Cihan Çakan

Yerini Yadırgayanlar

Öykü

Cihan Çakan

1987 yılında Erzincan’da doğdu. Öyküleri Notos, Sözcükler, Ecinniler, yenie, şahsiyet ve Trendeki Yabancı’da yayımlandı. İlk kitabı 2017 yılında yayımlanan Çember adlı tiyatro oyunudur. Miyase ile Teberdar, Masalın Doğusu, 40. Gece Aydın Üstüntaş Geleneksel Anadolu Tiyatrosu Oyun Yazma Yarışması’nda birinciliğe değer görüldü ve bu ödülü üç yıl peş peşe alan ilk isim oldu. Ayrıca Derin Mutsuzluklar Anatomisi Nilüfer Belediyesi Mitos-Boyut Sahne Eseri Yazma Yarışması’nda birinciliğe, Kadıköy Belediyesi Ulusal Tiyatro Sahne Eseri Yarışması’nda Arka Bahçe ikinciliğe, Benim Annem Cumartesi üçüncülüğe değer görüldü. 4 Kadın Sevda Şener Tiyatro Oyunu Yazma Yarışması’nda övgüye değer bulundu. Yazarın tiyatro oyunları farklı yayınevleri tarafından yayımlanırken oyunlarının sahne okumaları GalataPerform, ikincikat ve Bilkent Ana Sahne’de yapıldı. Derin Mutsuzluklar Anatomisi Nilüfer Kent Tiyatrosu tarafından radyo tiyatrosu olarak okundu. Geçmiş Zaman Ambarı (2021) adlı ilk öykü kitabı Notos Kitap tarafından yayımlandı.

Künye

Notos Kitap 217

Edebiyat 092

Öykü

©Notos Kitap Yayınevi, 2023

Birinci Basım Kasım 2023

Birinci Sürüm Ocak 2024

ISBN 978-625-6469-10-5

ISBN (e-kitap) 978-625-6469-13-6

Sertifika 52101

Editör

Mehmet Zeytin

Son Okuma

Duygu Şentuna

Kapak Tasarımı

Virginia Elena Patrone

Teknik Hazırlık

Duygu Şentuna, Tila Sadeki

Notos Kitap Yayıncılık Eğitim Danışmanlık ve Sanal Hizmetler Tic. Ltd. Şti.

Ömer Avni Mahallesi, Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya Sokak No: 11/6 Gümüşsuyu, Beyoğlu İstanbul

0212 243 49 07

www.notoskitap.com

facebook.com/NotosKitap

twitter.com/NotosKitap

İçindekiler

Cihan Çakan

Künye

İçindekiler

Japon Balığı

Peri

Kısa Hayatların Hikâyeleri

Krater Gölü

Herkesin Gamı Kendine

Paralel Aşklar

Gizli Anlaşma

Yas Tutanlar Buluşması

Katilin Gölgesi

Bütün Dünya Benim

İki Kız Kardeş

İlk Kez Ağladı

Karanlığın Elleri

Kemal Özelçi

Can’a

Japon Balığı

Başını kaldırdı, bir an konuşacak sandım. Elimdeki çiçeklere baktı, bakışlarını usulca yere kaydırdı, başını öne eğdi. Karşıdan vuran gün ışığı, kumral saçların arasındaki birkaç beyaz teli görünür kıldı.

“Sanki birdenbire beyazladılar,” dedi Gülbahar Teyze. “Benim de böyle olmuştu. Tam da bu yaşlarda.”

Aylin’in bu beyazlara nasıl tepki verebileceğini düşündüm. Panikler, ağlar, hemen onları boyar ya da koparırdı. Belki de bunlardan hiçbiri. Ne de olsa ben onu birlikte olduğumuz zamanlardaki Aylin olarak hatırlıyorum, yani çok eski Aylin olarak.

“İnsan neden saçlarının beyazlamasından korkar ki,” diye devam etti Gülbahar Teyze. “Başka korkulacak bir şey yokmuş gibi bizim kızın korkusu bile tuhaftı.”

Aylin’in çiçekleri alıp koklayacağına dair ümidimi artık yitirdim. Gülbahar Teyze elimden aldı, televizyon dolabındaki vazoyla mutfağa gidip geldi. Eskileriyle yenilerini değiştirmiş. “Sen de olmasan çiçek getirenimiz yok,” dedi. Vazoyu yerine koyup yandaki kanepeye oturdu.

Gözlerim orta sehpadaki fanusa ilişti, yarısına kadar su dolu. İçinde sararmış yapay otlar, bir de ağaç. Ağacın birkaç dalı dışarıda. Turuncu Japon balığı suyun üstünde yan yatmış, hareketsiz duruyor.

“Hadi suyunu iç,” dedi Gülbahar Teyze.

Sehpadan bardağı aldım. Japon balığı elimi yaklaştırınca kımıldadı. Suyun yüzeyinde yayılan zayıf halkalara baktım. Diplerde irili ufaklı, renkli taşlar. Aralarında küçük deniz kabukları.

“Sibel’i geçen televizyonda gördüm,” diye sessizliği bozmak istedi Gülbahar Teyze.

“Küçük bir roldü,” dedim. “Yoğun olmasına rağmen kabul etti. Parası cazip geldi açıkçası.”

“İyi oynuyor. Kısmetse bir gün sahnede izlemeye gelirim.”

“Buna çok memnun olur. Bilirsin, seni çok sever Gülbahar Teyze.”

Bir şey söyleyecek oldu, sustu.

Japon balığı ağacın arkasında yan yattı.

“Biliyordu değil mi buraya geldiğini?”

“Biliyor. Aylin’den kıskanacak değil ki.”

“Niye kıskansın.” Aylin’e baktı. “Kıskanılacak ne kaldı.”

Aylin’in elleri sandalyenin tekerlekleri üstünde hareketsiz duruyor.

“Bir gün de Sibel’le gelirsiniz.”

“Geliriz,” dedim, Sibel’in gelmek isteyip her seferinde vazgeçtiğini düşünürken. Sudan bir yudum içtim.

Terasın açık kapısından içeriye Reşitpaşa’nın ılık yazbaşı havası, çocuk sesleri doldu. İşyerlerimize uzak olmasına rağmen Aylin’le evlendiğimizde buraya yakın bir yerde oturmuştuk. Buralar onun çocukluğunun geçtiği mahalleydi. Hem hatıralarına uzak olmak istemiyor hem de çocukların dışarıda oyun oynayabildiği yerleri seviyordu. Ayrıca ağaç görmeli, gecenin bir vaktinde Emirgan Korusu’na inmeli, bira içmeli, çekirdek çitlemeliydi.

“Sen de susmaya mı geliyorsun evladım. Zaten yeterince susuyoruz. Şu televizyon olmasa evde ses çıkmaz.”

“Artık hep oturuyor mu?”

“Tuvaleti gelince ya da terasa çıkmak isteyince biz kaldırıyoruz. Oyun oynayan çocuklara bakıyor.”

“Koruya inmek istemiyor mu?”

“Geçen doktor dönüşü götüreyim dedim. Ayaklarını yere sürttü, izin vermedi.”

Tekerlekli sandalyenin ayak koyma yerlerine baktım. Aylin’in iki küçük ayağı da içe dönüktü.

“Son gelişimde istediğini söylemiştin.”

“Arayı bu kadar açma, gel neler olup bitiyor biraz kendi gözlerinle gör.”

“Gelmek istiyorum da biliyorsun Gülbahar Teyze.”

“Merak etme, Ekrem de biliyor geldiğini. Hem çiçekleri senin getirdiğini bile biliyor. O da bu saatten sonra sizi kıskanacak değil ya.”

“Söz konusu yalnızca onun kıskanması değil ki.”

“Sen gel ne olursun. O da bir evladım, sen öylesin zaten.”

Birazdan işim olduğunu söyler, müsaade ister, bu kez yemeğe kalmam, diye düşündüm.

“Yok mu hâlâ çocuk düşünceniz?”

“Var ama yakın bir zaman için değil.”

“Daha neyi bekliyorsunuz? Ömrünüzün yarısına geldiniz siz de.”

“Düzeni tam oturtamadık. Ev değiştir, iş değiştir derken zaman geçiyor.”

“Geçer tabii.”

Televizyonun üstündeki dantel örtüye baktım. Gülbahar Teyze’nin el emeği. Aynısından Aylin’in çeyizi için de örmüştü. Gülbahar Teyze’nin evimize ilk ziyaretinin öncesinde Aylin, “Annemin gönlünü hoş tutalım,” demiş, televizyonun üstüne sermişti.

“Sizi baş başa bırakayım. Benim mutfakta biraz işim var.”

“Yemek için zahmet etme Gülbahar Teyze. Beni mazur gör.”

“Aa, olur mu. Kırk yılda bir geliyorsun, hemen kaçmanın yollarını arıyorsun. Hadi sen konuşturmaya çalış. Albüm her zamanki yerinde. Bakarsın sonunda dile gelir. Hem yemek hazır sayılır.”

Elimden bardağı aldı, mutfağa gitti.

Aylin’in beni fark etmesi için önünde diz çöktüm. Başını kaldırmadı. Odada dolaştım.

Televizyonun arkasında duvar saati, yağlı boyanın rengiyle aynı. Koridora açılan kapının duvarında Gülbahar Teyze’yle genç yaşta ölmüş eşinin fotoğrafı. Dikkatli bakıldığında düğün günü olduğu anlaşılıyor. Yanlarında Aylin’in çocukluğu, omzunda babasının eli. Onların etrafında çok eski yüzler. Herkes birbirine benziyor, her şey hep ölümü hatırlatıyor.

Aylin’in yanında, berjere oturdum. Aramızda, pencereye yakın yerde üstünde telefon bulunan fiskos masası. Eğildim, örtünün altından albümü çıkardım. Dizlerimin üstüne açtım.

İlk fotoğrafta Aylin kayalıklarda gülümsüyor. Arkasındaki denizin hayatını bambaşka bir şeye dönüştüreceğinden habersiz. Bu fotoğrafın o talihsiz günü hatırlatmasına rağmen özenle saklanmasına, hatta ilk sayfada olmasına şaşırıyorum. Bunu Gülbahar Teyze’ye bir keresinde söylemiştim. “Aylin çok hoş gülümsüyor, bu onun en güzel fotoğrafı,” demiş Ekrem.

Aylin’e kendisini göstermek istedim.

“Aylin. Bak, ne hoş gülümsemişsin değil mi?”

Duymuyor gibi. Sıradakine geçtim.

Aylin’le Ekrem’in tatil fotoğrafı. Yedi yıl önce, kış. Sibel’le birbirimize içimizi açtığımız kış. Nikâh fotoğraflarında aralarına Gülbahar Teyze ekleniyor. Hepsindeki ayrıntıları ezbere biliyorum. Özellikle sonlara doğru olanların, Aylin’in Ekrem’le tanışmasından öncekilerin.

Çocukluğa doğru sıralanmış fotoğrafların arasında benim, Sibel’in ve Aylin’in ortak fotoğrafı var. Aylin’in doğum günü. Şirkette göreve başlamasının üçüncü yılı aynı zamanda. Ben bankada işe yeni başlamışım. Yüzümde onun ayrı mutluluğu. Sibel turne için yollara çıkacak. Üstünde Hedda Gabler’i oynayacak olmanın ağırlığı. Fotoğrafı Gülbahar Teyze çekmişti. “Gülümseyin,” dedikten sonra. Gözlerimiz patlayan ışıkla kırmızılaşmış. Aylin fotoğrafı eline aldığı o ilk gün, “Hepimiz vampir gibiyiz,” demişti.

Artık hiçbir fotoğrafı göstermek istemediğimi fark ettim. Aylin’le Sibel’in oyunculuk okudukları yıllara gelmeden albümü yerine bıraktım, ellerimi dizlerime koydum. Aylin başını kaldırdı. Ellerime baktı, başını öne eğdi.

“Terasa çıkalım mı?”

Yanıt mutfaktan geldi.

“İyi olur.”

Aylin’i iterken durdum. Onların gerçekten beyaz olup olmadığını anlamak istedim. İki tel beyazı ayırt edebildim. Canını yakmamaya çalışarak ikisini de kopardım. Cüzdanımı açtım, fermuarlı göze yerleştirdim.

Teras çiçeklerle, mandalina ağaçlarıyla kaplı. Ayrı bir canlılığı, sıcaklığı var. Herkesin evde en sevdiği bölümdü burası.

Rakı içtiğimiz akşamları hatırladım. Aylin biraz kaçırınca başını öne eğer, susardı.

Ona çocukları göstermek istedim. Dağılmışlardı.

Gülbahar Teyze geldi.

Kenardaki masayı birlikte ortaya taşıdık. Kapalı kanatlarını açtık.

“Sen dur, ben hazırlarım Gülbahar Teyze.”

“Olur mu hiç?”

“Eskiden hazırlardım.”

Yüzüme baktı.

“Olmaz evladım. Ben ne güne duruyorum.”

Masayı el çabukluğuyla hazırladı. Aylin’in yanında, sandalyeye oturdu. Ben karşılarına geçtim.

Aylin’e yedirmeye çalıştı. Parçalanmış ekmekler Aylin’in yana kaymış ağzından yere döküldü. Yedirmekten vazgeçti.

“Çocukken de aynıydı. İnadı hiç değişmedi.”

Gözümün önüne Aylin’in çocukluk fotoğrafları geldi.

Yemeklerimizi sessizce kaşıkladık.

“Hızlı ye evladım. Ekrem gelir de yemeden gidersen üzülürüm.”

“Ne zaman gelecek?”

“Hâlâ belli olmuyor.”

“Ben birazdan kalkarım.”

“Tatlı yemeden olmaz.”

Yemeklerimizi yemeye devam ettik.

“İyi adammış Ekrem. Büyüklük etti, Aylin için gelip burada bizimle yaşadı. Demek gerçekten sevmiş.”

Kaşığı bıraktım.

“Bakma öyle. Aylin’in seni bırakıp Ekrem’e gitmesini unutmadım. İkisini de hiç affetmedim.”

“Zaten affedilecek bir şey değil Gülbahar Teyze. Artık bunları konuşmayalım.”

“Kızıma sahip çıkıyor. Bunu görmezden gelemem.”

“Ben doydum.”

“Tatlıyı getireyim.”

Henüz tatmamışken Ekrem’in geldiğini gördük. Arabayı yanaştırıp indi.

Gülbahar Teyze yüzüme baktı.

“Yine gelirim,” dedim.

Aylin’in saçlarında elimi gezdirdim, yanağından öptüm. Gülbahar Teyze’nin gözleri yaşardı.

“Bir şeye ihtiyacınız var mı Gülbahar Teyze?”

“Canının sağlığı.”

Kapıya giderken fanusun yanına zarfı bıraktım. Japon balığı tekrar kımıldadı.

“Gereği yok evladım. Her gelip gittiğinde bizi mahcup etme. Yeterince masrafınız oluyordur.”

Vedalaştık. Asansör yukarı çıkarken merdivenlerden indim. Arabaya binmeden önce terasa baktım. Gülbahar Teyze bana bakıyordu.

Peri

“Düşünme,” der annem. “Düşünürsen uyku meleklerin kaçar. Bismillah de, başını yastığa koy, uyu.”

Sanırım uyku meleklerim bu gece de kaçtı. Yerlerini kötü cinlere bıraktılar. Bu konağa geldik geleli sabah ezanına kadar yanıma uğramaz oldular. Ezan okununca içim rahatlar. Kötü cinler kaçıp gider. İçeriye az da olsa gün sızar, birkaç saat uyurum.

Ezana çok var. Ay yerinde ama ışık yok.

“Güzün böyle olur,” der annem. “Ay da yıldızlar da silik. Gökyüzü kendini kışa hazırlar. Yazdaki gibi değil.”

Yazın ışıl ışıl. Hele ay ondördüyken. Bu saatte bile ışığı açmaya gerek kalmaz.

Şimdi açsam Abuzettin Efendi uyanır. Boğuk sesiyle öksürür, söylenir. Annem panikle gelir, söndürür.

“Efendiyi uyandırmayalım. Sağ olsun bize kapısını açtı. Rahatsızlık vermeyelim.”

Abuzettin Efendi’nin uyku melekleri ışığa hassas. Eskiden böyle değilmiş. İnsan yaşlanınca uykusu hafiflermiş.

“Anne ben yaşlı mıyım?”

“Bu nasıl söz, çocuksun sen.”

“Çocuk mu? Alkarısı gelir, beni öldürürse?”

“Kundaktakileri öldürür o.”

İkizleri öldürmüştü. İkisini de boğarak. Boyunları yana düşmüş, ağızlarından tükürükler çıkmıştı. Annem üzülmüş ama ağlamamıştı. Kardeşlerimi sessizce yıkamıştık. Kefenlere sarıp bir kayanın dibine gömmüştük. Annem kayanın üstüne isimlerinin baş harfini yazmıştı. “Burası onların mezar taşı olsun,” demişti.

Sonra babam gelmişti geceleyin. Sabah uyanmış, boş beşiklere bakmıştı. Hiçbir şey sormamıştı.

Ya Gulyabani babamın burada olmadığını öğrenirse? Beni de öbür babasızlar gibi torbasına koyar, yedi derya uzağa götürürse? Eskisi gibi şehrin içinde olsaydık gelmezdi. İnsanların olduğu yere gelmezmiş. Bu civarda kimse yok.

Annemle buraya geldiğimiz o alacakaranlıkta uzakta durmuş, şöyle bir bakmıştık. Önce bir lekeydi konak. Koyu kahverengi. Yakınına vardıkça siyahlaştı. Yavaş yavaş yeşillendi. Bahardı. Duvarları saran sarmaşıklar diriydi. Bahçe kapısından girerken, “Korkma,” demişti annem. “Efendi kutlu bir kişi. Bahçenin, konağın her köşesine muskalar gömmüş. Türlü dualar okuyup yüz bin kez üfürmüş.”

“Peki Gulyabani değil de bu konağın asıl sahipleri gelirse?”

“Kimmiş onlar?”

“Önceden burada yaşarlarmış. Kaçmak zorunda kalmışlar. Kalanlar öldürülmüş. Abuzettin Efendi’nin babası ileri gelenlerdenmiş. Kene olup bu konağa yapışmış. Gömü bulmuş.”

“Kim dedi sana bunları?”

“Duymuştum anne. Hem konakların hikâyesi hep aynı değil mi?”

“Unut artık bunları.”

“Unutayım ama ya ölmüşlerin ruhu gelir beni götürürse. Dilleri kesilmişler. Gözleri oyulmuşlar. Başları koparılmışlar.”

“Aklına böyle şeyler geldikçe kulhu oku.”

Okuyorum. Amin.

Abuzettin Efendi bu gece balgam çıkarmadı. Annem tas tutup ayakyoluna dökmedi. Yoksa musluğu açar, tası uzun uzun yıkardı. Annemin ayak seslerini duyar, rahatlardım. Belli ki kış öbür kışlardan zor geçecek.

Kışın buranın yolu kapanırmış. Etrafı yabanlar sararmış. İri iri kurtlar, kocaman kartallar...

Yedi başlı yılan varmış. Aksi gibi bir tek kışın uyumazmış. Bir bilmece sorarmış. Bilemezsen seni ısırırmış.

Bilmece aklıma gelmiyor. Cevabı insan.

“Zaten her şeyin cevabı insan,” derdi annem. Uyumadan önce ona bilmeceler sorarken. Bir tek babamın geldiği günlerde soramazdım. O gelince yan odaya götürülürdüm. Uyku meleklerim henüz kaçmak nedir bilmezken. Hemen uyurdum. Evde baba sıcağı. Her gelişinden sonra annemin karnı şişerdi. Çok geçmeden inerdi. Tuvaletten annemin ıkınmalarını duyardım. Hortum tutar, kasıklarını yıkardı.

Annemle uyumayı özledim.

“Abuzettin Efendi benim babam mı olacak anne?”

“Sakın böyle bir şeyi efendiye sorma. Senin baban bizi kovdu.”

Bir kadınla gelmişti. Annem onlara bağırmıştı. Babam sakince, “Boş ol, boş ol, boş ol,” demişti.

O gece parkta uyumuştuk. Uyandığımızda Abuzettin Efendi yanı başımızdaydı. İki büklümdü. Sakalı yere değiyordu. Elinde asası. Sımsıkı kavramıştı.

“Kiminiz kimseniz yok mu,” demişti.

“Yok,” demişti annem.

Bize buranın adresini vermişti.

Konağın kapısında bizi aşçı kadın karşılamıştı. Eli, yüzü simsiyahtı. Aklıma soba bacasından kaçmaya çalışan kızların sonu gelmişti. Cadı onlara tükürürmüş. Yüzlerinden is bir daha silinmezmiş. Herkes onlara, “Arap kızı Arap kızı / Buldun belanı aldın cezanı,” dermiş.

Ona cadıyı sormuştum. En çok süpürgesini merak ediyordum.

Bana bakmış, susmuştu.

“Bizim dili bilmiyor,” demişti annem. “Uzak diyarlardan getirilmiş.”

“Peki Abuzettin Efendi’yle nasıl anlaşıyor?”

“Efendi bütün dilleri bilir.”

Bir kez denk gelmiştim. Yazdı. Geceydi. İzbede annemle birlikteydik. Üst katımızda aşçı kadın vardı. Annem derin uykudayken kalkmış, onun sahanlığına çıkmıştım. Abuzettin Efendi asayı yere vurmuştu. Kadın kapıyı açmış, üst kata koşmuştu. Abuzettin Efendi’nin odasına girmiş, kapısını kapamıştı. Abuzettin Efendi, “Aououu, huruururee, voroioiii,” demişti. Karyola sesi duymuştum. Kadın bahçeye düşmüştü. Seyis onu at arabasına yükleyip götürmüştü. Anneme anlatmıştım. “Sus,” demişti. “Kaçmaya çalışmış.”

“Soba bacasından mı?”

“Pencereden. Herkes bacadan kaçacak değil ya.”

“Öldü mü?”

“Aramızda kalsın. Söz mü?”

“Söz anne.”

“Ölü taklidi yapıyor.”

O gün annem üst kata taşındı. Bütün konağın işini o görüyor. Buranın küçük bir penceresi var. Tavanı oldukça yüksek. Kapısı çift kanatlı ve sürgüsüz. Bu saatlerde kapının önünde zebaniler olurmuş. Sakın bir daha tek başıma çıkmamalıymışım. Saçlarımdan tutup sürükleyerek beni ateşlere atarlarmış.

“Burada kalırsan mükâfatını alırsın.”

“Mükâfatı ne anne?”

“Baldan nehirler.”

Kardeşlerim öldükten birkaç gün sonra üstümde kırmızı benekler çıkmıştı. Annem, “Üzüntüden,” demiş, her birine yaban balı sürmüştü. Beni kırmızı yorgana sarmış, ay ışığına yatırmıştı. Lekeler geçip gitmişti. Sanırım yine çıkıyorlar. Kaşınmaya başlıyorum. Anneme bal sürüp beni damda yatırsın diyeceğim. Yatırır mı bilmem ama ısrar edeceğim.

Acaba dışarısı damdan nasıl görünüyor? Ya da Abuzettin Efendi’nin odasından? Buradan bahçenin bir duvarı görünür. Bir kez annemin odasına girmiştim, oradan bahçenin üç duvarı görünüyordu. “Buraya bir daha girme,” demişti. “Alt kapıdan bahçeye çık, orada oyalan.”

Geldiğimizden beri yalnızca arka bahçede dolaşırım. Seyisin buralarda yaşadığını bilirim ama kendisiyle hiç karşılaşmam. Bazen at sesi duyulur. Nereden geldiğini bulamam. “Kırk Örgülü At” aklıma gelir. Sevdiğinden ayrı kalınca saçlarını her gün kendi örmüş. Kırk günde kırk örük tamamlanınca uçurumdan atlamış. O uçurumdan yılın bazı günleri sesi duyulurmuş.

Dayanamıyorum. Çok kaşınıyorum. Tahtakuruları mı bastı, bitler mi? Annem ilaç sürüp saçlarımı keser mi? Bitlenince öyle yapar. Hiç unutmam, uzun süre yazmayla dolaşmıştım.

Kerevet yerden yüksek. Doğrulup ayaklarımı sarkıttım, usulca yere bastım. Kapıyı el yordamıyla buldum. Açsam mı, açmasam mı? Zebaniler bizim gibi uyur mu, yoksa hep uyanıklar mı? Derin derin nefes aldım. Çift kanadı sessizce açtım. Karşımda bir ayna. Gece bakılmamalı. Geceleyin dev aynası olur. Billur camdan demir eller çıkar, insanı içine çeker.

Bakışlarımı aynanın olduğu yerden kaçırdım. Tık sesleri geldi. Annemin kapısı açıldı. Aşağı gelip bana kızacak sandım, üst kata koştu.

Merdiveni çıktım. Bekledim. Annem gelmedi. Yukarıdan karyola sesi geldi, durdu. Ezan okunurken annemi gördüm. Bahçeye düştü. Seyis göründü. Annemi at arabasına yükledi. Kara atı kırbaçladı. Gittiler.

Annemin odasına girdim. Ben de mi kaçsam, ölü taklidi mi yapsam? Derken Abuzettin Efendi geldi. “Artık aşçı sensin,” dedi. “Benden ve bütün konaktan sen sorumlusun. Alt kata bir misafir gelecek.”

“Annem nerede Abuzettin Efendi?”

“Bana yalnızca efendi de.”

“Annem nerede efendi?”

“Pencereden biraz hava almaya indi.”

İzbeye uzun, sarı saçlı, gözleri masmavi bir kız geldi. Konuşmak istedim, konuşmadı. O da bizim dili bilmiyor olmalı.

“Abuzettin Efendi?”

“Bana yalnızca efendi de.”

“Annem dönmedi efendi.”

“Akşam seni odama çağırınca her şeyi anlatacağım.”

Akşam oldu, çağırdı. Gül suyuyla ayaklarını yıkattı. Ama annemin yerini söylemedi.

Bir akşam sakallarını taradım. Bir sabah saçlarını kestim. Her gün bir şeyler için sesleniyor. İlk kar tanesini onun odasında gördüm.

“Bakma öyle ötelere. Yakına bak,” dedi.

Baktım. Önünde asa gibi bir şey...

“Senin adın ne?”

“Peri.”

“Sen de hava almak ister misin Peri?”

Kısa Hayatların Hikâyeleri

Kadıköy’de, bir apartmanın teras katında, geçen yıl (1 Şubat 2017 akşamı) pencereme konan Panco’yla birlikte yaşıyoruz. Panco her ne kadar kendisiyle iletişim kurmak istesem de aramızdaki mesafeyi korumaya ve zamanının çoğunu yanında getirdiği kırmızı kafes topuyla uyuyarak ya da pencereden dışarıya bakarak geçirmeye özen gösteriyor. Bana bir kuşa göre az besleniyor gibi geldiğinden, ne zaman hasta olduğunu düşünüp veterinere götürsem bir sağlık sorununun olmadığı, aksine oldukça iyi durumda olduğu söyleniyor. Yakın ressam arkadaşım Berna da onun sağlığının gayet iyi olduğunu ama birisinin özlemini duyup yerini yadırgadığını düşünüyor.

Bu aralar işlerim yoğunlaştığından Panco daha fazla kendi halinde kalıyor. Her sabah yedide uyanıyor, yediyi kırk beş geçe onunla vedalaşıp evden çıkıyor, sekiz vapuruyla karşıya geçiyorum. Aksaray’da bir matbaada yarı zamanlı çalışıyor, oradan Şişli’de gazeteye gidiyor, akşam yedide eve dönüyorum. Dönünce bir yandan bir şirket için Türkçe-İngilizce çeviriler yapıyor, bir yandan da yazmaya çalıştığım kitabın (Türkiye’de son on yılda öldürülen kadınların hayat hikâyeleri) sonlarına geldiğimden ve Berna’yla bu kitaptan yola çıkarak sonbaharın ortasında bir sergi açmayı planladığımızdan pirinçten levhaları yetiştirmeye çalışıyorum.

Birkaç gündür bana yardıma gelen Berna’yla anlaştığımız saatte zil çalınca kapının otomatiğine basıyor, Panco’nun yanına gidiyorum. Duvara sabitlenmiş yapay ağaç dalına konmuş, sessizce dışarıya bakıyor. “Nasılsın Panco? Bu aralar seni fazlasıyla ihmal ettiğimin farkındayım,” diyorum. Yüzüme bakmasa da ensesini okşuyorum. Ürküp yine başını kanatlarının arasına alıyor. Bir şarkı mırıldanıyor, onu sakinleştirmeye çalışıyor, koridora geçiyorum.

Kapıyı açıyorum. Berna dördüncü kata çıkmış bile. Elinden çantasını alıyorum. Ayakkabılarını çıkarıp içeri girerken bugün nasıl olduğumu merak ediyor. “İyiyim,” diyorum. Bakışlarıyla son günlerdeki dalgınlıklarımı ve unutkanlıklarımı hatırlatıp, “İlaçlarını almamakta hâlâ kararlı mısın,” diyor.

“Sanırım,” diyorum.

“Psikiyatriste görünmeden?”

“Merak etme, iyiyim.”

“Umarım öyledir,” diyor. “Tekrar üniversite yıllarına geri dönmeni istemem.” Başını salonun kapısından uzatıp Panco’ya selam veriyor.

Aç olup olmadığını soruyorum.

“Değilim,” diyor. Bir an önce levhaları tamamlamak için çalışma odasına doğru yürüyor.

≈

Ela Sarı

6 Haziran 1994’te Bingöl’de dünyaya

geldi. Okula gönderilmedi. Zorla

evlendirildi. “Koca”sı tarafından 17

Mayıs 2008’de Bingöl’de silahla

başından vurularak öldürüldü.

Berna’nın evindeyiz. Komşu sayılırız. Mekân bulamadığımızdan ilkin sonbaharın sonlarına, şimdiyse aralık ortasına sarkan serginin bütün hazırlığı onun bu geniş salonunda bekliyor. Salonun her yeri aynı boyutlarda ve aynı tür çerçevelerle kaplı yüzlerce kadının resmi ve siyah harflerle onların kısa hayat hikâyelerinin yazılı olduğu pirinç levhalarla dolu. Tıpkı onların sessizliğine benzeyen bir sessizlikle koltuklarda oturuyoruz.

Nurgül Beşik

13 Şubat 1997’de Artvin’de dünyaya

geldi. Yedinci sınıf öğrencisiyken on yedi

kişinin tecavüzüne uğradı. 25 Nisan

2009’da “baba”sı tarafından Çoruh

Nehri’ne atılarak öldürüldü.

Sonunda talebimizi belediye kabul etmişse de sergi için aralık ortasının uygun görülmesi Berna’nın da canını sıkmış durumda. Elimden geldiğince ona yansıtmamaya, işe yaramasa da farklı çözümler bulmaya çalışıyorum ama kendi hayatlarında bir şeyleri yeterince sonuca vardıramamış iki kişi olarak bu durum bizi bir kez daha eksik hissettiriyor.

Berivan Koç

29 Ekim 1986’da Erzurum’da

dünyaya geldi. Okula gönderilmedi.

“Amcasının oğlu”yla zorla evlendirildi.

Defalarca “aile içi” şiddete maruz

bırakıldı. Boşanmak istediği için evden

kaçmak zorunda kaldı. 19 Aralık

2010’da “kardeş”i tarafından

İstanbul’da vücudunun yedi yerinden

kurşunlanarak öldürüldü.

Berna sigara yakıyor. Paketten çıkardığı bir dalı ve çakmağını bana uzatıyor.

“Kitabını geçen gün gazetede gördüm,” diyor.

“Bizim gazetede mi?”

Başıyla onaylayıp devam ediyor:

“Aslında senin kitabın da bizim bir türlü açamadığımız sergi de birer utanç müzesi değil mi?” Sigarasından derin nefesler soluyor. “Her geçen gün öldürülen kadınların sayısı artıyor ama bunun için hiçbir önlem alınmıyor. Düşünebiliyor musun, takım elbise giyip mahkemeye çıkan katillere iyi hal indirimi uygulanırken cinayetleri protesto eden kadınlar coplanıp gözaltına alınıyor.”

Susuyor.

Ne söylesem anlamsız olacağından ben de susuyorum. Sigaralarımızı soluyoruz.

Ahmet Kızıl

12 Ekim 1989’da Ankara’da dünyaya

geldi. Akran zorbalığından liseyi

bırakmak zorunda kaldı. İstanbul’a

kaçtı. Seks işçiliği yaparken 9 Eylül

2011’de müşterisi tarafından trans

olduğu gerekçesiyle bıçaklanarak

ve yakılarak öldürüldü.

Berna, “Bir gün bütün bunların son bulacağına dair ümidimi kaybetmek istemiyorum,” diyerek sessizliği yine bozuyor. “Ama her an taciz edilmekten, tecavüze uğramaktan, öldürülmekten korkuyorum. Kim bilir kaç kadın benim gibi hissediyor. Düşünsene, şu an birileri tam da bunları yaşıyor. Hiçbir şey yapamamak, burada bomboş durmak, bir sergiyi bile açamamak... Seni bilmem ama ben bir baltaya sap olamayacak kadar beceriksizin teki olduğumu düşünüyorum.”

Menekşe Yasin

2 Ocak 1969’da Mardin’de dünyaya geldi. Okula

gönderilmedi. Zorla evlendirildiği “koca”sı

ölünce onun “kardeş”iyle evlendirilme kararına

karşı çıktı. 20 Kasım 2012’de “aile büyükleri”nin

aldığı kararla Mardin’de kendisini asarak

öldürmek zorunda kaldı.

Duman altı salonda yine derin bir sessizliğe çekiliyoruz. Resimlere bakıyorum tekrar tekrar. Her birinin hayat hikâyesini öğrenmek için şehir şehir dolaştığım ve Berna’nın bin bir emek vererek çizip bir araya getirdiği resimlere... Biliyorum, işlenen cinayetlerin çok azını öğrenip yazabildim. Oysa Berna’nın dediği gibi, kim bilir şu an kimler neler yaşıyor? Onlara hiçbir yararımız dokunmadığı gibi burada eli kolu bağlı halde oturmuş bir sergiyi bile açamıyoruz. Kitabımın yayımlanmış olması Berna’nın gözünde beni az da olsa “becerikli” kategorisine koymuşsa da kitabı borçlandığım parayla yayımlattığımı ona söyleyemiyorum.

Ceylan Türk

9 Mart 1974’te Adana’da dünyaya

geldi. İlkokuldan alındı, evlatlık verildi.

Severek evlendiği “koca”sı hakkında

şiddet gördüğü için yedi kez şikâyette

bulundu. Hakkında uzaklaştırılma kararı

verilmeyen “koca”sı tarafından,

Adana’daki evlerinde kızının ve oğlunun

gözleri önünde 19 Mayıs 2013’te boğazı

kesilerek öldürüldü.

Yerimden kalkıyorum. Resimlerin hepsi o kadar gerçek ki elimi uzatsam birilerine dokunacağımı hissediyorum.

Maviş Elmas

25 Temmuz 1997’de Antalya’da

dünyaya geldi. İzmir’de üniversite

öğrencisiyken 19 Nisan 2014’te

“sevgili”si ve “sevgilisinin babası”

tarafından tecavüze uğradı, öldürüldü,

bedeni parçalanarak faklı yerlere

gömüldü.

Bu kez son zamanlarda gördüğü kâbusları anlatmaya başlıyor Berna. Bu ölümlerin önüne geçemezken bir sergi açacak olmamızdan kendisini rahatsız hissettiğini itiraf ediyor. Aynı rahatsızlığı kitabı yayımlatırken ben de hissetmiştim. Hâlâ hissediyorum. Bunu ben de itiraf ediyorum. Bir şeyler yapamamak kadar yapmaya çalıştıklarımızın da ezikliğini yaşıyoruz. Bunun üstünü örtmek için şaraba başvuruyorum.

Yasemin Taşçı

12 Aralık 1992’de Tunceli’de

dünyaya geldi. 3 Kasım 2015’te

Edirne’de sınıf öğretmeni olarak görev

yaptığı okuldan evine dönerken

kendisinden bir daha haber alınamadı.

Kadehlerimiz peş peşe boşalıyor. Berna sardığı otu önce bana uzatıyor, sonra kendisi çekerken gözlerini bir noktaya dikiyor. Gözyaşları yanağından süzülüyor, uykudaymış gibi sayıklıyor. Yerimde duramıyorum. Kadıköy’ün sessiz sokaklarında uzun uzun yürüyüp eve dönüyorum.

Havva Bulut

18 Ekim 1959’da İstanbul’da

dünyaya geldi. Okuldan alındı, zorla

evlendirildi. 17 Nisan 2016’da

İstanbul’da temizliğe gittiği daire

sahibinin balkondan aşağı itmesi sonucu

öldü. “Koca”sı kendisini kabul etmediği

için kimsesizler mezarlığına gömüldü.

Panco’ya, “İyi geceler,” deyip yatak odasına geçsem de gözüme uyku girmiyor. Uyku haplarına sığınmak yerine terasa çıkıyorum. Marmara’nın geceye karışmış lacivert sularına, iskeleye ve iskeleye bağlanmış vapurlara bakıyorum.

≈

Sergi gerekçe gösterilmeden 1 Şubat 2019’a erteleniyor. Berna’yla bu haberi aldığımızda yine onun evinde yan yana gelip uzun uzun susuyoruz. Bu gece de uykusuz gecelerden biriydi ama sabah uyanmam bu kez gecikiyor.

Panco’yla alelacele vedalaşıp evden koşarak çıkıyorum. Sekiz vapurunu ilk kez kaçırıyorum. Sıradaki vapuru beklerken onu görüyorum. Sabah güneşi içeriye sızıyor ve o önce bir gölgeyken yaklaştıkça göz alıcı bir hale geliyor. Açık saçlarının kızıllığıyla kırmızı ruju netlik kazanıyor. Siyah bir manto giymiş, kırmızı bir sırt çantası takmış. Siyah çizmelerinin topuk sesleri iskele binasında hızlı adımlarla yankılanıyor. Turnikeye yaklaştığında çantasını çıkarıp fermuarını açıyor. Çantasını, cüzdanını tekrar tekrar karıştırmasına rağmen İstanbulkart’ını bulamıyor. Ceplerini birkaç kez karıştırsa da sonuç değişmiyor. Vapuru kaçırmamak için güvenlik görevlisinden kartsız geçişi rica edecekken bu düşüncesinden vazgeçiyor. Umutsuzca gişenin ve biletmatiklerin önündeki uzun kuyruklara bakıyor.

“Pardon,” diyorum. Kemik çerçeveli siyah güneş gözlüklerine rağmen bir yerlerden tanıdık gelen gözlerini görür gibiyim. “Bir mahzuru yoksa yerinize kart basabilirim. Evde unutmuş olmalısınız.”

“Dışarıdan hemen anlaşılıyor mu,” diyor.

“Unutan unutanın halinden anlar,” diyorum.

Gülümsüyor.

Önce onun için ardından da kendim için kart basıyorum.

Teşekkür ediyor. Mahcubiyetle kart ücretini uzatıyor.

“Başka zaman da siz benim yerime basarsınız,” diyorum.

Aynı kararlı adımlarla yolcu salonuna geçiyor. Ben güvertede uzun, boş banka oturuyorum. Sırtımı yaslıyor, ayaklarımı uzatıp ellerimi göğsümde birleştirerek Marmara’ya bakıyorum. Aksaray, Şişli, Kadıköy üçgeninde yapmam gerekenleri düşünüyorum. Vapur Karaköy İskelesi’ne yanaşırken camdan içeriye bakınca onu görüyorum. Okuduğu kitabı kapıyor, gözlüklerini takıyor. İskeleye yanaştığımızda iniyor. Vapur Eminönü’ne doğru hareket ediyor. Gün içinde o hiç aklıma gelmiyor. Ta ki uykusuz yeni bir gecenin sabahında nedenini bilmediğim bir halde sekiz vapurunu değil de 08.15 vapuru için turnikenin orada bekleyinceye değin. Hava kapalı. O saks mavisi bir ceket giymiş. Beni fark etmesini ümit etsem de öyle olmuyor. Dünkü güneş gözlüklerinin ardındaki düşünceli gözlerle önüne bakıyor. Turnikeyi geçip gidiyor, büfeden çay ve simit alıp aynı yere oturuyor. Ben de soğuk havaya rağmen aynı yere oturuyorum. Başımı hafif yana çevirip sık sık ona bakıyorum. Gözlüklerini çıkarmıyor, yolculuk bitene kadar kahvaltı ediyor. Karaköy İskelesi’nde iniyor. Bu kez gün boyu sık sık aklıma düşse de Berna’ya ondan bahsetmiyorum. Kendimi ertesi sabah da aynı saatte aynı yerde onu beklerken buluyorum. O beni yine fark etmiyor. Bir sabah İstanbulkart’ımı unutmuşum gibi ondan benim yerime kart basmasını istemeye karar veriyorum. Kulaklıkla müzik dinlediği için bunu yapamıyorum. Başka bir sabah yan balkonların birinde oturuyor, ona o açıdan bakıyorum. Başka bir kitap okuyor. Bir sabah da Karaköy İskelesi’nde inip onu takip ediyorum, farkında değil. Tünele biniyor, İstiklal’e çıkıyoruz. Alman Kitabevi’nden kahve alıyor. Sabah kalabalığında hemen ardından yürüyorum. Hükümet konağına giriyor. İçeri girmeyi düşünüyor, buna cesaret edemiyorum. Akşam Berna’yla görüştüğümüzde ona az çok bu durumdan bahsediyorum, hayatıma birinin girecek olma ihtimaline seviniyor. Ertesi sabah da takip ediyor, hükümet konağının kapısında duruyorum. Her şey her gün birbirine benziyor.

Bir sabah hükümet konağına girmeye karar veriyorum. Görevli polisin üst aramasından geçiyorum. Onu kaybettim derken nüfus dairesinin kapısında görüyorum. İçeri giriyor. Sonra ben de giriyorum. İlk bakışta beş masa saydığım odada, köşedekine yerleşip hazırlığını yapıyor. Kimse beni fark etmeden oradan ayrılıyorum. Artık iş adresini öğrenmiş oluyorum. Panco’yla ya da Berna’yla günlerimiz birbirine benzeyen sessizliklerle geçerken, ben hüzünlü dünyamızda yalnızca bu hikâyeye takılı kalıyorum.

Mutlu hikâyem süredururken bir sabah aynı saatte turnikenin orada beklediğim halde onu göremiyorum. Benden önce gelmiş olabileceğini düşünüp vapura biniyorum. Yolcu salonunda ve güvertede de göremeyince üst güvertenin yolcu salonunu dolaşıyor, onu hiçbir yerde bulamıyorum. Vapur Karaköy İskelesi’ne yanaşıncaya değin her yeri defalarca dolaşıyorum. Bütün günüm onu düşünmekle geçiyor. Berna dikkatimi sergiye toplamamı ve konuşma metnini hazırlamamız gerektiğini hatırlatıyor. Ben her gün ertesi günü bekliyor ama onunla bir daha karşılaşmıyorum. Birkaç kez hükümet konağının kapısına gitsem de içeri giremiyorum. Ta ki artık onu görememenin acısını kaldıramayacağımı anlayıncaya kadar...

Masada o değil, başka biri var. Birilerine onu sormak istesem de soramıyorum. Yine kimse beni fark etmeden oradan ayrılıyorum.

Ertesi gün tekrar nüfus dairesine çıkıyorum. Ertesi, ertesi gün de... Kimseye görünmeden aynı yere baksam da onu bir daha göremiyorum.

≈

Serginin açılışına dakikalar kala orada oluyorum. Kalabalığın arasında gergin halde birileriyle konuşan ve kaçamak bakışlarıyla benim gelip gelmediğimi yoklayan Berna’ya bakıyorum. Basamaklardan indiğimi fark edip yanıma geliyor. Böyle bir günde nasıl bu kadar sorumsuz davranıyor, telefonlarına cevap vermiyormuşum. Konuşma metnini tamamlayıp tamamlamadığımı soruyor. Tamamladığımı söylüyor, örneğini ona veriyorum. Daha çok tanıdık birilerinden oluşan kalabalığın arasından kürsüye ilerliyor, davetiyede belirtilen saatte konuşmayı yapıyoruz. Tebrikleri alırken sergi salonuna geçiyoruz. Bakışlarda verdiğimiz emeğe duyulan saygıyı görebiliyoruz. Biz de kalabalığın bir parçası olup sergiyi geziyoruz. Arada soru soranlara cevap versem de yalnız kalmaya özen gösteriyorum. Hep onu düşünüyorum. Resimlerin birinde karşıma çıkınca donakalıyorum. Hemen resmin altındaki pirinç levhayı okuyorum.

Büşra Topuz

7 Mart 1987’de Osmaniye’de

dünyaya geldi. 1 Şubat 2017 günü 08.15

Kadıköy-Eminönü Vapuru’yla nüfus

memuru olarak çalıştığı kuruma

giderken “sevgili”si tarafından herkesin

gözü önünde göğsünden üç kez

kurşunlanarak öldürüldü.

Berna geliyor. Belediyenin gazetesiyle röportaj yapmamız gerektiğini söylüyor. Ona bu resmin nereden geldiğini soruyorum. Soruma anlam veremese de kendisinin çizdiğini, hatta yayımlanan kitabımda bu hayat hikâyesinin de ayrıntılarıyla yer aldığını söylüyor ve bu kadarını gerçekten unutup unutmadığımı soruyor. Cevabımı beklemeyip kolumdan çekiştiriyor.

Röportajı yapıyor, sonrasında davetlilerle konuşuyor, ben yine aynı resmin önüne gelip donakalıyorum. Berna ilerleyen saatlerde ona geçip yorgunluk kahvesi içme teklifinde bulunuyor.

Ben salonda otururken o mutfakta hem kahve pişiriyor hem de sergide konuşulanlardan söz ediyor. Sergi için bize on beş gün süre tanıyan belediyenin bir ay daha ek süre tanıması o kadar gerginlikten sonra onu rahatlatmışa benziyor. İki fincan Türk kahvesiyle mutfaktan dönüyor. Karşıma oturduğunda gözlerime bakıyor. Son günlerde çok görüşemediğimizi, görüşsek de bunun uzun sürmediğini ve hep üzgün göründüğümü söylüyor. Konuyu sergideki resme getiriyor.

Onu ilk gördüğüm andan ve sonrasından artık ayrıntılarıyla bahsediyorum. Berna’nın anlattıklarımı dikkatle dinlediğinin farkında olsam da yüzünde ciddi bir değişim olmaması gözümden kaçmıyor. Her zamanki gibi bende iyi bir yazar ama kötü bir oyuncu kumaşı olduğuna inanıyor ve tekrar psikiyatriste gitme vaktimin gelip geçtiğine dair imada bulunuyor. Resimlerin olmadığı salonda göz gezdiriyorum. Hemen oradan ayrılmayı düşünsem de Berna kitabı getiriyor.

Kronolojik sıraya konmuş hayat hikâyelerinin arasından Büşra Topuz’un fotoğrafının olduğu sayfayı buluyorum. İskelede ilk karşılaştığımız an aklımda belirirken satırları okuyor, Berna’nın da beklemediği çeviklikle kitabı kapayıp oradan ayrılıyorum.

Eve doğru yürürken sık sık durup etrafa bakıyor, baş dönmesi ve mide bulantısı yaşıyorum. Gözümün önüne kitabın satırları gelirken Büşra Topuz cinayetinden iki ay sonra Osmaniye’ye gittiğimi, cinayetin işlendiği günden tam bir ay sonra kalp krizi sonucunda kocasını da kaybeden yaslı annenin benimle konuşmaya hazır olmadığını, telefon numaramı bıraktığım kız kardeşle ertesi gün bir çay bahçesinde oturup konuştuklarımızı bir bir hatırlıyorum. Kız kardeşin birkaç kez İstanbul’a gelmeye niyetlenip ablasına sürpriz yapmak istediğini, iş yoğunluğu sebebiyle gelemediğini, kötü haberi aldıklarında annesi ve babasıyla Kadıköy’deki eve girdikleri o zor günü iç sızısıyla düşünüyorum. Katil zanlısının Büşra Topuz’un evinde onu darp ettiğini İstanbul’a geldiklerinde öğrenmişler. Alt komşusu, bağrışmaların ardından kırılan camların sesini duyunca polisi aradığını bana da anlatmıştı. Pencereden baktığında aşağıya fırlatılan birkaç eşyadan ve kuş kafesinden bahsetmişti. Polis geldiğinde oradan çoktan gitmiş olan katil zanlısı o akşam yakalanıp serbest bırakılınca ertesi gün de cinayeti işliyor. Kız kardeşin de komşulardan öğrendiği gibi Büşra Topuz darp edildiği akşam emniyetten döndüğünde sokak sokak dolaşıp kuşunu aramaya koyulmuş ama büyük bir şok yaşayan kuşun izine hiçbir yerde rastlamamış. Bütün bunlar ve benim hükümet konağına gidip Büşra Topuz’un iş arkadaşlarıyla yaptığım görüşmeler aklıma üşüşürken cebimden telefonu çıkarıp kız kardeşini arıyorum. Sesi hüzünlü geliyor. Ablası ve babası olmadan geçen iki yılın zorluklarından bahsediyor. Özellikle bugün aramış olduğum için teşekkür ediyor ve kitabın seyrini merak ediyor. Adresini öğreniyor, ona kitabı yarın göndereceğime dair söz veriyor ve çeşitli sebeplerden göndermekte geciktiğim için kendisinden özür diliyorum.

Konu tekrar ablasına geldiğinde ondan yeni şeyler öğreniyorum. “Sonbaharda, annem ablama bahçe mahsullerinden yaptığı konserveleri göndermişti,” diyor bir yerde. “Ben de beraberinde ablamın kuşu için kırmızı bir kafes topu hediye göndermiştim.”

Apartmanın önüne geldiğimde konuşmamız bitiyor. Merdivenleri çıkarken psikiyatristten tekrar randevu almam gerektiği gerçeğiyle yüzleşiyorum. Kapıyı açıp içeriye giriyorum. Uyku hapı içip hemen uyumaya niyetleniyorum. Öncesinde Panco’ya bakıyorum. Pençelerinin arasında tuttuğu kırmızı kafes topuyla kafesinde uyuyor.

Krater Gölü

Güneş, sönmüş yanardağın arkasındaydı. Veysi ceviz ağacının gölgesinde oraya bakıyordu. Biraz önce arabadan indi, taş evin kapısını açtı, üç yatak, bir yemek masası ve mutfak eşyaları bulunan içeriye göz gezdirdi. Her yer toz içindeydi. İçeride dolaştıkça tozlar üstüne yapıştı. Tişörtünü çıkardı, mahzenden baltayı alıp kendini ceviz ağacının gölgesinde buldu. Bakışlarını çıplak vadiden kaydırıp sönmüş yanardağa sabitledi. Bir zamanlar yüzdüğü krater gölünü düşünüyordu. Mevsim yazsa eğer, mahzenden kurtulur kurtulmaz soluğu orada alırdı.

Baltayı, akşamleyin mangala köz olmayı bekleyen içi çürümüş kütüğe sapladı. Pantolonunun cebinden bir sigara çıkarıp yaktı. Kolunu ceviz ağacına yasladı. Eskiden bir salıncağı taşıyan ipin kısa bir parçası ağacın dalında hâlâ asılıydı. Babası öldüğünden beri taş eve gelmediği halde ağacın kurumamış olmasına şaşırdı.

Etrafta kimse görünmüyordu. Bu civarda hiç ev yoktu. Veysi güneydeki dağın yamacından uzayan toprak yola baktı bu kez, yamacın eteğindeki eski uygarlıklardan kalma taş duvarlara, vadiyi S şeklinde dolaşan kurumuş dere yatağına, sonra yine sönmüş yanardağa.

İzmariti ayakkabısının ucuyla ezerken kütüklerin arasında parlayan bir çift gözü fark etti. Erişkin bir kertenkeleydi. Onu ürkütmek istemedi. Su getirmek için arabaya yöneldi. Bagajdan bir su şişesi alıp geri geldi. Kütükleri kenara çektiğinde kertenkele ok gibi fırladı. Kuru otların arasına saklandı. Veysi onun peşinden gitti. Şişedeki suyu kertenkeleyi sakinleştirmek istercesine otların üstüne damlattı. Eğildi, onu yakalamak istedi. Kertenkele kendisine doğru uzanan elin gölgesini görür görmez fırladı. Toprak arkın içine yuvarlandı.

Kertenkele uzun ve derin arkın duvarlarını çıkmak istiyor, kuru topraktan kayarak tekrar yatağa yuvarlanıyordu. Ok gibi fırlıyor, ne yapacağını bilemez halde durup etrafına bakıyordu. Veysi eğildi yine. Kertenkele ince, uzun kuyruğunu bıraktı. Yeni hamlede yakalanmaması kaçınılmazdı. Veysi kertenkelenin pürtüklü boynunu sıktı. Ağzına sudan birkaç damla döktü. Kertenkele hızlı hızlı soluyordu.

≈

“Telefonun kapalıydı,” dedi Cenk.

“Lütfen şaka olduğunu söyle,” dedi Aydan.

“Hayatım, yoldayım ve-”

“Konuşmuştuk,” dedi Aydan.

“Neyi?”

“Onunla bir daha görüşmemen gerektiğini.”

“Abimden bahsediyorsun.”

“Konuşmuştuk.”

“Sen konuşmuştun.”

Aydan bir şeyleri hatırlar gibi sustu. Tirbuşonu şarabın tıpasına geçirdi.

“Hayatım, beni anlamanı bekliyorum. O benim abim ve beni büyüten-”

“Babanın cenazesinde durduk yere sana yumruk atan...”

“Üzgündü.”

“Bu sana yumruk atacağı anlamına geliyordu öyle mi?”

“Onu anlamaya çalışıyorum.”

“En son bizi evine davet ettiğinde o yumruğu sineye çekmiş, o kadar yolu sırf bu davet üzerine gitmiştik. Mangala pirzolaları erken koyduğun için lafı benim kötü kalpli bir kadın olduğuma