürken sol kaşındaki tiki hissetti.

Çinko levhalarla kaplanmış küçük bir evdi. Boyası solmuştu, bu da eve pitoresk bir hava katıyordu. Arsa, farklı boyutlarda ve kalınlıkta olmalarına rağmen oldukça uyumlu görünen sırıklarla çevrilmişti. Tek tük çalı öbekleri. Teslimiyetle gökyüzünü seyreden pılı pırtı, ipler, madeni pompalar, çeşitli boyutlarda plastik kaplar. Kapıya yaklaştığında havlamalar duydu.

“Sen Julia olmalısın,” dedi köpeğe.

Köpek hırlayarak cevap verdi ve tehditkâr mesafesini korudu.

Marcela yardım istercesine eve baktı. Penceredeki tülün oynamasıyla Miguel’in kapıyı açması bir oldu.

“Otur, otur, otur Julia!” diye bağırdı Miguel.

Köpeğin sırtına birkaç kere hafifçe vurup bakışlarını ilk kez kızına çevirdi ve yüzünde can sıkıntısının açıkça belli olduğu bir ifadeyle, “Tita!” dedi. “Ne işin var burada?”

“Tek kızını böyle mi karşılıyorsun,” diye sitem etti Marcela dudaklarında cilveli bir gülümsemeyle.

Miguel olduğu yerde konuşmadan duruyordu. Birkaç saniye sonra o da gülümseyerek kucaklamak üzere kızına yaklaştı.

“Sen değil misin sürekli beni davet eden? Geldim işte!” dedi Marcela bir elini babasının omuzuna koyarak. Tıpkı iki erkek kardeşi gibi o da babasından en az on santim uzundu.

Miguel gergin bir kahkaha attı.

“Demek senin fakirhane bu...”

“İşte bu,” dedi Miguel omuz silkerek. “Nasıl geldin buraya?”

“Adresi Gonzalito’dan aldım.”

“Namussuz... hiçbir şey demedi bana.”

“Sürpriz olsun istedim.”

Miguel bakışlarını yere eğdi, bir şey demedi.

“Ne oldu? Kötü bir zamanda mı geldim?”

“Ne bakımdan?” diye cevabı yapıştırdı Miguel hınzır bir ifadeyle.

“Hımm,” dedi Marcela gözlerini kısarak. “İçeriye buyur etsen daha iyi olacak. Bu ne rüzgâr yahu?”

“Burası hep böyle,” dedi babası ve içeriye taşımak üzere kızının sırtından çantasını almaya çalıştı.

“Ben götürürüm.”

“Yahu! Versene şunu!”

Sırt çantasını kim taşıyacak diye epey bir süre çekiştiler ama önceki gibi bir gerginlik olmadan. En havadan sudan konularda tartışmak ikisi için de ilişki kurmanın yoluydu; Miguel’in ölçüsüz, otoriter ilgisi bir kez daha Marcela’nın kendine yeterliliği ve inadıyla çatışıyordu.

“Başladın gene Miguel Vargas!”

Marcela yenilgiyi kabul edinceye kadar babası vazgeçmedi. Birkaç adım önden ilerleyerek, evi dolaşmasına izin vermeden yatak odasına götürdü kızını.

Marcela ceketini çıkarıp yatağın üstüne attı. İkisi de bir şey demiyordu, sonunda kız sordu:

“Sen ava mı gittin bakalım?”

“Ne?”

Marcela kapının pervazına dayalı tüfeği işaret etti.

“Ha...” dedi Miguel yan gözle tüfeğe bakarak. Tam bir şey söyleyecekken vazgeçip kızının ceketini yataktan aldı ve askılardan birine astı. Hareketi Marcela’ya biraz kaba göründü. Törenle ağırlanmayı beklememişti ama daha ilk andan kuralları vurgulamak gerekli miydi. Babasının yatağı açışını, komodinin üstünden eşyalarını alışını izledi. Acele eder gibiydi.

“Sen biraz uyu,” dedi kapının ağzından. “Yolculuk seni yormuş olmalı.”

“Başka seçeneğim yok belli ki...”

“Daha sonra muhabbet ederiz. Kahvaltı ettin mi? Öğlen ne yemek istersin? Evde fazla bir şey yok ama gidip bir şeyler alabilirim. Sana bir bardak su getireyim mi?”

“Bir şeye ihtiyacım yok,” dedi Marcela ve babasına bakmaya devam etti; önceki cilveli gülümseme tekrar yerleşti dudaklarına. “Bu bıyıkla aynı Tarkovski’ye benzemişsin.”

“Benim kadar yakışıklı mıydı o dangalak?”

“Senin kadar pirizmatik, saçları da aynı, fırça gibi,” diye takıldı Marcela aksanlı konuşarak.

Birileriyle alay etmek için böyle aksanlı konuşurlardı Miguel’le, baba kızın en belirgin ortak özelliklerinden biriydi. “Pirizmatik” kelimesini öteden beri kullanırlardı, kelimeyi “karizmatik” ile karıştıran eski komşuları Doña Elba’dan kalma bir alışkanlıktı.

Miguel bir kahkaha attı, bir an birbirlerine baktılar.

Tekrar merhabalaşır gibi.

“Hadi, uyu!” diye emretti sonra Miguel ve kapıyı usulca kapadı.

Odaya rutubet kokusu, yanmış odun kokusu ve babasının kokusu hâkimdi; babasınınki ilk iki kokunun insana uyarlanmış çeşitlemesi sayılabilirdi. Pek ufak bir oda olmamakla birlikte bir hapsolmuşluk duygusu yaratıyordu. Ahşap duvarlarda ne idüğü belirsiz lekeler ve yamalar vardı. Tavandan sarımsı bir ampul sarkıyordu. Komodin işlevi gören, duvara vidalanmış tahta parçasının üstünde radyolu bir çalar saat ve pastiller vardı.

Bekâr bir adamın yatak odasıydı ama yoksulluğundan değil, yalınlığından ötürü. Barakayla ilgili yapabileceği tek değerlendirme buydu.

Ayakkabılarını ayağından sıyırıp yalınayak pencereye gitti. Cam su ve toprak lekeleriyle doluydu. Camın ardından görünen manzara otomobilin camından gördüğü manzaranın aynısıydı; suluboya resimleri çağrıştıran soluk renklerden oluşuyordu.

Barakanın kendisine nasıl bir duygu verdiğini anlamak için ellerini ahşaba bastırdı. Ama tam gözlerini kapayacakken pencerenin dış pervazında bir fare belirdi. Marcela yerinde sıçradı; fare başını eğerek içeriye baktı, tek başına yaşayan adamcağızın nereye kaybolduğunu merak eder gibi. Marcela biraz yaklaştı, hayvanın minik ellerini ağzına götürdüğünü gördü. Camı tırmaladıktan sonra gözden kayboldu.

Kaçıp giden kuyruğun görüntüsü bir süre gözünün önünden gitmedi.

Hadi uyu, demişti babası.

Marcela nihayet babasının beklentilerini yerine getirme arzusuyla yatağa gitti.

2

“Çay mı, kahve mi?” diye sordu babası Marcela odadan çıktığında.

“Sen ne içiyorsan,” diye cevap verdi Marcela barda flört edermişçesine (ve Mad Men’de rol alırmış gibi).

“Mate öyleyse.”

“Sen tam gaucho olmuşsun,” dedi kızı, Miguel’in onu hastaymış gibi götürdüğü koltuğa kendini bırakırken.

Miguel kahkahaya yaklaşan bir “hımm”la cevap verdi.

Marcela babasının evindeki seslerin, radyodan ara sıra duyulan parazitlerin ortasında beşikte sallanır gibi hissetti kendini. Tahsilli ve kibar bir sesin sunduğu Atilio ve Oğulları mobilya reklamı evinden çok uzakta olduğunu doğruladı. Hoş bir duyguydu, bütün vücuduna yayıldı; o gün bir karar vermesi, satır aralarını okuması gerekmiyordu. İsterse akşama kadar oracıkta yatabilirdi.

Ahşap taburenin üstünde açık duran gazete ona eski günleri hatırlattı. Babası haberleri baştan sona okuyan –inceleyen– insanlardandı ve Marcela kendini bildi bileli gazeteyi aynı bunun gibi bir taburenin üstüne oturup okurdu.

“Ayrıca El Mercurio’dan vazgeçmişsin...” dedi Marcela ve gazetenin adını aradı. El Pingüino mu? Çok saygıdeğer bir ad sayılmazdı ama El Mercurio’dan vazgeçtiği anlamına geliyorsa pengueni tercih ederdi.

Miguel üstüne alınmadı.

“Baba, sana söylüyorum.”

“Ne?” dedi Miguel elinde mateyle yanına gelerek.

“Kahveyi bıraktığın gibi El Mercurio’yu da bırakmışsın,” diye tekrar etti Marcela fesatça.

Yine cevap gelmedi.

Marcela babasını kaygıyla izledi. Ya kızması ya da bir espriyle karşılık vermesi gerekirdi. Yoksa artık sağcı da mı değildi?

Bir şey mi var diye sormaya fırsat bulamadan Miguel gazetenin sayfaları arasından turistik bir broşür çıkarıp uzattı.

“Haritayı telefonuma indirebilirim.”

Miguel başıyla onaylayıp, “Düşündüm de, otelde kalsan daha rahat olacak,” dedi.

“Sende kalmamı istemiyor musun?”

“Ondan değil Tita. Senin rahat etmeni istiyorum sadece. Benim fakirhane pek çirkin. Ayrıca çok da sapa. Habersiz geldiğin için hiçbir hazırlık yapamadım, yapmam gereken bir yığın iş de var...”

“Baba, ben işsizim,” diye açıkladı Marcela aslında bundan bahsetmemeye karar vermiş olduğu halde. “Otele verecek param yok.”

Miguel bakışlarını yere çevirdi, itirazlarını kendine saklamak için büyük çaba gösterdiği belliydi.

“Ya!” dedi sonunda, her zamanki şakadan öfkeli ses tonuyla. “Ben ödeyeceğim parasını, ne sandın?”

Marcela bir an suskun kaldı. Otel meselesini anlıyordu, kendi de olsa aynı şeyi yapardı ama ardından babasının geri adım atması beklenirdi. Böyle bir şeyin olmayacağını anlayınca gözlerini kıstı.

“Pekâlâ,” dedi ellerini başının arkasında kavuşturup koltukta kaykılarak. “Nedir derdin, söyle bakalım.”

Miguel sevecen bir edayla başını iki yana salladı. Boğazını temizledi.

“Aç mısın? Broşürde bir Hırvat restoranı var. Ben hiç gitmedim ama çok güzel olduğunu duydum. Yürüyerek yirmi dakika kadar sürer. Dümdüz gidiyorsun...”

“Öğle yemeğini birlikte yeriz diye düşünmüştüm.”

“Benim şu anda acil bir işim var, döndüğünde rahat rahat konuşuruz.”

Marcela başını ağır ağır sallayarak onayladı.

“Hiç değilse bir duş alabilir miyim?”

“Elbette!” diye cevap verdi Miguel sevinçle. “Havlu vereyim mi, yanında havlu var mı?”

Miguel’in tavsiye ettiği restoranda yemedi, broşürde tanıtılan turistik yerleri de ziyaret etmedi, hatta broşürü buruşturup ilk rastladığı çöp bidonuna attı – rüzgârla mücadele yeterince faaliyet sunuyordu.

İçgüdüyle kıyıya yöneldi, sahilin koyu renk bir kum çizgisiyle birkaç kayadan ibaret olduğunu gördüğünde de günün geri kalanını orada geçirme kararından vazgeçmedi, nasılsa şarapla biraları almıştı. Hemen ıslanmasın diye havlusunu dörde katladıktan sonra ilk birayı göz açıp kapayıncaya kadar içti. İkinci birada sosyal medya durumunu gözden geçirdi: sıfır hareket. Beşinci birada helikopter vızıltısının başından beri hiç kesilmediğini fark etti. Helikopter ve martılar dışında tamamen yalnızdı.

Şarap sayesinde kumu yalayan suyun sesinin ve uzakta görünen, kâğıttan bir kayık kadar sakin kırmızı teknenin tadını nihayet çıkarabildi. Eve dönüşü mümkün olduğunca geciktirebilmek için güneşi sahilde batırmayı düşündü ama şişenin yarısına geldiğinde böyle bir şeyin olamayacağını anladı. Karşısındaki Büyük Okyanus değil, Macellan Boğazı’ydı. Atlas Okyanusu’na bakan uzun bir boğazda oturuyordu, yani akşama kadar da beklese güneş orada batmayacaktı. Tabii batarsa, çünkü Miguel defalarca söylemişti, Punta Arenas’ta yaz geceleri dört beş saat sürüyordu.

Canım, onca şeyin ardından bunda şaşılacak ne vardı? Belki alkolün de etkisiyle bir tokat yiyip olduğu yerde dönmüş gibi bir hisse kapıldı. Birkaç dakika daha durup gözlerini kırpıştırdı; ilk kez takla atan bir çocuk gibiydi. Sonra rüzgârdan artık bezdiğini kabullenip merkezde dolaşmak üzere yola çıktı; keyifsizdi, ellerini ceplerine gömmüştü.

Miguel’in barakasına tesadüfen vardı. Rüzgâra karşı yürüyordu, yolunu kaybedecek kadar çok sokak olmamasına rağmen kayboldu. İki askerden yardım istedi. Üniformalı birilerine dördüncü rastlayışıydı; Miguel’in yerleşmek üzere niye bu sınır kentini seçtiğini anlar gibi oldu.

Onların da pek yardımı olmadı. Bir referans noktası, göze çarpan herhangi bir şey yoktu; evlerin hepsi aynı uzunlukta ve çinko kaplamalıydı, evden çok konteyner yığınına benziyorlardı. Hepsi fazlasıyla birbirine yakın, üst üste.

Burada perspektif yok, diye düşündü ve sonra, biraz daha öfkeyle, haykırdı:

“Bu evler hiç var olmamalıydı!”

Miguel’in evinin kapısı kilitliydi.

“Punta Arenas son derece güvenli değil miydi,” dedi içeri girdiğinde.

Babası kapının eşiğinde suskun durup kapıyı tekrar iki kere kilitledi. Haber bülteninin sesini kıstı ve kızına yer gösterdi.

Bir süre birbirlerine bakmadan, konuşmadan oturdular; sanki birbirlerini pek tanımıyor, ortak bir arkadaşlarını bekliyor gibiydiler. Marcela duvarları inceleyerek oyalanıyordu ama baka baka görmez olmuştu. Bununla birlikte mutfak masasının üstünde çeşitli torbalarla açılmış üç gazete olduğunu fark etti. Sobanın yandığını da fark etti, içerisi çok sıcaktı.

“Hâlâ tırnaklarını yiyorsun,” diye işaret etti Miguel ansızın, kızının ellerine sabitlenmiş bakışları kadar ifadesiz bir sesle.

Marcela da ellerine baktı. Babası haklıydı, tırnakları sistematik bir kemirgen tarafından tırtıklanmış gibi görünüyordu. Yine de babasının sözlerine şaşırdı. Tırnak yediğini bilmiyor değildi –yedi yaşından beri biliyordu– ama tamamen unutmuştu. Sonra ellerini yumruk yaptı.

Bu ciddiyetle konuşmak istediği konu bu muydu? Yirmi yılda en bariz kötü alışkanlığından vazgeçememiş olması mı? Sormak üzereydi, manasız bir kavga başlatmaya hazırdı. Artık bir yetişkin olduğuna babasını ikna edemese de en azından kazağına dikili o izolebant şeridiyle deli bir ihtiyara benzediğini suratına vururdu. Söyleyebilirdi, hatta söylemek ahlaki sorumluluğuydu neredeyse.

Mesele bu mu, diye düşündü ardından. Biraz samimiyet, bir takdir işareti görebilmek için babasıyla tartışması mı gerekecekti?

Durum ona matematik gecelerini hatırlattı; Marcela ve kardeşleri Miguel’in verdiği problemleri çözerdi. Babası çocuklarının eğitimini önemserdi, bu da sayılarla aralarının iyi olması gerektiği anlamına geliyordu. Başlamadan önce mavi defterleri sanki küçük bir fiş kulesiymişler, paha biçilmez, yegâne bahis varlığıymış gibi kendine iyice yaklaştırır, sonra her birine yedi hiyeroglif yazardı.

Marcela kendini aynı böyle hissediyordu, yine çözülmesi imkânsız bir problemin karşısındaymış gibi. Miguel bira kokusunu alıyor muydu acaba? Babasını hayatında sarhoş görmemişti. O kadar ayık ve ciddiydi ki, acıklıydı.

Babası sigara paketine uzandı ve bir nefes alıp üfleyerek sordu:

“Tita merhaba, nasıl gidiyor araba?”

Marcela gözlerini kıstı. Şaşkınlığına rağmen kendini tutamayıp güldü.

“Gelirken yolumu kaybettim. Ama şimdi iyiyim. Sen?”

Babası kararsız bir edayla başını bir omuzdan diğerine eğdi.

“Her zamanki gibi,” dedi ve daha ciddi bir tonda konuşmak üzere öksürdü. “Ben de onu konuşmak istiyorum.”

Tıpkı matematik problemlerini düzeltirken yaptığı gibi sigarasından derin nefesler çekerek, duraksamadan, çok basit bir problemmiş gibi açıkladı durumu. Anlattıkça Marcela’nın kaşları çatılıyordu ama babasının sözünü kesmedi. Bitirmesini bekledi, şaka etmediğinden emin olmak için bitirdikten sonra da biraz bekledi.

Babası evinde bir kazazedeyi saklıyordu.

Duyduklarını hazmedebilmek için derin nefes aldı ama kaygıyla sigaraya uzanmadı. Tuhaftı, hafta boyunca yaşadığı onca şaşkınlığın ardından Miguel’in sorunu onu çok da etkilememişti. Belki Çinli orada, birkaç adım ötede yattığı için. Kapının eşiğinde durup ona baktılar.

“Ya... yaşıyor mu?” diye sordu Marcela.

Adam tamamen kıpırtısızdı; o kadar ki, kıpırtısızlığı etrafa da bulaşıyor, Marcela kendini taş kesilmiş gibi hissediyordu.

“Durum ciddi Marcela,” dedi babası sesini alçaltarak.

“Ben de ciddi soruyorum. Çok genç görünüyor...”

“Çok genç,” diye onayladı babası başını sallayarak.

“Kaç yaşında?”

Miguel parmağını dudaklarına götürüp dışarıyı işaret etti.

Gerisini avluda anlattı. Eski vakalardan bildiklerini, haberlerden öğrendiklerini. Kalamar gemisinin kaptanı sabah sekizde üç tayfanın kayıp olduğunu bildirmiş, öğlen olduğunda ikisinin cansız bedenleri denizde yüzer halde bulunmuştu. Çin gemilerindeki sömürü herkesin malumuydu, mürettabat herhalde gördüğü kötü muamele yüzünden kaçmıştı. Üçüncü tayfayı beş gün daha arayacaklardı, fakat sorumlu amiral canlı bulunma ihtimalinin çok düşük olduğunu belirtmişti.

“Sıfıra yakın,” dediğini söyledi Miguel, Julia ayaklarının dibinde yatarken.

“Adını biliyor musun?”

“Lee bir şey.”

“Mesele ciddi dememiş miydin?”

Babası dilini şaklattı.

“Çok çetrefilli bir soyadı. Ben Çinli demeyi tercih ediyorum.”

“‘Çinli’... Gerçekten Çinli mi peki?”

Miguel sigarasından bir nefes çekti ve dumanı dışarı üflemeden cevap verdi.

“Koreli.”

“Kuzey Koreli mi?”

“Ben ne bileyim!”

“Öğrensen iyi olur,” diye çıkıştı Marcela. Sonra başını iki yana sallayıp devam etti. “Bir bildiğim var da ondan söylüyorum. Güney Koreli birinin o gemilerde çalışacağını sanmam. Kölelik dedin. Güney Kore ekonomisi dünyada ilk ona giriyor.” Verdiği bilgiyi doğrulamak için cep telefonuna baktı. “On birinci.”

“Bütün ülkelerde yoksul insanlar vardır.”

Marcela kaşlarını kaldırıp sigarasının dumanını karanlığa doğru üfledi.

“Ne yapacaksın peki?”

Miguel omuz silkti. “Şu anda yaptığımı.”

“Polise ya da deniz kuvvetlerine teslim etsen daha iyi olmaz mı?”

“Kalamar gemisi buradayken teslim etmem.”

“Senin askerlere daha çok güvendiğini sanıyordum.”

Babası cevap vermedi.

“Sonra ne olacak peki?”

“Sonra düşünürüz onu.”

Konuyu daha fazla konuşmayıp yatmaya gittiler. Yatakta kimin yatacağı konusundaki küçük kavgayı Miguel kazandı (Marcela onun odasında yatacaktı, babasıysa salonda), bunun dışında Koreliye ilişkin şüpheleriyle karşılıklı düşmanlıklarını askıya almayı başardılar. Ateşkes eğreti olmakla birlikte zorunlu ve içtendi.

Marcela gün ışığıyla gözünü açtı. Dışarıya baktığında öğleden sonra iki gibi görünse de odadaki radyolu çalar saat sabah 05.17’yi gösteriyordu. Demek ki tersine uykusuzluğu daha da kötüye gitmişti. Ama bu sefer sağlam bir mazereti vardı (Güney Kutbu manyetizmasıyla güneş rüzgârlarının bir araya gelmesinin uykuyu etkilediğini okumuştu), dolayısıyla her zamankinin aksine kederlenmedi. Günün ilk sigarasını içmek ve biraz dolaşmak için pencereden dışarıya çıktı.

Çevredeki bütün tel örgülere plastik torbalar takılmıştı; bazıları rüzgârda beyaz çelenkler gibi dalgalansa da zihninin sığınağıyla, yani Diego’yla bir kez daha tıpatıp uyuşacak bir doğal manzarada bunca çöp görmek onu şaşırtıyordu.

Lastikleri, Coca-Cola şişelerini, kovaları, hatta biraz pis ama sağlam bir parmak arası terliği geride bırakmak için epey uzaklaşması gerekti. Bir seranın içine göz attı, biraz ileride şafağı selamlayan kuşları işitti. Bu saatte parıldayan güneşe ve insanların pisliğine Marcela kadar şaşırmıyorlardı anlaşılan – yoksa kuşların ötüşü her zaman neşeli miydi? Ay hâlâ görülebiliyordu. Güneşe paralel; ikisi de yuvarlak ve devasa, tıpkı bir tarot kartının üzerindeki resimde oldukları gibi. Uzakta birkaç at gördü.

Aralarından biri, doru bir at, gözleri açık, ayağı havada uyuyordu. Öteki ikisi otluyordu. Marcela elleri aşağıda atlara yaklaşıp gevşek, dostane bir tavırla güvenlerini kazanmak için bekledi. İlk adımı nişaneli olan attı. Başı bembeyaz, burnu uçuk pembeydi. Açık renk gözleri ona marazi bir güzellik katıyordu. At onu koklarken Marcela kıpırdamadan durup onun sıcak nefesinin tadını çıkardı. At iyice yanaştığında Marcela direnmeden sola doğru biraz döndü. Sonra tatlı bir tonda konuştu:

“Ne haber? Ne haber yakışıklı? Ne kadar uzun, ne kadar güzel kirpiklerin var senin.”

Atın izin verdiğini hissettiğinde çekinmeden boynunu okşadı. Parmaklarını yelesinde gezdirerek zeki bakışlarını tatlı sözlerle takdir etti. Uzunca bir süre sırtını kılların çıkış yönünde okşadı, kafasının altını kaşıdı. At üstdudağını kıvırıp zevkten boynunu döndürdüğünde Marcela sırtına pat pat vurup, “Sırtına bineceğim,” dedi.

Hayvan soluk renk gözleriyle ona baktı.

“Karşılığında ne vereceksin?”

“Ne istiyorsun?” diye sordu Marcela şüpheyle.

“Altın saat.”

Marcela bir kahkaha attı ve tekrar hayvanı okşamaya koyuldu.

Birkaç dakika sonra dördü çayırda yürüyordu. Marcela atların arasında, bedenlerinin sıcaklığını hissederek, ona Diego’yu en çok hatırlatan son şarkıyı söyleyerek: Müthiş biri gittiğinde. Şimdilik güvendeyiz.

Hayvanların su aradığını düşünmüştü ama sadece otlamak üzere durdular, bir öncekine tıpatıp benzer bir yerde. Marcela başını eğerek onlarla vedalaştı ve bir dahaki sefere altın saati mutlaka getireceğine söz verdi.

Julia dikenli tellerin orada havlamadan karşıladı Marcela’yı. Avluya girdiklerinde Marcela’nın bacaklarına yaslandı.

“Al bir sırnaşık daha,” dedi Marcela köpeği okşayarak.

Odaya dönmeden önce odun yığınının etrafından dolaşarak kazazedenin yattığı odanın penceresine gitti. Eğilip yüzünü cama yaklaştırdı.

Perde o kadar eskiydi ki neredeyse şeffaf sayılırdı, bu sayede Koreliyi açıkça görebildi. Yatakta değil, yere serilmiş bir battaniyenin üstündeydi; sırtı dik, dizüstü oturuyordu. Gözleri kapalıydı, geceki kadar kıpırtısızdı ama bu sefer ölü görünmüyordu.

Marcela ne yaptığını, bir şey yapıp yapmadığını merak etti, o sırada Julia’nın kuyruğu barakanın çinko kaplamasını dövmeye başladı. Marcela köpeğe uzaklaşsın diye işaret etti, pencereye döndüğünde Korelinin gözleri açıktı. Marcela’nın sırtından aşağıya bir ürperti kaydı ama pencereden uzaklaşmadı. Tıpkı atlarla yaptığı gibi gevşek bir tavır takınıp endişelenecek bir şey olmadığını anlatmak için başıyla bir selam verdi. Delikanlının yaklaşmasını bekledi. Lee kıpırdamadı.

Perdenin çiçek desenleri bir adayı andıran yüzünün üstünde daha koyu görünüyor, camdaki bir su lekesi tam gözlerinin üstüne denk geliyordu. Marcela ceketinin koluna tükürüp camı sildi. Camın ve perdenin ardından birkaç saniye daha bakıştılar.

≈

Miguel kahvaltıyı hazırlarken Marcela evden çıktı. Yerel gazeteleri alıp bir duble espresso eşliğinde okudu. Her iki gazetenin ilk sayfaları kaçak mürettebata ayrılmıştı. Baş sayfada yerde iki ceset torbasıyla geminin fotoğrafları yer alıyordu. Geminin adı Melilla 201’di ve babasının dediği gibi yüzer hapishaneyi andırıyordu.

Miguel’in anlattıklarına ek olarak, ölü bulunan denizcilerin otopsi raporunun o gün çıkacağını ve kalamar gemisinin demir alma yasağının devam ettiğini öğrendi. Üç kaçağın adlarını not defterine kaydetti:

Yusril Agam Darmawan, 24 yaşında. Endonezya.

Joshua Yahaya Sueb, 27 yaşında. Endonezya.

Lee Jae-yong, 25 yaşında. Güney Kore.

Morga gidip kendini Santiago’dan gelmiş bir gazeteci olarak tanıttı. Resmi açıklamanın öğleyin yapılacağı söylenmişti ama savcı ancak saat üçte gelebildi. Otopsi raporunu Marcela ve dört gazeteciden oluşan küçük gruba okudu.

Ölüm nedeni suda boğulma, diye yazdı Marcela defterine.

Kanda alkol veya uyuşturucuya rastlanmadı.

Darp izi, yara izi ve kurşun izine rastlanmadı.

Yerel deniz faunasından kaynaklanan gözyuvarları yokluğu ve bedenlerde aşınım saptandı.

Gazetecilerden daha fazla bilgi edinmeye çalıştıysa da tek yeni bilgiyi öğle yemeğini yediği pizzacıdaki garson verdi.

“Bunlar mahkûm,” diye anlattı. “Bu gemilere cezalarını doldursunlar diye veriyorlar. Bu Çinlilerin parlak fikirleri oluyor, bizim de örnek almamız lazım.”

Marcela bunu da defterine kaydetti.

Eve dönmeden önce son bir kadeh kırmızı şarap istedi ve ilk günkü soruşturmanın sonuçlarına göz gezdirdi; fazla bir şey sayılmazdı. Gözyuvarları, boğulma ve aşınım.

Yürürken adlarını ezberledi.

“Yusril ve Joshua,” dedi kapının önünde. Kapıyı tıklatacakken içeriden Miguel’in sevecen gülüşünü duydu.

Biraz bekledi.

“Şu artiste bak!” dediğini duydu sonra.

İçeriye girdiğinde Miguel’le Koreliden başkasının olmadığını gördü.

“Yine mi kayboldun?” diye sordu Miguel.

Marcela babasına o kadar gücenmiş bir ifadeyle baktı ki gözleri yanıyor sanılabilirdi.

“Ne ikram edeyim sana?” dedi babası mutfağa giderek.

Masanın üstünde fincanlarla boş bir ekmek sepeti duruyordu.

“Yumurta yer misin?” diye sordu Miguel ısrarla.

“Yeni yemek yedim.”

“Bu saatte mi?”

Marcela cevap vermedi.

“Hiç değilse bizimle bir çay iç,” diye yakardı babası çaydanlığa su doldururken.

Marcela odaya geçip mutfaktan duyulsun diye gürültü ederek ceketini çıkardı. Masaya oturduğunda sordu:

“Biraz fazla sıcak değil mi sence burası?”

“Sobaya yeni odun attım,” diye cevap verdi Miguel anlamazlıktan gelerek. Sonra başıyla Koreliyi işaret edip yüzüne acıklı bir ifade yerleştirdi.

“Bence gayet iyi görünüyor.”

“Evet! Bugün çok daha iyi kalktı,” dedi babası heyecanla, masaya yaklaşıp Korelinin omuzuna şefkatle, hafifçe vurarak. “Akan su şifadır derler.”

Marcela cevap olarak gözlerini kırpıştırdı.

“Evet, şimdi,” dedi babası aceleyle, “sizi resmen tanıştırmadım hâlâ...” İkisinin arasına geçip törensi bir havada devam etti: “Çinli, bu benim kızım Marcela.”

“Dediğini anlamıyor ki Miguel.”

“Anlamaz olur mu. Biz bütün gün sohbet ettik!” dedi babası ve Koreliye döndü. “Marcela Santiago’da oturuyor, dün sabah, biz seni bulduktan hemen sonra geldi.”

Tek tek her kelimeyi vurgulayarak, ağır ağır, sıcak bir tonda konuşuyordu. Koreli başını evet der gibi eğdi.

“Gördün mü! Cin gibi, bütün Çinliler böyle.”

“Koreli o baba.”

“Biliyorum canım! Ağız alışkanlığıyla öyle diyorum. O anlıyor.”

Kızı başını salladı.

Bir elini Lee’ye uzatarak, “Marcela,” diye tanıttı kendini.

Lee gözlerini yere çevirip zorlanarak ayağa kalktı.

Sırtı bükük, kolları bedenine yapışık, eğilerek selam verdi.

“Kadınların karşısında daha çekingen,” diye açıkladı Miguel hınzır bir edayla. “Ne zamandır bir genç kız görmemiştin?” diye takıldı oturmasına yardım ederken.

Marcela şüphe dolu bakışlarını Koreliden ayırmadı ama kişisel bir nedenle değil, ilk tanıştığı herkese bu şekilde bakardı. Üstünde Miguel’in kıyafeti olduğunu ve babası gibi koktuğunu fark etti. Mide bulandıran bir koku da geldi burnuna. Lee incelendiğini fark etmiş olacak ki kirpiklerini kaygıyla kırptı. Marcela sabah onu gördüğünü hatırlıyor mudur acaba diye düşündü.

“Bu arada niye soba kullanıyorsun ki?” diye çıkıştı babasına sonra. “Burada gaz kullanımını devlet karşılamıyor mu?”

Miguel onu duymazdan geldi.

“Bugün ne yaptın bakalım?” diye sordu masa başına oturduktan sonra.

“Fazla bir şey yapmadım.”

“Nereye gittin?”

“Mezarlığın oraya...”

“Güzel, değil mi? Ulusal bir anıt,” dedi Miguel gururla.

“İçine girmedim.”

“Girmedin mi?” dedi Miguel aynı neşeli tonda.

“Hayır.”

“Ne yaptın öyleyse? Çoban anıtına gittin mi? Yakında o da.”

“Hayır baba. Turist olarak gelmedim buraya.”

“Ne diye geldin öyleyse?”

“Ne?” diye haykırdı Marcela gözlerini iri iri açarak.

“Hiç, hiç, şaka yapıyorum,” dedi Miguel ve kolunu uzatıp kızının eline hafifçe vurdu. Marcela dokunuşuna buz gibi bir tavırla karşılık verdi.

“Ya sen, bir şey düşündün mü?”

“Hangi konuda kızım?”

“Ne yapılacağı konusunda!”

Miguel bakışlarını Lee’ye çevirdi.

“Çayını içsene, soğuyacak.” Koreli anlamayınca elleriyle işaret etti.

Lee yavaş yavaş, gözlerini yanındaki adamdan ayırmadan içti.

“Âlem çocuk! Öğle yemeğinde görecektin. Bu kadar iştahla yiyen kimseyi görmemiştim.”

“Şu işi ciddiye alsana Miguel,” diye azarladı onu Marcela. “Elli denizci onu arıyor.”

“Evet, beş gün boyunca da arayacaklar ama denizde. Kimse gelip buraya bakmayacak.”

“Nasıl bu kadar emin olabiliyorsun?”

“Bırak da önce toparlansın Tita,” dedi Miguel ilk kez ciddi bir ses tonuyla. Bir es verdikten sonra iyimser tonuna geri döndü. “Bakalım durum nasıl gelişecek.”

“Bugün duyduğuma göre bu gemilerdeki mürettebat mahkûmlardan oluşuyormuş,” diye yapıştırdı kızı.

“Kimden duydun bu saçmalığı?”

“Öyle ya, Miguel Vargas her şeyi bilir!”

“Bunlar dedikoducu kocakarıların uydurması.”

“Genç bir erkekten duydum oysa.”

“Daha beter.”

Koreli öksürmeye başladı. Miguel ona dönüp sırtını sıvazlayarak, “Sakin ol, sakin ol,” dedi.

“Kanun kaçağı olduğunun bilincinde misin diye anlamaya çalışıyorum sadece.”

Miguel eliyle sinek kovalar gibi, inatçı bir sineği kovalar gibi bir hareket yaptı.

“Duş almak ister mi diye sor bari. İyi gelir bence.”

“Evet, hepimize,” diye onayladı Miguel, kızının ısrarlarını ortak bir espriye dönüştürmek için burnunu kırıştırarak, sonra da bir zafer gülümsemesiyle noktaladı.

Mürettebatın mahkûmlardan oluştuğuna Marcela da inanmıyordu. En azından babasının karşısında takındığı hararetle inanmıyordu. Sadece adamın geçmişi hakkında bilgi edinmek, bu arada babasını da biraz kızdırmak istiyordu.

Şüphelerini dağıtmak için ikinci “soruşturma” gününü La Prensa Austral’ın arşivini tarayarak geçirdi. En çok sayfa ayrılmış olan vaka 2009 tarihliydi. O olayda söz konusu olanlar gerçekten Çinliydi. Arco Iris adlı bir restoranın sahibesi emniyet güçlerine ve basına çevirmenlik yapmıştı. “Bizi karanlık odalara hapsedip aç bırakıyorlardı,” diye alıntı yapılmıştı haberde, bununla birlikte mürettebatın lehçesini kadının tam anlamadığı da belirtilmişti.

Kısa bir paragrafta Çinlilerin ikisinin de sabıkası ve sürmekte olan davaları bulunmadığı, hastaneden çıktıklarında sınır dışı edilecekleri belirtilmişti.

Marcela telefonuyla fotoğraf çekip en alakalı gördüğü bölümleri not defterine kaydetti.

Miguel haklıydı, bunu kabul etmek onu utandırsa da rahatlatmıştı.

Soruşturmasında küçük bir ilerleme olmuştu ama nasıl devam edeceğini bilmiyordu.

≈

Yine güneşin ilk ışınlarıyla uyandı ama bu şafak vakti farklıydı. Julia’nın randevuya gelmesini bekledi, sonra öbür pencerenin camını tıklatıp Koreliyi ikisiyle birlikte dışarıya davet etti.

Lee giyinikti, çıktığında Marcela ona merakla baktı.

“Jet lag mi, yoksa benim gibi kutup manyetizması mı?” diye sordu.

Lee hafifçe eğilerek selam verdi. Marcela eliyle tepeyi işaret etti.

Sırtlarını denize dönerek, başları öne eğik yürümeye koyuldular. Konuşmuyorlardı ama sessizlik rahatsız edici değildi. En azından Marcela’nın hoşuna gidiyor, Korelinin de hoşuna gittiğini sezinliyordu. Bir dil sorunu vardı elbette ama Marcela’ya öyle geliyordu ki anlaşabilseler de pek fazla konuşmayacaklardı. Asyalıların ölçülü, ketum insanlar olduklarını varsaydığı için böyle düşünüyordu belki.

Yüzünü görüp gerçekten öyle olduğunu doğrulamak için başını kaldırdı ama Lee birkaç metre öndeydi. Marcela kendini o kadar rahat hissediyordu ki geride kaldığının farkına bile varmamıştı. Julia da ortalıkta görünmüyordu ama Marcela onu aramayıp Koreliye seslendi.

“Lee!” diye haykırdı ismi Bruce Lee der gibi telaffuz ederek.

Lee ânında arkasına döndü.

Evet, diye düşündü Marcela. Tam bir Asyalıydı. Ayrıca bir gün öncekinden daha sağlıklı görünüyordu; görünüşe bakılırsa –çehresini daha iyi inceleyebilmek için ona yaklaştı– hayatta olduğuna şaşırıyor gibiydi.

İkisi de başlarını eğip yürümeye devam ettiler.

Gökyüzü bulutluydu, Marcela bulutların turuncu ve pembe tonlarına bakıp şafak vaktinden çok günbatımına benzediğini düşündü. Her zamanki rüzgâr esmekteydi ama hava soğuk değildi. Marcela yürürken konuşabilseler ne konuşacaklarını hayal etmeye koyuldu.

Yine aramadı... diye başlardı Marcela söze hüzünlü bir edayla. Ne güzel gülerdi!

Geçen gün bir dizi izledim, sonra aklıma bir şey takıldı... diye cevap verirdi belki o, evet, öyle derdi, gerçekçi bir tonda. Hiçbir zaman emin olamamışımdır, insan belirli bir şekilde doğar ve hep öyle mi kalır, yoksa şimdiki haline zamanla mı dönüşür. Benimle aynı şekilde yetişmiş ama şimdi tamamen benden farklı o kadar çok kişi tanıyorum ki.

Hayat çok uzun tabii.

Her zaman değil.

Ne olursa olsun, diye atılırdı Marcela. Her iki seçenek de bir tür lanet sayılır.

Bugün güneş çok erken doğdu. Acele et!

Nereye gidiyoruz, diye sorardı Marcela, bitkin.

Yol bir noktada sona erer herhalde.

Bunun üzerine Marcela nedenini bilmeden kederlenirdi.

Herhangi bir yere varmadan bir tilkiyle burun buruna geldiler ve ikisi aynı anda oldukları yerde durdu.

Çok küçük, gri bir tilkiydi, hemen ardından ikinci bir tilki belirdi ama bu yetişkin ve daha iriydi, postu da gümüşiydi. Büyük tilki Marcela’yla Lee’nin utanmazca hayran bakışlarıyla küçük tilkinin arasına girdi. Yüzünde yırtıcı bir ifadeyle, sanki küçük tilkinin üstüne işeyecekmiş gibi arka ayaklarından birini havaya kaldırdı. Bunun üzerine Marcela’yla Lee iyice meraklandılar ama işemeyince niyetinin küçüğü korumak olduğunu ve oradan uzaklaşmaları gerektiğini anladılar.

Yakındaki çalılara yöneldiler. Koreli yere çömeldi, Marcela da yere oturup dizlerine sarıldı. Dalların arkasına gizlenerek tilkiciklerin neşeyle oynaşmasını izlediler.

Marcela morg ziyaretini hatırladı ve Korelinin iki arkadaşının akıbetinden haberdar olup olmadığını merak etti.

Joshua ve Yusril. Hayatta olduklarını, onu beklediklerini mi sanıyordu acaba? Nasıl söyleyebileceğini düşündü ama Korece bilse de zor olurdu söylemek.

“Güney Kore...” dedi sonunda.

Lee ona döndü.

“Koreliler çok müthiş... değil mi? Kore filmlerinden hoşlanan bir arkadaşım vardı... Birlikte çok film seyrettik, hepsi de müthişti. Meseleleri oldukça trajik, alegorik. Aktardıkları duygu... korku değilse de huzursuz edici bir şey. Kore’nin ikiye bölünmüş olmasından ötürü mü? En çok dikkatimi çeken sokaklardı. En azından gördüğüm filmlerde sokaklar daracık ve dümdüzdü. Kaldırım yükseltisi, kanal alçaltısı yoktu, sadece düz ve gri, köşeyi dönünce mutlaka yokuşlu sokaklar vardı sadece. Evet, kaldırımla sokak arasındaki, kaldırımla evler arasındaki sınırı belirten sadece yere çekilmiş beyaz çizgilerdi. Bunu anlamakta zorlandım. Yani Şili’de öyle değildir...” derken küçük tilki kurnazca çenesini gümüşi tilkinin boynuna gömdü.

Marcela gözlerini kıstı.

“Tilkiler gündüz vakti neredeyse hiç ortalıkta görünmez. Burada geceler çok kısa olduğu için mi görünüyorlar acaba?”

İç çekip Koreliye döndü. Lee dikkatle ona bakıyordu.

“Ee? Punta Arenas hoşuna gidiyor mu?”

Lee’nin bakışları çalılığa çevrildi. Dudaklarında gülümsemeye benzer bir ifade belirdi. İstemsiz değil, bastırılan bir gülümseme.

“Bu kadar katı olma, hoş bir yanı var...” dedi Marcela gülerek. Birkaç saniye düşündü. “Rüzgârı...” diye ekledi başıyla onaylayarak. “İlginç bir rüzgâr olduğu yadsınamaz. Ne kadar kuvvetli esiyor, duyuyor musun?”

Tekrar önüne, gösteri yapar gibi sıçramaya koyulmuş olan tilkilere baktı.

“Evangelion’u da severdi,” diye ekledi Marcela sanki konuşmaya hiç ara vermemişler gibi. “Arkadaşım... Adı Diego. Öğle yemeği yerken izlerdik. Her pazar. Dizinin başında ya da kentin sakin görünümü eşliğinde duyulan tuhaf ses ikimizin de dikkatini çekerdi. Rahatsız edici bir sesti. Yani rahatsız edici değil belki de, kulak tırmalayıcı. İnternette aradık, bir forumda cırcırböceği diyorlardı, Japonya’da cırcırböceklerinin sesi sadece yazın duyulurmuş ama İkinci Patlama’nın sebep olduğu iklim değişikliklerinden ötürü Evangelion dünyasında hava hep sıcakmış. Ses o yüzden hiç değişmiyormuş. Çok şaşırmıştık, çünkü cırcırböceği sesini kulağı okşayan bir ses sanıyorduk. Öyle sanmamızın nedeni de bir şarkıydı, ünlü bir Arjantin şarkısı... Çok severdik o şarkıyı. Sırt çantasıyla çıktığımız kuzey gezisinin film müziği gibiydi.”

Marcela içini çekti.

“Rüzgârın sesinden geldi aklıma... Japonya’nın apayrı bir ülke olduğunu biliyorum, yanlış bir şey söylemek istemem, ama Kore’de de cırcırböceklerinin sesi o kadar baskın mı?”

Lee dönüp Marcela’ya baktı. Marcela zayıf düştüğü için mi öyle göründüğünü, yoksa avurtlarının hep böyle çökük mü olduğunu merak etti. Buna karşılık gözlerinin altı çok şişti, burun kemiği o kadar çukurdu ki neredeyse elmacıkkemikleriyle gözlerinin hizasındaydı. Bakışları soru sorar gibiydi.

“Diego benim manitamdı,” diye açıkladı yerden birkaç taş toplayarak. “Sinema bölümünde okurken tanıştık, yaklaşık dört yıl önce. Aynı sınıftaydık ama ben daha önce başka bölümde okuduğum için ondan büyüktüm. Diego o günlerde siyah kapüşonlu svetşört giyerdi, saçları boyalıydı. Beyaza yakın, çok açık sarıydı. Benim lacivert bir montum, deriden bir erkek çantam vardı. Sınıfta çeşitli ‘tip’ler vardı. Biri üç parça takım elbise giyerdi, biri ekose etek, kızlardan birinin üstünden kalın demir zincirler sarkardı. Ben onları gülünç bulurdum ama kendi üniformamla ben de belirli bir rol oynuyordum herhalde. Yirmi üç yaşındaydım, sınıfın en büyüğüydüm. Ve en kibirlisi. Herkesin dikkat çekmek, ne kadar özel olduğunu kanıtlamak istediği sinema bölümünde az şey sayılmazdı. Şaşırtıcı sayılmaz, o kadar özgüvenimiz olmasa iş bulma garantisi olmayan bir mesleği seçer miydik? Ben kendini fazlasıyla ciddiye alan, Bergman’ın bütün filmlerini izlemiş, İsveççe ‘merhaba’ ve ‘seni seviyorum’ demeyi bilen tipik bir öğrenciydim... Dolayısıyla derslerde bol bol konuşurdum, hocayla kahve içermiş gibi. Arkadaşlardan bazıları sinir olurdu, bazıları da beni takdir ederdi. Benden küçük oldukları için... Diego, Diego suskundu. Çekingenlikten değil, kendine güveni olmadığından. İlk konuşmamız Wong Kar-wai’ın Aşk Zamanı sayesinde olmuştu. İkincisi benim evde düzenlediğimiz bir partide. Seksenler partisiydi. Konulu parti, düşünebiliyor musun? Üniversiteli olma fikri o kadar heyecanlandırıyordu bizi.”

Marcela espriyi anlasın diye gülümsedi. Lee gözlerini ondan ayırmıyordu.

“Senin suskunluğun çekingenlikten mi, güvensizlikten mi?” dedi alaylı bir tonda, onca itiraftan sonra diş gösterme ihtiyacı duymuş gibi.

Lee’nin dudakları aralıktı, aralık ve çatlak, o kadar. Üstünde babasının kıyafetleri vardı ama artık onun kokusunu taşımıyordu, belki de yeterince yakınında durmuyordu.

“Merak etme, İspanyolca bilsen de fazla konuşmana izin vermezdim...”

İkisi de bakışlarını önlerine çevirdi. Tilkilerden biri hâlâ oradalar mı diye bakmak için çalının arkasından gelerek yaklaştı. Marcela dalların arasından selamlayınca hayvancağız tekrar saklandı. Eğilip kaçtı.

“Ben eskiden böyle değildim, şimdi böyleyim,” dedi Marcela yüksek sesle düşünür gibi. Ardından daha güvenli bir tonda anlatmaya devam etti: “O partide Diego’yla fazla konuşmadık ama kısa süre sonra arkadaş olduk. Önceleri arkadaştık, çok yakın arkadaştık.”

≈

Miguel gazeteyi katlayıp odun sobasına bakakaldı, alevler onu hipnotize ettiği halde ateşi düşünmüyordu.

“Hiçbir haber yok, belki de gündem olmaktan çıktı,” dedi. “Emilio da beş gün sonra dönüyor... Ona yalan söylemek zor olacak, yani iyi bir yalan bulmak,” deyip derin bir nefes aldı ve ağzının bir köşesinden yavaş yavaş verdi, lokomotif gibi. “Dur bakalım, dur... şimdi benim...” diye devam etti şarkı söyler gibi. “Defterimi nerede bıraktım ben?”

Koreli masanın başında oturmuş, merakla ona bakıyordu. Miguel açıklamak, onunla değil kendi kendine konuştuğunu söylemek istedi; genellikle yalnız olduğundan kendi kendine konuşmak âdetiydi, evde misafire alışamamıştı henüz ama...

“Sen bu ihtiyar deliye kulak asma,” dedi sonunda. “Bu sütün de hepsini içeceksin, beni kandırmaya kalkma sakın.”

İkinci mateyi hazırlamak üzere çaydanlığı ateşe koydu, kulübede dolanıp durarak defterini aradı, bir yandan da o gün yapacaklarını yüksek sesle tekrarlıyordu. Marcela’ya bir not yazdı. Sayfayı koparıp Lee’ye verdi.

“Bu Tita’ya,” dedi. “Tita,” diye tekrarlayıp ellerini yüzünün çevresinde saçlar varmış gibi gezdirdi ve kafasının on santimetre kadar üstünde bir noktayı işaret etti. Anlamadıysa diye yüzünü buruşturdu. “Tita: kadın, uzun boylu, huysuz.”

Lee ciddiyetle onayladı, çok ciddi ya da derin bir konudan söz ederlermiş gibi.

Miguel güldü.

“Âlemsin!” dedi bilmem kaçıncı defa. Lee’nin her yaptığı ona komik geliyordu, sanki çizgi filmdi. Peki Çinli anlıyorsa kızının dediği gibi güceniyor muydu acaba? Bakışları deliciydi ama kötü bakmıyordu. Bu fikri kafasından uzaklaştırıp daha önce okuduğu gazeteyi aldı. Masanın üzerine yaydı.

“Senin gemi,” diye açıkladı haberin fotoğrafını göstererek.

Lee iki dakika önce bardağındaki sütü gördüğü zaman ne kadar heyecan gösterdiyse fotoğrafı görünce de o kadar heyecan sergiledi.

“Demir alma izni vermişler.”

Anlatmak için peçeteden bir kayık yaptı ve kendilerinden uzaklaştırdı.

“Güle güle,” diye ekledi. “Çav, sayonara.”

Sayonara Çince miydi, Japonca mı?

Lee sessizliğini koruyor, ne anlarmış gibi görünüyordu ne de anlamazmış gibi.

Miguel takvime yaklaşıp dünyanın bu yanında uyanmış oldukları günü işaret etti.

“20 Aralık. Bugün. Bugün demir alıyor.”

Zamanını bildirmek için saatinde on ikiyi gösterdi.

“Ne diyorsun? Bir dertten kurtuluyoruz.”

Lee’nin tepkisini ağzı kulaklarında, umutla gülümseyerek bekledi ama delikanlı başını bir kere eğerek onaylamakla yetindi.

“Aman! Bu ne heyecan! Marcela gürültüden uyanmasın sakın.”

Lee gözlerini ondan ayırmamış, neredeyse gözlerini bile kırpmamıştı.

“Yoksa benimle dalga mı geçiyorsun sen?” dedi Miguel gözlerini kısarak.

Koreli dikkatini tereyağının etrafında uçuşan bir sineğe yöneltti. Birden sineğin aerodinamik taklalarına daldı gitti.

“Şu çevirmenin anladığından fazlasını anlıyoruz belki de ikimiz...”

Alet kutusunu alıp Hollanda bandıralı bir gemiye tamire gittiğini söyledi. “Avro,” dedi kaşlarını oynatarak.

Kapının eşiğinde durup bedeni kaskatı, hafifçe eğilerek selam verdi.

“Görüşürüz kompadre!”

“Bye bye kompadre!” diye cevap verdi Lee.

Miguel sabahı sahil güvenlik binasından birkaç metre ötede geçirdi. Sıkıca el sıkışıp herkesin bildiği güvenilir tavırla gülümserken kendini rahat hissediyordu.

Çin yemeğiyle döndüğünde (suşi ve tahta yemek çubukları sürprizini Noel yemeğine saklıyordu) Lee bıraktığı yerde oturuyordu. Öte yandan rahatsız ya da sıkılmış gibi de görünmüyordu. Miguel onun aylarca böyle sakin durmaya ihtiyacı olduğunu düşündü.

“Tita yok mu?”

Koreli ona bir kâğıt uzattı: Ben Penguen Adası’na gidiyorum. Marcela.

Miguel buna öfkelendi. Orada kalıp Çinliyle ilgilenmesi gerekirdi. Açıkça rica etmemişti ama besbelliydi.

Kendi kendine homurdanarak öğle yemeği için sofrayı kurdu: iki tabak ve üç küçük alüminyum kap.

“Böylesi daha iyi, değil mi,” dedi Lee’ye göz kırparak.

Lee sebzeli tavuğa şüpheyle bakıyordu.

“Yesene, ye,” dedi ve kendi tabağından bir lokma alıp tadarak çok lezzetli anlamında “mmmm” yaptı.

Delikanlı da bir lokma aldı ama biraz çiğnedikten sonra ağzından tükürük akmaya başladı. Miguel ne olduğunu sormaya fırsat bulamadan Lee öğürmeye, yuttuklarını, kahvaltıyı ve muhtemelen akşam yemeğini çıkarmaya başladı.

“Çıkar hepsini, çıkar,” dedi Miguel, eliyle Korelinin sırtını sıvazlayıp rahatlatmaya çalışarak. “Hiç önemli değil, çıkar hepsini. Çekinme. Çekinme.”

Lee bayılacakmış gibi görününce meyve suyu içirdi ona. Odaya götürüp ıslak bezle ağzını temizledi. Dili bir tükürük kuyusunda gidip geliyordu. Kuş dili gibi, kedi yavrusu dili gibi kısa görünüyordu. Rengi çok solgundu.

“Vay canına!” dedi Miguel. Moral vermek için gülümsedi.

Koreli hâlâ korkmuş gibi görünüyordu.

“Geçti. Kusmak iyidir. Bedenin iyileşmekte olduğunu gösterir,” dedi Miguel nefesini tutarak.

Mutfağa gittiğinde nefesini bıraktı. Doğrudan gidip kusmuğu inceledi. Koyu renk ve yoğundu ama kan yoktu. Kusmuk normaldi, titremeler normaldi, soluk beniz normaldi.

“Kan yok,” diye fısıldadı.

Lee gözlerini açtığında Miguel hâlâ odadaydı; yazı masasının başına oturmuş, başını bir elektronik sigorta kutusuna eğmişti. Elinde çeşitli cihaz parçaları ve renkli kablolar vardı. Duvarda hırdavat müzesini andıran çeşitli aletler asılıydı. Lee onun gözlüğünü yerleştirip bir şeyler mırıldandığını gördü. Soğuk ışıkta elleri çeşitli olasılıkları denedi. Çehresinde sert ve adeta komplocu, mutlu bir ifade vardı.

Lee esneyerek yanına gitti.

“N’aber?” dedi Miguel. Yaptığı işe o kadar dalmıştı ki Korelinin kustuğunu bile hatırlamadı. Sekiz saniye sonra hatırlayıp yerinde sıçradı.

“İyi misin? Uyanalı çok oldu mu?”

Lee yüzünü masanın köşesine yapıştırdı. Yüzü Miguel’in artık tanıdığı solgun esmer rengine kavuşmuştu.

“Tanıdık geliyor mu,” diye sordu sigortayı eline alarak, “senin gemide buna benzer bir şey var mıydı?”

Lee gözlerini iri iri açıp cihazı inceledi. Gözlerini iki kere kırpıştırdı.

“Bu ‘hayır’ mı demek oluyor, ‘evet’ mi?” dedi Miguel gülerek. “İyisin, değil mi?”

İskemlesini delikanlıya verip kendine başka bir iskemle aldı ve işine devam etti. Az sonra Korelinin tıpkı bazen kendisinin yaptığı gibi nefesini tuttuğunu fark etti.

“Şu binaya benzeyen şeylere entegre devre veya çip deniyor,” diye açıkladı kurşunkalemin ucuyla işaret ederek. “Çeşitli işlevleri var, ne kadar iri olursa o kadar karmaşık şeyleri işleyebiliyorlar, bilgisayarlar gibi.”

Lee en küçük parçayı işaret etti. Bunun üzerine Miguel çekmecelerden birini açıp elini aparatlar ve bağlantılar kargaşasına daldırdı. Rezistanslar, diyotlar ve bobinler arasından rastgele bir avuç aldı. Hepsi farklı ama hepsi minikti.

“Minik şeylerden mi hoşlanıyorsun?” diye sordu parçaları başparmağıyla yayarak. “Böceğe benziyorlar. Antenleri, uzun bacaklarıyla.”

Bir avuç şekerleme verirmiş gibi parçaları Lee’ye verdi.

“Tabii ki eğer öğrenmek istiyorsan temel bilgilerle işe başlamamız lazım.”

Bilgisayara dönüp çeviri penceresini açtı. Uzun bir paragraf yazıp “dinle” düğmesine tıkladı. Koreceye çeviri yapan dijital kadın sesi ara vermeden konuştu, nihayet sustuğunda –sesin kendisi bile yorulmuş gibiydi– ikisi birden gülmeye başladı.

“Neler dedi acaba kadıncağız...” dedi Miguel kaşlarını kaldırarak, hem kaygı hem de neşeyle. “Her neyse, bunların adı ‘jumper’. Ama aslında herhangi bir kablodan farkları yok, yani elektrik iletiyorlar. İşlevlerini belirten bir renk kodu var. Renk kodu standarttır ama Japonlar bazen parçaları kafalarına göre kodlar. Mesela kırmızı voltaj içindir, siyah toprak, yani elektriğin kaynağı. Beyaz nötr iletkendir.”

Bir yandan konuşuyor, bir yandan da her bir parçayı kurşunkalemin ucuyla gösteriyordu.

Lee işaretparmağını masaya uzattı.

“Ne?” diye sordu Miguel kalemi ona vererek.

Delikanlı yine masayı ve devre kartını işaret etti.

“Neden bu renk olduklarını mı merak ediyorsun?” dedi ve çeviri kutucuğuna “yeşil” yazdı.

Lee başıyla onayladı. Miguel kafasını kaşıdı.

“Devre kartının bu kısmına lehim maskesi deniyor. Devreyi toz ve rutubetten koruyan reçine yüzünden öyle diye biliniyor ama gözü yormadığı, böylece hata ihtimalini azalttığı için yeşil olduğunu da duymuşluğum var.”

Dediklerinin hepsini Google Çeviri’ye yazdı.

Miguel Korelinin kondansatörün ucuna dokunmaya can