Alejandro Zambra

Şilili Şair

İspanyolcadan çeviren

Saliha Nilüfer

Roman

Alejandro Zambra

1975’te Santiago, Şili’de doğdu. İspanyol edebiyatı ve filoloji okudu. Etkilendiği yazarlar arasında José Santos González Vera ile Juan Emar’ı sayan Zambra, ilk romanı Bonzai (2006) ile çeşitli ödüller kazandı. Cristián Jiménez tarafından 2011’de sinemaya uyarlanan Bonzai Cannes Film Festivali’nde ve İstanbul Film Festivali’nde gösterildi. Belgelerim’de yer alan “Aile Hayatı” öyküsü de Cristián Jiménez ile Alicia Scherson tarafından Vida de familia (2017) adıyla sinemaya, Soru Kitapçığı adlı kitabıysa Felipe Hirsch tarafından Democracia (Demokrasi) başlığıyla tiyatroya uyarlandı. 2010 yılında Granta’nın İspanyolca yazan en iyi yirmi iki romancı arasında gösterdiği Zambra El Mercurio, La Tercera, The Clinic ve El País gazetelerinde yazdı. Meksiko’da yaşıyor. Öykü, deneme kitapları ve romanlarının yanı sıra Bahía Inútil (1998) ve Mudanza (2003) adlı şiir kitapları da bulunuyor. Notos Kitap’ta yayımlanan öteki kitapları: Bonzai, Ağaçların Özel Hayatı, Eve Dönmenin Yolları, Belgelerim, Soru Kitapçığı, Serbest Kürsü, Okumamak.

Saliha Nilüfer

1972’de İstanbul’da doğdu. İngilizce, İspanyolca ve Katalancadan çeviri yapıyor. Sebastian Knight Bir Endülüs Hikâyesi (Pan Yayıncılık, 2006, roman) ve Yokoluş Serüveni (Alef Kitap, 2015, şiir) kitaplarından sonra son yıllarda daha çok çocuklar için yazıyor. Stanislaw Lem, Eric Hobsbawm, Mario Vargas Llosa, Javier Marías, Roberto Bolaño, Juan Goytisolo, José Saramago, Jorge Luis Borges çevirdiği yazarlardan bazıları.

Bu eser Şili Dışişleri Bakanlığı Kültür, Sanat, Miras ve Kamu Diplomasisi Müdürlüğü’nün (DIRAC) Yabancı Yayıncılara Yönelik Çeviri Destek Programı çerçevesinde yayımlanmıştır.

Obra editada en el marco del Programa de Apoyo a la Traducción para Editoriales Extranjeras de la División de las Culturas, las Artes, el Patrimonio y la Diplomacia Pública (DIRAC) del Ministerio de Relaciones Exteriores de Chile.

Künye

Notos Kitap 218

Edebiyat 093

Roman

©Notos Kitap Yayınevi, 2020

©Alejandro Zambra, Poeta chileno, 2020

Bu kitabın Türkçe yayın hakları Wylie Agency (UK) aracılığıyla alınmıştır.

Tüm hakları saklıdır.

Birinci Basım Kasım 2023

Birinci Sürüm Ocak 2024

ISBN 978-625-6469-11-2

ISBN (e-kitap) 978-625-6469-14-3

Sertifika 52101

Editör

Tuğba Eriş

Kapak Tasar›m›

Virginia Elena Patrone

Teknik Hazırlık

Tila Sadeki

Notos Kitap Yayıncılık Eğitim Danışmanlık ve Sanal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.

Ömer Avni Mahallesi, Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya Sokak No: 11/6 Gümüşsuyu, Beyoğlu İstanbul

0212 243 49 07

www.notoskitap.com

facebook.com/NotosKitap

twitter.com/NotosKitap

İçindekiler

Alejandro Zambra

Saliha Nilüfer

Künye

İçindekiler

I. İlk Eserler

II. Üvey Aile

III. Poetry in Motion

IV. Parque del Recuerdo

Jazmina ve Silvestre’ye

Ne ev ne anne baba vardır ne de sevgi

varsa yoksa oyun arkadaşları.

ALAIN-FOURNIER / JORGE TEILLIER

Yazmak için işe yarar bir formül varsa

yaşamak için de geçerli olmalıdır.

FABIÁN CASAS

I. İlk Eserler

Evhamlı anneler, az konuşan babalar, irikıyım ağbiler, ayrıca battaniyeler, örtüler ve pançolar zamanıydı; Carla ve Gonzalo’nun Chiloé yününden battal bir kırmızı pançonun altında, her akşam iki üç saati kanepede yan yana geçirmesi ancak bu sayede kimsenin tuhafına gitmiyordu – hele de pançonun öncelikli bir ihtiyaç olduğu 1991’in o buz gibi zemherisinde.

Bütün engellere rağmen panço taktiği sayesinde Carla ve Gonzalo o meşhur, kutsal, korkulan ve arzuyla beklenen cinsel birleşme dışında ne varsa fiilen hayata geçiriyorlardı. Bu sırada Carla’nın annesinin taktiğiyse taktikleri görmezden gelmekti, en fazla kantarın topuzunu fazla kaçırmasınlar diye arada sırada belli belirsiz alaycı bir ses tonuyla sıcak basıp basmadığını sorardı, ikisi acemi tiyatro öğrencileri gibi titrek bir sesle, koro halinde, “Hayır,” diye yanıtlardı soruyu, “dışarısı acayip soğuk.”

Carla’nın annesi koridorda gözden kaybolup odasına, kısık sesle izlediği televizyon dizisine dönerdi – sesi kısık olurdu çünkü salondakinin zaten yeterince açıktı; Carla’yla Gonzalo da aynı diziyi seyrediyordu, çok umursadıklarından değil adı konmamış şartlar gereği mecburen izliyormuş gibi yapıyorlardı. Gerçi bu, çok sık olmayan aralıklarla, peçete katlamak, vazoyu düzeltmek gibi aciliyeti olmayan işler için salona dönen annenin bazen belli etmeden, kaçamak bir edayla kanepeye yan gözle bakarak dizi hakkında yaptığı Tek başına arıyor onu ya da Şu adam da döşekten düştü düşecek gibi yorumlarını karşılıksız bırakmamak içindi: Pançonun altında yarı çıplak, korkudan ödleri patlayan Carla ile Gonzalo daima bir ağızdan Evet, Tabii ya da Âşık işte canım gibi karşılıklar verirlerdi.

Carla’nın ürkütücü ağbisi –rugby oynamasa da cüssesi, hali ve tavrıyla milli takıma yaraşırdı– genellikle gece yarısından sonra eve dönerdi, nadiren erken dönmüş, Double Drogon oynamak için odasına kapanmışsa da canı sosisli sandviç ya da bir bardak Coca-Cola istedi mi her an aşağı inebilirdi. Neyse ki bu tür durumlarda da Carla ve Gonzalo’nun imdadına merdiven, daha doğrusu ikinci ya da sondan bir önceki mucizevi basamak yetişirdi: O kulak tırmalayan gıcırtıyla ağbinin salona adım atması arasında geçen altı saniyelik süre, pançonun altında birbirinden bağımsız dayanışarak soğuğu savuşturmaya çalışan iki masum yabancı izlenimi verecek şekilde toparlanmalarına fazlasıyla yeterdi.

Her akşam haberlerin fütürist bitiş müziği güne noktayı koyardı: Çiftimiz ön bahçede tutkulu bir veda sahnesi yaşarken bazen Carla’nın eve yeni dönen ve selam ya da tehdit babında Toyota marka arabasının gazına basıp farlarını yakan babasıyla rastlaşırlardı.

Adam eğer keyfi yerindeyse, “Bu flört de amma uzadı,” diye söylenirdi kaşlarını kaldırıp.

La Reina ile Maipú Meydanı arası bir saatten uzun sürerdi, sokak lambalarının loş ışığı pek elverişli olmasa da Gonzalo kendini okumaya kaptırırdı, bazen aydınlık bir köşede durunca fırsat bu fırsat bir şiire hızlıca göz gezdirirdi. Her akşam eve geç kaldığı için azar işitir, sözünü tutmaya hiç niyeti olmadığı halde her seferinde ertesi akşam daha erken gelmeye yemin ederdi. Carla’yı düşleyerek uyur, uyku tutmadığındaysa –ki genellikle böyle olurdu– onun hayaliyle otuzbir çekerdi.

Sevdiğin kişiyi düşünerek otuzbir çekmek, bilindiği üzere, sadakatin en hararetli kanıtıydı – hele de sinema salonlarındaki reklamlarda dendiği gibi otuzbirler tümüyle gerçek anları temel alıyorsa: Gonzalo gerçekleşmesi imkânsız fantezilerin içinde kaybolacağına her zamanki kanepede mutat yün pançonun altında olduklarını hayal ederdi – tek farkla, düşlerinde baş başa olurlar, böylece kızın içine girer, Carla ona sarılıp bütün zarafetiyle gözlerini yumardı.

Başlarındaki bekçinin bir yere gideceği yok gibi görünse de Carla ve Gonzalo elbet bir fırsatını bulacaklarına inanıyorlardı. Nitekim ilkbaharın sonlarına doğru, her şeyi mahvedebilecek saçma sapan sıcaklara rağmen bu gerçekleşti. Kulakları sağır eden bir fren sesi ve ona eşlik eden çığlıklar akşamın sekizine has sükûneti kesintiye uğratmıştı, tam köşede bir Mormona araba çarpmış, hanımefendi ne olup bittiğine bakmak için ok gibi evden fırlamış, Carla ve Gonzalo iple çektikleri ânın geldiğini anlamışlardı. Otuz saniyelik birleşme, akan bir damlacık kanı temizlemek ve son derece ruhsuz deneyimi sindirmekle geçen üç buçuk dakikayla birlikte bütün olay taş çatlasa dört dakika sürmüş, sonrasında Carla ve Gonzalo da dışarı çıkıp kaldırımda kırık bisikletinin yanında uzanan sarışın gencin etrafındaki meraklı kalabalığa karışmıştı.

Sarışın genç ölmüş, Carla hamile kalmış olsaydı dünyanın dengesinde, terazinin kefesinde esmerlerden yana hafif bir oynamadan söz edilebilirdi, ne de olsa tam bir esmer güzeli olan Carla’nın ve ondan daha esmer Gonzalo’nun çocuklarının sarışın olma ihtimali pek yoktu. Bunların hiçbiri olmadı, Mormon topal kaldı, Carla düşüncelere gark oldu, öyle incinmiş ve üzülmüştü ki saçma sapan bahanelerle iki hafta Gonzalo’yla görüşmeyi reddetti. Sonrasında görüşme nedeni de ilişkisini “yüz yüze” bitirmek içindi.

Gonzalo’ya arka çıkmak adına, o talihsiz yıllarda ebeveynlerin herhangi bir yardımının, öğretmenlerin ya da eğitim danışmanlarının tavsiyelerinin olmadığını, yönetimlerin de kampanya türü şeyler yapmadıklarını, bu nedenle bilgi dolaşımının son derece kıt olduğunu; yeni yeni toparlanan sarsıntılı demokrasisini zar zor ayakta tutmaya çalışan ülkenin kapsamlı bir cinsel eğitim politikası gütmek gibi Birinci Dünyavari duyarlıklara eğilemediğini belirtmek gerek. Çocukluklarındaki diktatörlükten bir anda özgür kalan Şili’nin on beş yaşındaki gençleri ergenlikten yetişkinliğe geçerken Silvia Rodríguez, Los Tres ya da Nirvana dinleyip ot tüttürüyor, her türden korkularını, hayal kırıklıklarını, travmalarını, kafa karışıklıklarını büyük oranda o tehlikeli deneme yanılma yoluyla çözüyor ya da çözmeye yelteniyorlardı.

O zamanlar haliyle maraton gibi uzun süreli cinsel pratikleri öven yüz binlerce video da gezmiyordu ortalıkta; Gonzalo Bravo ya da Quirquincho gibi yayınlardan haberdardı, bir seferinde Playboy ya da Penthouse benzeri yayınları “okumuştu”, ancak hiç porno film izlememişti, dolayısıyla performansının neresinden bakılırsa bakılsın içler acısı niteliğini yüzüne vuracak görsel işitsel kaynaklardan yoksundu. Yatakta neler olabileceğine dair yegâne fikri pançonun altında yaptıkları kültürfizik hareketlerinden ve yüksekten atan sınıf arkadaşlarının muğlak, fantezi yüklü hikâyelerinden ibaretti.

Gonzalo şaşkınlık ve çaresizlikle Carla’nın geri dönmesi için elinin altındaki tüm olanakları kullandı, gerçi yarım saatte bir telefonla ikna etmeye çalışmak ve ona yardım eli uzatmayı aklından bile geçirmeyen birtakım sahte arabulucuları boşu boşuna devreye sokmaktan başkaca olanağı da yoktu – arabulucular Gonzalo’yu çekici, zeki ve eğlenceli bulsa da Carla’nın sayısız taliplisine kıyasla onun pek önemsiz, kazaen araya karışmış Maipú’lu garip bir yaratık olduğunu düşünüyorlardı.

Gonzalo’nun varını yoğunu şiire yatırmak dışında çaresi kalmamıştı: Carla’nın onu reddedip durmasına son verecek sıradışı bir şey yazma umuduyla odasına kapanıp Nerudavari bir ilhamla sadece beş günde kırk iki sone çıkardı. Ara ara üzüntüsünü unuttu bile; hiç değilse birkaç dakikalığına kırık dökük bir dizeyi tamamlamak ya da uyak bulmak ön plana geçtiği sıralarda... Gelgelelim hünerli bir imgenin yaşattığı sevinç yerini derhal şimdiki zamanın burukluğuna bırakıyordu.

O kırk iki eserin hiçbiri de ne yazık ki gerçek şiir değildi. Yazılanların arasında en iyi beş arasına girecek, akılda kalıcı herhangi bir özelliği olmayan –kötünün iyisi– bu sone bir örnek olabilir:

Telefonum kıpkızıl güneş

telefonum yeşil ve sarı

gece gündüz ararım seni

oldum avare gezen zombi.

Alkolsüz içecek gibiyim

cebimin dibinde buruşmuş

bir sigara, derbeder gezgin

lambası olmayan bir ampul.

Telefon susmaz ki bütün gün

ah senin gülüşün ne mümkün

kalbim sancır kulağım yanar

kökü sızlar azıdişimin

güzmüş baharmış yazmış bilmem

muhtemelen yakın ölümüm.

Şiirin sözümona tek erdemi klasik biçime hamaratça hâkim olmasıydı, on altısında bir genç için takdire şayan bir özellikti bu. Sonenin açık ara en kötü ve en içten bölümü olan son üçlüğe gelince, kendine has gevşek ve kaçamaklı bir tarzda olsa da Gonzalo sahiden ölmeyi istiyordu. Onun duygularıyla alay edilmesi hoş kaçmaz; şiiriyle, şiirin alenen vasat uyakları, duyguculuğu, istemsiz yaratılmış mizahıyla alay etsek de en iyisi acısını hafife almayalım, çünkü acısı gerçekti.

Gonzalo gözyaşlarıyla ve dokuzlu hece ölçüsüyle boğuşadursun Carla da bilmem kaçıncı kez R.E.M’in “Losing My Religion” şarkısını dinliyordu, dönemin bu hit parçası ona göre ruh halini kusursuz yansıtıyordu; hoş, şarkının birkaç sözü (life, you, me, much, this) ve adı dışında bir şey anlamıyor, günah kavramıyla ilişkilendirdiği adını “Losing My Virginity” gibi düşünüyordu ya, o da ayrı. Rahibe okuluna devam ettiği halde acısı dini ya da metafizik değil tamamen fizikseldi, dolambaçlı sözleri, mahcubiyeti bir kenara bırakırsa birleşme oraldan daha çok acıtmıştı: Kaçamak, cıvıl cıvıl bir edayla ağzına alıp her gün hayli yaratıcı bir şekilde masaj yaptığı penis haşin, hain bir matkap olup çıkmıştı.

“Bir daha asla kimseyle birlikte olmam. Ne Gonza’yla ne bir başkasıyla,” diyordu arkadaşlarına; dünya âleme yalnızlığa ihtiyacı olduğunu ilan ettiği halde arkadaşları kızın isteksizliğine aldırmadan, ona kulak asmayıp her akşam ziyaretine geliyorlardı.

Carla’nın arkadaşları ikiye ayrılıyordu: henüz bakire olan sıkıcı azizelerin oluşturduğu kalabalık grup ile bakire olmayan renkli tiplerin oluşturduğu dar grup. Bakirelerin grubu da kendi içinde, evlenene kadar bakire kalmak isteyen azınlık ile Carla’nın da kısa süreliğine ait olduğu, her an çark edebilecek “henüz değil”ci çoğunluk alt kümelerine ayrılıyordu. Bakire olmayanların arasındaysa, Carla’nın alaycı bir şekilde ve hayranlıkla “solcular” diye sözünü ettiği iki kız öne çıkıyordu; bir kere Carla’nın bütün tanıdıklarının arasında her açıdan en az bastırılmış, en radikal iki kişiydiler (içlerinden biri Carla’ya sevdiği şarkıyı değiştirmesini öneriyor, o zamanlar çok moda olan Divinyls’in “I Touch Myself” şarkısının “Losing My Religion”a kıyasla durumuna daha çok yakıştığını söylüyordu. Carla’ysa, “İnsan sevdiği şarkıyı seçmez,” diyordu – yerden göğe kadar haklıydı).

Carla iki taraftan da bir dolu tavsiye dinleyip özellikle de solcuların görüşlerini aldıktan sonra en mantıklısının ilk cinsel deneyimini hafızadan silmek olduğuna, bu yüzden de bir an önce ikinci bir deneyim yaşaması gerektiğine karar verdi. Okul çıkışı bir cuma Gonzalo’yu arayıp meydanda buluşmayı istedi. Çocuk havalara uçtu; koşa koşa otobüs durağına gitti, iyice tuhaf bir durumdu bu, oldum olası sokağın ortasında hele de gündelik pantolonla koşturmanın gülünç göründüğünü düşünürdü çünkü. Bindiği otobüste oturacak yer yoktu, yine de çantasında taşıdığı kırk iki sonesini ne yapıp edip ayakta bile okudu.

Carla onu kocaman bir öpücükle karşıladıktan sonra lafı dolandırmadan bir motele filan gitmeyi önerdi ki bu neredeyse bir yıl boyunca parasızlıktan, yakıştıramamaktan, yasadışı olmasından, mikrop kapma korkusundan defalarca reddettiği bir şeydi; şimdiyse yarı yapmacık cilveli bir edayla çok istediğini hatta bunun için yanıp tutuştuğunu söylüyordu.

“Zanaatkârlar pazarının yakınlarında bir tane varmış, para ve prezervatif de buldum. Haydi!” dedi hızlı hızlı konuşarak.

Tütsü ve yanmış yağ kokusunun sindiği tek göz izbe bir odaydı; istersen odaya kıymalı ya da peynirli empanada¹ söyleyebiliyordun, hatta bira, pichuncho² ve piscola³ da, hepsi de onlara berbat seçenekler gibi geldi. Kızıl saçlı, mavi rujlu bir kadın parayı aldı ve elbette kimlik sormadı. Hap kadar odanın kapısını kapar kapamaz Carla ve Gonzalo soyunup çıplaklığı yeni keşfetmiş gibi şaşkın şaşkın bakıştılar ki bu dosdoğru öyleydi. İlk beş dakika öpüşme, yalama ve ısırmalarla yetindiler, sonra Carla kendi eliyle Gonzalo’ya prezervatifi taktı –daha o sabah mısır koçanında prova etmişti– ve Gonzalo ânı belleğine kazımak isteyen birinin heyecanıyla ve çekinerek önce azıcık girdi, her şey yolunda gibiydi ama anlaşılan daha iyi giden bir şey yoktu, acı devam etti (Carla’nın canı ilk seferkinden daha çok yandı), neticede birleşme de usta yüz metre koşucusunun ilk elli metreyi aldığı sürede bitiverdi.

Gonzalo panjuru aralayıp işten eve dönen, uzaktan bakınca ağır hareketleri masalsı bir havaya bürünen insanlara baktı. Sonra yatağın önünde diz çöküp Carla’nın ayaklarını inceledi pürdikkat. Ayak tabanındaki çizgileri daha önce fark etmemişti, bir dakika boyunca labirentin çıkışını bulmaya çalışırcasına bu çizgileri, dallara kollara ayrılıp görünmezleştiği yere kadar gözüyle izledi, sonu gelmeyen bir yolda, ayak tabanındaki çizgiler silinene kadar yürüyen biriyle ilgili şiir yazmak geldi aklına. Sonra Carla’nın yanına uzanıp sonelerini okumasını isteyip istemediğini sordu.

Carla dalgın dalgın, “Olur,” dedi.

“Ama kırk iki tane var.”

“En çok sevdiğini oku.”

“Seçmek zor. Yirmisini okusam.”

Carla çabucak, “Üç,” diye pazarlık yaptı.

“Beş.”

“Tamam.”

Gonzalo sonelerini ağırbaşlı bir sesle okumaya başladı, Carla bütün samimiyetiyle beğenmek isterdi ama ona bir şey ifade etmiyorlardı. Gonzalo’yu dinlerken çocuğun ensesine, buz gibi pürüzsüz ama son derece ılık göğsüne, kemiklerinin neredeyse derisinin altından seçilen çekici görünümüne, ara sıra griye çalan bazen yeşil çoğunlukla yarı şaşkın ifadeli gözlerine bakıyordu; yakışıklı buluyordu onu, yazdığı şiirleri de beğense ya, harika olurdu. Her şeye rağmen saygıyla dinledi, dinginmiş, rahatlamış gibi gülümsemeye çalıştı oysa daha çok içi sıkılıyor gibiydi.

Gonzalo beşinciyi okumaya başladığı anda basit bir ara duvarla ayrılan yan odadan giderek kuvvetlenen iniltiler duyuldu. İstemedikleri halde dahil oldukları yabancıların mahremiyeti beklenmedik bir etki yarattı: Gonzalo bunu doğrudan, canlı, sahici pornoya erişim fırsatı olarak gördü; yatağın patırtısı, kuşkusuz akılda kalıcı hareketlere tekabül eden pek eşzamanlı olmayan iniltiler, gerçek, süssüz cinsellik. Carla’ya gelince ilk anda bu kadar yakınlığı rahatsız edici buldu, az kalsın duvara vurup biraz edepli olmalarını isteyecekti, sonra iniltilere yoğunlaşmayı tercih ederek, hazza teslim olmuş yabancı kadının altta mı üstte mi olduğunu, kendi cüretkâr arkadaşlarınca teneffüste tahtaya çizilen o garip pozisyonlardan hangisini uyguladığını tahmin etmeye koyuldu. Roland-Garros’ta maça çıkan alt edilmez şampiyonlardan biri gibi böyle durmadan inlemek ona hem muhteşem hem imkânsız geldi, çünkü ara ara acıyla zevk karışır gibi olsa da duydukları haz iniltisiydi, Carla’nın durumununsa bununla alakası yoktu, onunki sırf acıdan ibaretti.

Bir anda komşusundan daha fazla çığlık atma isteğine tutulan Carla Gonzalo’nun üstüne oturup boynunu yalamaya başladı. Beriki iki eliyle Carla’nın kalçasını avuçlar avuçlamaz ereksiyon ânında geri geldi, hayatlarının üçüncü, akşamın ikinci sevişmesinin öncekilerin hatırasını silmesi en azından yumuşatması ufukta bir ihtimal olarak belirdi. Gonzalo bu kez prezervatifi kendi takmaya yeltendi, bunu gayet edepli denebilecek bir sakarlıkla becermesine rağmen o bir iki saniyelik gecikme Carla’nın birleşmeden caymasına yetti ve güreş birbirlerine etkili ve mutat mastürbasyonu yaparak sona erdi.

Gonzalo Carla’nın memelerinin arasına uzandı, hatta yan odadaki rezilliğe aklı kaymasa uyuyakalması işten değildi, komşular tavşanlar gibi, çılgınlar gibi ya da çılgın tavşanlar gibi çiftleşmeye devam ediyordu. Televizyonun kumandasını aldı, ikisinin de sonunda kendini kaptırdığı dizinin başlamasına az vardı, başka durumda normal sayılırdı bu, kötü bir dizi değildi, üstelik son bölümlere geliniyordu ama on dakikadır tavanı sabit gözlerle izleyen Carla çocuğun elinden kumandayı kaptı, sadece televizyonu kapamakla kalmayıp pillerini çıkardığı gibi duvara fırlattı. Bir sessizlik çöktü, hoş ortamın sessizlikle alakası yoktu, komşular edebiyat teorisi öğretmenlerinin tabiriyle in medias res ha babam devam ediyordu.

Gonzalo içtenlikle hayret ederek, “Olamaz bu,” deyiverdi sonunda. “Bu kadarı fazla!”

“Fazla ne?”

“Duymuyorsun galiba. Çok uzun sürdü. Bunun normal olduğunu sanmıyorum.”

“Bense tamamen normal olduğunu anlıyorum,” diye belirtti Carla. Vurguyu azaltmaya çalışarak tekrarladı: “Benim anladığımsa bunun tamamen normal olduğu.”

“Bakıyorum da seks hakkında epey bilgilisin,” dedi Gonzalo utancını saklamaya çalışarak. Kız yanıt vermedi.

Yan odadaki tepişmeler nihayet bittiğinde Carla ve Gonzalo’nun hâlâ motelde geçirecek bir saatleri vardı, oysa hiçbir şey gelmiyordu içlerinden, çıkıp gitmek dahil. Gonzalo Carla’nın nefis sırtına baktı; giydiği farklı mayoların yaptığı izleri, esmer tenine göre daha açık renk, omuzunun aşağısında tersine dövmeyi andıran yerleri okşadı.

“Affedersin,” dedi.

“Boş ver,” dedi Carla.

“Affedersin,” diye tekrarladı Gonzalo.

Kumandanın pillerini takıp dizinin son dakikalarını izlediler. Alameda’ya kadar yürüyüp son bölüm hakkında konuştular. Akşamın, o haftanın, hatta bütün ilişkilerinin en hüzünlü sahnesiydi: el ele tutuşmuş Carla ve Gonzalo Alameda yolunda bir televizyon dizisinden bahsederken. Ortak bir sohbet konusu arayan iki yabancı gibi; bir şeyden söz ediyorlarmış ve birliktelermiş gibi görünse de gerçekte hiçbir şey konuşmadıklarını ve yalnız olduklarını biliyorlardı.

Gonzalo bir psikiyatriste, psikoloğa, üroloğa ya da ona benzer bir şeye değil, daima gittiği çocuk doktoru Valdemar Puppo’ya gitmek için karın ağrısı uydurdu. Üstü kapalı konuşmalara, lafı dolandırıp durmasına rağmen hastanın derdi açıktı: Sorun birleşmeydi, elleşmeler sırasında kendini tutabiliyordu ama Carla’nın içine girmek söz konusu olduğunda –hoş bunun sadece iki kez gerçekleştiğini net belirtmedi– bu imkânsız geliyordu. Doktor cıvık, salakça ve gevrek bir sırıtmayla erkek dayanışması sergiledi.

“Evlat herkesin başına gelir bu, gerçi itiraf edeyim bana asla olmaz.” İki eliyle az önce ayı yutmuş gibi karnını ovalayıp duruyordu. “Birleşme çok abartılıyor, sadece geriliyorsun şampiyon, hepsi bu.”

Valdemar Puppo her zamanki o nefret edilesi yapmacık genç erkek tonuyla Gonzalo’ya rahatlamasını öğütledi ve dikkatini dağıtmak için kaba saba, ipe sapa gelmez bir tavsiyede bulundu:

“Doruğa geldiğini hissettiğin anda babaanneni düşün.”

Gonzalo tavsiyenin içeriğini anlamaya anlıyordu ama o anda elinde olmadan babaannesi gözünün önüne gelince üzüldü, çünkü ölmüştü kadıncağız.

Neticede tavsiye tavsiyedir. Sevgililer yine aynı motele attılar kendilerini ve bir iki partide, hatta Gonzalo’ların tavan arasında sırım sırım örümcek ağlarının, allah bilir sıçan ve farelerin arasında Gonzalo’nun “Puppo tekniği” adını verdiği dikkat dağıtma tekniği görünüşe bakılırsa işe yaradı: Elbette babaannesini değil çirkin bulduğu kadınları düşünüyordu, hoş çirkinlik kavramı da daha ziyade ahlaki bir şeydi onun için. Sözgelimi eski eğitim bakanı Mónica Madariaga’nın ya da şarkıcı Patricia Maldonado’nun ya da Pinochet’nin karısı Lucía Hiriart’ın uyandırdığı tiksinti fiziksel özelliklerinden çok ideolojileriyle ilgiliydi, dolayısıyla kelimenin düz manasıyla çirkin kadınlar değillerdi – Senyora Maldonado hariç.

Bu hanımlar ona ne denli korkunç görünürse görünsün, her halükârda yamru yumru, sert, sarkık tenleri bir an geldiğinde Carla’nın yumuşacık sırtı ve kusursuz baldırları önünde geri çekiliyor, gerçeklik hayale baskın geliyor ve Gonzalo da yeterince geç olmayacak kadar erken boşalıyordu. Sonrasında çözdüğü kadarıyla işin sırrı soyut, etkisiz ya da sakin konulara yoğunlaşmaktı, örneğin daha kalıcı bir oyalama sağlayan Kandinsky’nin, Rothko’nun ya da Matta’nın tablolarına, başlangıç seviyesinde satranç alıştırmalarına, uzayın fethine, okulda tahlil etmek zorunda kalıp hiç hoşlanmadığı Miguel Arteche’nin ciddi dramatik şiirlerine (“Golf”, “El niño idiota” mesela). Hatta bir Parkinson hastasını enginar yerken gözünün önüne getirmeye çalışınca bile yabana atılmayacak sonuçlar elde etmişti.

Cinsellik giderek daha sık, bir parça daha acısız olsa da Carla Gonzalo’yla devam edip etmemekte hâlâ kararsızdı. Hayatının aşkını yaşadığına kendi kendini inandırmaya çalışıyordu ama ilk zamanlardaki hülyalı, hevesli hali çoktan uçup gitmişti: Gonzalo’yla bir ömür ya da yıllarını geçirme fikri ona giderek bunaltıcı gelmeye başlamıştı.

O yaz solculardan biri onu Maitencillo’ya davet etti, Gonzalo’yla gitmek için pekâlâ bir bahane uydurabilecekken Carla bu süreyi ilişkilerini düşünerek geçirmeyi yeğledi. Maitencillo’da kaldığı dokuz gün boyunca tam da bunu yaptı; ilişkisini düşünerek kahvaltı etti, öğle yemeği yedi, ikindi kahvaltısı etti, ilişkisini düşünerek kumsalda uzun öğle şekerlemeleri yaptı, voleybol, plaj tenisi, uzuneşek oynadı, ilişkisini düşünerek fanschop⁴ içip tekno müzikle coşarak dans etti, hatta kaslı bir Arjantinlinin onu öpüp memelerine ve poposuna dokunmasına izin verdiği gece de ilişkisini düşünüyordu, biraz sıradışı kaçsa da aynı adamın aletini emerken de aklı şu ya da bu biçimde ilişkisindeydi.

Arjantinliyle yaşanan macera orada olan olmayan tanıklarca anlatıldı, yorumlandı, irdelendi, az kalsın Gonzalo’nun da kulağına gidiyordu. Pişmanlıkla mahvolan Carla sadakatsizliğini itiraf etmeye karar verdi, hafifletici bir neden olarak emme faslını da atlamayacaktı, ne de olsa birleşmeyi reddettiğini gösteriyordu bu; işin aslı bunu sadakatten değil, Gonzalo’nunkine kıyasla birkaç santim kalın ve uzun bir aletin içine girmesini korkunç bulduğundan reddetmişti.

Sonraki altı ay boyunca suçluluk ilişkinin yegâne yakıtı oldu. Yeri geldi Carla Gonzalo’nun intikam almasından korktu, yeri geldi için için bunu diledi ki şartlar eşitlensin, onurunu kurtarabilsin, gerçi Gonzalo ara sıra düşmanca ya da kendine acıyan yorumlarla ona eziyet etse de onurunu kaybettiği filan da söylenemezdi.

Gonzalo sadık mizacına ters düşse de mahalledeki kızlardan Bernardita Rojas’ın imalı hareketlerini karşılıksız bırakmamaya karar verdi; sırf soyadları aynı diye ona belli belirsiz bir bağ hissediyordu. Akraba değillerdi elbette, memleketteki en yaygın soyadıydı bu, gelgelelim kız sanki öyleymiş gibi selam veriyordu, yaptığı kur da zaten altı üstü bundan ibaretti (“Nasılsın kuzen Rojas,” diye sorarken heyecanını dışa vurmak için kötü oyuncular gibi burun deliklerini açıyordu.) Bernardita Rojas’ı özgün buluyordu, Carla da dahil bütün Şilili yeniyetme kızlarda ortak olan, adeta Hokusai’nin Büyük Dalga’sını onurlandırmaya sözleşmiş gibi jöleyle yana taranan o iddialı, dalgalı perçemi yapmıyordu. Bernardita Rojas’ı çekici bulması için bir diğer neden de elinde daima Edgar Allan Poe’nun bir kitabının olması, başkalarının hararetle okuduğu Bir Aşk Söyleminden Parçalar, Latin Amerika’nın Kesik Damarları ya da Hatalı Alanlarınız yerine döne döne onu okumasıydı.

Sahte Rojas kuzenler birlikte Dünyada Bir Gece filmine gitti, sinemaya gitmenin altında yatan sebep karanlıktan faydalanıp koklaşmak olsa da Jim Jarmusch’un filmi öyle eğlenceli geldi ki ikisi de büyülenmiş gibi ekrana sabitlendiler.

“Seninle zaman geçirmek çok hoşuma gitti,” dedi Bernardita otobüs beklerken.

“Benim de,” diye yanıtladı Gonzalo dalgın bir edayla.

Eve dönüş yolunda Gonzalo Winona Ryder’ı düşündü uzun uzun, Santiago’nun bir caddesinde Lada marka taksinin direksiyonunda yeşil ışığı bekleyip ağzında çiklet elinde sigara Tom Waits dinlerken gözünün önüne getirdi onu. Bernardita yol arkadaşının tek heceli yanıtlar vermesinden usanıp sohbet açmaya uğraşmaktan vazgeçerek Poe’nun en sevdiği öyküsü “Ligeia”yı açtı. Arka planda şehre akşam çökerken Gonzalo birkaç dakika onu okurken izledi ve öpmek geldi içinden. Girişimde bulunduysa da kız her zamanki gibi dudaklarını kasarak mesafeli gülüşüyle reddetti onu.

“Okuyorum,” dedi.

“Bana da okusana,” diye yanıtladı Gonzalo.

Bernardita, “İstemiyorum,” dese de okuyabilsin diye kitabı ortalarına koydu, yolun geri kalanında başları yapışık, neredeyse sarmaş dolaş Poe’nun öyküsünü okudular.

Vedalaşmaları gereken köşeye geldiklerinde Bernardita dilin işe pek karışmadığı küçük bir öpücüğü nihayet kabul etti. Gonzalo eve giderken intikamın az çok dengeli olabilmesi için bunu sürdürüp sürdürmemesi gerektiğini tarttı. Bu pek aklına yatmadığından Ufaklık Marcos’a, mahallede bir bakkal dükkânında çalışan, takma adını cücelik sınırlarında gezen cüssesinden alan kendinden yaşça biraz büyük kızıl saçlı tipe danışmaya karar verdi. Akşam oluyordu. Gonzalo Ufaklık Marcos’un bakkalı kapamasına yardım etti, bir buçuk litrelik buz gibi Escudo birasının başına çöktüler.

Ufaklık mevcut açmazı bir iki saniye düşündükten sonra, “Sevgilin, Bernardita’ya beş basar valla ne yalan söyleyeyim,” dedi. “Sevgilin çok daha iyi.”

Ufaklık Marcos’un gözde lafıydı bu, “Valla ne yalan söyleyeyim hanımefendi mevsimin en iyi karpuzu bunlar” derdi örneğin ya da “Ne yalan söyleyeyim uyuyakalmışım patron”. Bazen de formülünü yavan cümleleri tatlandırmak için kullanırdı, “Ne yalan söyleyeyim, çok sıcak.”

“Biliyorum bilmeye de beni aldattı,” dedi Gonzalo.

“İyi de sen çirkinsin be Gonza, hem de feci çirkinsin.”

“Ne alakası var? Çirkinsem ne olmuş,” diye yanıt verdi. Her halükârda kendini çirkin bulmuyordu (değildi de zaten).

“Sorun şu, senin kız bir afet. Hepsinden güzel.” Bu yorumu bunca zamandır içinde zor tutuyormuş gibi geliyordu sesi.

Gonzalo şaşkın ve rahatsız bir edayla yanıtladı: “Hayırdır lan, denyo?”

“Affedersin de bu gerçek. Dost acı söyler öyle değil mi?” Gonzalo bariz bir uysallıkla başını sallamadan önce biraz duraksadı. “Senin kız tam bir afet de burnu havada. Sana uygun değil, sana bir gömlek fazla oğlum. Nasıl oltaya geldi bilmiyorum. Biterse bir daha onun yarısı gibi bir kız bulamazsın.”

“İstemiyorum ki bitmesini,” dedi Gonzalo sesli düşünürcesine.

Ufaklık Marcos bu işlerden anlarmış gibi, “Ama seni peşinden koşturacak kızlar herkesi böyle peşinden koşturur,” dedi.

Ufaklık biraz daha bira almaya gitti, yanında tava ekmeği de getirip birkaç dilim ikram etti.

Gonzalo yalancıktan sakin bir ses tonuyla sordu: “Peki sevgilimde senin en çok hoşuna giden ne?”

“Bilmek ister misin cidden?”

“Evet.

“Kudurmak yok ama.”

“Hayır Ufaklık, rahat ol. Böyle bir şeye niye kudurayım ki?”

“Kızarsın birader.”

“Yok be oğlum, bir şey olmaz. Meraktan soruyorum sadece.”

“Ne bileyim lan, her şeyi işte. O güzelim memeler özellikle. Bir de birader o kalça ne allah aşkına. Tam ölçülerinde. Muhteşem bir kalçası var, fark etmişsindir herhalde. Suratı da...”

“Suratının nesi varmış? Söyle be söyle, valla kızmayacağım. Nasılmış suratı?”

“Bütün saygımla söylüyorum ama bak. Gel beni yap diyen seksi bir suratı var oğlum, valla ne yalan söyleyeyim.”

Gonzalo’nun başka seçeneği yoktu, gözüne bir yumruk, midesine okkalı iki darbe ve taşaklarına bir tekmeyle Ufaklık Marcos’la arkadaşlığını ilelebet bitirdi. Bakkaldan üzgün, şaşkın ve hayatında ilk kez üstüne yapıştırılan çirkin yaftası nedeniyle kaygılarla çıktı – bir türlü geçmek bilmeyen sivilcelerine attı suçu, gerçi on bir yaşından beri onları çoktan yüzünün bir parçası olarak kabullenmişti.

“Hayrola kuzen Rojas?” diye sordu Bernardita aynı hafta cuma günü.

“Niye ki?”

“Suratın pek bir asık da.”

“Suratım pek bir çirkin olmasın,” diye şaka yapmaya çalıştı Gonzalo.

Meydana gittiler, epey sohbet ettiler ve Gonzalo ona her şeyi ya da üç aşağı beş yukarı her şeyi anlattı. Veda ederken Bernardita ona sahiden kuzeni ya da kardeşiymiş gibi baktı, gerçi öfkeli oluşunu değiştirmiyordu bu: Bir sevgilisi olduğundan haberdardı, onları kaç kez birlikte görmüştü ama ayrıldıklarını ya da ayrılmak üzere olduklarını sanıyordu, her şeyden öte salt bir intikam nesnesi olmak onu çok rahatsız etmişti. Buna rağmen ertesi gün Gonzalo’ların zilini çaldı, ona bir paket bırakıp koşarak ayrıldı: Bir ayakkabı kutusunda yeni kesilmiş bir dal aloevera, bir çakı, bitkiden elde edilen ilaçla ilgili elyazısıyla tarifler ve Bernardita’nın tespit ettiği, Maipú’daki on aloevera bitkisinin konumunu gösteren bir de harita vardı.

Gonzalo her akşam bitkinin bir dalını kesip yatmadan önce özünü yüzünün sorunlu bölgelerine sürmeyi alışkanlık edindi. Birisi sırt çantasında neden çakı taşıdığını soracak olursa kendimi savunmak için diyecekti ki kısmen doğru sayılırdı – çirkinliğe savaş açmıştı.

Gonzalo Carla’yla ilk karşılaştığı ânı hatırladığında başlangıçta her şeyin çok doğal, hoş ve eğlenceli olduğunu düşünüyordu; üç yıl önce Electrodomésticos’un konserinin çıkışında önemsizmiş gibi görünen kısa bir flörtleşmeydi. En fazla beş dakika konuşmuşlar, Gonzalo daha önce kimseye yapmadığı şekilde cesaretini toplayarak telefonunu istemiş, Carla vermeyi reddedince en azından ilk altı rakamını almakta ısrar etmiş, bu kıza son derece komik geldiğinden nihayet ilk beş rakamını vermişti.

Ertesi gün Gonzalo cebinde yüzlük bozukluklarla sarı telefonun başına dikilip önce artan (00’dan 04’e) sonra fikir değiştirip azalan (99’dan 97’ye) numaraları denemiş, derken şansa seçerek (09, 67, 75) çevirmiş, her şeyi iyice çorba edince de sonunda çevirdiği numaraları şiirlerini yazdığı defterine not etmek zorunda kalmıştı. Sonu gelmeyecek bir işe benziyordu, üstelik büyük israftı – köşedeki telefon para yutan bir makineye, Gonzalo dizginlerinden boşalmış iflah olmaz bir kumarbaza, aynı zamanda hırsıza dönüşmüştü; aylık harçlığı ve ekmekten kalan para üstü yetmediği için arada sırada annesiyle babasının cüzdanlarına saldırı düzenlemek zorunda kalıyordu. Cesareti kırılır gibi olduğunda Carla’nın saçını topladığı ânı gözünün önüne getiriyordu, aklına kazınmıştı bu: kömür karası saçlarını bağlamak için kollarını kaldırması, iri kemikli dirsekleri, yeşil tişörtün altından belli olan göğüsleri ve Gonzalo’ya çok güzel, sıradışı gelen, oysa en sıradan özelliği olan, gülünce beliren ayrık dişleri.

Bu telefon faslının hüsranla sonuçlanacağına artık iyice emin olduğu bir anda 59 numarasını tutturdu. İlk konuşmada Carla epey isteksizdi, bu denli inadın gerçek olabildiğine inanmakta zorlanmıştı, derken her akşam iki yüz ya da üç yüz pesonun yettiği kadarıyla birkaç dakika konuşmaya başladılar, aylar sonra Gonzalo’ların evine telefon bağlanınca konuşmalar günde bir saate uzadı. Buluşma fikri giderek ciddiyet kazansa da Carla yüz yüze görüştüklerinde ondan o kadar hoşlanmayacağını düşünerek bunu ha bire erteliyordu. Öte yandan cumartesi sabahı buluşup da öpücüklerle birbirlerine yapıştıktan sonra kuşkuları dağıldı.

Gonzalo Carla’nın herkesin ağız birliği ederek arzuladığı biri olmasına şaşırmıyordu. Erkeklerin hepsinin (ne yazık ki babasının bile) müstehcen bakışlarına da, kadınların duydukları hasete ya da gizleyemedikleri belki bastırılmış arzularına da çoktan alışmıştı. Kıskanç değildi, hoş Arjantinliyle olan maceradan ve Ufaklık Marcos faslından sonra belki de öyle olması gerektiği fikrine kapılmıştı, bu bir sorumluluktu bir anlamda. Oysa ne kıskanç ne hiddetli ne aşırı sahiplenici olmak istiyordu. Herkes gibi olmak değildi derdi.

Endogamiyle ve fiziksel güzellik kültüyle aklını bozmuş yüzeysel genç güruhun aksine Gonzalo Carla’nın yanında saf arkadaşlığın vahasında hissediyordu kendini. Ufaklık Marcos’un yaptığı gibi Gonzalo’nun Carla’yı bir şekilde “avladığını”, onu elinde tutmak, kaybetmemek için asılması gerektiğini söylemek ya da ima etmek aşkın doğasından bihaber olmak demekti ama esas rencide edici olan, Marcos’un Carla’yı burnu büyük diye yaftalamasıydı. Hiç de burnu büyük biri gibi giyinip konuşmuyordu ya da belki Gonzalo’ya, Marcos’a ya da Bernardita Rojas’a kıyasla biraz burnu büyüktü ama Vitacura’lı ya da Las Condes’li bir burnu büyükle de alakası yoktu.

Carla ile Gonzalo’nun bariz farklılıkları vardı, ikisi de kör değildi, görüyordu bunu: Ñuñoa’da özel rahibe okuluna karşılık Santiago merkezde erkek devlet lisesi; üç banyolu büyük eve karşılık tek banyolu küçük bir ev; avukat babayla diş teknisyeni anneye karşılık taksici babayla İngilizce öğretmeni anne; La Reina’lı geleneksel orta sınıf aileye karşılık Maipú’lu orta sınıf bir aile (Gonzalo’nun babasına kalırsa orta sınıf altı, annesine bakılırsa orta sınıf olma yolundalardı). Öte yandan Gonzalo da Carla da sosyal uçurumun aralarında gözle görünür bir ayrım yaratmadığını, bilakis farklılıkların karşılıklı ilgiyi beslediğini düşünüyorlardı: şans eseri, tesadüfen gerçekleşen bir karşılaşmayla başlayan aşk fikri, ebedi bir elmanın yarısı teorisi...

Ufaklık Marcos’un iğneli sözleri gece yarısı ısrarla vızıldayan sivrisinek gibi belirip ilişkinin en hassas sahasına, Carla’nın şiire olan bariz ilgisizliğine sızmayı başardı. Müziğe tutkundu, çocukluğundan beri fotoğrafa meraklıydı, her zaman elinde bir roman olurdu ama şiire gelince... Onu çocukça buluyor, kuru gürültü gibi görüyordu. Gonzalo’nunsa herkes gibi şiir dendi mi aşk geliyordu aklına. Elbette Carla’ya aşkını şiirle ilan etmemişti ama ikisine de olan tutkusu neredeyse eşzamanlıydı, onları ayırmakta zorlanıyordu.

Gonzalo edebiyat eğitimi almaya karar verince iş ciddiye bindi. Bir dönem şair olmak istediğine emindi, gerçi bunun için illa resmi bir eğitim alması gerekmediğini biliyordu ya edebiyat lisansı yapmak hedefinden sapmaması için daha iyi olurdu. Cesaretli, köklü hatta çalkantılara yol açan bir karardı, anne babası buna inatla karşı çıktı, onlara göre safi zaman kaybıydı bu: Oğulları epey ter dökerek, sahiden açıklanamaz bir yetenekle Şili’nin en iyi okullarından biri gözüyle bakılan bir yerde başarı elde etmişti, daha az macera içeren bir gelecek hedefleyebilirdi – hatta hedeflemesi şarttı. Gözü kapalı bir destek ve dayanışma beklentisiyle Gonzalo planlarından Carla’ya söz ettiğinde kız kayıtsızlıkla karşıladı.

O sıralar Şili şiiri denince Gonzalo’nun aklına şarapta ve aşkın gelgitlerinde uzman, dâhi ve eksantrik kimi insanların hikâyeleri geliyordu. Bu efsaneyle zehirlenmiş halde, gelecekte bir gün Carla’yı bir gençlik macerası, yetişmekte olan şairin kıymetini bilememiş bir sevgili gözüyle göreceği hissine kapılıyordu (o kadın sayısız emareye rağmen karşısındaki adamın değerini bilememiş, üstüne onu aldatmıştı). Açıkça Gonzalo’nun kalkışmak istediği o zorlu yol için uygun yol arkadaşı gibi durmuyordu; er geç ilişkinin sona ereceğini, Carla’nın bir endüstri mühendisi, dişçi ya da roman yazarıyla filan sevgili olacağını tahmin ediyordu. Gonzalo ilişkinin ortalarda bir yerde kopacağını öngörüyor, bazen zamanı gelince söyleyeceği sözleri hayal ederken buluyordu kendini: O özenli konuşmada yavaş yavaş yolları ayırma ihtiyacına –ki bu tabiri çok seviyordu– doğru gelecek, ilk başta suçu kadere ya da yazgıya atacak, Carla öfkelenirse de suçu üstlenecekti.

Bir sabah dersi asmış, Santiago’nun kalabalık merkezinden Paseo Bulnes’e doğru konuşmadan yürüyorlardı. Genellikle Fondo de Cultura Económica kitapçısının önündeki banka oturur, öpüşüp sigara içtikten sonra Tarapacá’ya sapar, sosisli sandviç ve bilardonun ardından –Carla hep yeniyordu onu– Cine Arte Normandie’ye girerlerdi. Belli ki bu kez senaryo farklıydı: Carla sadece yürümek istemiş, el ele bile tutuşmamışlardı, kız adeta süper gücüyle bir bakışta dağıtmak istercesine gözünü koyu bulutlara dikmişti, niyeti uzun bir giriş yapmak olsa da damdan düşercesine o kırıcı hükmü vermeyi tercih etti.

“Duygular değişir Gonza.”

Zarif olduğu kadar kaba da sayılan bu cümle tanımadığı şiddette bir darbe indirdi Gonzalo’ya. Kopuş için onun da hazır olduğunu biliyorduk ama hesabına göre bitiren kişi kendisi olacaktı.

Sonraki haftalar inkârla nefret arasında gidip geldi, fanteziler eşliğinde mastürbasyon yaptı; Winona Ryder, Claudia Di Girolamo, Katty Kowaleczko, hatta biraz hoşlandığı Carla’nın teyzesiyle yattığını hayal ederek eski sevgilisinden intikam aldı.

Bernardita Rojas’a gelince, bir akşam Villa Las Terrazas’ın karşısında bulunan kallavi bir aloevera bitkisinin önünde karşılaştılar. Bernardita’nın ilk yaptığı Gonzalo’nun yüzünü okşamaktı, bu muhteşem bitkinin sağaltıcı etkisi sayesinde çocuğun yüzü kısmen düzelmişti. Gonzalo ne kaybederim düşüncesiyle derhal hamleyi yaptı, kızsa geri kaçtı.

Bernardita’nın sesi son derece kararlıydı: “Arkadaşız biz kuzen Rojas.”

“Hayır Berni, arkadaş olmasak işte.”

“Arkadaşız. Sadece arkadaş,” dedi yeniden.

“O kadar arkadaş olmasak...”

Konuşma gereğinden fazla uzamış, mızmızlığa dönmüştü. Bir yere varacağı yoktu.

Bernardita veda ederken ısrarla belirtti: “Sadece arkadaş kalalım istiyorum.”

“Tamam da arkadaşım var zaten,” dedi Gonzalo, “hem de çok var. Ne yapayım daha fazlasını.”

Gonzalo çok geçmeden mastürbasyona dayalı intikamdan caydı, katıksız bir isteksizliğe ve kısa sürede hayatının en çok ses getiren gruplarından biri haline gelen Los Prisioneros’un Corazones [Kalpler] albümüne gömüldü. Her tür diyaloğa, hatta kendi kendisiyle diyaloğa yani yazmaya karşı bile isteksizleşti. Odasından hemen hemen hiç çıkmıyordu, en azından yakın çevresi için en kaygı verici olansa yıkanmaya kati biçimde yanaşmamasıydı.

Sonunda bir sabah çocukluğundan kalma bir cezayı tekrarlayarak Gonzalo’yu zorla buz gibi suyun altına soktular, beriki ağır bir aşağılanmaya uğramış gibi tepki verdi, öte yandan vücudunu sabunlamak ona hayli zevkli hatta yeni bir şey gibi geldi, böylece temizlikle ateşkes yaparak bir saate yakın suyun altında kaldı – suyun asla tükenmeyecek bir doğal kaynak olarak görüldüğü yıllardı. Çabucak giyinip güneşli havayı fırsat bilerek defterini kaptığı gibi meydandaki yeşillik alana gitti, şiir taslakları karalamaya başlamadan aşılması gereken bir mesele vardı, pek çok kez ertelediği o işe koyuldu: Kendine bir mahlas bulacaktı.

Mahlas edinmek ona biraz sevimsiz ve iddialı bir fikir gibi gelse de buna mecbur hissediyordu, çünkü Gonzalo Rojas’ın henüz birkaç serbest şiirini okumuş olsa da –bu arada muhteşemdiler– Şili’nin dünyaca en tanınmış şairlerinden olduğunu, aslında yakın zamanda Şili Ulusal Edebiyat Ödülü’nü, ayrıca İspanya’da bir başka önemli ödülü kazandığını biliyordu. Kısacası ismi kullanılıyordu, annesinin soyadı Muñoz’u kullanma seçeneği de işe yaramıyordu, Gonzalo Rojas’dan çok daha az tanınmış, öte yandan gizemli ve avangard bir havayla kutsanmış Gonzalo Muñoz adlı başka bir şair de vardı. Gonzalo Rojas Muñoz ismini kullanmak da sanki ben o Gonzalo değilim diyerek yenilgiyi baştan kabullenmek gibi yorumlanabilirdi.

Asıl adı Carlos Díaz Loyola olan, kendi içinde anlamlı bir soyadı uyduran Pablo de Rokha’yı örnek almaya niyetlendiyse de Gonzalo de Rokha da, Gonzalo de Maass da, Gonzalo de Rape de (zaten pek sevmemişti) düpedüz soytarılık gibi geldi. Bunun üzerine Nobel Ödülü alan Gabriela Mistral ve Pablo Neruda’nın vaktiyle yaptığı gibi farklı edebiyat ortamlarından isim devşirmeye girişti. En berbat seçenekleri (Gonzalo Rimbaud, Gonzalo Ginsberg, Gonzalo Pasolini, Gonzalo Pizarnik) eledikten sonra Gonzalo García Lorca, Gonzalo Corso, Gonzalo Grass, Gonzalo Li Po ve Gonzalo Lee Masters gibi isimlerle bir liste yaptıysa da hiçbirinde karar kılamadı. Sonunda hem Portekizli şair Fernando Pessoa’yı (okumamıştı ama eşsiz olduğunu biliyordu) hem de Şilili şair Carlos Pezoa Véliz’i (çok severdi) onurlandıran Gonzalo Pezoa mahlasını seçtiğinde çoktan akşam oluyordu.

Ayrıldıktan yedi ay sonra Carla Gonzalo’dan iadeli taahhütlü mektuplar almaya başladı; ilişkilerinin bitmediğinden, delikanlının güya Fas, İstanbul, Sumatra gibi uzak hatta gerçekte var olmayan diyarlara yolculuğa çıktığından söz eden eğlenceli ve uzun mektuplardı. Etobur bitkiler, vahşi hayvanlar uydurmakta üstüne yoktu, özellikle doğal afetleri anlatırken yeteneği iyice sivriliyordu. Gonzalo bu güzel mektupları gerçek adıyla imzaladı, yanı sıra iliştirdiği şiirleriniyse yepisyeni mahlasıyla.

Gonzalo’nun yeni şiirleri Batılı kalıplara itibar etmiyordu, sonatlar ya da romanslar yerine haiku ya da o tarz diye adlandırdığı kısa şiirler yazmaya vakfediyordu enerjisini. (Gonzalo haiku’lara yönelik birden peydahlanıveren bu tutkusunu elbette erken boşalma sorunuyla filan bağdaştırmıyordu.)

İlk mektupta sade ve güzel sayılabilecek şu şiir yer alıyordu:

Ağaçlardaki rüzgârı

çizer gözlerin

kapalıyken.

Daha az akılda kalacak bir diğeri üçüncü mektuptaki şiirdi:

Sabahların ihaneti

belirsiz öğlenler

gecenin bir yarısı.

Bazı şiirlerde haiku’ya özgü derin düşünmenin getirdiği dinginlikten yoksunluk ayan beyan ortadaydı. Örneğin dokuzuncu mektuptaki şu şiir gibi:

Döküldü bütün yaprakları

sonbaharın. Ve güz hâlâ,

lanet olasıca.

On ikinci mektubun tepesinde başarısız bir deneysel girişim parlıyordu:

Carla aralanır aylan

aran karam ve yaran

ayan: yoksan.

On dördüncü mektupta ani beliren erotik bir hava esiyordu:

Ayak tabanların

ve sol baldırın

yemek istediğim.

Son mektuplarında mizah silinir gibi oluyordu, örneğin şu kaba, kasvetli ve belki çaresiz şiirdeki gibi:

Kanının aktığı damarda

oradayım ben,

ta içinde.

Toplamda on yedi mektup vardı, alıcısı onları tekrar tekrar okudu, hepsine bayıldı ama sahte umutlar vermeyecek kadar kibarlıktan ya da olgunluktan nasibini almıştı. Kin, nefret ya da benzeri bir duygu beslemese de Gonzalo’yla ilişkisine muazzam zaman kaybı olarak bakıyordu. O sıralar muhtelif arkadaşları da sevgilileriyle ayrılmıştı, içlerinden biri şeytan çıkarma tarzında bütün anıları, fotoğrafları topluca yaktıkları bir buluşma önermişti. Teklif rayından çıkıp bir mangal faslına dönüştü: Üstüne bolca parafin dökülen kömürlerin arasında fotoğraflar, mektuplar, kartpostallar, sinema biletleri, havuz, konser girişleri ayrıca hüzünlü birtakım ayıcıklar kızların esrik bakışları karşısında yanıp kül oldu. Carla ilk başta katılmak istemediyse de sonunda topluluk baskısına boyun eğerek Gonzalo’yla ilişkisini anımsatan bütün mektupları ve anı namına ne varsa hepsini ateşe attı, hatta onun armağan ettiği Siddhartha’nın cep baskısını da.

Santiago, Carla ve Gonzalo’nun bir daha asla karşılaşmayacağı kadar büyük ve ayrışmış bir kent olmasına rağmen bundan dokuz yıl sonra bir akşam yeniden karşılaştılar ve işte o karşılaşma hatırına bu hikâye de roman olacak sayfa sayısına ulaşabildi.

II. Üvey Aile

Sabahın neredeyse dördüydü, Erasure grubundan “Stop” çalıyordu, pisti dolduran iki yüz küsur hevesli dans ediyordu, herkes herkesle ya da kimse kimseyle. Barın yakınlarında dalgın bir halde dikilirken onu ilk gören Carla oldu, bir gay diskosunda olduklarından Gonzalo’nun kabuğunu kırdığını farz etti, bunu ilk anda tuhaf hatta bir parça rahatsız edici buldu, sonrasında bir iki saniye düşününce daha önce fark etmesi gerektiğini, bir şekilde bunu daima bildiğini, böylelikle pek çok meselenin de açıklığa kavuştuğunu düşündü – hoş ne tür meseleler diye sorulsa somut yanıt vermekte zorlanırdı. Zarif, uzun adımlar atmaya çalışarak yanına giderken son derece şaşırtıcı, gümbür gümbür bazı itiraflar dinlemeye hazırdı, Gonzalo’ysa kızın neredeyse üstüne atlayıp onu daha sakin konuşabilecekleri bir kuytuya çekelemeye çalıştı ama o ateşli kalabalığın arasından yol açmak kolay değildi, haliyle pistin şen şakrak kargaşalı ortamında sıkıştılar.

Gonzalo olası bir yanlış anlaşmayı hesaba katarak, “Gay değilim!” diye bağırdı ve kuşkuyla karışık hayal kırıklığı akan bakışları şimşek gibi üstüne çekti. Hayal kırıklığına uğrayanlardan biri de belki Carla’ydı, çünkü sevecen bir alaycılıkla “şair” diye bahsettiği eski sevgilisinin, ilk yattığı adamın gay olduğunu arkadaşlarına anlattığını ayaküstü kafasında kurmuş, hatta bazılarının onunla çıkmayı isteyeceğini dahi düşünmüştü.

Carla da her ihtimale karşı, “Ben de değilim,” diye karşılık verdi, gerçi toplumsal cehaletin diz boyu olduğu o yıllarda homoseksüelliğin sadece erkeklere özgü bir mesele olmadığı fikrine yeni yeni alışıyordu.

Carla ve Gonzalo’nun dans ettiğini söylersek balerinlere, koreograflara, üniversitedeki dans öğretmenlerine ayıp olur, esasında tek yaptıkları oldukları yerde sabit durmamak, birtakım karışık hareketler sergilemekti. Gerçi Carla omuzlarını nispeten hoş bir tarzda, müzikle uyumlu hareket ettirir, bu da sadelik, dengelilik gibi yanlış bir izlenime yok açarken, Gonzalo’ya gelince, iyi irdelense adımlarını sarhoşluk numarasına yorulabilecek şekilde atıyor denebilirdi, esasında numaraya da gerek yoktu; Gonzalo’nun dans ettiği filan yoktu, sarhoş birinin yapacağı gibi tamamen hareketsizdi – sendeleyip direğe yaslanırcasına Carla’nın beline sarıldı, sonra da alenen, cesaretle kucakladı kızı. Kız geri çevirmesi gerektiğini hissetse de içinden bu sarılmaya yanıt vermek geliyor, buna ihtiyaç duyuyordu, çünkü bunca zamandır kimse ona böyle hararetle, içinden gelerek sarılmamıştı. Gonzalo’nun vücudu onunkine değince aşina olduğu bir sıcaklık dalgasına kapıldı, belki de bu kucaklaşma onu dokuz yıl öncesine götürüyor ya da kim bilir başka hangi nedenle bunu istiyordu, sadece onu asla aklından atamamış olması gibi tamamen aptalca nedenleri baştan elemek gerekiyordu –ânında unutmuştu– aynı şekilde alkolün etkisini de elemek gerekirdi, bunun bir etkisi olsa da yirmi birinci yüzyılın eşiğinde kabahati sarhoşluğa atmanın modası kalmamıştı artık.

Carla Gonzalo’nun uzun saçlarını okşadı. Her zamankinden daha uzundu, birlikte oldukları yıllarda genellikle kısa saçlıydı, hatta okulda istendiği şekliyle gömleğin yakasından iki parmak yukarıda olan “asker tıraşı” yapardı. Kucaklaşma dans hareketlerini uyumlu hale getirmişti, şimdi Kylie Minogue’dan “Can’t Get You Out of My Head” çalıyordu ama Juan Luis Guerra’nın bachata tarzı şarkılarından ya da Chichi Peralta’nın ateşi körükleyen hit parçalarından biriyle dans ediyor gibiydiler. Gerçi ara ara bir nevi valse dönüşüyordu, ciddiyete, vakarlığa, ihtişama alışık olmayan, edeplice vals yapmaya çalışan iki sevgiliydiler sanki.

Birkaç dakikaya kalmadan bu istikrarsız şehvet yüklü dansı erkekler tuvaletinde bolca elleşip öpüşmeye vardırdılar. Mekândaki tek tuvalete girdikten sonra bir anlık tereddüt içinde Carla orada ne halt ettiğini, Gonzalo’ysa bu leş kokulu yere kapanacaklarına evine gitmeyi teklif etmeyi düşündü, öte yandan ikisi de konuştukları an bütün büyünün bozulacağını biliyordu. Yeniden karşılaşmaya has mutat tutuk konuşmalarla açıklanması zor, sorumsuzca, çılgınca bir düzüşme arasında ikinci seçenekten yana tercih kullandılar.

Carla, Gonzalo’nun ölüm döşeğindeymiş gibi kendisine sunduğu boynunu ısırırken o da hâlâ hatırladığı ya da hatırladığını sandığı ama eskisinden daha sıkı, dolgun ve biçimli kalçaları yokladı – henüz o kadar da ölüm döşeğinde değildi. Diz çöküp kızın apışarasını öperken bir nevi zafer nişanesi olarak külotunu çıkarıp cebine koydu. Kız da diz çöktü, bunun üzerine Gonzalo ayağa kalkıp kibarlık ederek kemerin karmaşık mekanizması için Carla’ya yardımcı bile oldu. Carla hararetle emmeye başladı. Sağ eliyle aleti tutarken sol eliyle Gonzalo’nun ayakkabısını çözdü, sonra sol ayakkabısını çıkarmak için elini değiştirdi, bu sırada etkili dil hareketleriyle Gonzalo’yu hareketsiz bırakmayı, iki ayakkabısını ve donunu çıkarmayı başardı, bunu yapmayı hiç tasarlamadığı halde donu tuvalete atıp sifonu çekti.

Mavi şeritli bir slip dondu; Gonzalo’yu bu akşam diskoya sürükleyen, heteroseksüelliğin tedavi edilebilir kronik bir hastalık olduğunu göstermeyi kafasına koymuş arkadaşlarının yirmi altıncı yaş doğum günü armağanıydı. En sevdiği donun –sırf deseninden dolayı değil, aynı zamanda rahattı da– klozetten bir türlü gitmediğini görünce Gonzalo’yu gülme tuttu, Carla da ağzında alet, diz çökmüş halde kahkaha attı. Derken o da Carla’nın külotunu klozete atıp sifonu çekti, ikisi üst üste birkaç kez sifonu çekip gülmekten kırıldılar, sarhoş değil keçileri kaçırmış gibiydiler, gerçi daha da çok ha bire aynı oyunu oynayan çocukları andırıyorlardı.

Kız bir anda saçını, üstünü başını düzelterek, “Bunu doğru düzgün yapalım,” dedi.

Gonzalo için doğru düzgün, şöyle böyle ya da kötü olması fark etmiyordu, yeter ki hemen o an olsun, hele de Carla’yı yarım yamalak ikna etmişken; öpüşmeye ve elleşmeye kaldıkları yerden devam edeceklerdi ki sarhoşun teki araya girip tuvaletin kapısını indirircesine yumruklamaya başladı:

“Hey, tuvalet herkese ait, tek sikişmek isteyen siz değilsiniz.”

İkisi de çorapsız, külotsuz halde Bellavista gecesine fırladılar. Dudaklarında az önceki kahkahaların kalıntısı, henüz tükenmemiş ateşli hallerinin izi hâlâ duruyordu. Binlerce soruları olduğu kesindi ama ikisi de gecenin o taraflı sessizliğini içlerine çekmeyi yeğledi. Pío Nono Köprüsü’nde bir şişe pisco’nun dibini getiren bir grup punk gördüklerinde Gonzalo Carla’nın elini tuttu, kıza bu sevgililerin yaptığı eskimiş, gülünç bir hareket gibi gelse de Gonzalo’nun elini tutmak, daha ziyade el ele yürümeyi anımsamak hoşuna gitti. Punklar onlara bakmadı bile, Gonzalo bunun üzerine kızın elini bıraktı ama o yeniden tuttu.

Italia Meydanı’na geldiklerinde ikisi de ne yapacaklarını bilmiyordu. Carla, “Bu diskoyu seviyorum, askıntı tipler olmadan sakin sakin dans edilecek tek yer,” dedi.

“Ben de seviyorum çünkü birilerinin beni arzuladığı tek yer,” dedi Gonzalo şaka yapmak isteyerek. Hoş şaka olduğu anlaşılmadı pek.

Vedalaşmaları gerekiyordu; her şeyin bu kadarla kalması, yaşananların çılgın geceler siciline eklenmesi pekâlâ mümkündü ama Gonzalo üç blok ileride oturduğunu söyleyince Carla eşlik etmeyi kabul etti. Aslında yedi blok olan bu üç bloku sessizce yürüdükleri sırada gün ışıdı.

Şafak vaktine hareket halindeyken yakalandığında Gonzalo daima havanın aydınlanması ile ilerleme arasında bir bağ olduğunu düşünürdü, sanki onun yürümesi bir biçimde günün ağarmasından sorumluymuş ya da tam tersi, günün ağarması kaldırımın üstündeki adımları yaratıyormuş gibi. Bunu Carla’ya anlatmaya niyetlendiyse de açıklamayı beceremeyip çorba etmekten korktu, zaten söyleyeceği en ufak şey şafak vaktinin o budalaca güzelliğini baltalayabilirdi.

Daireye girdiklerinde her şey çabucak, sakin ilerledi. Kapıyı kapar kapamaz Gonzalo prezervatif olmadan tek seferde kızın içine girdi, Carla ona ensesinden sarıldı ve yatağa gittiler – Gonzalo memelerini emerken daha da büyüdüklerini düşündü, bu hem hoşuna gitti hem şaşırttı onu, gerçi tuhaf bir durum yoktu, kendine yanıt verircesine, ne de olsa beden değişir, dedi içinden, elbette değişirdi, kalçaları biraz daha geniş, bacakları eskisinden daha az yumuşaktı ve dokuz yıl öncesine kıyasla belki biraz daha kiloluydu.

Gonzalo kuvvetle ve ağır ağır içine girerken Carla da kendi namına onun değiştiğini tahlil ediyordu: En azından artık iyi sevişiyordu, her an orgazm olacak gibi hissederken Gonzalo’nun erken boşalmasından duyduğu tarihöncesine ait korku bastırdı, zevk kaçtı, sonra birkaç dakikaya eli kulağında olan geri geldi ve evet orgazm oldu, iki kez üst üste mi, uzun bir orgazm mı bilemedi.

Gonzalo pürdikkat Carla’nın karnına bakıyordu, çok iyi hatırlamıyordu ama eskiye nazaran biraz çıkık gibiydi – memelerinin arasından göbeğine kadar indi, göbeğini öptü, dikkatlice yaladı. Daha ziyade yakinen incelemek için yapmıştı bunu, çok emin olamasa da gayriihtiyari bunun yeni bir karın olduğunu düşündü. Sonra biraz aşağıda, pubisin iki santim yukarısındaki ameliyat izini gördü.

Carla ellerinin üstünde durur, ikisi eşzamanlı inlerken kızın sırtına, derinin çatlak çatlak olduğu beline baktı ve bunun üzerine anımsadı –daha yeni görmüştü ama yine de anımsamış sayılabilirdi– karnını, ameliyat izini, daha geniş meme uçlarını, bariz sarkık göğüslerini, arada görünen başka çatlakları... ve ayan beyan olanı, kabullenmemek için ayak dirediği şeyi kelimelere döktü, çünkü geri dönüşü olmayan, her şeyi mahvedebilecek zalim ve güçlü bir cümleydi: Carla’nın çocuğu vardı.

Uzak geçmişte Valdemar Puppo’nun tekniğini uyguladığı zamanlarda olduğu gibi dikkatini başka bir yere yöneltti. Bu kez tamamen istemeden olmuştu, artık dünya barışını, müzik ortamlarını, Mariano Latorre’nin romanlarını filan düşünmesine gerek kalmıyordu, yıllardır korku duymadan zamanı istediği gibi kullanıyordu, öte yandan istenmeyen bir kaçağın araya kaynadığını da fark etti, gidip gelmeler, inlemeler devam ediyordu, aleti hâlâ sertti ama aynı zamanda gayet net biçimde elinde bir güneş şemsiyesiyle plajda yürüdüğünü, kumdan kaleler yaptığını, Carla’nın çocuğuna çörek ve dondurma aldığını, yüzme öğrettiğini gözünün önüne getirdi; her tarafı rengârenk bir odada Gonzalo yerlere saçılmış sayısız oyuncağı toplarken yatakta mışıl mışıl uyuyan, suratı görünmeyen bir çocuk belirdi bunun üzerine.

Sevişmeye devam ederken Carla’nın oğlunun burnunun dikine giden, kimseye kulak asmayan, okulda kötü notlar alan, aksi, uyumsuz bir çocuk olduğunu, sık sık öfke nöbetleri geçirip, “Sen babam değilsin,” dediğini hayal etti. Aşırı aydınlatılmış bir evde gördü kendini, Carla çocuğun mısır gevreğiyle oynamayı bırakıp bir zahmet kahvaltısını bitirmesini bekliyordu, sonra üçü beraber metroya doğru yola çıkıyorlar, çocuk annesinin elini bırakıyor, ya geride kalıyor ya önden gidiyor, daima kendi istediği hızda ayrıksı yürüyordu, sonunda üçü kalabalık metroya biniyor, sonra Carla ve çocuk iniyor, o ise birkaç durak sonra inip hızlı adımlarla, bazen koşa koşa kim bilir hangi allahın cezası, akla hayale gelebilecek en berbat işe, asla istemediği halde bir çocuğu olduğu için, bir çocuğu olduğu için, hem de kendisinden olmayan bir çocuğu olduğu için mecburen tutunduğu o işe yollanıyordu.

Carla bir kez daha orgazm olup bitkin ve tatminkâr bir halde uzandı. Gonzalo boşalamadığından sertleşmenin geçeceğini hissederek, Carla bunu fark etmesin diye küçük bir aradan sonra yine bacak arasına dönüp sadece ona zevk vermeye odaklanmaya çalıştı ama bu sefer de engel olamadığı bir park sahnesi belirdi: Carla’nın suratı belirsiz çocuğuyla top oynuyordu. Su katılmadık eril bir görüntüydü bu: parkta top oynayan baba oğul ya da öyle bir şey. Çocuk elinden geleni yapıyordu ama topun ayarı yoktu, baba güya başarı hamlelerini kutlar, olumlu yönde teşvikte bulunur; çocuğun gol mol attığı yok, atabilmesi imkânsız, henüz gol kavramını bile bilmiyor, buna karşın baba gol attığını ilan ediyor, bağırıyor ya da abartılı biçimde tezahürat yapıyor. Baba incelikle, otoriter biçimde topa nasıl vurulacağını gösteriyor, babaların işi bu ne de olsa. Baba yeniliyor, iyi bir baba yenilmeyi bilmeli. Babalık bu demek, yenilgi sahici olana dek çocuğun kazanmasına izin vermek.

Gonzalo’nun başı apışarasındayken Carla neredeyse uyuyakalacaktı. O da uyuma niyetiyle yanına uzandı ama beş dakika oldu olmadı Carla uzanıp ona mastürbasyon yapmaya ve emmeye başladı. Gonzalo bir iki saniye direndi, tamamen gevşemişti, kadın devam edince biraz umutsuzluğa kapıldı, ereksiyonun geri gelmeyeceğinden neredeyse emindi, bu imkânsızdı. Carla penisin başını ağzından çıkarmadan mastürbasyona devam etti, Gonzalo önceki kadar değilse de sertleşti ve sonunda boşaldı. Kadın tüm meniyi yuttu, ikisi sarmaş dolaş gri çarşafların ortasında uyuyakaldılar.

Gonzalo iki saat sonra uyandı. İçerisi öyle güneş dolmuştu ki gören çatısız bir yerde yatıyorlar sanırdı, neyse ki zayıf bir gölge şeridi Carla’nın yüzünü koruyordu. Gonzalo yeniden sezaryen yarasına, genişlemiş meme halkalarına, koyulaşmış meme uçlarına baktı ve çatlakları da yeniden gördü. Bu şekilde bakmayı istemezdi, gerçi buna hakkı olduğu da geçti kafasından, sanki biriyle yattığında bu sana canın ne zaman istese kayıtsızca bedenine bakma özgürlüğü verirdi. Ayrıca kayıtsızca değil titizlikle bakıyordu.

Bakkala yürürken Carla’yı evde kilitli bırakmasının şeytani hissiyle sevinç içinde çatıştı, oysa kilitli filan değildi, sadece uyuyordu, uyuyan insan da bir şekilde özgür sayılırdı. Beyaz ekmek, sandviç ekmeği, yumurtayla böğürtlen marmeladı aldı, ikindi çayında Carla’ların evinde niyeyse böğürtlen ya da sakızkabağı marmeladı eksik olmazdı, battal boy kırmızı pançonun altına girip dizinin karşısına geçmeden önce daima marmelat yerlerdi. Birden Carla’nın dilini öndişlerinde gezdirerek böğürtlen reçelinin kalanını temizlediği geçmişteki o hali canlandı gözünün önünde. Eve doğru adımlarını hızlandırdı. Üstüne kapıyı kilitledim, isteyerek yaptım bunu, diye geçirdi içinden yeniden, oysa kapıyı açık bıraksa da bir şey olmazdı, bu küçük daireye girecek hırsız işe yarar bir çöp bulamayınca kesin bin pişman olurdu – ne bir televizyon ne bilgisayar, kuşkusuz ne mücevher ne nakit para, sadece bir blender, kitaplar ve yarısı dolu defterler vardı. Ha bir de walkman, bir iki CD, eski püskü siyah bir palto. Her halükârda hırsızların en vasatı bile olsa alelade bir parça telle kilidi sorunsuzca açardı. Tam şu sıra gelmiş olsalardı üstüne bir de yatakta çıplak bir kadın bulurlardı, diye tahminde bulundu Gonzalo, sonra birden telaşla bir yere tam zamanında varmaya çalışan süper kahraman gibi basamakları üçer üçer çıktı, Carla’nın hâlâ çıplak uyumaya devam ettiğini görünce kendisi hırsızmış o da bu dairenin savunmasız sakiniymiş gibi geldi bir an. Ama bu kadar küçük bir yerde yaşayamazdı o. Neden mi? İşte yine o sebeple, çünkü çocuğu vardı, çocuğu vardı çocuğu...

Dikkatle Carla’nın yanına uzandı, bir sandviç ekmeğini mideye indirdikten sonra Jaime Sáenz, Marianne Moore, Luis Hernández, Santiago Llach, Verónica Jiménez, Jorge Torres’in şiirlerini okumaya koyuldu. Aklını veremiyordu: Sevdiği, gayet iyi bildiği şiirlerdi ama şu anda bir bekleme odasındaki bomboş magazin dergilerinden farksız geliyorlardı. Carla’nın yuvarlak yüzüne, hafiften gaga burnuna, hiç beni olmayan sağ yanağına ve dokuz benli sol yanağına baktı, bu yanağını bir depremin ardından bir avuç toprağın aldığı şekille kıyasladığı şiirini anımsadı utançla. Carla’yı on altısındayken nasıl seviyorsa şu anda da öyle sevdiğini düşündü.

Uyandığında hazır olacağını sanıyordu, söyleyeceklerini biliyordu ama Carla kalktığında bu kadar çok lafa zaman yoktu. Kızın ilk işi saati sorup duşa girmek oldu. İki dakikaya evdeki yegâne havluya, Mazinger Z desenliye sarınıp geri gelmişti. Adamın uzattığı iç çamaşırı beğenmeyip daha güzelini isteyince o da bir iki parça temiz giysinin durduğu koliyi çıkardı. Carla şarap rengi bir baksır seçti.

“Yakıştı bile denebilir,” dedi karşısında bir ayna varmışçasına.

Gonzalo bir şey yemek isteyip istemediğini sordu. Açlıktan ölüyorum, diye yanıtladı Carla ama yirmi dakikaya çıkması gerekiyordu. Carla giyinirken o da yağda yumurtayla kahve hazırlayıp ekmek kızarttı.

Hem salon hem yemek odası hem de çalışma odası olarak kullanılan bölümde bir masa, iki sandalye, eşyaların taştığı iki kitaplık vardı. Carla kitaplara merakla baktı. O güne kadar gördüğü en küçük daireydi, buna rağmen Gonzalo’nun neşeli ve düzensiz hayatını, seçtiği anonim, özerk, cesaretli yolu gözüyle görmek hoşuna gitmişti. Neticede kendi bildiği yolu tutmuş, ne istiyorsa onu okumuş, kitaplarıyla ve kuşkusuz yeniyetmeliğinde yazdıklarından daha iyi şiirler karaladığı sayısız defteriyle kendine bir hayat kurmuştu.

“Hâlâ şairsin anlaşılan.”

“Evet,” diye karşılık verdi Gonzalo. Neyse ki şiirlerinden herhangi birini okumayı aklının ucundan bile geçirmiyordu. Uzun uzadıya yanıt verme isteğini bastırdı, yine de kısaca özetleyebilirdi: Her gün tutkulu bir disiplinle yazıyor, öte yandan yazdıklarının hiçbiri hoşuna gitmiyordu, böyle kısa bir yanıt verebilirdi.

Gonzalo marmeladı tabağa boşaltıp uzattı.

“Sizin evde hep ya böğürtlen ya sakızkabağı marmeladı olurdu.”

Söylemeyi düşündüğü cümlelerden biriydi bu, o yılları yâd ettikleri uzun ve melankolik bir konuşma hayal etmişti. Konuşacak çok şeyleri olduğunu sanıyordu, bir dolu anı vardı hatırında, bir kısmını biriktirdiğinden, anımsamayı sevdiğinden ve aklında tutabildiğinden hatırlıyordu ama belleğine gayriihtiyari asılagelmiş bir yığın önemsiz ayrıntıyla da doldurabilirdi sessizliği.

“Olabilir, hatırlamıyorum,” dedi Carla.

“Her zaman marmelatlı ekmek yerdik. Annen onları üzerinde mavi hayvan desenleri olan beyaz porselen tabaklara koyardı. Aslan, fil falan, bir de zürafa.”

Carla’ysa konuya dikkatini vermekten kaçınarak, “Severim ben böğürtlen marmeladını. Hep sevmişimdir,” diye yanıtladı, geçmiş özlemine zamanı yoktu o an.

Gonzalo kalmasını isterdi. En azından ona dokunmayı. Omuzuna, saçına mesela ama yanaşmak imkânsızdı, acelesi vardı Carla’nın ve tek nedeni bu da değildi: Kadın aralarına her saniye çoğalan bir mesafe koymuştu.

“Oğlunun ismi ne?” diye sordu Gonzalo hiç beklenmedik bir anda.

Amacı sıcak, gündelik bir soruyla aradaki mesafeyi kaldırmaktı ama bir dedektif, nüfus memuru ya da meraklı komşu gibi çıkmıştı ağzından. Ona çocuğu var mı yok mu diye sormamış, bunu baştan kabul etmişti, üstelik de erkek olduğunu varsayarak. Böyle damdan düşer gibi sorarsa bir şeye başlamaya ya da yeniden ele almaya hazır olduğunu göstereceğini sanıyordu, hazırdı. Bu cümleyle onun bir oğlunun olmasını umursadığını gösterir sanıyordu. Herhangi bir şeye hazır olduğunu gösterir...

“Sana kim anlattı?”

“Kimse.”

Carla bir dolu inceleyen gözün baskısını hissetti üstünde. “Vücudun çocuk sahibi olmuş bir kadının vücudu,” demişti biri, belki Gonzalo belki başka bir erkek, bir yabancı. Gonzalo’nun acımasızca, alaycı bir merakla bakan erkekler heyetinin temsilcisi olduğunu hissetti bir an – aynı zamanda kadınlar da onu inceliyor, onunla alay ediyor ya da zalim bir sırıtışla acıma belirtiyorlardı: Vücudundaki tüm izleri gözden geçirdik, bedenindeki bütün izlerin bize sağladığı bilgiyi topladık, anlaşılan bir şey –muhtemelen bir çocuk– onu bozmuş, vücudunu ilelebet mahvetmiş.

Kendini ifşa edilip suçlanmış, kötü muameleye maruz kalmış gibi hissetmesine rağmen Gonzalo’ya baktı. Gözkapaklarını, kulaklarını öpmek, burnunu ısırmak geldi içinden. Sessizlik daha da uzasın, yanıt vermek zorunda kalmasın diye lokma lokma ısırıyordu ekmeğini. Ekmek bitti, hâlâ yanıt yok.

Sonunda, “Bir oğlum değil kızım var, adı Vicenta,” dedi.

Yalandı bu, çünkü Vicente adında bir oğlanın annesiydi. İçgüdüsel olarak, Gonzalo tüm yanıtları doğru bilen sınıfın en çalışkanı olmasın diye yalan atmıştı. O anda bir daha asla görüşmemeye karar vermişti, açıklama yapmak zorunda kalmayacaktı.

“Kaç yaşında peki, üç mü?” diye sordu Gonzalo.

“Altı.”

“Peki ya babası?”

“Bakıyorum her şeyi de öğrenmek istiyorsun,” dedi Carla alaycılığını gizleme gereği duymadan. “Sence ne olmuştur babasına?”

“Onunla değilsin herhalde.”

“Doğru.”

Gerilimi yumuşatmak için, “Özgün bir isim Vicenta,” dedi Gonzalo. Aslında korkunç gelmişti.

“Alışılmadık bir isim ama seviyorum ben.”

“Vicenta babasıyla mı peki?”

“Hayır,” diye kestirip attı Carla. “Babası yok artık. Kız annemle. Gitmem gerek.”

Arkadaşça sarılıp çıktı.

Carla telefonunu bile vermemişti, ilerleyen haftalarda Gonzalo boş yere onu bulmak için uğraştı, sonunda ıkına sıkına son iki rakamını da anımsadığı her zamanki numarasını aramak geldi aklına, hâlâ ezberindeydi, hayatı boyunca en çok aradığı numaraydı ne de olsa. Telefona Carla çıktı, aynı evdeydi ama artık Vicenta’yla yalnızdı. Yer yer gergin ve tarihöncesinde kalmış hissi yaşatan bir konuşmaydı, sabit telefondan uzun konuşmalar yapmak çoktan mazide kalmıştı.

Gonzalo konuşmanın sonuna doğru her şeye mecburmuş ya da hiçbir şeye mecbur değilmiş gibi, “Seni görmek istiyorum,” dedi bilmem kaçıncı kez.

“Ben seni görmek istemiyorum ama beni arkadan yapasın diye olabilir,” dedi kız hoş bir müstehcen edayla. “Ve bunun için de görüşmemiz gerek.”

Sonuç olarak ilk ikisi salt sevişme amaçlı buluşmalardı. Üçüncüde biraz sohbet ettiler, özellikle de Vicenta hakkında – Carla kızına aldığı elbiselerden, prenses ve perilerin görselleriyle süslü pespembe odasını ne kadar sevdiğinden, Vicenta’nın nasıl bir çocuk olduğundan, herkesin annesinin kopyası olduğunu söylediğinden söz etti. Bir İtalyan lokantasındaki dördüncü buluşmalarında Gonzalo Vicenta’ya bir hediye getirmişti: siyah örgü saçlı bir bebek. Vicente her halükârda çok sevecekti onu. Gonzalo’nun dairesindeki beşinci buluşmalarında sonunda Carla ona gerçeği itiraf etti ama tedbir olarak yattıktan sonra yaptı bunu, bir an onun sinirleneceğini, neden yalan söylediğini anlamayacağını düşünmüştü. Gonzalo sinirlenmediği gibi anlayış gösterdi, hatta niyeyse özür diledi.

“Altı yaşında mı bari, yoksa o da mı yalan?”

“Viskin var mı?” diye sordu Carla hafiften daha ciddi bir ses tonuyla.

“Sadece kırmızı şarabım var.”

“Versene.”

Gonzalo şişenin mantarını açarken Carla ansızın ve gecikmeli gelen bir mahcubiyetin etkisindeymiş gibi külotuyla tişörtünü giydi. Şarabı bir dikişte içtikten sonra ikinciyi istedi. Bir sonraki cümleyi söyleyebilmek için bir dünya alkole ihtiyacı vardı sanki. Gözleri acıyormuş gibi elini yüzüne götürdü ve haberi patlattı:

“Vicente senin oğlun. Ayrıldığımızda hamileydim ama sana söylemenin bir anlamı olmadığını düşündüm.”

Sonrasında hâkim olan sessizlik uzadıkça uzadı. Buz gibi donmuş, kalakalmıştı Gonzalo, bir anlamda incinmiş, etkilenmiş aynı zamanda heyecanlanmıştı. Hissettiklerini anlatabilmek için bir sürü sıfata ihtiyaç vardı. Bir anda kim bilir kaç yaşında, neredeyse ergenlik çağında bir çocuğun görüntüsü beliriverdi gözünün önünde, buz gibi düşmanca bir selamlaşma hayal etti, derken Carla daha fazla dayanamayıp kahkahayı patlatarak gülme krizine girdiğinde ne kadar salak olduğu kafasına dank etti.

“Şaka yani?” dedi Gonzalo incecik bir sesle.

Carla ciddileşebilmek için öksürerek, “Elbette şaka Gonza,” dedi. “Vicente altı yaşında, bu yalan değildi. Elbette senin çocuğun değil.”

Bu keskin cümle Gonzalo’ya pek hakaretamiz geldi. Acı veren kara haberi sindirmeye çalışırcasına, “Elbette senin oğlun değil,” diye aklından tekrarladı.

“Sana söylemek istediğim, çocuğunun olmasının bir önemi yok benim için. Her şeye hazırım,” diye açıkladı sonrasında.

“Hâlâ hazır mısın peki her şeye?”

“Evet,” dedi hiç tereddütsüz.

Altıncı buluşma Carla’nın evinin yakınlarında bir Peru lokantasında olacaktı. Gonzalo sözleştikleri saatte onu almaya evine gitti. Carla dış kapıda beklemesini istedi, belli ki Vicente’yle tanışmasını istemiyordu, en azından her şey ciddiye binene kadar, hoş ciddi bir şey istiyor mu, kendisi her şeye hazır mı ona da emin değildi. Gonzalo beş dakika evin dış cephesini seyretti, sanki zorla bir okul yıllığının sayfalarını çevirmesi isteniyormuş gibi içi sıkıldı. Tamı tamına hafızasında kaldığı şekildeydi, artık ön bahçeyi neredeyse kaplayan limon ağacı hariç – beşiğe tıkıştırılmış bir yetişkini andırıyordu ağaç. Sıradaki eserini tasarlayan ressam edasında bakmaya devam ederken Carla, girip misafir odasında beklemesinin daha iyi olacağını, bakıcının geciktiğini söyledi.

Kırmızı panço günlerinde defalarca kuruldukları deri kanepenin yerinde iki koltuk ve üzeri yeşil mavi minderlerle dolu dev bir Japon şiltesi vardı. Duvarlar hâlâ beyazdı ama Gonzalo’ya daha soğuk, daha katıksız, niyeyse daha beyaz gelmişti. Ana duvarda önceden duran Velázquez, Van Gogh, Carreño’nun tıpkıbasım eserlerinin yerinde özenle çerçevelenmiş ama baskı kalitesi çok iyi olmayan Sergio Larraín’in fotoğrafları vardı. Tavan lambası yerine lambaderler konmuş, önceden mekâna gülünç bir ağırlık katan kırmızı siyah girift desenli halı da yerini soğuk kırmızı seramiklere bırakmıştı. Gonzalo gayet iyi tanıdığı ama bütünüyle yenilenmiş bir müzeye girdiği hissine kapıldı; öyle ya da böyle kendisinin de parçası olduğu bir müzeye.

Koltuğun kenarına ilişmiş haliyle tam bir talipli gibi duruyordu, bir buket de çiçeği olsa tamamdı. Üst kattan Carla’yla Vicente’nin sesleri geliyordu, muğlak, çözülmesi zor bir mesaj içeriyordu bu, bir anlamda cesaret vericiydi: bir nevi dolaylı hoş geldin. Sonra sesler kesildi, bu kornalı, havlamalı, cikcikli sessizlik Gonzalo’ya aşina geldi. Vicente’nin bir süredir merdivenin tepesinden ona baktığını fark etmesi zaman almıştı.

Uzun boylu, sıska, iri nemli kara gözleri olan, bir avuç kedi maması yiyen daha doğru ağzına tıkan inatçı mı inatçı bir çocuk: Gonzalo’nun Vicente hakkındaki ilk izlenimi buydu. Çocuk basamakları şirinlik taslayan kararsız adımlarla indi, talipli de çocuklarla pek haşır neşir olmayan insanlara has abartılı, zoraki neşeyle selam verdi. Vicente yanıt vermeden, cin cin bakarak yediğinden ikram etmek için törensel bir tavırla ona yaklaştı, Gonzalo bunun kedi maması olduğundan henüz habersizdi; kraker ya da mısır gevreği sandığı şeyi kibarlık edip avuç dolusu ağzına atmasıyla tükürmesi bir oldu. Çocuk dört dörtlük bir şakacının bilmiş ifadesiyle sırıttı.

Epey bir süredir Carla çocuğun kedi maması bağımlılığıyla mücadele ediyordu. İlk başta onu endişelendiren Vicente değil, çocuğun sahiplenmekte çok ısrar ettiği, muhteşem köpekdişlerine sahip kara kedileri Oscuridad’ın gizemli biçimde kilo kaybetmesi olmuştu. Başka bir kedinin içeri sızıp Oscuridad’ın mamasını yürüttüğünü sanan Carla’nın öbür kedinin Vicente olduğunu keşfetmesi zaman almıştı. Çocuk tedbirli davranıyor, günlük kuru mama ziyafetinin hemen ardından dişlerini fırçalıyordu. Herhangi bir şeyden zerrece şüphelenmeyen Carla üstüne bir de çocuğun diş fırçalama alışkanlığıyla övünüyordu; ne zamanki öğretmeni Vicente’nin ara öğün için yanında kedi maması getirdiğini, bunu diğer çocuklara yaymaya çalıştığını öğrendi oğlunun diş temizliği tutkusu o zaman kafasına dank etti. Bu kötü huyun kökünü kazımaya yeltendiyse de Vicente başka bir şey ağzına sürmüyordu.

Doktor Carla’ya bunun çok yaygın bir durum olduğunu açıkladı, hatta kimi çocuklar köpek mamasına düşkündü, gerçi anlaşılan buna daha ender rastlanıyordu. Köpek maması hem daha sert hem de insanın damak tadına göre daha yavandı. Doktora bakılırsa kedi mamasının özel olarak zararlı, zehirli bir yanı yoktu, elbette dünyanın en besleyici, dengeli gıdası da sayılmazdı. Tek gerçek tehlike kediden geçebilecek mikroplardı. Onun için derhal bu bağımlılığa bir son vermek gerekiyordu, sanki çocuk çikolata, pamuk şeker ya da yapıştırıcı koklama bağımlısıymış gibi dozunu peyderpey azaltmak uygundu.

Böylelikle ikindi kahvaltısında Vicente’ye vanilyalı sütün yanında bir dilim avokadolu ekmekle, beslenme tercihleri de göz önünde bulundurularak, yapılan kısıtlamayla giderek azalan miktarda Whiskas marka kedi maması veriliyordu: En sevdiği somonlu Whiskas’tan sonra etliye, ardından en az sevdiği tavukluya geçilmişti. Bu tercihi de merak konusuydu, çünkü “gerçek” gıdalar söz konusu olduğunda Vicente tavuğu etten, eti de somondan daha çok seviyordu.

Peru lokantasında birlikte ceviche⁵ yerken Carla Gonzalo’ya durumu açıklıyordu: “Şimdi ona küçük bir porsiyon tavukludan veriyorum. Birkaç haftaya tamamen kaldıracağım.”

“İğrenç değildi tadı ama şaşırdım, şekerli bir şey bekliyordum.”

Sonra konuyu değiştirmek için ara bile vermeden, “Biliyorum Vicente’yle tanışmamı istemiyordun,” dedi Gonzalo.

“İstemiyordum ama belki de olayların böyle olması gerekiyordur,” diye yanıtladı Carla, daha çok kendi kendine konuşur gibiydi.

“Böyle derken?”

“Fazla üzerine düşünmeden, bu kadar kafa yormadan.”

İlerleyen haftalarda parktaki yürüyüşlerle fıstıklı dondurma fasıllarının sonunda bir aile eskizi yavaş yavaş şekillenmeye başladı, öte yandan ikisi de bu eskizin kitaba dönüşüp dönüşemeyeceğinden emin değildi. Gonzalo daha hevesliydi, her ikisi de konudan saparak kitabı sekteye uğratan yazarlar gibi kaybolmak yerine onu ilerletmekten yanaydı, bu kadar bol müsveddenin uzun vadede iyi kötü birkaç elle tutulur, iyi sayfaya dönüşeceğine güveniyorlardı. Geri adım atmak, düzeltmek, basmak ya da yazının boyutunu değiştirmek filan gerekmiyordu, iyi vakit geçiriyor, bolca gülüyorlardı, ne isterlerse vardı, özellikle de Carla kendine geliyordu: Onu hamile bırakan sefil bir şahısa tutulmuştu safça, çocuğuysa onu gönüllü köleye çevirmişti – çocuğuna tapıyordu, öte yandan doğumu bütün gelecek fikrini yok etmişti, gerçi Carla’nın gelecek fikri hiçbir zaman yeterince sağlam tasarlanmamıştı, oldum olası hayalperestçe alışkanlıklarına dayanıyordu. Gerçeklerle köşeye sıkışan Carla’nın yeni gelecek fikri çok daha netti, aşka yer yoktu, en azından sarsıcı –dengeleri bozucu– olan tutkulu türüne, oğluna baba ya da benzeri biri arayışında da değildi, tam aksine: Yalnız kalmayı, aşk ilişkisini evin dışında yaşamayı, bu düzen içinde mümkün mertebe işine, çocuğuna odaklanmayı istiyordu. O sıralar kendi işi bile yoktu, sabah dokuz akşam beş babasının avukatlık bürosunda sekreterlik yapıyordu. Telefonlara bakmayı, randevuları ayarlamayı ve arşivi düzenlemeyi o kadar sevimsiz bulmadığı, maaşı da fena olmadığı halde babasına sekreterlik yapmak ona bazen günlük hayatta geri dönüşü olmayan, hak ettiği bir aşağılanma gibi geliyordu.

Gonzalo’nun ansızın sahnede belirmesi planlarını altüst etmişti. Ona âşık olduğunu sanmıyordu ya bunun aksini belirtmek de kolay değildi. Kuşku duymadığı bir şey vardı: Yanında olmasına ihtiyacı vardı, bunu istiyordu, olabildiğince yakınında olsun istiyordu, adamın da hiçbirine itirazı yoktu. O zaman belki birisi ona âşık olup olmadığını söyletecek olsa Carla sırf kararlarını mazur göstermek için bile olsa evet diye yanıtlardı: Kararları daima bir parça kuşkuların gölgesinde alınmış olsa da, bu kötü bir intibah bıraksa da dert değildi, her şey biraz böyle değil miydi nasılsa, bir parça gölgeli.

Gonzalo’ya gelince, Carla’ya olan aşkını belli etmekle kalmamış ilan da etmişti, gerçi ara ara bu beklenmedik aile hayatının bütün projelerini –elbette yeniyetme zamanlarındaki budalaca ve ihtişamlı projelerle uzaktan yakından alakası yoktu şimdikilerin– sonsuza dek mezara gömmesinden korkmuyor değildi. Fakülteden bir iki burs almış, yine de üniversite kredisiyle okumak zorunda kalmıştı, telefon operatörlüğü, garsonluk, postacılık, yazma özürlü öğrencilerin hayalet yazarlığı, bir eczane zinciri için broşür tasarımı gibi işler yaptıktan sonra üniversite öncesi bir eğitim kurumuna kapağı atmıştı, orada da şiir konuşmak yerine üniversiteye giriş için gerekli kısa yolları, numaraları öğretmekle geçirdi zamanını. Hâlâ kitaplarla seyahatlerin hayalini kuruyordu ama esas rüyası gerçekten edebiyatla ilişkili bir iş bulabilmek, ayrıca müşfik mi dalgın mı yoksa cahil mi olduğunu bilmediği bir banka görevlisi karşısında ağlayıp sızlayarak koparmayı başardığı mucizevi ve zalim kredi kartına da daha az bağımlı olmaktı. Hâlâ bir şekilde tanınmış biri olmayı arzuluyordu, şiir tutkusu da sağlamdı ama artık ne Pablo Neruda, Pablo de Rokha ne de Nicanor Parra hatta Oscar Hahn ya da Claudio Bertoni filan olmayı geçiriyordu aklından: İyi bir şair olarak bilinsin, hepsinde de değil, şiirleri en iyi birkaç antolojide görünsün yeterdi.

Gonzalo’nun uyuyakaldığı ilk birkaç gece sevişmeleri kolay olmamış ya da onun komiklik babında kullandığı tabirle kaliteli bir seks söz konusu olmamıştı. Boşanmış pek çok anne gibi Carla da yıllardır çocuğuyla yatıyordu, Gonzalo’yla karşılaşmalarından aylar önce onu bu konuda eğitmeye başlamış olmasına rağmen henüz süreç devam ediyordu. Çocuk gecenin bir yarısı aşağı inip Tristan’la Isolde’nin arasına giren kılıç misali annesiyle Gonzalo’nun arasına kuruluveriyordu. Dizginlerinden boşanmış ödipal mücadelede homurdanmalar, tekmeler, tokatlar hatta kafa atmalar gırlaydı ama düşmanlıklar ertesi güne de sarkmıyordu, çünkü Vicente daha ilk günden Gonzalo’yu sanki kendi evi yokmuş gibi misafirliği uzatan, hatta yatıya kalan muhteşem, eğlenceli bir oyun arkadaşı gibi görmüştü. Çocuk Gonzalo’nun yatıya kalmasına daima şaşırıyordu. Battal boy yatağın eve gelişi sadece muharebe alanının genişlemesi anlamına gelmişti. Döşeğin üstü harita olarak kabul edilirse Vicente küçük ve savaşçı bir Akdeniz ülkesini, küçüklüğüne rağmen büyük kuvvetler arasında mütemadiyen tartışma çıkmasına neden olan bir ülkeyi temsil ediyordu. Bazen tartışmaların çığırından çıktığı oluyordu çünkü: Lafa gelince Carla Gonzalo’ya kıyasla cinselliğe daha çok önem veriyordu ama Gonzalo’ya bakılırsa bunu geliştirmek için hiçbir şey yapmıyordu. Ana tartışma konusu Carla’nın kapıya kilit koydurmayı istememekle kalmayıp tamamen kapatılmasına bile karşı çıkmasıydı, çünkü bu şekilde oğlunun olası ihtiyaçlarını duyamayacağını sanıyordu.

Çocuğun Carla’nın annesiyle babasına misafirliğe gittiği sayılı akşamlar (artık Ñuñoa’da ferah bir dairede yaşıyorlardı) ve gündüz vakti bir iki motel kaçamağı sayılmazsa (bu arada ilk buluşmalarına kıyasla elbette daha eli yüzü düzgün yerlerdi) Carla ve Gonzalo pek de yaratıcı olmayan pozisyonlarda keşişlere has bir sessizlik ve gerilimle sevişmek zorunda kalıyordu. Vaktiyle panço günlerinde onlara bekçilik eden merdivenin ikinci ya da sondan bir önceki basamağı da artık işlevsizdi. Daha doğrusu hiç olmadığı kadar işlevliydi, basamak dediğin gıcırdamazdı, o da nasıl oluyorsa artık gıcırdamayı bırakmıştı. Yeniden karşılaşmalarının üzerinden bir yıl geçtikten sonra, resmi olarak eve taşınır taşınmaz Gonzalo’nun ilk yaptığı ahşabın vidalarını gevşetmek olsa da bu ayarlamanın ya da ayar bozmanın bir etkisi olmadı: Basamağın keresteleri kati biçimde kaynamışa benziyordu, o her zamanki sesi çıkarmamak için direndi. Gonzalo bir tornavida setiyle bütün basamaklarda şansını denedi, boşuna. Bir pazar sabahı Vicente’ye çıngıraklı bir kolye takarken çocuk neşeyle uzattı boynunu, Carla’ysa hayretler içinde, garip denecek kadar kesin bir dille, “Çocuğum kedi değil,” diye tepki verdi. Son çare Gonzalo çıngırağı basamağın ucuna yapıştırdı ama malum basamakta bir yetişkin step dansı ya da Şili halk dansı yapacak olsa bile çıngıraklar bekçilik etmekten uzak zar zor cılız bir ses çıkarıyordu.

Az çok çaresizce bir çıkış yolu arayan Gonzalo Vicente’nin bazı hafta sonlarını babasının yanında geçirebileceğini hayal etmeye başladı. Esasında en kolay çözümdü bu ama Carla León’la konuşmaya hazır değildi. Yıllardır görüşmemiş, nadiren telefonlaşmışlardı: Kısa ve özlü e-postalar, annenin hesabına genellikle gecikmeli yatan cüzi miktardaki nafaka aralarındaki yegâne etkileşimdi. Ötesi yoktu.

Protokol karşılaşmalarının önüne geçecek şekilde ta baştan kusursuz ayarlanmıştı. Görüşme günlerinde Carla dedesinin evine çocuğu getirip beş kez kornaya bastıktan sonra babaanne Vicente’yi almaya çıkıyor, León onu yine aynı yere saat yedide bırakıyor, Carla eve sekizde geri geliyor, yine beş kez korna çaldıktan sonra babaanne dış kapıya çıkıp çocuğu geçirirken bariz bir küçümsemeyle kaşını kaldırarak güya Carla’yı selamlıyordu. Gonzalo bu hikâyeye dahil olduktan sonra protokol iyice kusursuz hale gelmişti, çünkü çocuğu alıp bırakan kişi bizzat o olmuştu.

Bir sabah Gonzalo Carla’ya danışmadan León’a yeni bir düzenleme teklif etmeyi düşündü. Kararlaştırılmış olanın aksine Vicente’yle birlikte arabadan indi, zili çaldı, henüz gelmemiş olan olası rakibini ısrarla beklemek istedi. Çocuksa bu sırada bahçeye, son derece mızmız ve katlanılmaz sosis köpek Adamo’yla oynamaya gitti. Gonzalo pencereden baktığında Vicente’nin dünyanın en güzel çocuğu, Adamo’nunsa dünyanın en çirkin köpeği olduğunu düşündü. León’un ne zaman geleceğinden emin değilse de uzun bir bekleyişe hazırlamıştı kendini: Sırt çantasında hacimli bir çağdaş Fransız şiirleri antolojisi, bir buçuk litre maden suyu vardı – Vicente’nin babaannesiyle dedesinin bir yudum su bile ikram etmeyeceğini varsayıyordu. Yarım saate León’un babası elinde bir bardak Bilz ve bir tabakta üç krakerle geldi, adam doğru düzgün selam vermemiş olsa da Gonzalo açısından bu yeterli bir kibarlık göstergesiydi.

Gonzalo’nun varlığı León’u şaşırttı, aynı zamanda komiğine gitti. Konuştukları sırada salam dilimliyordu ve ilk başta konu görüşmelerin düzeninden çok salamın lezzeti oldu. León bir türlü sadede gelmeyi başaramayan Gonzalo’nun gerginliğinin tadını çıkardı, oysa gayet açıktı amacı: Tek arzusu insan gibi bir cinsel hayata kavuşmak olan biçare erkeği gözünden tanırdı. Salamın çeyrekten az bir parçası kalmıştı ki Gonzalo sonunda ortaya bir teklif attı.

“On beşte bir hafta sonları,” dedi ciddi ve mantıklı bir ses tonuyla.

“Hayır arkadaş,” dedi León, “ayda bir hafta sonu olsun.”

“Ayda üç gün olsun o zaman, bir cumartesi ya da bir pazar, sonra hem cumartesi hem pazar.”

“Yani ayda iki hafta sonu, biri tam, diğeri yarım öyle mi?”

Gonzalo’nun dudaklarının kenarında umutlu bir gülümseme belirdi: “Tam olarak öyle.”

“Yok olmaz arkadaş, uymaz bana. Ayda bir hafta sonu, ya böyle ya hiç.”

“Peki ama cumadan pazartesiye kadar olacak. Cuma akşamüstü okuldan alıp pazartesi sabah bırakacaksın.”

“Anlaştık birader,” dedi León.

Buna ek olarak León muhtemelen galip geldiğine tam emin olamadığından her zaman tartışma konusu olan ilave masrafları gündeme getirdi: Giysiydi, okul kitaplarıydı, çocuğun fazladan etkinliklerindeki masraflara artık katılmayacak, sadece sudan ucuz yüzme derslerini ödeyecekti.

Vicente’nin koca bir hafta sonunu babasının evinde geçirecek olması fikrini Carla korkunç buldu, son derece yorucu ilk ciddi tartışmalarıydı ve Gonzalo çocuğun babasını tanımasının iyi olacağını öne sürerek tartışmayı kazandı (“aslında babasının gerçekten kim olduğunu bilmesi” ifadesiydi ona galibiyeti getiren). Carla çocuğun bitmek bilmeyecek bir hamburger ve çizgi film maratonuna çakılacağı fikrini sineye çekmek zorunda kaldı. Gonzalo da Vicente’yi sanki öz çocuğunu özler gibi özleyeceğini, öz çocuğu gibi sevmeye başladığını, daha doğrusu öz çocuk nasıl sevilebilirse öyle sevdiğini düşünüyordu ama hepsi aşırı coşkudandı elbette.

Vicente’siz ilk hafta sonu Gonzalo’nun planı harfiyen hayata geçti. Cuma akşamı öngörülebilir ama akılda kalıcı kostüm değişiklikleriyle bir cinsel kavuşmanın ardından cumartesi öğlen yatakta suşi yiyip ikindiüstü DVD’den The Sopranos’un ikinci sezonunu izledikten sonra davet ettikleri (1) Carla’nın ve Gonzalo’nun gay arkadaşları, (2) Carla’nın bekâr, Gonzalo’nun bekâr ve heteroseksüel şair arkadaşları gelene kadar küvette epeyce oyalandılar – bu davet bir nevi eşleştirme gibi olmuş, (1)de işe yaramış, (2)de fiyaskoyla sonuçlanmıştı.

Gecenin sonuna doğru zilzurna sarhoş oldular, sabahın ilk ışıklarına Japon şiltesinde yakalandılar. Fiilen öğleden sonra ikide başlayan pazar günü hâlâ akşamdan kalma oldukları halde bir daha asla içmemeye söz verdiler, bu sorumsuzluk dozuna bayıldılar ve aynı zamanda ev sahipliğinin de tadını çıkardılar. O zamana kadar ailecek katıldıkları, sosyal hayatı karakterize eden pikniklerden, mangal partilerinden, completada’lardan⁶ çoktan yaka silkmeye başlamışlardı.

Halinden en az memnun olan Oscuridad’dı; evin arkadaşlarca işgal edilmesinden, Vicente’nin uzun süreli yokluğundan nefret etmişti, ayrıca aniden eve sökün eden şehvet havasını da onaylamıyordu. Akşamın yedisinde içki sonrası ayılma faslına uygun sakin bir sevişmenin ardından Gonzalo banyoya gittiğinde kedinin gözünü dikmiş penisine baktığını fark etti. İlk tepkisi hayvanın bakışından utanmış gibi örtünmek oldu, sonra bir kahkaha patlattı, hatta kedi penisini ve taşaklarını sağa sola oynarken görebilsin diye kalçasını salladı, yetmedi o dikkatli bakışların karşısında bir tarantella söyleyip dans bile etti. Carla aniden banyoya dalarak dansa dahil oldu, birisi onları böyle görse mutluluk bu olsa gerek diye düşünebilirdi: Salonun ortasında anadan doğma, müziksiz, ha babam dans ediyorlardı.

Bir yıl sonra, 2003’ün Mart’ında Carla nihayet tekrar okula dönebildi. Yeniden psikoloji okumayı düşündüyse de bir eğitim enstitüsünün fotoğraf bölümüne yazıldı, hem eğitim süresi kısaydı hem de fotoğraf çekmek hayatında istikrarla süren birkaç şeyden biriydi. Bu fikir babasının hiç hoşuna gitmese de Carla’nın ne idüğü belirsiz yarızamanlı sekreterlik görevi için avukatlık bürosundaki işini bırakmasına razı geldi. Mesaisi avukatlık bürosu ile özellikle akşamları ve cumartesi günleri devam ettiği eğitim enstitüsü arasında bölünen Carla açısından Gonzalo’nun bütün yoğun mesaisine rağmen katkısı kilit önemdeydi – sözleşmeli öğretmenlik mesaisinde artık üniversite öncesi üç kurumda, ayrıca bir özel üniversitede edebiyata giriş dersleri veriyordu. Çocuğun anneyle neredeyse tek ilişkisiyse sabah kahvaltıları sırasında uyku mahmuru yapılan kaçamak sohbetlerden ibaretti.

O zamana kadar Gonzalo büyük ağbi, hoşgörülü amca ya da kapının arkasından fırlayıveren palyaço rolü üstlenmişti. Tam da bu yüzden Vicente’nin sorumluluğunu aldığı ilk aylar bir felaket oldu. Evle ilgili işlere yardım ederken kendini zoraki ödev yapan bir çocuk gibi hissediyordu. Bazıları kolay geliyordu, aşçılığa doğal yeteneği vardı, hatta zahmetli ütü işini öğrenmek ilginç bile gelmişti (gömlek ütülemenin sestina biçiminde şiir yazmaktan zor olduğunu söylüyordu). Genel anlamda çocuğun idaresini üstlenmekse çetin bir mücadele gibi görünüyordu: Vicente kurnaz, ele avuca sığmaz bir sincabı, acemi gardiyanı cebinden çıkarmaya azmeden kaşarlanmış bir mahkûmu andırıyordu. İşin daha karmaşık tarafı, belli bir nedeni olmadığı halde çocuğun her zamanki neşeli lafazanlığını bırakıp bir anda duygusal bir dinozora dönüşmesiydi – Gonzalo çareyi abartılı pizza çözümlerinde buluyor, konuşmaya çalışıyor, çocuksa hissiz, dalgın bir gülümsemeyle karşılık veriyordu.

En zoru Carla’nın boşluğunu doldurmak ya da gizlemekti: Ara ara bunu beceriyordu, öte yandan akşam olurken yenilgi de tartışmasız hale geliyordu. Vicente’yi uyutmak büyük zorluktu, oyun oynama kapasitesi sınırsızdı ve genellikle Carla’nın okuduğu öykülerin bir yabancının sesinden bütün eğlencesi kaçıyordu: O çok değerli yakınlaşma için, sevgi dolu bağı kurmak için aslında birer bahaneydiler.

Çocuk bir akşam Gonzalo’ya, “Bana kitap okumanı istemiyorum,” dedi. “Yalnız uyurum daha iyi. Ya da kendim okurum. Artık öğrendim okumayı nasılsa.”

“Ama uyuyamazsın o zaman.”

“Uyumayacağım zaten, yalnız kalmak istiyorum.”

Onu sinir etmek için söylemiyordu. Gonzalo’nun yatağın ucundaki hali çocuğa gülünç geliyordu. En iyisi bu sahneyi hiç yaşamamaktı.

“Ben de okumam o zaman,” dedi Gonzalo. “Uyuyana kadar burada oturayım.”

“O niye?”

“Sana eşlik etmek için.”

“Öyleyse tırnaklarımı kes.”

“Ayak tırnaklarını mı?”

“Evet, diğerlerini yiyorum.”

“Ama tırnak yenmez.”

“Yiyorum.”

Vicente daha önce tırnaklarını kesmesini istememişti, bunu umursadığı yoktu ama artık ayakkabı ayağına girmeyecek kadar uzamıştı tırnakları. Gonzalo gerildi, daha önce ne Vicente’nin ne bir başkasının tırnaklarını kesmişti, kendininkileri bile kesme biçiminden memnun değildi.

“Sana nasıl kesileceğini öğreteyim mi?”

“Hayır, senin kesmeni istiyorum.”

Batıl inançlara dayalı bir temkinle beklenmedik vazifesine koyuldu. Vicente’nin küçük ayakları kocaman göründü. Ayak parmaklarının bir adı niye yoktu ki? Daha önce birinin onlara isim vermeyi akıl etmemiş olması ona inanılmaz hatta insafsızca geldi. Gonzalo bunu düşünürken, belki de bir isimleri var ve ben bilmiyorum, diye geçirdi içinden.

“Bari sana bir hikâye anlatayım,” dedi işini bitirmek üzereyken.

“Fıkra anlatsana, daha iyi.”

“Fıkra sayılabilecek bir hikâye anlatabilirim, komik yani.”

“Fıkra anlat daha iyi.”

“Peki. Bir falcı sokağın ortasında başka bir falcıya rastlar ve sorar: Nasılım?”

Zoraki seyirci gibi Vicente abartılı bir kahkaha patlattı, fıkrayı anladığı bile belli değildi.

“Başka bir tane daha,” diye yalvardı Vicente.

Gonzalo bir sürü fıkra bilirdi ezbere, iyi bir fıkra anlatıcısıydı, aksi gibi hiçbiri aklına gelmiyor, canı da deli gibi sigara çekiyordu.

“Tamam ama bir dakika bekle, hemen dönerim,” dedi.

Akşamın neredeyse onuydu. Carla genellikle dokuz buçukta geliyordu. Ön bahçede sigara içerken, ne oldu da gecikti acaba, diye geçirdi içinden. Daima en kötüsü gelirdi aklına. Feci sahneleri gözünde canlandırmakta üstüne yoktu, sanki acıyı peşin peşin zihninde canlandırabilirse engelleyebilirmiş gibi. Oysa aklımızdan deprem geçti diye ne deprem olur ne de araba kullanırken korkunç bir kaza düşündük diye araba bir yere çarpar. Birisi o kadar gecikmiştir ki neredeyse geri dönmeyeceğini düşünecekken bir de bakarız aniden çıkagelmiş, o zaman tutup da sigara içerken birkaç saniyeliğine bir daha geri gelmeyeceğini sandığımızı hayatta söyleyemeyiz; abartılı gelir insana, öyledir de zaten.

Tam o sırada bu teoriyi doğru çıkarmak istercesine Carla çıkageldi, doğruca çocuğun odasına çıktı.

Gonzalo bahçede kalıp bir sigara daha yaktı, Carla bir daha gelmezse örneğin ölürse ne yaparım, diye düşündü. Vicente’nin artık yeniyetme olduğunu, ikisinin uzun süren yas dolu yılların ardından bu evde yaşamaya devam ettiklerini getirdi gözünün önüne. Ortak acının alışkanlığıyla birbirlerine bağlanıp hayat arkadaşlığı yapacaklarını, futboldan, edebiyattan ya da gönül ilişkilerinden söz edeceklerini düşündü. Hatta birlikte evi boyadıklarını hayal etti. Vicente on beşinde, on sekizinde olacak, boyu Gonzalo’yu geçecekti. Güneşli bir sabah fırçalarını kaptıkları gibi evin ön cephesini boyayacaklardı. Mola verip peynirli ekmek yiyecek, limonata içeceklerdi. Sonra lekeli giysileri ve tutuk omuzlarıyla radyoda haberleri dinleyecekler, sigara içecek, öksürecek ya da ıslık çalacaklardı.

Carla mutfağa girdiğinde Gonzalo bulaşıklara girişecek enerjiyi topluyordu.

“Vicente uyumak istemiyor, ona bir fıkra borcun varmış.”

“Hemen gidiyorum.”

Basamakları kendinden memnun ikişer ikişer çıktı. Oscuridad Vicente’nin ayakucunda uyukluyordu ve Gonzalo’yu görünce bitmek bilmeyen bir esnemenin ardından hamaratça tüylerini yalamaya koyuldu. Çocuksa cin gibi uyanıktı.

Gonzalo sonunda kafasından uydurdu: “Kimsesiz bir adam yolda bir kimsesiz gördüğünde selam vermez, çünkü ikisi de kimsesizdir.”

“Bu fıkra değil ki.”

“Bal gibi de fıkra, kötü olabilir ama fıkra,” diye yanıtladı Gonzalo.

“Başka?”

“Bu kadar.”

“Çok sıkıcı.”

“Peki, kimsesiz evine vardığında öbür kimsesizi anımsar ve ona selam vermediğine pişman olup yeniden görüşmek ister.”

“Görüşürler mi peki?”

“Evet ama birkaç gün sonra, o da tesadüfen karşılaşırlar.”

“Nerede?”

“Plajda.”

“Hangisinde?”

“Boş bir plajda.”

“Adı neymiş?”

“Kimsesizler Plajı.”

“Plaj onlarla mı doluymuş?”

“Hayır, her gün sadece biri geliyormuş. Ama şansa bak ki o sabah ikisi de plajdaymış.”

“Ee, selamlaşmışlar mı bari?”

“Evet.”

Hikâye daha da uzadı ya da aynı kahramanlarla muhtelif hikâyeler çıktı:

“1 numaralı kimsesiz 2 numaralı kimsesizi tek kişilik iskambil oynamaya davet eder ama bu tek başına oynanan bir oyun olduğundan ikisi ellerinde birer deste iskambille bitişik masalara yan yana oturur, birbirleriyle hiç konuşmadan, bakışmadan otururlar, gerçi ara sıra akıllarından kaşlarını kaldırıp selamlaştıklarını geçirirler.”

“1 numaralı kimsesizle 2 numaralı kimsesiz kimin 1, kimin 2 numara olduğunu tartışırlar, mantıken ikisi de 2 numaralı kimsesiz olmayı istemez, çünkü bu 1 numaralı kimsesizin de var olduğu anlamına gelir ki bu daha büyük bir kimsesizlik demektir.”

“Uzun bir nişanlılık döneminin ardından 1 numaralı kimsesiz sonunda kendi kendisiyle evlenmeye karar verir ve düğüne da hâlâ bekâr olan 2 numaralı kimsesizi çağırır.”

Vicente tam bir saat kahkahalarla güldü, hiç uyuyacak gözü yoktu. Hikâye anlatıcısı da şaşırtıcı, kapsamlı ve tartışmasız zaferiyle sarhoş olduğundan onu da sonrasında uyku tutmayacaktı bir türlü.

Gonzalo bazen Vicente öz çocuğu olmadığı için değil de onu bu kadar geç tanıdığı için hayıflanıyordu. Bu haliyle de tadına varılabilir, eğlenceli görünen bir dizi filmi izlemeye ortasından başlamış gibi geliyordu, oysa çok geçmeden bazı ayrıntılar durumun tam öyle olmadığını gösterecekti; hikâyenin bütün sırrı, kaçırdığı, bir daha izleme şansı olmayan ilk bölümlerindeydi. Ona öyle geliyordu ki Vicente gelecekte gireceği kalıbın şeklini iyi kötü çoktan almıştı. Carla ona bitmek bilmeyen alt bezi fasıllarından, tüketici öfke nöbetlerinden, sayısız korku ve anlamsız istekten söz ettikçe susup o zaman yanlarında olsa her şeyin farklı olacağını düşünüyordu. Başka zamanlarsa geç kalmış olmasının suçunu saçma sapan, kaçamak bir iç sıkıntısıyla bir şekilde kendinde buluyordu.

Vicente’yi büyütmek esaslı bir zorluk olabilirdi ama tereddütler, hatalar ve kimsesizlerin hikâyeleriyle açığı kapıyordu. Her akşam birlikte gezmeye çıkıp bazen sinemaya (dört kez Kayıp Balık Nemo’yu izlemişlerdi) bazen Intercomunal Parkı’nda gölette botla gezmeye ya da alışveriş yapmaya gidiyorlardı. Her cumartesi birlikte gittikleri süpermarkette öteberileri ne fiyatına ne kalitesine göre seçiyorlardı: En çekici ambalajlı renkli çamaşır deterjanını ya da en komik isimli çamaşır suyunu alıyorlardı. Çok paraları olmasa da şarküteri ürünlerinden Nutella’ya, peynirle sosisten kilo kilo mısır gevreğine ya da pek de sevmedikleri ithal egzotik meyvelere varana kadar her şeyi satın alıyorlardı.

Haliyle oyuncak reyonunda gezmek hepsinin içinde en güzeliydi, çocuk annesinin genellikle izin verdiğinden daha fazlasını koparıyordu ondan. Gelgelelim bir akşam nedensizce Vicente’nin canı hiçbir şey istemedi: Koca koridoru kafasında esrarengiz soru işaretleriyle kat ettikten sonra bir noktada basketbol topu seçip birkaç saniye maharetle elinde çevirdikten sonra yarı hiddetli yarı meydan okuyan bir isteksizlikle topu istemediğini, esasında hiçbir şey istemediğini söyledi. Gonzalo olan bitene anlam veremese de soru sormamayı yeğledi, en iyisi bu anormal davranışını görmezden gelmekti.

Kasa kuyruğunda beklerken Vicente, “Santa Claus’un var olmadığını söylüyorlar,” deyiverdi pat diye. Sanki televizyonda duyduğu merak uyandıran bir haberi iletiyordu.

Gonzalo ancak o zaman Kasım ayına henüz girmiş olmalarına rağmen süpermarketin Noel süslemeleriyle dolup taştığını fark etti.

“Ya amma tuhaf şeyler söylüyorlar değil mi?”

“Çok kişiden duydum ama...”

“Neden ona Santa Claus diyorsun peki?”

“Çünkü ismi öyle.”

“Ama önceden ona Viejito Pascuero diyordun.”

“Viejo Pascuero.⁷ Hiçbir zaman Viejito demedim. Santa Claus da gerçek bir isim,” dedi Vicente inatla.

“Aynı zamanda Noel Baba ve San Nicolas da diyorlar sanırım. Şili’de biz ona Viejito Pascuero diyoruz. Başka ülkelerde ne denir bilmiyorum.”

Ürünleri kayar banda koyuyorlardı. Görünüşe bakılırsa daima aynı şekilde yapıyorlardı işlemi, alışveriş arabasından en büyük paketleri çıkarıp piramit şeklinde diziyorlardı.

“Sen de duydun mu bunu peki?” diye sordu Vicente.

“Viejo Pascuero’nun var olmadığını mı?”

“Evet.”

“Çocukluğumdan beri pek çok kez... Senin yaşından beri bu berbat dedikodu benim de ara ara kulağıma çalınır. Bıktım usandım artık ama.”

“Peki ne düşünüyorsun?”

Kasiyer kadın destek çıkmak istercesine, “Ben tanıyorum onu, buraya alışverişe geldi,” diye atıldı.

“Sahi mi?” dedi Gonzalo.

“Elbette,” dedi kasiyer.

“Yoksa armağanlarını mı almaya gelmişti?” diye son derece heyecanlı bir sesle sordu Gonzalo.

“Elbette hayır, üzerinde Noel Baba kıyafeti de yoktu. Çok ünlü biri düşünsenize. Kimse onu tanımasın, imza filan istemesin diye kopkoyu gözlükler, kar maskeleriyle gelmişti. Bayağı sade giyimliydi, kot pantolon, terlik vardı üstünde. Viskisini, Chanco peynirini, mide ilacını aldı ve gitti. Ertesi gün de sıcaklar nedeniyle yelpaze almaya geldi.”

Vicente kasiyer kıza huzursuzlukla, ciddi bir ifadeyle baktı. Kız gülümsedi. Yeşil bir bant saçının bir kısmını kapıyordu, saçı da neredeyse aynı renk tonuydu.

“Peki siz ağbi kardeş misiniz yoksa?”

“Hayır,” dedi Gonzalo kekeleyerek.

“Nesi oluyorsunuz?”

Kasiyer sadece lafı uzatmak, konuyu değiştirmek, biraz şirinlik yapmak için sormuştu. Yirmi sekizindeki Gonzalo genç göstermeye gösteriyordu ama sekiz yaşında oğlanın babası olabileceğinden kuşku duyulacak kadar da değil. Yine de kardeş de olabilirlerdi, biraz benziyorlardı, ikisi de esmer, zayıf, uzun boylu, iri gözlüydü, Vicente’ninkiler daha iriydi gerçi, saçları da daha siyah ve Gonzalo’nunkine kıyasla daha düzdü. Yüz çizgileri karşılaştırılırsa benzemedikleri ortaya çıkardı, özellikle de suratlarının biçimi ve Vicente’nin daha sivri olan burnu düşünülünce. Kılı kırk yararak bakıldığında uzman biri belki baba oğul olduklarını söyleyemezdi de kim etrafına öyle bakıyordu ki, dolayısıyla ikisini bir arada gören hemen öyle varsayıyordu. Örneğin bir yıldır haftada iki kez temizliğe gelen Senyora Sara bile ancak “Vicente’nin babasından” söz edildiğine kulak misafiri olunca ikisinin baba oğul olmadıklarını öğrenmişti. İnanamamıştı bunu duyduğunda, ona kalırsa ikisi tıpatıp aynıydı, güldükleri şeyler bile aynıydı.

“Peki siz nesi oluyorsunuz o zaman?”

Kasiyerin sorusu verilmesi beklenen o son derece basit yanıt için sıradışı bir süre, yirmi saniye öylece havada asılı kaldı. Vicente Gonzalo’nun donup kaldığını fark etmişti. Yanıt vermek istemediği halde çocuğun buna can attığını belirten bakışı nedeniyle sorumluluk duyup yanıtladı.

“Arkadaş,” deyiverdi Gonzalo nihayet, “arkadaşız biz.”

Kasiyer temkinli bir gülümsemeyle karşılık verip başka bir şey sormadı.

Gonzalo arabada sırrını çözmek ya da bütünüyle başından atmak istediği bir kâbusun etkisindeymişçesine “arkadaş” diye mırıldandı. Kasiyere çocuğun babası ya da amcası olduğunu söylemesi ya da başkalarının işine fazla karışmamak gerektiğini belirtmesi gerekir gibi gelmişti. Daha hafif, en azından özgürleştirici bir yaklaşım bulmaya çalışarak, sözcükleri kullanmak gerek, dedi içinden. Üvey baba anlamındaki padrastro ya da üvey çocuk anlamındaki hijastro kulağa çok çirkin gelse de onları ya kullanmak ya da yenisini icat etmek lazımdı.

Vicente elektrik direklerinden sarkan kablolara baktı, onları gökyüzüne kazınmış çizgiler gibi düşünmek hoşuna gidiyordu. Gonzalo’ysa çocuğun incinmiş ya da hayal kırıklığına uğramış olduğu fikrini kafasında büyüttükçe büyüttü. Süpermarketten eve on blok vardı, bu yolu tekerlemeler, kuş taklitleri, Los Bunkers’ten ya da 31 Minutos programından şarkılar eşliğinde bin kez geçmişlerdi ama bu akşam hiçbiri kolay gelmiyordu Gonzalo’ya.

Eve varmadan önceki son ışıklarda elli yaşlarında bir kadın arabanın camlarını silmek için önlerine atladı. Gonzalo bıkkınlıkla bir iki bozuk para aranırken kadın müthiş çabuk, mekanik bir maharetle, aynı zamanda ağırbaşlı bir havada işini gördü. Bu tür durumlarda hep yaptığı gibi bahşişi uzatması için Vicente’ye verdi.

Birden ilgisi uyanan Vicente, “Bitiremeyecek bence,” dedi ama kadın bitirdi, elbette işi buydu: Yeşil yanmadan bir saniye önce temizliği bitirmişti, çocuk camdan bahşişi uzattı. Kadın hayretle, hakarete uğramış bir ifadeyle baktı, bozuk para kabul etmiyordu: İri gözlerinde derin bir şaşkınlık ifadesi vardı.

Gonzalo o akşam olayı anlattığında Carla, “Tanıyorum o kadını,” diye belirtti.

Arka bahçede yalınayak çimlere uzanmış beyaz şarap içiyorlardı. Carla’nın Aydınlatma II dersinden yedi almasını kutluyorlardı.

“Nereden tanıyorsun?”

“Sen hiç görmedin mi? Ben neredeyse her sabah görüyorum metro çıkışı. Providencia’da gezen deli kadın. Eliodoro Yáñez ile Providencia’nın köşesinde durur.”

“Ama orada değildi ki. Tam buradaydı, iki blok ötemizde.”

“Demek ki deli mahalle değiştirmiş.”

Gonzalo suçunu itiraf etmesine ramak kalmış birinin ses tonuyla, “Bana kılırsa deli filan değildi,” dedi. “Rencide oldu herhalde. Neden bilmem. Her halükârda bütün gün camları temizliyor ve tutup parayı ona bir çocuk uzatıyor, neymiş sadakayı, iyiliği öğrensin diye. Korkunç valla. Korkunç değilse de küçük düşürücü.”

“Tamam da kötü niyetle yapmadın ki,” dedi Carla tatlı bir sesle.

“Ama küçük düşürücü.”

“Zayıf, dalgalı saçlı bir kadın değil mi? Hani çok sıska.”

“Evet.”

“Böyle patlak gözlü.”

“Karikatürlerde delilere çizdikleri patlak gözlerden mi?”

“Çok anlamlı bakan iri gözlerden,” dedi Carla. “Yeşil koyu renk. Eliodoro Yáñez’deki deli bence o. Bu özelliğiyle tanınır.”

“Gözünün rengiyle mi?”

“Yok, camları silip bahşiş kabul etmemesiyle. Bedavaya, zevk için yapıyor o işi.”

Gonzalo suratını buruşturarak, “Zevk için mi?” dedi. “Trafik ışıklarında cam silmenin nesi zevk allasen? Herkes onu geri çeviriyor. Trafik ışıklarında çalışmak dünyanın en boktan işi olmalı.”

“Jonglörlerin, akrobatların keyfi sanki çok gıcır, ve Axé dansçılarının,” dedi Carla şakayla karışık.

“Korkunç işler bunlar!”

“Dalga geçiyorum ya. O kadının keçileri kaçırdığı çok belli.”

“Ben öyle olduğunu sanmıyorum. Belki sadece ona para verenin bir çocuk olmasına anlam verememiştir. Ya da belki de sadaka vermesi gereken şofördür, yanında oturan kişi değil.”

Gonzalo’nun devirdiği çamın büyüklüğünü idrak etmesi birkaç saniye sürdü. İki aydır birlikte gezmeye çıktıklarında, bunları daha akılda kalıcı kılmak için, özellikle kısa güzergâhlarsa çocuğun ön koltukta oturmasına izin veriyordu – Carla kati biçimde yasakladığı halde.

Carla’yla diğer tartışmalarında olduğu gibi bu sefer de kazanma şansı yoktu pek; kız vurgulanması gereken konuyu aşırı kurnazca kurcaladı, en haksız azarın bile aşırı kaçmayacağı bir sonuca çekti. Gonzalo suçu tümüyle üstlenmeye hazırdı, bir günahkâr ya da tövbekâr gibi suspustu. Carla bağlılık, güven ve sorumluluk üstüne nutuk atmaya başlamış, korkunç kazalar hakkındaki haberler, verilerle bu alandaki araştırmalara atıfta bulunmuş, hatta altın vuruş babında ön koltukta otururken ölen çocuklara dair ikna edici bir istatistik bile sunmuştu. Abarttığı söylenemezdi, doğruydu: Onu dinleyince, bir çocuğu ön koltukta oturtmanın çölde terk etmek ya da başına balyoz indirmekten olsa olsa bir parça daha az gaddarca olduğunu düşünebilirdi insan.

Gonzalo bu merasimi fazlasıyla hak ettiğinin bilincindeydi, buna rağmen Carla’nın ağzından son derece haksız, yersiz ve aşırı kaçan ihanet kelimesi çıktığında bir anda bütün suçluluk duygusu uçup gidiverdi.

“Her allahın günü Vicente’ye göz kulak olduğum için kusura bakma,” dedi Gonzalo.

“Bu tür olaylarda senin öz babası olmadığın apaçık belli oluyor,” dedi Carla.

Gonzalo ona hayret ve küçümsemeyle bakakaldı. Sol elini saçına götürürken sağ eliyle yerden epey miktar çimeni avuçladı.

“Seni beceren o allahın cezası sıkıcı, çirkin, vasat, ödlek, bok çuvalı pezevenkten bin kat iyi bir babayım,” dedi.

Kurduğu cümle dilbilgisi kurallarını yarı yarıya ihlal ediyor olsa da hemen hemen bütün önermeleri isabetliydi. León’un sıkıcılığının tartışma götürür yanı yoktu, en kötüsü çekici değilse de eğlenceli olduğunu sanmasıydı; günlük alışıldık düzeni herkesin bildiği şakalar ve kadınlara karşı modası geçmiş iltifatlarla doluydu. Gonzalo kesinlikle daha eğlenceli ve derin biriydi, ara sıra çekingenlik, ciddiyet nöbetlerine giriyordu ama genel olarak insanların üstüne gitmeden çekici olmayı başarıyordu. Her şeyden öte konuşmayı biliyordu: dinleyip sırasını beklemeyi, hızlanmayı, durmayı.

León’un da Gonzalo’nun da bırakalım şehir ölçeğini mahalle ölçeğinde bile bir güzellik yarışmasına aday olamayacakları belliydi, yine de Gonzalo’nun tartışmasız üstünlüğü vardı, aralarındaki altı yıllık yaş farkı barizdi – ikisi de spor yapmadığı halde yıllar Gonzalo’nun lehine akmıştı, León otuz dördünde bir erkeğin genel standartlarını ancak sürünerek yakalardı. Gonzalo’nun yüzündeki sivilceler elbette çoktan yok olmuştu. León’un yüzüyse Ay’daki kraterleri andırırcasına pürüzlüydü, fazla kilolarının geri dönüşü yok gibiydi. Babasına bakınca çocuğun güzelliğini anlamak zordu: İkisini birlikte görünce ister istemez benzerlik fark ediliyordu da, Vicente’nin annesinin kesin göz alıcı biri olduğu fikri de uyanıyordu insanda – ki zaten öyleydi.

Vasatlığa gelinirse: Gonzalo ne bir kahramandı ne de kendisini öyle sanıyordu, tam aksine kaybedilmiş savaşların, tamamlanmamış mücadelelerin gönül kırıklığı vardı üzerinde ama bu konularda aynı zamanda üstün de geliyordu: Dünyanın en iyi öğretmeni değildi, önemli bir şair olarak sivrildiği de söylenemezdi, öte yandan gayet açık bir biçimde Vicente’ye cesaretle babalık etmeyi deniyordu. León’a gelince avukatlık yapıyordu, saygın davalarla değil daha çok cebini doldurmakla ilgileniyordu ki onda bile yeterince sivrildiği söylenemezdi. Babalığınıysa vasat sıfatıyla adlandırmak dahi cömertlik olurdu.

Ödlekliğe gelince tam yerine oturmuyordu: León ödlek değildi, en azından bariz öyle değil ya da her zaman öyle değildi. O sabah sadece salamdan söz etmelerine rağmen Gonzalo León’un öngörmek fiilini yanlış çektiğini fark etmişti (ayrıca Şili halkının çoğunluğu, hatta radyo ve televizyon sunucuları gibi ö harfini uzatarak söylemişti), açık seçik diyeceğine açık saçık demişti. Öyle korkunç hatalar sayılmazdı bunlar belki ama Gonzalo’yu fazlasıyla rahatsız etmişti. Belki de sırf bu yüzden León anlamına sözlükten bakmak zorunda kalsın diye ödlek gibi bir sözcük kullanmıştı. Ama León buna bile zahmet etmezdi. Öyle insanlar vardır ki bilmedikleri bir kelimeyi duyunca sadece kahkahalarla gülerler.

Bok çuvalı tabiri de hem sıradışıydı hem de lafa bir ağırlık katıyordu. Gonzalo bu tabiri incitici olmasının yanı sıra özgün olduğu için seçmişti; ot kafa, saman kafalı, şapşal, hödük, orospu çocuğu ya da dallama ve boş gezenin boş kalfası gibi daha eski ifadeler artık kullanılmayan ve çok daha etkili olan bu tabire kıyasla daha zararsız birer hakaret olurdu.

Asıl ciddi olansa cümlenin başı, seni beceren kısmıydı. İşin içine bu kez sadece kıskançlık girmekle kalmıyor, cümle Carla’yı da bir nevi fahişe yerine koyuyordu. Ayrıca bu suçlamada Gonzalo sanki nasıl çocuk yapılacağına yeni aymış gibi safdilce bir vurgu vardı.

Carla yanıt vermedi. Sessiz, dalgın oturdu. Mayonezli brokoliyi yemeye devam ederken katiyen konuşmaya niyeti yok gibiydi. Gonzalo filmlerde yalancıktan içki içen kötü oyuncular gibi bir duble viskiyi kafasına dikti. Bir şekilde filmin acı çeken başkahramanı gibi hissediyordu sahiden de. Bu alışkanlığı hor görmesine rağmen mutfağın kapısını küt diye çarptı, şişeyi de çalıştığı dışardaki küçük odaya götürdü.

Ayda yüz bin peso verdiklerinden cömert oldukları sanılır ama bir kez çocuklarıyla ev ödevi yapmamışlardır, öyle ya da böyle sevilirler, çizilen bütün resimlere dahil edilirler. Ama gelmezler. Bir bakarsın gelmemişler. Biyolojik babalar, boşanmış, evin dışında kalmış babalar hepsi aynı soydandır. Bazen gelmeseler de sorun olmaz. Bu güvence verilmiştir onlara. Ortadan kaybolabilirler. Yine de beklenir, affedilir, gelince hoş karşılanır, her tür gecikme, her tür kaytarma ya da herhangi bir kabahat bir paket patlamış mısırla, gizemli bir pelüş oyuncakla telafi edilir.

Çocuklar stadyumda oturup bitmek bilmeyen o sefil maçları izlerken sıkıntıdan patlar. Babaları avazı çıktığı kadar hakemlere, teknik direktörlere sövedursun onlar da doksan dakika boyunca gofretlere, kremalara, fıstıklı drajelerine gömülürler. Tıka basa şekerleme yedikten sonra onlar McDonald’s’ın çocuk menüsüne, babaları da oburca yutacakları domuz pastırmalı, iki hatta üç köfteli hamburgerlerine, yanında sulu Coca-Cola’larına kavuşur. Sonra daha parmaklarda kızarmış patatesin yağı dururken o fedakâr babalar karamel soslu meyve süslemeli dondurmalarına yumulup üst üste espresso içerler, çocuklar da avunmak için o berbat renkli top havuzlarında debelenir.

Ara sıra çocuklarını yan gözle izlerken özverili ve bekâr annelerle ya da çocukları getiren ablaları olabilecek, her halükârda yaşı küçük sevimli kızlarla sohbet ederler. Hatta belki de ciddi, sorumluluk sahibi, hassas erkek halesini güçlendirmek için McDonald’s’a yanlarında kitap da götürür bu ciğeri beş para etmezler. Ernesto Sabato’dan, Rubén Darío’dan filan alıntı yapar, Roque Dalton’dan söz edip şişinir, Kalbin Karanlık Yüzü ve Ölü Ozanlar Derneği’ni izlemelerini önerirler, oysa hiç de sevdikleri filmler filan değildir bunlar. O hödüklerin tarzı olsa olsa Cehennem Silahı ya da Hız Tuzağı türü filmlerdir ama ağızları iyi laf yapar. Her seferinde daha fazla gözleri kamaşan saftirik kızları kandırmak için çocukları da kusursuz yem görevi görür. Her seferinde daha genç, daha teklifsiz ve müsamahakâr olan, hayallerle dolu, taş çatlasın birkaç ay sürecek bir gelecek umuduna takılmış kızlar o arızi babaların sözümona gösterdiği çabayı, fedakârlığı karşılıksız bırakmaz.

Bu kısa süreli sevgililer isteyerek, doğal bir teslimiyetle her şeyi kabul eder, pazar günü babalarının nakaratlarını dinlemekten asla usanmazlar, çünkü nakarat tekrarlandıkça elle tutulur hale gelir, tutarlılığa, her şeyden öte dramatik bir ezgiye ve ritme kavuşur – ileriye dönük plan yapmaktan, değişimden, birine bağlanmanın imkânsızlığından dem vurur bu babalar, ne de olsa bir çocukları vardır, onlar için yegâne önemli şey budur, çünkü artık bir çocukları vardır ve o çocuk her şeyleridir. Hayatın tek anlamının çocukları olduğunu söylerler, sabahları güç bulamadıklarında çocuklarının gülücüğünü düşünürler, onlar için çalışıp onlar için nefes alırlar, sigarayı içkiyi bırakmayı ciddi ciddi düşünürler, kokaini o yüzden tamamen kesmişlerdir; o yüzden bağırsağa, kolestrole, prostata filan baktırma gereği duyarlar.

Güya deneyimin halesiyle kutsanmış, yüceltilmiş, meşrulaştırılmış olsalar da bir halttan anladıkları yoktur. Vücuttan çıkarılamayacak ur misali, parazit gibidirler, kameralara poz veren suratlardan ibarettirler: gülümseyen, rahat, bronzlaşmış, psikanalizlerini tamamlamış, dinlenmiş, hafiflemiş; mağdur numarasına yatan katillerdir onlar, sanki zamanında kürtaj konusunda avaz avaz, sarsa sarsa, öfke nöbetine varana dek her türlü ses tonuyla binlerce kez ısrar eden onlar değildir. Üç kuruşa kürtaj yapılan gizli kapaklı iğrenç klinikleri araştıran sanki onlar değildir. Sanki üzerlerine düşen rolü haftanın sadece bir iki günü o da kerhen yerine getiren, üstüne üstlük geri kalan zamanda da çocuklarını bir yük, geri döndürülemez bir gafın uzatmalı neticesi gibi gören onlar değildir.

Onlar sohbet edip kızların sinesine bakarken –aynı anda hem gözlere hem memelere bakma becerisinde üstlerine yoktur– günün yirmi dört saati veledi büyütmekle uğraşan başka adamlar, başka zavallı enayiler vardır nasılsa. Onların güle oynaya başından attığı kadınlara âşık olma salaklığını gösteren budalalar. Evi derleyip toparlayan, hatta onur kırıcı bir hevesle yemek pişirip bulaşık yıkayan adamlar. Tuz, şeker ve doymuş yağlardan uzak duran adamlar. Fuar beygirleri gibi uysal, suyu az kullanmaya kafayı takmış, gezegenin geleceğiyle ilgili gülünç düzeyde endişeler besleyen, birlikte oldukları kadınların o zalimane, nankörce, abartılı eleştirilerine karşı baştan teslim bayrağını çekmiş zavallıcıklar.

Gonzalo bunların hepsini yazıp bir kenara atarak öfkeli, gaddar bir şiir gibi şekillendirmeye çalıştı, ta ki açıkça aklına başka kelime gelmeyene dek. Elektriğin kesildiğini kabullenmeyen bir izleyici gibi ekrana bakmayı sürdürdü. Çöp kamyonunun gürültüsüyle irkildi, yerinden kalktı bilmem kaçıncı sigarasını yaktı, uzaktan neredeyse merakla sanki başkasına aitmiş gibi kitaplarına baktı. Bunun üzerine kelimelere dökemediği bir düşünceyi somutlamak istercesine sözlüğü alıp padrastro maddesini açtı. Birinci anlamını okudu: “Annenin çocuğun öz babasından sonra evlendiği erkek.” İkincide doğrudan “Kötü baba” yazıyordu. Üçüncü pek bilinmeyen bir anlamdı: “Bir konunun hasarla sonuçlanmasına yol açan engel, mani, elverişsiz durum.” Dördüncü ve biraz teknik anlamıysa ona hakaret gibi geldi: “Tırnağın hemen yanında çıkan küçük et parçası, şeytantırnağı.”

Allahın cezası, anasının amı Real Academia Española sözlüğü, diye geçirdi içinden. Kimmiş acaba kötü baba, engelleyici, elverişsiz durumu yaratan, zarar vermeye çalışan? Kusursuz döşenmiş bir bekâr dairesinde yaşayıp Santiago’nun yarısıyla yatıp kalkmayı, muhtemelen Vicente’nin babasının becerdiği afetlerin on katı güzellerini becermeyi sanki o bilmiyor muydu? Acaba buna layık değil miydi o?

Allahın cezası İspanyolca, dedi bu kez, bir sorunu ayrıştırır ya da ortaya koyarcasına bilimsel bir ses tonuyla. -astro sonekiyle biten İspanyolca kelimelerin hiçbirinin hakaret ya da gayrimeşruluk dışında bir anlamı yoktu. Belalı -astro soneki “sonuna geldiği isimlere küçümseyici bir nitelik atfeder” diyordu RAE, musicastro [müzisyen bozuntusu], politicastro [politikacı bozuntusu] gibi. Poetastro’yu aynı sözlük “kötü şair” diye tanımlıyordu.

“Üvey baban ne iş yapıyor?”

“Bir şair bozuntusu.” Vicente’nin bu şekilde yanıt verdiğini hayal etti.

Sonra alt rafın dibine dizilmiş diğer dillerdeki sözlükleri karıştırırken keşfettiği kadarıyla bu sadece İspanyolcaya has bir sorun da değildi. İnternette arama yapıp sanki onları daima akılda tutması önemliymiş gibi küçük yapışkan kâğıtlara not aldı, padrastre, patrigno, stiefvater, stefar, stedfar, ojczym, üvey baba, beau-père, duonpatro, isäpuoli, hatta bin bir zahmetle Arapça, Çince, Rusça, Yunanca, Japonca ve Korece kelimeleri de Latin Alfabesine göre yazdı. Sonra da Mapuçelerin⁸ dilinde üvey babaya ne dendiğini yarım saat aradı, bulamadı.

İngilizce stepfather o berbat sonekle damgalanan İspanyolcasına kıyasla ona çok daha sevimli, zarif ve net geldi. Merriam Webster’da, “The husband of one’s parent when distinct from one’s natural or legal father”⁹ diye açıklanıyordu. Larousse’a gelince o güzelim beau-père kelimesini küçümseyici olmayan iki açıklamayla veriyordu: “Père du conjoint”¹⁰ ve “Second époux de la mère, par rapport aux enfants issus d’un premier mariage”.¹¹ Fransızcada kayınpeder ve üvey baba rollerinin aynı kelimeye denk düşmesi hoş bir ayrıntı gibi geldi Gonzalo’ya (Carla’nın babasını günahı kadar sevmiyordu o ayrı).

Sabahın dördü olmasına rağmen her şeyi bilen Ricardo adlı dilbilimci bir dostunu aradı. Şansı vardı, uzman arkadaşı o saatlerde genellikle telefonda normal konuşamayacak kadar sarhoş olurdu. Ricardo ona Claude Lévi-Strauss’un Akrabalığın Temel Yapıları’ndan söz etti ve başka araştırmalardan bir dolu alıntı sıraladı. Gonzalo, Mapudungun dilinde üvey baba kelimesinin karşılığı olup olmadığını sordu.

Ricardo öğretmenlikten gelen düzgün konuşma huyuyla, “Mapuçeler için chau annenin arkadaşıdır, ister biyolojik baba olsun ister olmasın. Chau bu işleve verilen isimdir, baba işlevine.”

“Üvey babayı nasıl ayırıyorlar?”

“Dedim ya bu ayrım umurlarında değil işte.”

“Boşanmış bir chau’nun ismi değişiyor mu peki?”

“Hayır. Bu kadar da hâkim değilim. Gerçi belki gidiyorsan da hâlâ chau olmaya devam ediyorsundur, başka bir chau senin yerine geçmiş olsa da.”

“Ya da bir çocuğun iki chau’su olabilir.”

“Elbette ya da daha fazla.”

Gonzalo’ya göre bu gayet adilane ve dâhiyane bir ölçüttü. Etraflı bir inceleme yürütmeyi, farklı dilleri konuşan insanlarla röportaj yapmayı düşündü, gerçi onlara kim bilir ne soracaktı, can alıcı soru ne zihninde ne gözünün önünde canlanıyordu, yine de bir şey soracaktı işte. Aynı zamanda El Mercurio gazetesine “annenin eski kocasından olan çocukları açısından annenin yeni evlendiği kişi”yi tanımlayacak farklı kelimeler öneren bir mektup yazacaktı.

Bir deneme filan neyse de mektup nereden çıkmıştı şimdi? El Mercurio’ya mektup yazan insanlardan olmadığını anımsaması için ne kadar zaman geçmesi gerekecekti acaba.

Çalışma masasına başı düşüp uyuyakaldı. Gün ağarmadan hemen önce son derece nahoş tükürük gölünün ortasında açtı gözünü. Odaya gidip yatağa girdi, sağ eliyle çarşafı tutan Carla’nın mümkün olduğunca uzağına uzandı.

Pazar günü beklendiği gibi geçti, hiç konuşmadan, karşılaşmaktan kaçınarak, ağızlardan çıkan laflar sadece çocuğa ya da kediye hitabendi. Gonzalo ancak öğle yemeğinden sonra üvey baba kelimesi projesini anımsadı, bu ona su katılmadık bir budalalık gibi göründü. İkinci kattan insanı hipnotize eden Süper Mario’nun müziği geliyordu. Gonzalo bunu bir davet gibi algıladı, genellikle ikisi birlikte oynuyor, Vicente Mario, Gonzalo Luigi rolünde oluyordu. Oyun konsolunu bizzat Gonzalo almış, elinde fazladan bulunan Cervantes’in bütün eserleri karşılığında onu bir öğretmen arkadaşıyla takas etmişti – hoş çoktan modası geçmişti, Vicente’nin arkadaşları artık Nintendo 64 ya da PlayStation 1’le oynuyordu.

Çocuğun odasına çıkıp yanına oturdu ve hemen kayıtlı iki oyuncuyla oyuna başladılar. Gonzalo bir iki dakika Mario’nun prenses Toadstool’u kurtarmak için yaptığı inatçı hareketleri sessizce izledi.

Lafa girerken kullanılan zorlama bir ses tonuyla, “O kasiyer kadını anımsıyor musun?” diye sordu. Laf ola beri gele bir soruydu bu, henüz çok taze bir olaydı, çocuğun bunu anımsamaması mümkün değildi.

Vicente oyunun ritmine kendini kaptırmış bir halde, “Evet,” dedi. (Mario kelle koltukta bir iki altın para toplamaya çalışıyordu.)

“Bize kardeş olup olmadığımızı soranı diyorum.”

“Evet,” dedi Vicente biraz sıkkın.

“Peki benim verdiğim yanıtı?”

“Arkadaş olduğumuzu söylemiştin.”

“Doğru bu, arkadaşız,” dedi Gonzalo.

“Hayır değiliz,” diye yanıtladı Vicente.

Gonzalo’nun korkudan ödü patladı: “Nedenmiş o?”

“Çünkü haklıydı, ağbi kardeşiz biz,” dedi Vicente yayık yayık gülümseyerek.

Kim olsa bunun arkasından bir espri geleceğini anlardı ama bir parça umutsuzluğa kapılan Gonzalo bunu sezemedi.

“Yani şimdi öyle ya,” dedi Vicente, “ağbi kardeşiz işte. Ben Mario’yum, sen de Luigi’sin.”

“Haaa...” dedi Gonzalo, rahatlamıştı.

Mario boşluğa düştü, Gonzalo Vicente’nin kazanmaktan vaz mı geçtiğine, bu hareketi yanlışlıkla mı yaptığına emin olamadı. Gonzalo, Luigi’nin macerasına devam etmek için o eski moda tabirle joystick’i eline aldı.

“Ben senin üvey babanım, sen de benim üvey oğlum. İspanyolcada çirkin bir kelime ama...”

“Evet.”

Luigi dinozorlara saldırırken bu konuyu konuşmak garibine gittiği için Gonzalo oyunu durdurdu.

“Ama sevmesek de kelimeleri kullanmak gerek. Üvey baba kötü bir kelime olsa da elimizdeki bu. Başka dillerde daha hoş kelimeler var bunun için. Mapudungun dilindeyse üvey baba diye bir kelime yok. Her ikisine de, hem öz hem üvey babaya chau diyorlar.”

“Chau mu?”

“Evet.”

“Kim öz kim üvey nasıl biliyorlar peki?”

“Bu onların umurunda değil, onlar için esas önemli olan anne, chau anneye eşlik eden kişi.”

“Peki ya lezbiyenlerse?”

“O zaman da herhalde iki anne olur.”

Gonzalo ikna edici görünmeye çalışsa da sarhoş dostunun sağladığı bilginin sağlamlığından katiyen emin değildi. Seyrek sakallarını mürekkep yalamışlara has bir hareketle abartılı tarzda sıvazladı.

“Sana baba dememi ister misin peki, ya da chau, garip olurdu bu: Selam chau!”

“Hayır!” dedi Gonzalo üstüne basa basa. “Sen ne istersen onu de, bu sana kalmış. Belki de üvey baba öbür dillerde o kadar da kötü bir kelime değildir.”

“İngilizcesi ne?”

“Stepfather. Fransızcası da beau-père.”

“Yaa, Fransızca da mı biliyorsun?”

“Hayır, sadece bu kelimeyi biliyorum, Fransızcası iyi baba anlamına geliyor.”

Aslında güzel baba diye çevirmesi gerekirdi ama aklındakini ortaya koymak için iyi baba kavramı daha uygundu: Vicente’nin iki babası vardı, birisi iyi, birisi kötü ve vasattı, anlaşılan kötü ve vasat olan öz babasıydı.

“Fransızca mı konuşalım isterdin?”

“Hayır. Demek istediğim dilimiz bu, kelimeleri sevsek de sevmesek de kullanmak gerek. Belki yeterince kullandığımızda kelime başka bir anlama kavuşur, anlamını değiştirebiliriz.”

Ağzından çıkan son hippi cümlesini söylemeye niyeti yoktu aslında, belki de çocukla konuşurken sesine verme çalıştığı o umutlu ritmin sonucunda kendiliğinden çıkıvermişti: Bir şekilde bastırılmış, boyun eğmiş, atıl bir kanaat bir anda su yüzüne çıkmıştı. Vicente dikkatini bütünüyle konuşmaya vermiş, sessizce Gonzalo’ya bakıyordu.

“Bir dahaki sefere sorarlarsa benim üvey baban olduğumu, senin de üvey oğlum olduğunu söyleyebilirsin.”

Neredeyse ağırbaşlı bir havada, “Tamam üvey baba,” dedi çocuk. “Oyuna devam etsek ya.”

“Tabii.”

Buz kanunlarının sonu geleceğe benzemiyordu. Başka seferler de küstükleri olmuştu ama bu kez her zamankinin aksine Gonzalo kararlıydı, özür dilememesi gerektiğine emindi, hatta Carla ateşkese hazır olduğunu gösterircesine bir iç çekiş ya da gayriihtiyari bir cümle koyuverdiğinde bunun biraz da keyfini çıkarıyordu. Gonzalo’nun annesi Mirta oğlunu arayıp da ondan serserinin onuruna yapılacak kutlamaya gelmesini rica ettiğinde bu şekilde on günü devirmişlerdi bile. Gonzalo tek başına ya da Vicente’yle gitmek istediyse de Carla onlara katılmakta ısrarcı oldu.

Serseri aslında Gonzalo’nun dedesiydi, elbette bir adı vardı ama ona bu ayrıcalıktan muaf tutulmak yaraşırdı. Yirmi otuz kadar çocuğu vardı – muhtemelen babalık çocukların tam sayısını biliyordu ama kimse ona sormaya cesaret edememişti, çünkü bu konuda zerrece fikri olmaması da mümkündü. Bütün çocuklarının ondan nefret etmek için kesinlikle yeterince sebebi vardı, özellikle de serserinin dört yaşında terk ettiği Mirta’nın – sadece babasının çekip gittiğini, birkaç ay sonra da yatak hariç bütün mobilyaları götürdüğünü anımsıyordu. Çocukken Mirta onunla sadece sokakta karşılaşır, ara sıra da iki üç yılda bir doğan yeni çocuklarıyla ya da istikrarsız işleriyle –makine atölyesi şefliği, bir büfede bolero şarkıcılığı, taksi ya da otobüs şoförlüğü, at yarışı bahisçiliği (bu bir iş olmasa da en sık ilgilendiği uğraşıydı)– ilgili haber alırdı. Aşağı yukarı iki yılda bir ihtişamlı muzaffer bir edayla salonun ortasına kurulur; fikirlerini, gayet donuk sevgi sözcüklerini sıralar, asla özür ya da ona benzer bir şey dilemez, neredeyse daima geleneksel vaatlerle, rüşvetlerle (“Sen benim ömrümün kadını olacaksın”) ne yapar eder yatıya kalırdı. Ertesi sabah bakkala gider, portakal suyu, marmelat ve tereyağıyla servis edilen dobledita,¹² süt karameliyle yapılmış pankeklerden oluşan “zengin kahvaltısı” dediği şeyi şipşak hazırlar ve Mirta’yla annesinin heyecanla kendilerini kaptırdığı şaşırtıcı hikâyelerin anlatıldığı uzun sofra keyfi yapılırdı. İhtiyar belki en fazla bir gece daha kalırdı ama asla peş peşe üç gece değil. Serserinin babalık anlayışı bundan ibaretti. Sağda solda gördüğü her kadına âşık olup onları hamile bırakmanın erkekliğin şanından geldiğini onaylayan o genel kabulden güç alıyordu.

Gonzalo yedi yaşındayken bir kere görmüştü onu, bir akşam o zaman dört yaşına basan en küçük kızıyla gaipten çıkagelmişti.

Gülmekten kırılarak tanıştırmıştı kızı: “Gonzalo’cum, bu senin küçük teyzen Vera’cık.”

Ziyaretçiler gece yarısına kadar kalmış, Mirta küçük üvey kız kardeşine bir kazağını ödünç vermiş, sonra ikisi birlikte babalığın külüstür Renault 4’üne binip gitmişti.

Gonzalo annesinin davetini duyunca kulaklarına inanamadı. Bizzat serseriyle konuşmayı, üvey kardeşlerinin de birçoğuna telefonla ulaşmayı başarmıştı; on dokuzu öğle yemeği buluşmasına geleceklerini teyit etmişti ama işin en şaşırtıcı ve sinir bozucu yanı Mirta’nın biriktirdiği bütün parayı buluşmanın gerçekleşeceği evin kirasına ve öğle yemeği masraflarına harcamasıydı. Gonzalo’nun annesinin parası yoktu, asla olmamıştı, epey bir süredir öğretmen maaşını küçük şirketlere özel İngilizce dersi vererek takviye ediyordu ve bilindiği kadarıyla ömrü boyunca tek hayali İngilizce konuşulan herhangi bir ülkeye seyahat etmek olmuştu, para biriktirmesinin tek amacı buydu. Gel gör ki şu anda birden serseriyi onurlandırmak o hayalin yerini alıvermişti. Gonzalo’ya göre serserinin çocukları gerçekten toplanmalıydı ama onu şereflendirmek için değil, bir kurşunla işini bitirmek, hayalarına tekmeyi basmak, herkesin içinde suratına okkalı bir şamar indirmek ya da onu tükürük yağmuruna tutmak için. Gidesi yoktu ama Mirta yalvar yakar oldu (“Neticede o benim babam”, “Baba babadır”).

Talagante’ye yapılan uzun yolculukta arabayı Carla kullanırken Gonzalo pencereden badem ve ceviz fidanlıklarını seyretti, Vicente sokak lambalarının önünden geçerken göz kırpmaca oynadı. Kavşağa gelmeden az önce Gonzalo davete gitmekten cayıp soluğu sahil kenarında aldıklarını hayal etti: Denize doğru yüz kilometre inip baharın son günlerine has o güzelim güneşin tadını çıkararak sahilde yürümek eşsiz olabilirdi. Bir lokantada deniz ürünleri yiyip demlene demlene bir şişe beyaz şarabı devirdiklerini düşündü. Tam Carla’ya bunu önerecekti ki buz kanunu geldi aklına.

Buluşma, yarım hektarlık bir arazinin girişindeki toprak yola öbeklenmiş birkaç düzine araba, cılız birkaç okaliptüs ağacı ve orantısız büyüklükte yüzme havuzu düşünülürse büyük bir etkinlikti. Gonzalo herkesi güya rahat bir tavırla selamladı. Davetliler isimlerini söylüyor, ayırt edici bazı ayrıntılar ekliyor, çimlerde koşturan, merakla evi kurcalayan, doğruca havuza koşturan çocuklarını tanıştırıyorlardı. Carla ve Mirta asla iyi geçinemedikleri halde küçük bir kümesin önünde sıkı dostlar gibi sohbete dalmışlardı. Vicente Gonzalo’nun yanındaydı. Böyle durumlarda genellikle annesinin eteğine yapışsa da bu sefer onunla kalmak daha eğlenceli gelmişti.

Aile reisi milleti bekletiyordu, ara ara gelmeyeceği endişesi hâkim oldu: Çocukların hepsi de adeta daha önce hayatları boyunca babaları onları hiç yarı yolda bırakmamış gibi acayip gergindi. Gonzalo ve Vicente gizli gizli kimlerin serserinin çocukları, kimlerin eşler olduğunu tahmin etmece oynuyorlardı. Çocukların hiçbirinin boyu bir yetmişten uzun değildi, hepsi epey esmerdi, sıskalar çoğunluktaydı, erkekler kadınlardan daha çoktu, saçlar bayağı gürdü, yakıcı güneş hepsini koyu gözlükler kullanmak zorunda bıraksa da kömür karası denebilecek çipil gözlerin baskın olduğu görülüyordu. Elbette serserinin eski eşlerinin hiçbiri buluşmada arz-ı endam etmemişti; bu saatten sonra yarısı ondan nefret ediyordu, diğer yarısı da zaten hayatta değildi.

Babalık nihayet emin adımlarla belirdi; sağ elinde baston gibi taşıdığı gitarı vardı, elbette ona yaslanmıyordu, daha ziyade gövdesinin bir parçası gibi duruyordu gitar. Yanına en küçük oğlunu almıştı, artık en küçük çocuk Vera’cık değil, alabros tıraşlı, asker kılıklı, on dördünde çam yarması gibi bir oğlandı. Kaburga ve patates hazırdı, bahçede yendi yemek, hepsi değişik derecelerde örtülü bir rekabetle serserinin ilgisini çekmek için yarıştı.

Yemekten sonra Gonzalo’nun babası oturup iki laf etmeleri için çardağa sallanan bir sandalye getirdi. Adam pamuklu kravatını güçlükle gevşeterek misafirlerin hiçbirinin bilmediği haberi vermeden önce lütfedip teşekkür etti: Yakın zamanda safrakesesi kanseri tanısı konmuştu, gidişat henüz belli değilse de ameliyat olması, sonra radyoterapi ve kemoterapi görmesi gerekecekti (serseri “kemo” demişti, kulağa tuhaf geliyordu, sanki yeni sevgilisinden söz ediyordu). Beklentiler çok umut verici değildi.

Teatral bir teslimiyet ifadesiyle son noktayı koydu: “Çok yakında ben de tahtalı köyü boylayacağım sanırım.”

Gonzalo’nun aklına otobüslerde sara nöbeti taklidi yapan, yerde çırpındıktan sonra hazin hikâyelerini anlatmak için sporcu çevikliğiyle ayağa fırlayan ve ellerinde hayali tedavileri için yaptıkları harcamaların faturalarıyla otobüsten inen o dilenciler geldi. Gerçi kimse haberin doğruluğundan kuşku duymuyordu. İhtiyarın etrafına öbeklenen çocukları derhal hüngür hüngür ağlamaya başlamıştı – Gonzalo’nun annesi de dahil.

Serseriye en çok benzeyen çocuklarından biri, “Lütfen baba tedavi masraflarını ödeyelim izin ver, aramızda toplayabiliriz,” diye yalvardı. Gonzalo, tam bir bostan korkuluğu, diye geçirdi içinden.

“Bilemiyorum, niye para kaybedesiniz ki?” diye yanıtladı serseri. Ama herkes ısrar etti, kuşkusuz o parayı toplamanın bir yolunu bulmak gerektiğinde hemfikir olduklarını belirten doğal mimiklerle karşılık verdiler. Serseri yiğitçe, “Haydi ama, buraya hüzünlenmek için toplanmadık ya,” diye atıldı. “Şu anda bile ölsem gam yemem, seksen iki yıl dolu dolu, mutlu bir hayatım oldu. Bunun da en güzel göstergesi tüm çocuklarımla torunlarımın benim hatırıma ayarladıkları bu muhteşem buluşma.”

Gonzalo sırf milletin keyfini kaçırmak için, “Herkes gelmedi ama,” dedi ve ânında Mirta’nın kınayan bakışlarına maruz kaldı, belki yirmi yıldır annesinin böyle baktığını görmemişti.

Serseri, “Hepsi değilse de çoğunluğu geldi ya,” diyerek gitarını kılıfından çıkarıp “Como la cigarra”yı söylemeye başladı. Son derece ağırbaşlı, tok sesiyle, gitardan duyulan net arpejlerle sahnedeki yeri kusursuzdu:

Ne kadar çok sildiler beni

ne kadar çok yok oldum,

kendi cenazeme gittiğimde

yalnızdım gözüm yaşlı.

Şu anki koşullarına atıfta bulunuyor gibi görünen nakarat kısmını ilave duygu katarak, adeta ani peydahlanmış bir tikin etkisindeymişçesine kırlaşmış gür kaşlarını ara ara kaldırıp duyguyu pekiştirerek söyledi.

Sonra sıra çocuklarına geldi. Çocukken hepsine teker teker aynı şarkıları öğretmişti; neyse ki sadece bir ikisi şarkı söylemeye gönüllü oldu, bitmek bilmeyebilirdi bu fasıl. Sanki önemli bir rol seçmesi için deneme kaydı yapar gibi acıklı ve gülünçtü halleri: Yorumcuların her biri hıyar gibi bir babanın gözde evladı olmak için kendini parçaladı.

Vicente ile Carla, Gonzalo’nun yanında oturuyordu ama çocuk sıkılmış ve annesiyle havuza gitmişti, Carla ayağını havuza sarkıtmış usul usul kırmızı şarabını yudumluyordu.

Kollarında kocaman yeşil kolluklar ve diş telleri olan bir kız Vicente’ye, “Senin baban kim?” diye sordu.

Oğlan doğallıkla yanıtladı: “Babam burada değil, annem ve üvey babamla geldim.”

Carla sevgilisinin aylakça kavramları kurcaladığından haberdar değildi ama çocuğun bu kelimeyi kullandığını duyar duymaz Vicente’yle ikisinin arasındaki ilişkide bir şeylerin değiştiğini anladı. Çocuğun üvey baba kelimesini ilk kullanışı değildi, Gonzalo’yla konuşmalarının hemen akabinde sınıf arkadaşlarının yanında da söylemeyi denemişti; demek ki bunu kullanmaya karar vermişti, ona itaat etmek için değil ihtiyaçtan: Hayatının büyük bir kısmını beraber geçirdiği insanın adını koymaya ihtiyaç duymuş, her şeyden önce de onun babası olmadığını netleştirmek istemişti.

Bundan etkilenen Carla gitaristin seyircileri arasında oğlunun üvey babasını görmek için çardağa doğru baktıysa da göremedi onu, çünkü Los Ángeles Negros’dan “Debut y despedida” şarkısını söyleyen üvey ağbilerinin birinin ardından Mirta da şarkıyı söylemeye başladığından Gonzalo diz çökmüş, yüzünü elleriyle kapamış duruyordu.

Bilmelisin ki benim hayatım değil bu,

kim bilir hangi tesadüf bir hayalden ibaret,

ah çoktan unuttum o sahte merhameti

bugün bir alkışla ödüllendirse de beni.

Gonzalo annesinin yaşadığı küçük düşmeyi iliklerine kadar hissediyordu, onunsa kendisiyle gurur duyan hatta herkese meydan okuyan bir havası vardı, ne de olsa bu en iyi söylediği şarkıydı, bir yarışma filan olsaydı kesinlikle finale kalırdı.

Bütün akşamüstü gitar tıngırdatarak geçti, sonunda herkesin dikkati dağıldı, sıra babalığın en sevdiği ananaslı turtanın ikramına geldi. Salona girdiler, Mirta kucağında kallavi dizüstü bilgisayar, serserinin bütün torunlarının isimlerini ve doğum tarihlerini rengârenk bir Excel tablosuna hamaratça not alıyordu.

Babalık Gonzalo’ya hitaben, “Hey siz,” dedi, beriki duymazdan geldi. “Siz!”

Gonzalo’nun annesi ismini babalığın kulağına fısıldadı.

“Gonzalo’cum!”

Vicente bu sırada içgüdüsel olarak Gonzalo’nun yanına gelip elini tutmuştu. Sıkça yapmadığı tuhaf bir hareketti bu, adeta yardım etmek ister gibiydi, oysa bir çocuk yetişkinin elini tuttuğunda korunmayı bekleyen kendisidir. Carla da yanlarına gelmişti. Aile reisinin huzuruna çıkmak için yavaş yavaş yürüyen Gonzalo’ya ikisi de eşlik etti.

“Beni yargılıyorsun değil mi?” dedi babalık birden senli benli hitaba geçerek.

“Evet,” diye yanıtladı Gonzalo. “Şüphesiz!”

“Gözümden kaçmadı. Seni izliyorum.”

“Ee ne yapalım?” Gonzalo’nun sesi ergen çocuklar gibi çıktı.

“Beni yargıladığın için seni suçlayacak değilim,” dedi babalık yüce gönüllü bir sesle. “Seni daima hatırlamışımdır. Doğum gününde olsun, Noel’de olsun. Gonzalo. Gonzalo’cum. Küçük Gonzalo. Her zaman seni sorarım. Sana selamımı iletmiyorlarsa benim suçum değil.”

Gonzalo’nun aklına yüzlerce alaylı söz geldi, tam lafı yapıştıracaktı ki annesinin sahneyi sanki onyıllardır ihtiyarın selamlarını Gonzalo’ya iletmemiş gibi sıkıntılı bir yüz ifadesiyle izlediğini gördü, dolayısıyla küçük bir alaycı gülümsemeyle olayı geçiştirip Vicente’yi kucağına aldı. Çocuk artık sekiz yaşındaydı, kucakta taşınmak için epey büyüktü ama o da uykusu varmışçasına büzülmüştü. Babalık konuşmaya devam etti:

“Mirta’cım bana şair olduğundan söz etti. Ee, hadi bir şiir okusana bize.”

Gonzalo utancını saklamaya çalıştı: “Hayır değilim. Yanlış bilgi vermişler.”

“Hadi ama çekinme, bir şiir oku, ben de gitarla eşlik edeyim.” Sonra derhal Francisco Tárrega’nın “Lágrima”sının giriş akorlarını bastı. “Neruda’dan Pablo de Rokha’ya bütün meşhur Şilili şairlerle tanıştım. Bir seferinde Neruda’nın olduğu bir lokalde şarkı söylemiştim, bitince yanıma gelip tebrik ederek bana atkısını hediye etmişti.”

Herkes serseriyi liderlerini izler gibi pürdikkat izliyordu. Hâlâ kucakta duran Vicente de beklenti içindeydi.

Gonzalo çocuğun ağırlığını, sırtını büken yirmi beş kiloyu hissetti ama onu bırakmak istemedi. Kim bilir neden o anda Vicente’yi kucağında taşımak ona sorumluluğuymuş gibi geliyordu.

Gonzalo çocuğu bırakmadan bahçeye çıkarken, “Sizi yanlış bilgilendirmişler beyefendi,” diye tekrarladı.

Babalığın, annesine dönerek, “Bu küçük velet de benim torunlardan biri mi?” diye sorduğunu işitti.

Yarım saate kalmadan çıktılar. Oradan ilk ayrılan onlardı. Vedalaşırken Gonzalo serseriye sarıldı. Beklenmedik bir hareketti bu, ateşkes izlenimi uyandırsa da Gonzalo’nun asıl amacı adamın kulağına bir şey söylemekti.

“Ne söyledin babama?” diye sordu Mirta onları arabaya kadar geçirirken.

“Hiç!” diye kaçamak yanıtladı Gonzalo.

Vicente fırsatı değerlendirip araya girdi: “Hoşça kal üvey babaanne.”

Mirta birden rahatsız oldu: “Niye öyle söyledin?”

“Çünkü üvey babamın annesisin, yani üvey babaannem,” diye yanıtladı çocuk.

Gonzalo’nun babası da uğurlamaya gelmişti.

“Hoşça kal üvey dede,” dedi Vicente.

“Hoşça kal üvey torunum,” diye neşeyle yanıtladı adam.

“Hoşça kalın üvey ailem!” diye bağırdı Vicente arabanın camından.

Dönüş yolunda arabayı Gonzalo kullanıyordu, Carla’yla çocuk arkada kıvrılıp uzanmışlardı.

Anayola girdiklerinde Vicente bininci kez, “Ne dedin kulağına?” diye sordu.

“Onu çok sevdiğimi.”

“Öyle demediğini biliyorum, çünkü doğru değil bu,” dedi çocuk.

Gonzalo dikkatini yola vermeye çalıştı. Gökyüzünden iri damlalar düşecek gibiydi, silecekleri çalıştırması gerekiyordu, gözleri camda yay çizen çubuklardaydı.

“Hadi söylesene ne dediğini,” diye üsteledi Carla da.

Gonzalo’nun ciddi yanıt vermesini beklemiyordu, kötü bir niyeti yoktu. Resmen hâlâ küs olduklarına göre kızın ona bu konuda baskı yapması Gonzalo’ya saçma geldi.

Virajda bir kamyonu sollarken, “Pekâlâ, o adama ne söyledim biliyor musunuz,” dedi Gonzalo, “kanser olduğuna inanmıyorum ama inşallah öylesindir, inşallah hastalığın hızla kötüler, yarın öbür gün ölürsün ve cenazene de gelecek kimse olmaz.”

Carla sıkıntıyla nefesini koyuverdi.

Sonra merakla bakan çocuğu kesin bir dille aydınlattı: “Uyduruyor. Gonzalo dedesine hayatta böyle bir şey söylemez.”

“Dedem filan değil,” dedi Gonzalo. “Annemin babası. Annemi ve toplantıya gelen bütün zekâ özürlüleri terk eden piç kurusunun teki. Aylak orospu çocuğunun, kimsenin saygısına layık olmayan acımasız abazanın önde gideni!”

“Lütfen kendine hâkim ol!” diye uyardı Carla.

Sonra Gonzalo’nun ağzından çıkanları çocuğa açıklaması on dakika sürdü. Vicente ortamı saran gerçeğin tehditkâr havasını hissetti. Eve girdiklerinde üçünün de canı sıkkındı. Gonzalo önce Vicente’ye sonra da Carla’ya sarıldı. İkisinden de özür dileyip ona eşlik ettikleri için teşekkür etti. Kimsenin ölümünü filan dilemediğini söyledi. Babalığın sahiden kanser olmadığını düşünmüştü ama belki de yanılıyordu. Herkesin bağışlanmaya hakkı vardı (bunu üst üste tekrarlayınca papazları andırdı).

“Peki şair misin, değil misin?” diye sordu Vicente daha sonra yemek yerlerken.

Çocuk sahiden bilmiyordu bunun yanıtını. Gonzalo’nun öğretmen olduğunu, çok okuduğunu, bir şeyler yazdığını biliyordu ama bir şeyler yazmak şiir yazmak olmadığı gibi şiir yazmak da şair olmak anlamına gelmiyordu.

“Evet, şiir yazıyorum.”

“Niçin