Parvana Saba
Dogunun kizi, Batinin ruhu

BÖLÜM 1: YALNIZ VARİS

Kaleyi çevreleyen dağlar ufkun çok ötesine uzanıyordu; zirveleri sisin içinde kaybolmuştu, kimsenin hatırlamadığı eski bir efsanenin kalıntıları gibi. Akşam ışığı yumuşak altın gibi üzerlerine düşüyor, kayaların üzerinden yayılıyor, koyu ladin çalılıkları arasından süzülüyor, vadide gümüş bir yılan gibi kıvrılarak ilerleyen dar bir nehrin su yüzeyine yerleşiyor.

Buradaki hava her zaman farklıydı; şeffaf, berrak, reçine, acı otlar ve serin toprak kokularıyla doluydu. Hafif açık pencereden odaya daldı ve hafif bir rüzgar ince perdeleri hareket ettirerek onların uçsuz bucaksız bir denizdeki beyaz yelkenler gibi dalgalanmasına neden oldu.

Ferida koyu cevizden oyulmuş devasa bir masanın başında oturuyordu. Parmakları kalemi kolayca kavradı – siyah, kuğu gibi, ağır, sanki sadece mürekkeple değil, aynı zamanda kağıda aktarmaya çalıştığı düşüncelerle de yüklenmiş gibi. Önündeki çarşaf zaten ince, düzgün çizgilerle kaplıydı ama yine de ona bu yeterli değilmiş gibi geldi.

Gerçek bir şeyler yazmak istiyordu; içini, özlemini, dışarıdan bu kadar güzel görünen, içi ise bir o kadar soğuk görünen dünyayla olan görünmez mücadelesini yansıtacak bir şey.

Duvarın arkasından müzik duyuluyordu: «Doğarken ağladı, insan… bu son olsun, bu oğul…»

Şarkıcının sesi sanki başkalarının bilmediği bir şeyi biliyormuş gibi derin, sıcak ve dile getirilmemiş acılarla doluydu.

Ferida sandalyesine yaslanıp gözlerini kapattı. Müzik onu doldurdu.

Kendisini mermer zeminde yalınayak koşan, yansıması parlak yüzeyde kayan küçük bir kız olarak hatırladı ve büyükannesinin sert sesi arkasında duyuldu:

«Bizim aileden bir kız, köy kızı gibi ortalıkta dolaşmamalı!»

O zaman «ailemizden» ne anlama geldiğini henüz anlamadı.

Daha sonra anladı.

Bu kusursuz olmak anlamına gelir.

Bu, yavaş yürümek, ölçülü konuşmak, dedikoduya yol açmayacak kadar gülümsemek anlamına gelir.

Bu, her hareketinizi, her bakışınızı, her kelimenizi izlemek anlamına gelir.

Bu, güzel olmak ama çok erişilebilir olmamak anlamına gelir.

Bu akıllı olmak anlamına gelir ancak erkeklerden daha akıllı olmamak anlamına gelir.

Doğru olmak anlamına gelir.

Ferida parmaklarını sıktı. Masanın üzerindeki mürekkep hokkası hafifçe sallandı.

Doğru olmak istemiyordu. Kendisi olmak istiyordu.

Peki o kim?

Dünyası mermer ve ipekten, tonozlu tavanlardan, yüksek aynalardan, ağır şamdanlardan, lavanta ve yasemin kokularından, hizmetçilerin düzgün seslerinden, mum ışığında Fransızca ve İtalyanca konuşmaların duyulduğu uzun akşam yemeklerinden, ciltlerce Türkçe, Arapça, Yunanca, İngilizce kitaptan oluşuyordu…

Çok şey biliyordu ama en önemli şeyi bilmiyordu.

Bütün bunlar olmadan o kim?

Ferida gözlerini açtı ve kalemi aldı. Mürekkep lambanın ışığında parlıyordu. Yazmaya başladı.

«Altın bir kafeste kilitli kalmanın nasıl bir şey olduğunu biliyorum.

Kafesli pencerelerden dünyayı görmenin nasıl bir şey olduğunu biliyorum.

Benim olmayan sesleri dinle.

Bunu anlamanın ne kadar acı verici olduğunu biliyorum

Burada rüzgar bile yabancı.»

Durdu.

Pencerenin dışında gökyüzü kararıyordu, güneş dağların arkasına saklanıyordu, arkasında sadece hafif bir şeftali izi bırakıyordu. Aşağıda bir yerde, yolun çok ilerisinde bir siluet parladı. Binici.

Ferida istemsizce öne doğru eğildi.

Bu saatte kim gelebilir? Baba? Hayır, yalnızca baharda dönmesi gerekiyordu. Misafirler mi? Büyükannenin beklenmedik misafirleri ağırlama alışkanlığı yoktu.

Sürücü yavaş ama kendinden emin bir şekilde hareket ediyordu, karanlık siluet akşam manzarasının arka planında göze çarpıyordu ve kalbi bir an titredi.

Nedenini bilmiyordu.

Ama ona sanki bu binici beraberinde değişiklikler getiriyormuş gibi geldi.

Rüzgâr yeniden odaya hücum etti ve elindeki kalem titreyerek kâğıdın üzerinde ince, özensiz bir çizgi bıraktı. Ferida sinirle onu bir kenara attı ve ayağa kalktı. Açık krem rengi elbisesinin kıvrımları hafifçe dalgalanıyordu. Pencereye yaklaştı ve başını hafifçe eğerek vadiye baktı.

Sürücü zaten kaleye giden dolambaçlı yolu geçmiştir. Şimdi nehrin üzerindeki dar bir köprü boyunca ilerliyordu. Koyu pelerini dalgalanıyordu, atı düzenli ama yorulmadan hareket ediyordu; bu, dağlarda kaybolan rastgele bir gezgin değildi. Bu adam buraya bilerek geldi.

Ferida istemsizce parmak uçlarını soğuk pencere camında gezdirdi.

– Sen kimsin? – zorlukla duyulabilecek şekilde mırıldandı.

– Ferida Hanım!

Yumuşak ama boyun eğmeyen bir ciddiyet dolu bir ses ona seslendi.

Arkasını döndü. Kapı eşiğinde baş hizmetçisi Khadije duruyordu; altmış yaşlarında, kısa boylu, zayıf, yüzü ince kırışıklıklarla kaplı bir kadındı. Gözleri derin bir kuyu gibi karanlık ve sakindi.

Ellerini önünde kavuşturarak, «Büyükannen kış bahçesinde seni bekliyor» dedi.

Ferida bir an duraksayarak başını salladı.

Süvari kale duvarlarının arkasında kayboldu.

Bir adım geri attı ve başka bir şey söylemeden odadan çıktı.

Kale gündüz bile her zaman alacakaranlıkta görünüyordu. Koridorlar yüksek ve serindi, duvarları av sahnelerinin olduğu halılarla süslenmişti, ağır Türk halıları ayak seslerini yumuşatıyordu. Hizmetçiler evin içinde gölgeler gibi sessizce dolaşıyordu ve nişlerde yanan mumlar cilalı yüzeylerde titrek yansımalar oluşturuyordu.

Ferida atalarının portrelerinin yanından geçti; kalın bıyıklı erkekler, kraliçe edasıyla uzun elbiseli kadınlar, soğukkanlı görünüşlü çocuklar. Onları hiç tanımıyordu ama varlıklarını hissediyordu. Sanki her biri onu izliyor, ismine layık olup olmadığını değerlendiriyordu.

Kış bahçesi kalenin güney kısmında yer alıyordu. Burası, adı kendi topraklarının sınırlarının ötesinde bile saygı duyulan bir kadın olan büyükannesi Safiye Hanım’ın en sevdiği yerdi.

Ferida içeri girince limon ve yasemin kokusu onu sardı. Burada, cam duvarlar ve yeşillikler arasında, kalenin dışında soğuk dağların hüküm sürdüğü neredeyse unutulabilirdi.

Büyükanne, zarif porselen fincanlara çayın çoktan döküldüğü küçük bir masanın yanındaki hasır sandalyede oturuyordu. Koyu kadife bir elbise giymişti, yüksek bir düğüm halinde toplanmış saçlarına neredeyse hiç gri dokunulmamıştı ve yalnızca keskin yüz hatları ve sert görünümü bu kadının altmışın çok üzerinde olduğunu hatırlatıyordu.

Ferida gelip karşı tarafa oturdu.

«Yine şiir yazıyorsun» diye sormadı ama Safiye Han’a söyledi.

Ferida hemen cevap vermedi. Çayı alıp dudaklarına götürdü ve bir yudum aldı.

– Evet büyükanne.

Yaşlı kadın ona uzun süre araştırıcı gözlerle baktı.

– Ciddi değil kızım. Sizin kökenli bir kadın kafasını boş hayallerle doldurmamalı.

Ferida itiraz etmedi. Büyükannesiyle tartışmanın anlamsız olduğunu zaten biliyordu.

Safiye-hanum kendine biraz daha çay doldurarak, «Topun yakında gelecek,» diye devam etti. – Her şey mükemmel olmalı. Önemli kişiler gelecek.

«Umurumda olmadığını biliyorsun,» diye ağzından kaçırdı.

Büyükanne kaşlarını kaldırdı ve bakışlarında buz parladı.

– Saçma sapan konuşuyorsun.

Ferida dudaklarını büzdü.

– Neden? Bu performansı neden sergilemeliyim? Beni tanımayan, bende sadece adımı, zenginliğimi gören insanlarla mı tanışacaksın? Neden yapamıyorum…

Büyükannesi onun sözünü kesti: «Çünkü kendin için yaşamıyorsun.» «Biz sıradan insanlar değiliz torunum.» Biz büyük bir ailenin mirasçılarıyız. Kaderiniz zaten belirlendi.

Ferida içinde donuk bir öfkenin büyüdüğünü hissetti.

– Baban da öyle mi düşünüyor?

Safiya Khan kupayı bıraktı.

– Baban askeri bir adam. Ülkesine hizmet ediyor. Ama ben senin ailenim. Ve senin için neyin doğru olduğunu daha iyi biliyorum.

Bir mola vardı.

Ferida pencereden dışarı baktı. Orada, cam duvarın arkasında akşam çoktan koyulaşmıştı.

– Kim geldi? – aniden sordu.

Büyükanne biraz tereddüt etti ama hemen sakin görünümüne kavuştu.

– Bu seni ilgilendirmez.

Ama Ferida büyükannesini yeterince iyi tanıyordu.

Bu toplantı sıradan bir ziyaret değil.

Ferida aralarındaki gerilimin kelimelerle giderilemeyen kalın, görünmez bir sis gibi yoğunlaştığını hissetti. Büyükanne beklenmedik sorulardan hoşlanmazdı. Konuşmaları, orkestrayı kontrol eden bir orkestra şefinin her notayı kontrol etmesi gibi kontrol etmeyi tercih etti.

Ancak Ferida geri çekilmeyecekti.

Safiye Hanım bu sefer biraz daha sert bir tavırla, «Bu seni ilgilendirmez,» diye tekrarladı.

Ferida bardağı bıraktı, başını hafifçe eğdi ve sakin bir sesle şöyle dedi:

– Demek biri geldi sonuçta.

Büyükannenin gözlerinde öfke parladı ama hemen kendini toparladı.

– Çok meraklısın kızım.

Ferida parmaklarını dizlerinin üzerinde kenetledi. Bu ses tonunu biliyordu; yumuşak ama boyun eğmez bir güç taşıyordu. Büyükanne sesini asla yükseltmezdi ama sözlerinde her zaman bir düzen vardı.

«Sadece sordum büyükanne,» dedi ölçülü bir şekilde.

«Ben de endişelenmene gerek olmadığını söyledim.»

Dışarıda, kış bahçesinin camlarının ardında gece çoktan dağları tamamen kaplamıştı. Mum ışığı narenciye ağaçlarının kalın dalları arasında titreşiyordu. Uzaklarda bir yerde toynakların sesi duyuldu – sessiz, ölçülü.

Ferida içini belli belirsiz bir kaygının kapladığını hissetti.

Kalenin taş duvarlarının arkasında kaybolan bir atlının siluetini hatırladı. Kim o? Büyükanne neden onun hakkında konuşmak istemiyor?

Ama daha fazla tartışmanın anlamı yoktu.

Yavaşça ayağa kalktı.

«Yoruldum.» dedi sakin bir tavırla. – Bırak gideyim.

Büyükanne sanki bir şeyi tartıyormuş gibi ona dikkatle baktı.

Sonunda, «Yarın öğleden sonra seni büyük salonda bekliyorum» dedi. – Topun hakkında konuşmamız lazım.

Feride başını salladı.

– Tabii ki büyükanne.

Başını dik, sırtını düz, adımlarını hafif ve kendinden emin tutmaya çalışarak kış bahçesinden çıktı. Çocukluğundan beri ona öğretilen yol.

Ama kapı arkasından kapanır kapanmaz yavaşladı.

Kalenin koridorları uzun gölgelerdi, şiirlerinin mürekkebi kadar karanlıktı. Duvarlardaki kandiller düzensiz bir ışıkla titreşiyordu. Uzaklarda bir yerde hizmetçilerin donuk fısıltıları ve mermer zeminde hafif ayak sesleri duyuldu.

Ferida durup arkasını döndü.

Sessizlik.

Ama ona sanki biri izliyormuş gibi geldi.

Kalp yavaş ve yüksek sesle atıyordu.

İçini çekti ve yan koridora adım attı.

Bu koridor eski kütüphaneye açılıyordu.

Ferida burayı her zaman sevmişti. Burası onun sığınağıydı, kendisine verilen rollerden ve beklentilerden saklanabileceği tek yerdi.

Kapıyı açtı ve içeri girdi.

Alacakaranlıkta kaybolan yüksek raflar yukarı doğru uzanıyordu. Eski kağıt, toz ve cilalı ahşap kokusu havayı doldurdu.

Gazyağı lambasının ışığı masanın üzerinde hafifçe titreşiyor, kitapların sırtlarına sıcak yansımalar yansıtıyordu.

Ferida pencereye gitti.

Aşağıdan, avludan uğultu sesleri geliyordu. Erkeklerin. Kaba, ani.

Ağır perdelerin arasından dikkatle bakarken donup kaldı.

Bahçede iki adam duruyordu.

Biri hizmetçi, onu hemen tanıdı. Yaşlı Halil-ağa kamburunu çıkardı ama bakışları inatçıydı. İkincisi ise bir yabancıydı.

Ferida onun yüzünü göremiyordu ama uzun boylu ve geniş omuzlu olduğunu gördü. Uzun pelerini rüzgarda hafifçe dalgalanıyordu, elleri arkasında gizliydi.

Alçak ve sakin bir sesle konuşuyordu ama tavrında… emredici bir şeyler vardı.

– Safiye Hanım’a beklemeye niyetimin olmadığını söyle.

Halil Ağa bir şey yanıtladı; onun anlayamayacağı kadar sessiz.

Adam ileri doğru bir adım attı.

«Bir amaç için geldim.» Sesi gergindi. – Kim olduğumu biliyorsun. Ve neye ihtiyacım olduğunu biliyorsun.

Ferida parmaklarının soğuduğunu hissetti.

Bu adamın kim olduğunu bilmiyordu.

Ama görünüşünün her şeyi değiştireceğini biliyordu.

Avludaki gölgeler bükülerek gecenin karanlığıyla birleşiyor ve meşalelerin alevlerine rağmen ışığı gizlice emen karanlık neredeyse canlı görünüyordu. Ferida, gözlerini ayırmadan, yabancının her hareketini, bir cevap beklerken başını hafifçe eğişini, parmaklarının koyu renk katı ceketinin düğmelerinde sabırsızca gezinişini izliyordu.

Halil Ağa’nın kendisine yanıt verdiği sözleri duymamıştı ama hizmetçinin ses tonundaki bir şey fazlasıyla ihtiyatlı, fazlasıyla alçakgönüllüydü ve bu onu içten içe germişti. Yabancı da bunu fark etmişe benziyordu; görünüşünde hafif bir alaycılık gölgesi vardı, hafifçe öne doğru eğilmişti ve Ferida, yüksek penceresinden bile ondan gelen otoriter güveni hissedebiliyordu.

Yavaş yavaş, sanki her kelimeden zevk alıyormuş gibi, «Ona başka seçeneği olmadığını söyle,» dedi ve derin, soğuk, karşı konulması imkansız görünen aynı sarsılmaz kararlılıkla dolu sesi, Ferida’nın elbisesinin eteğini yumruklarıyla sıkmasına neden oldu.

Kime hitap ettiğini bilmiyordu ama bunun sadece büyükannesiyle ilgili olmadığını açıkça anlamıştı.

Varlığıyla ilgili bir şeyler ona bu adamın önemli bir şey için geldiğini söylüyordu.

Veya kem-to için.

Halil Ağa eğildi, başını salladı ve aceleyle dönüp kemerin gölgesinde kayboldu. Yabancı, sanki başka bir şey bekliyormuş gibi ayakta kaldı, sonra yavaşça başını kaldırdı ve bakışları neredeyse tesadüfen yukarıya, Ferida’nın ağır perdelerin arkasında saklandığı yere kaydı.

Bir an onun onu fark ettiğini sandı.

Nefesi dondu.

Sanki görünmez bir el boğazını sıkıyordu.

Ama tek bir hareket bile yapmadı, sadece kısa bir süre için, öncekinden biraz daha sert bir hareketle topuklarının üzerinde döndü ve kalenin uzak kanadına, büyükannenin bazen özel misafirleri kabul ettiği kısmına doğru yöneldi.

Ferida hâlâ pencerenin önünde duruyordu, göğsünde biriken ağırlığı hissediyordu.

Kim o?

Neden sözleri tehdit gibi geliyordu?

Peki bunun onunla ne ilgisi var?

Düşüncelerini toparlamak için gözlerini kapattı ama zihninin karanlığında adamın sesi duyulmaya devam etti:

«Başka seçeneği yok…»

Kalede geçirilen bir gece her zaman özeldi.

Eski duvarlar sessizliği emiyordu, taş kubbeler serinlik soluyordu ve ister zeminin gıcırdaması, ister kumaşın hışırtısı olsun, en ufak bir ses bile fazlasıyla bariz, fazlasıyla belirgin görünüyordu.

Ferida uyuyamadı.

Yumuşak ipek bir battaniyeyle örtülü, oyma sütunlu kocaman yatağında yatıyordu ama gecenin serinliği ince kumaşların arasından geçip içine giriyor, tuhaf, rahatsız edici bir hisle teninin altına yerleşiyordu.

Sorular kafasında birbiri ardına, dinlenmeden doğuyordu.

Büyükanne neden ona hiçbir şey söylemedi?

Neden hizmetçilerden hiçbiri bu adamın gelişiyle ilgili uyarıda bulunmadı?

Neden şatoda başka bir ziyaretten daha fazlası varmış gibi konuşuyordu?

Ferida yatakta aniden doğruldu, örtüleri çıkardı ve ayaklarını serin mermer zemine indirdi.

Daha fazla bekleyemezdi.

Koridorlar karanlık ve boştu; yalnızca nadir lambalar, çoktan ölmüş ataların portreleriyle dolu duvarlara zayıf, sarımsı bir ışık saçıyordu. Cilalı tahtalar çıplak ayakların altında serindi ve hava eski kitapların, balmumunun ve başka bir şeyin hafif kokusuyla doluydu – anlaşılması zor, zar zor fark edilen ama endişe verici bir şey.

Ferida, kendisini kalenin nadiren ziyaret ettiği bir bölümünde bulana kadar her hışırtıyı, her uzak sesi dinleyerek dikkatli bir şekilde hareket etti.

Konuğun götürüldüğü ek bina.

Arkasında her zaman önemli konuşmaların yapıldığı devasa bir kapının önünde durdu.

Ve sesler duydum.

Biri büyükanneme aitti.

Soğuk, berrak, güçlü.

Saniye…

Feride gözlerini kapattı.

Donuk, derin, avluda duyulan sesin aynısı.

Bir yabancının sesi.

Büyükannenin sesi, «Çok erken geldin,» dedi ve bunda hiçbir korku ya da şaşkınlık yoktu, yalnızca yorgun bir kızgınlık vardı.

«Zamanında geldim» diye yanıtladı.

Kısa bir duraklama.

– Henüz hazır değil.

– Zamanı yok.

Ferida kalbinin attığını hissetti.

Onunla ilgiliydi.

Ferida istemsizce duvara yaslandı, kalbi göğsünde hızla çarpıyor, avuçları soğuyordu. Arkasında konuşmanın yapıldığı devasa kapıya baktı ve içinde korku ve merakın iç içe geçtiğini hissetti. Koridorun karanlığında hava daha yoğun, viskoz, görünmez ama elle tutulur bir şeyle dolu görünüyordu, sanki gölgeler duvarlardaki portrelerden sessizce onu izliyormuş gibi.

«Henüz hazır değil.»

«Zamanı yok.»

Yarı karanlıkta söylenen sözler açıklayamadığı bir ağırlık taşıyordu.

Büyükanne hemen cevap vermedi. Sessizliği acı verici derecede uzun bir süre sürdü.

«Karışmamalısın,» dedi sonunda ve sesinde hafif, ince bir tehdit vardı.

Ferida duvarın soğuk taşına daha da sıkı bastı.

Yabancı, sakin ve sakin bir sesle, «Müdahale etmiyorum çünkü bunu yapmak istiyorum,» diye yanıtladı, ancak bu dinginlikte tehlikeli bir şeyin, reddedilmeye tahammülü olmayan bir şeyin bir ipucu vardı. – Çünkü buna mecburum.

Bir duraklama daha.

– Ne öneriyorsun? – büyükanneye sordu.

Adımlar. Yavaş, ölçülü.

Sakin bir tavırla, «Balo üç gün içinde gerçekleşecek,» dedi. «Bundan sonra benimle gelecek.»

Ferida dişlerini sıktı, içinde bir öfke dalgasının yükseldiğini hissetti.

«Benimle?»

«Nerede?»

«Neden kimse fikrimi sormadı?»

«Henüz hazır değil,» diye tekrarladı Safiye Hanım ve bu sefer sesinde sadece kızgınlık değil, aynı zamanda başka bir şey daha vardı… endişeye benzer bir şey.

– Önemli değil.

Sessizlik.

Sonra bir ses duyuldu; hafif, neredeyse algılanamayacak kadar ama Ferida bunu çok iyi biliyordu.

Büyükanne çay bardağını bıraktı.

Tartışmanın faydasız olduğunu anladığında bunu hep yapardı.

«Bizi zor durumda bıraktınız» dedi.

«Sadece sana söz verileni hatırlatıyorum.»

Ferida avuçlarının ıslandığını hissetti.

«Söz verdin mi?»

Bunun ne anlama geldiğini bilmiyordu.

Onun kim olduğunu bilmiyordu.

Ama bir şeyi biliyordu:

Hayatı bir daha asla eskisi gibi olmayacak.

Odasına nasıl döndüğünü hatırlamıyordu.

Başım dönüyordu, düşüncelerim karmakarışık bir şekilde yarışıyordu ve nefesim düzensizdi. Şöminenin yanındaki sandalyeye çöktü, az önce duyduğu her şeyi anlamaya çalıştı.

«Balodan sonra benimle gelecek.»

Bu sözler bir cümle gibiydi.

Ellerine baktı. Titreyorlardı.

«Neden?»

«Nerede?»

«Bu nasıl bir vaat?»

Ve en önemlisi…

«Büyükannem neden bana hiçbir şey söylemedi?»

Çocukluğu boyunca büyükannesi ona hayatının ailesine ait olduğunu aşıladı.

Başka seçeneği olmadığını.

Ama her zaman bunun doğru olmadığını umuyordu.

Bir gün kaderini değiştirebilecektir.

Artık onun kaderi çoktan belirlenmiş gibi görünüyordu.

Ferida bir sandalyede oturuyordu, elleriyle omuzlarını kavuşturmuş, sanki titremeyi engellemeye çalışıyormuş gibi, ama soğuktan değil, içinde büyüyen endişeden, bilincinin derinliklerinde bir yerde kara bir bulut gibi kalınlaşan belirsiz bir önseziden. Duyduğu her konuşma parçası, tuzağa düşmüş bir kuş gibi, umutsuz ve düzensiz bir şekilde zihninden geçiyor, odaklanmasını engelliyor, bu kelimeleri zihninde defalarca tekrarlamaya, hayatının zaten bir başkası tarafından kararlaştırıldığına dair o sarsılmaz beyanı yapmaya zorluyordu.

Bu, onun sadece kale kapılarında görünmediği, büyükannenin onu önceden bildiği, ancak onu bu konuşmaya hazırlamanın gerekli olduğunu bile düşünmediği, ona tek bir kelime söylemediği, onu ne beklediğine dair bir ipucu bile vermediği anlamına geliyor. Çocukluğunda, gençliğinde, bir kadının, özellikle de varlıklı bir mirasçının kaderinin her zaman önceden belirlenmiş olduğunu, geleceğiyle ilgili kararların başkaları tarafından verildiğini, kaderinin yerleşik gelenekleri takip etmek, taşıdığı soyadına layık olmak ve aileye faydalı bir figür olmak olduğunu düşünürdü. Bunu düşündü, ama bunun gerçekten böyle olduğuna asla tam anlamıyla inanmaya izin vermedi, bir gün nasıl yaşamak istediğini seçebileceği umuduna her zaman ruhunda yer bıraktı.

Artık her şey bir anda çöktü.

Yavaşça ayağa kalktı, parmakları geceliğinin ipeksi kumaşı üzerinde kaydı, ayakları taş zeminden üşüdü ama bu küçük hislere aldırış etmedi, aklı başka, daha önemli bir şeyle meşguldü. Büyükanne hiçbir şey söylemiyorsa, eğer bu adam aniden ortaya çıktıysa ve geleceğine bu kadar güvenle sahip çıktıysa, bu, bunun arkasında daha fazlası olduğu, bunca yıldır ondan dikkatle saklanan bir şey olduğu anlamına gelir.

Tuvalet masasına yaklaştığında yansımasına baktı, genellikle derin ve düşünceli olan koyu gözleri şimdi endişeli görünüyordu, meydan okumayla karışık belirsizlik gösteriyorlardı, sanki bir şey söylemek istiyor ama doğru kelimeleri bulamıyormuş gibi dudakları hafifçe aralıktı. Kim o? Neden onu alabileceğini düşünüyor? Söz vermekle ne demek istiyor?

Bir şeyi anlamıştı; büyükannesinin sessizliği, bunun tartışmaya konu olmadığı, kararların zaten verilmiş olduğu anlamına geliyordu; bu da onun yalnızca iki seçeneği kaldığı anlamına geliyordu: boyun eğmek ya da direnmek.

Ferida derin bir nefes verdi ve avucunu yüzünün üzerinde gezdirerek sakinleşmeye çalıştı. Yarın hiçbir şey duymamış gibi davranması gerektiğini biliyordu, sanki gece sakin geçmişti ve hiçbir şey düşüncelerini rahatsız etmiyordu, ama içinde durdurulamayan bir şey çoktan yükselmişti: gerçeği bulma kararlılığı.

Kalede sabah, her zamanki gibi hizmetçilerin koridorlardaki ölçülü adımları, odalardan gelen kumaşların hışırtısı ve havayı sıcak, hafif ekşi bir acıyla dolduran taze demlenmiş kahve aromasıyla başladı. Pencerelerin dışındaki gökyüzü hâlâ gecenin karanlığının izlerini taşıyordu, ama sanki doğanın kendisi uzun bir uykudan sonra yavaş yavaş uyanıyormuş gibi, çoktan aydınlanmaya, lavanta ve altın tonlarına dönüşmeye başlamıştı.

Ferida neredeyse bütün gece gözlerini kapatmadan aynanın karşısına oturdu ve çenesini kenetlediği parmaklarına dayadı. Genellikle sakin olan yüzü yorgun görünüyordu, gözlerinin altındaki gölgeler uykusuz geçen saatleri ele veriyordu ama bakışlarında ne kafa karışıklığı ne de korku vardı – yalnızca kararlılık ve donuk, karanlık bir kızgınlık vardı.

Büyükannesinin yakında geleceğini biliyordu.

Bu her zaman böyle olmuştur.

Safiye Hanım her sabah her şeyin yolunda olup olmadığını kontrol etmek, torununun doğru davranıp davranmadığını kontrol etmek, ona hayatının nasıl olması gerektiğini hatırlatmak için odasına geliyordu.

Ferida doğruldu, elleri sandalyenin kol dayama yerlerindeydi ve kapının arkasında tanıdık bir ses duyuldu: yumuşak, ölçülü ve otoriter adımlar, ardından kapıya cevap bile gerektirmeyen hafif bir vuruş.

«İçeri girin» dedi sesini sakin tutmaya çalışarak.

Kapı açıldı ve büyükanne, her zamanki gibi çekingen, görkemli, kusursuz bir şekilde toplanmış gümüş saçlarıyla, sıcak inci renginde hafif ama sıkı bir sabah elbisesiyle içeri girdi. Hemen hiçbir şey söylemedi, sadece torununa dikkatli bir bakışla baktı, onu değerlendirdi, fazladan satırların zaten fark edildiği açık bir kitap gibi okudu.

Sonunda masaya doğru yürüyüp dikkatlice karşıdaki sandalyeye oturarak, «Uyumadın,» dedi.

Bu bir soru değildi.

Ferida yavaşça ona doğru döndü, bir an duraksadı ve şöyle dedi:

«Dün gece burada bir adam vardı.»

Sesi düzgün, neredeyse sakin geliyordu ama büyükannesinin parmaklarının rahatlamadan önce kol dayanağının kenarını nasıl ustalıkla sıktığını gördü.

«Evet» diye cevap verdi tereddüt etmeden.

Ferida onun bunu saklamaya, yalan söylemeye ya da en azından konuyu başka yöne çekmeye çalışmasını bekliyordu ama hayır, büyükannenin her zaman olduğu gibi hilelere ihtiyacı yoktu.

– Kim o?

Safiye Hanım hafifçe başını eğdi, delici bakışları torununun üzerinden ayrılmadı.

«Bana anlaşmayı hatırlatmaya geldi.»

Ferida vücudunda soğuk bir endişenin dolaştığını hissetti.

– Ne anlaşması?

Büyükanne sandalyesinde arkasına yaslandı, bakışları sanki bu soruya hemen cevap verip vermemeyi tartıyormuşçasına parmaklarının arasında tembelce döndürdüğü gümüş kahve kaşığına odaklanmıştı.

«Geleceğin sadece hayallerinden ibaret değil, Ferida,» dedi sonunda, yumuşaklıktan eser olmayan, kararlı ama kararlı bir sesle. – Bu sizden çok önce alınmış bir kararlar zinciridir.

– Hangi kararlardan bahsediyorsunuz? – Ferida’nın sesinde gerginlik, neredeyse öfke vardı ama büyükanne buna aldırış etmiyor gibiydi.

«Doğmadan önce verilen bir söze bağlı olduğunuzu size hatırlatmak için buradaydı.»

Ferida boğazının kuruduğunu hissetti.

– Ne sözü?

Büyükanne sonunda ona baktı.

– Nişanlandın Ferida.

Odaya ağır bir sessizlik hakim oldu.

Ferida söylenenlerin anlamını hemen kavrayamadı, sanki kelimeler suyun kalınlığının içinden ulaşıp boğuk, uzak bir sese dönüşüyordu ve ancak birkaç uzun saniye sonra içindeki her şeyin nasıl donduğunu, ardından bir soru ve yanlış anlaşılma kasırgasıyla patladığını hissetti.

– Ne? – az önce duyduklarına inanamayarak nefes verdi.

Büyükanne, gözlerini ayırmadan yavaşça, «Nişanlandın,» diye tekrarladı.

Ferida sanki vurulmuş gibi aniden doğruldu.

– Bu imkansız.

– Bu doğru.

Göğsünde öfkenin yükseldiğini hissederek başını salladı.

– Ama kimse bana bir şey söylemedi!

Büyükanne, her zaman içinde olan aynı tarafsız soğuklukla, «Çünkü buna gerek yoktu» diye yanıtladı. – Bugüne kadar.

Ferida nefesinin kesildiğini hissederek sandalyesinden fırladı.

«Yani tüm hayatım zaten kararlaştırıldı mı?» – sesi titriyordu, ama gözyaşlarından değil, öfkeden, kızgınlıktan, daha ne istediğini anlamaya başlamadan çok önce kaderinin başka biri tarafından önceden belirlendiğinin korkunç farkına varılmasından.

«Sen mirasçısın Ferida,» diye yükseldi büyükanne, kendini kimseye haklı çıkarmayacak bir kraliçe gibi zarif, yumuşak bir şekilde. «İsteklerinizin hiçbir zaman önemi olmadı.»

Bu sözler son darbe oldu.

Ferida, sanki umutlarını taşıyan kırılgan, neredeyse görünmez iplik bir anda patlayıp havaya dağılmış gibi, kırığın içinde bir şeyler hissetti.

Büyükannesine baktı ama o anda karşısında duran kadın değilmiş gibi geldi, akşamları ona kitap okuyan kadın değil, bir zamanlar ona her kaderin bir seçim olduğunu söyleyen kadın değil.

Karşısında, kendisinin yalnızca bir soyadı, satranç tahtasındaki bir taş, duyguların ağırlığının olmadığı bir oyunun parçası olduğu bir adam duruyordu.

Ferida parmaklarını yumruk haline getirdi.

Ne yapacağını bilmiyordu.

Ama bir şeyi biliyordu; boyun eğmeyecekti.

Ferida başka bir kelime duymadı. Odadaki hava ağırlaştı, bunaltıcı hale geldi, sanki tavan alçalmış, duvarlar yaklaşıyor, onu acı çekmeden nefes almanın veya nefes vermenin imkansız olduğu karanlık, havasız bir alana hapsediyordu. Büyükannesine baktı, ancak bir zamanlar ona eski İran şairlerinin şiirlerini analiz etmeyi öğreten, onun ilgisini, sıcaklığını ve hatta basit şefkatini bile görmeyen kadını artık onda görmüyordu. Şimdi karşısında ona tek kelime etmeden, ona bir şans vermeden, hiçbir zaman özgür olmadığının farkına varmasına bile izin vermeden geleceğini çalan bir adam duruyordu.

Çığlık atmak istedi.

Ama kendime buna izin vermedim.

– Kim o? Sesi kısık ama soğuktu, ateşte sertleşmiş metal gibi.

Büyükanne sanki hemen cevap verip vermemeyi tartıyormuş gibi başını hafifçe eğdi, ama sonra sanki bu konuşma onun için sadece bir formaliteymiş, yeni bir terzi hakkında yapılan bir tartışmadan daha önemli değilmiş gibi yavaşça, sakince doğruldu.

– Onu üç gün sonra baloda tanıyacaksınız.

Bu sözler son darbe oldu.

Ferida yavaşça başını salladı; içinde yükselen korku ya da paniği değil, sessiz, buz gibi bir öfkeyi hissediyordu.

Yani böyle mi?

Yani nişanı, en azından hayatının kiminle olduğunu bilmesi için önceden söylenmeyi bile hak etmiyor, öyle mi?

Başkasının eşyası olarak, sözleşme kapsamında satın alınan lüks bir eşya olarak, bir elden diğerine aktarılacaktır.

Vücudunda bir ürperti hissetti ama parmaklarını o kadar sıkı sıktı ki tırnakları avuçlarına battı.

Büyükanne onu izliyordu ve bakışlarında bir damla bile sempati yoktu.

Sonunda, «Her şey kararlaştırıldı Ferida,» dedi. «Umarım seni nasıl yetiştirdiğime pişman etmezsin beni.»

Bir dakika daha geçti ve arkasını döndü, girdiği zarafetle odadan çıktı, arkasında lavanta kokusunu ve kumaşın güneşteki soluk gümüş ışıltısını bıraktı.

Kapı kapandı ve kale yeniden sessizliğe gömüldü.

Ferida odanın ortasında zar zor nefes alarak duruyordu.

Burada bir saniye bile kalsa yıkılacağını biliyordu.

Ve böylece geriye kalan tek şeyi yaptı.

Kapıya doğru bir adım attı, kapıyı sertçe, neredeyse şiddetle açtı ve koridora çıktı.

Uzun, hafif sabah elbisesinin bacaklarına nasıl dolandığını, halılara nasıl yapıştığını, soğuk mermer zeminin çıplak ayaklarını nasıl yaktığını hissederek, neredeyse koşarak hızlı yürüdü, ama buna aldırış etmedi.

Nefes almaya ihtiyacı vardı.

Dışarı çıkması gerekiyordu.

Etrafına bakmadan merdivenlerden indi, sütunların arasından geçti, heykellerin ve altın kemerlerin arasından geçti, içindeki her saniye daha da alevlenen ateşten başka hiçbir şeyi fark etmedi.

Hizmetçiler ona şaşkınlıkla baktılar ama kimse konuşmaya cesaret edemedi.

Sonunda kendini bahçede bulduğunda, gül, yasemin ve ıslak çimen aromalarıyla dolu sabah havası serinlik ve tazelikle yüzüne çarptı.

Derin bir nefes aldı, ciğerlerinin bu havayla dolduğunu hissederek gözlerini kapattı ve sonunda vücudunun rahatlamasına izin verdi.

Ama sadece bir an için.

Çünkü bir sonraki saniye düşünceleri az önce olan şeye döndü.

Ellerini yumruk haline getirdi.

«Benim adıma karar verebileceklerini sanıyorlar.»

«Sadece itaat edeceğimi düşünüyorlar.»

Parmaklarını açıp onlara baktı.

Üzerlerinde ne kan ne de yara vardı.

Ama içinde bir şeyler paramparça olmuştu.

Ne yapacağını bilmiyordu.

Ama bir şeyi biliyordu; kırılmasına izin vermeyecekti.

Bir yolunu bulacaktır. Bu kafesten çıkmanın bir yolu.

Ferida bahçede duruyordu, sabah rüzgarının tenine hafifçe dokunduğunu, geceliğinin ince kumaşına nüfuz ettiğini hissediyordu. Bu rüzgar, yasemin kokusunu, ıslak toprağı ve kalenin dışına uzanan, kaderinin bekçileri gibi dünyanın üzerinde yükselen uzak dağların kokusunu da beraberinde getirdi.

Bu bahçeyi hayatı boyunca biliyordu. Çocukluğundan beri burada yürüyor, çiçek açan ağaçların arasında koşuyor, dadı onu ararken mermer sütunların arkasına saklanıyor, sesinde hafif bir sitemle adını bağırıyordu. Çocukken bahçenin kendi krallığı olduğunu, istediği kişi olabileceğini, kimsenin onun adına karar vermediğini hayal ettiğini hatırladı.

Ama bugün bahçe yaldızlı parmaklıkları olan bir hapishaneye benziyordu.

Kendini bu konuyu düşünmemeye zorlayarak aniden döndü ve bahçenin ortasında yüksek gül çalılarıyla çevrili çeşmeye doğru birkaç adım attı. Çeşmedeki su temiz ve şeffaftı ve Ferida eğilerek orada kendi yansımasını gördü – başka birinin, tanıdık olmayan yansıması.

Kaç kez kendine baktı, aynada yüzünü gördü, her özelliğini bildi? Ama şimdi önünde, bilmek istemediği başka bir kadın varmış gibi geliyordu ona. Kendine ait olmayan, seçim şansından mahrum, isteyip istemediğini sormadan kendisine zaten bir kader verilmiş bir kadın.

– HAYIR

Bu kelimeyi sadece dudaklarıyla fısıldadı ama kendi içinde açıkça, açıkça, yüksek sesle telaffuz etti.

Kabul etmeyecek.

Bu kimsenin meselesi olmayacak.

Onun adına karar vermelerine izin vermiyor.

Ama nasıl?

Bir çıkış yolu nasıl bulunur?

Ferida gözlerini kapatıp nefesini sakinleştirmeye çalıştı. Düşünmesi gerekiyor. Bu kaderden kaçınmak için en ufak bir fırsatın olup olmadığını anlaması gerekiyor. Bir şeyi biliyordu: Sahip olduğu tek şey üç gündü. Balodan üç gün önce, kocası demesi gereken adamla tanışmasından üç gün önce.

Gözlerini açtı ve yaprakların arasından sızan güneş ışığına baktı.

Bir yolunu bulacaktır.

Yapmalı.

Ferida gün boyunca hizmetçilere neredeyse hiç görünmüyordu, büyükannesinden kaçıyor, kendini odasına kilitliyor, okuyormuş gibi yapıyordu. Ancak kitabın sayfaları okunmamış, kelimeler gözlerinin önünde birleşip anlamsız satırlara dönüşmüştü çünkü aklı başka bir şeyle meşguldü.

Akşam güneş gökyüzünü pembe altın tonlarına çevirdiğinde nihayet kararını verdi.

Babasını bulacak. Sadece o müdahale edebilirdi.

Katıydı, nadiren evdeydi, onun için her zaman mesafeli, neredeyse hayaletimsi bir figür olarak kaldı, ama onun tek müttefikiydi.

Anlamadan edemedi. Bunu ona yapmalarına izin veremezdi.

Ferida masaya gitti, kağıt ve mürekkepli kalem aldı ama mektup yazmak için eğilince eli dondu.

Peki ya zaten biliyorsa?

Peki ya kendisi bunu kabul ederse?

Bu düşünce onu soğuk bir iğne gibi deldi.

HAYIR

İnanamadı.

Sadece üç satır yazdı.

«Baba, seninle konuşmam lazım. Acil. Gel.»

Açıklama yok.

Daha fazlasını öğrenmek isterse gelecektir.

Değilse…

Bu düşünceyi reddetti.

Şüphe duymayı göze alamazdı.

Mektubu mühürledikten sonra bir hizmetçiyi çağırdı, notu ona verdi ve adam eğilip gittiğinde Ferida sonunda nefes aldı.

Artık geriye sadece beklemek kalmıştı.

Üç gün.

Baloya üç gün kaldı.

Kaderinin ya değişmesine ya da tamamen mühürlenmesine üç gün kalmıştı.

Dağlarda her zaman olduğu gibi kalede de gece hızla çöktü. Binlerce soğuk yıldızla dolu karanlık, neredeyse siyah gökyüzü, kaderin kendisi tarafından dünyaya yayılmış devasa bir tuval gibi sarayın üzerinde asılıydı. Ay ışığı, cephenin bir kısmını kaplayan mermer sütunlara ve asmalara vuruyor, avluya uzun gölgeler düşürüyordu.

Ferida hiç mum yakmadı.

Pencerenin yanında oturdu, gece manzarasına baktı, soğuğun geceliğinin ince kumaşından sızdığını hissetti ama hareket etmedi, kendini bir battaniyeye sarmaya çalışmadı. Soğuğu hissetmiyordu.

Bekledi.

Hizmetçinin mektubuyla birlikte gitmesinin üzerinden birkaç saat geçmişti. Babasının bunu hemen anlamayacağını anlamıştı. Uygun görene kadar açmayabilir bile. Hayatında her zaman bir hayalet gibi belirdi – kısa süreliğine, öngörülemez bir şekilde, ölçülü. Yine de buna rağmen içten içe inanıyordu: onun geleceğine.

Gelmesi gerekiyor.

Ferida elini sandalyenin kol dayanağının üzerinde gezdirdi. Düşünceleri birbirine karışmış, şöminedeki huzursuz alev gibi büyüyerek birbirinin yerine geçmişti.

Ya o da biliyorsa?

Peki ya bu kararı kendisi verdiyse?

Bunun doğru olduğu ortaya çıkarsa ne yapacağını bilmiyordu.

Sandalyesinden kalkıp aynanın karşısına geçti. Yansıması ona, kendisinin ona baktığı aynı gerilimle baktı. Yüzü solgundu, gözleri bu yarı karanlıkta fazlasıyla koyuydu.

«Benim adıma karar vermelerine izin vermeyeceğim.»

Bu düşünce, eski bir şiirin ezberlenmiş bir satırı gibi kafasında tekrar tekrar yankılanıyordu, o kadar çok tekrarlanıyordu ki, artık sadece kelimelerden ibaret değildi; gerçekti.

Ferida parmaklarını camın üzerinde gezdirdi ve sonra aniden sanki bir dürtüye uyarak tuvalet masasından bir kağıt alıp tekrar masaya oturdu.

Yavaşça, dikkatlice ilk satırı yazdı.

«Hayat dağlardaki rüzgar gibidir, onu tutamazsınız…»

Kalem parmaklarının arasında hafifçe titredi.

Kelimeler her zaman onun sığınağı olmuştur.

On yaşındayken, hizmetçilerin keşfedip büyükannesine bildirmesinden korktuğu için gizli defterine çocuk hikayeleri yazdı ve bunu yastığının altına sakladı. On beş yaşındayken bir deftere Fransızca şiirler yazdı ve her kelimeyi sanki onu yalnızlıktan kurtarabilecekmiş gibi inceledi.

Başka hiçbir şey ona ait olmasa bile kelimeler onun özgürlüğüydü.

Yazdı.

Ve her yeni satırla içindeki kararlılık daha da güçleniyordu.

Bir çıkış yolu bulacaktır.

Bu kafesten çıkacak.

Ertesi sabah güneş yavaş yavaş yükseldi, altın rengi bir parıltıyla tembelce ufka yayıldı. Kale hayata uyanıyordu: Hizmetçiler koridorlarda hareket ediyordu, mutfaklar taze ekmek kokusuyla doluydu ve bahçenin bir yerinde bahçıvanların sesleri duyuluyordu.

Ama Ferida uyumuyordu.

Ne yapacağını zaten biliyordu.

Babasını beklemeyecek.

Kendini kurtarmanın bir yolunu bulacaktır.

Gece geride gözlerin altında koyu halkalar ve şakaklarda donuk bir gerginlik hissi bıraktı. Ferida uyuyamadı, uyuyamadı. Gözlerini her kapattığında, ona dayatılan gelecek önünde beliriyordu: ışıltılı bir balo salonu, smokinler ve mücevherler, diğer insanların bakışları, sanki bir ürünü satın almadan önce değerlendiriyormuşçasına vücudunun üzerinde kayıyordu.

Mide bulantısının arttığını hissetti.

Güneşin ilk ışıkları balkon kapılarına vurduğunda Ferida çoktan aynanın karşısına geçmiş, yansımasını inceliyordu. Yüz solgun görünüyordu, dudaklar birbirine bastırılmıştı ve gözlerde umutsuzluğa varan kararlılık donmuştu.

«Bana bunu yapmalarına izin vermeyeceğim.»

Dışarı çıkmanın bir yolunu bulması gerekiyor.

Yapmalı.

Kalede sabah her zamanki gibi başladı: ölçülü, yavaş, sanki dünyadaki hiçbir şey rutini bozamazmış gibi. Hizmetçiler çoktan ayağa kalkmış, çay ve taze meyve dolu tepsiler taşıyor, ev sahibesi için bir elbise hazırlıyor ve geniş salonlara çiçek vazolarını düzenliyorlardı.

Ferida, büyükannesinin kahvaltıda kendisini beklediğini biliyordu.

Her sabah olduğu gibi.

Odada kalabilirdi, rahatsız olduğunu söyleyebilirdi, yatakta yemek isteyebilirdi ama bu zayıf olurdu. Zayıf olmayı göze alamazdı.

Saat dokuzu vurduğunda sanki hiçbir şey değişmemiş gibi davranarak merdivenlerden aşağı yemek odasına doğru yürüdü.

Büyükanne, ona zar zor bakarak, «İyi uyuyamadın,» dedi.

Ferida bir fincan çay alırken dudaklarının kenarında gülümsedi.

– İyi uyumak için bir neden var mı?

Bir an yaşlı kadının gözlerinde uyarıya benzer bir şey parladı ama hemen bakışlarını tabağına indirip yoğurt kaşığını dudaklarına götürdü.

«Sanki bu bir tür komploymuş gibi davranıyorsun,» dedi sakin ve sakin bir sesle. – Bütün bunlar senin iyiliğin için olmasına rağmen.

Ferida bardağını bıraktı.

«Aman Tanrım, büyükannem» bu kelimeyi açıkça vurguladı, «benim katılımım olmadan belirlenemez.»

«Senin için neyin iyi neyin kötü olduğunu anlamayacak kadar gençsin.»

– Gerçekten mi? – Başını eğerek karşısındaki kadını dikkatle inceledi. «Sen de bir zamanlar gençtin.» Birisi de senin haberin olmadan seni evlendirmeye mi karar verdi?

Bir anlığına odada gergin bir sessizlik hakim oldu.

Ferida, daha önce olduğu gibi neredeyse büyükannesinin sinirlenip sesini yükseltmesini bekliyordu ama sadece derin bir nefes aldı ve peçeteyle dudaklarının kenarını sildi.

Yumuşak ama soğuk bir sesle, «Dilin çok keskin, çocuğum,» dedi. «Bazen herhangi bir hançerden daha tehlikelidir.»

Ferida bakışlarını kaçırdı.

– Gerçekten mi?

«Belki bir gün bunu anlarsın.»

Büyükanne çatalı bıraktı, ellerini kucağında kavuşturdu ve onu her zaman çıldırtan o aynı kibirli itidalle torununa baktı.

– Balo iki gün sonra. Hazır olmanı istiyorum.

Ferida parmaklarını masa örtüsüne kenetledi.

İki gün.

Dünyasının bir hapishanenin demir kapıları gibi arkasından kapanmasına sadece iki gün kalmıştı.

Yavaşça nefes aldı.

– Tabii ki büyükanne.

Ayrılmak için izin beklemeden ayağa kalktı ve kalbinin çarptığını hissederek yemek odasından çıktı.

Her şey açıktı.

Bekleyemedi.

Harekete geçmesi gerekiyordu.

Ve eğer babası zamanında gelmezse kendini kurtarmak zorunda kalacak.

Kahvaltıdan sonra Ferida odasına çıktı ve kendisinden izinsiz kimsenin içeri girmemesi için kapıyı kapattı. Ağaca yaslandı ve sanki bir yay sonuna kadar bükülmüş gibi içinde artan gerilimi hissetti.

Düşünmesi gerekiyordu.

Zaman parmaklarının arasından kum gibi akıp gitti. Bu sabah üç günü vardı, şimdi iki günü var. Baloya iki gün kala, salondaki masalardan birinde loş mum ışığı ve köpüklü şarap kadehleri, gülümsemeler ve el sıkışmalarla kaderinin belirleneceği ana iki gün kala.

«Kabul edeceğimi düşünüyorlar.»

Bu düşünceyle içerideki her şey battı.

Onun dünyası her zaman altın bir kafes olmuştur. Ama o ana kadar kafes ona en azından geniş görünüyordu. Şimdi onun çubuklarını teninde hissetti.

Ferida pencereye doğru birkaç adım attı, kollarını kendine dolayarak sakinleşmeye çalıştı.

Nasıl kaçabilir?

Öylece kaçamazdı; kale korunuyordu, hizmetkarlar göstermeseler bile her hareketini izliyorlardı. Peki nereye gidebilirdi?

«Paris.»

Bu fikir aniden aklına geldi ve Ferida donakaldı.

Paris.

Çocukluğundan beri hayalini kurduğu şehir. Kitaplarda ve şiirlerde okuduğu şehir. Babasından kendisini okumaya göndermesini istediği ancak her defasında aynı cevabı duyduğu şehir:

«Bir kız Paris’e yalnız ait değildir.»

Peki ya tek şansı şimdiyse?

«Eğer babam gelmezse…»

Bu düşünce ilk kez bilincini o kadar keskin bir şekilde deldi ki aniden doğruldu.

Eğer gelmezse, eğer çoktan bir karar verdiyse, eğer onu kurtarmayacaksa, o zaman kendini kurtarmak zorunda kalacak.

Ama nasıl?

Ferida yavaş yavaş odanın içinde dolaşmaya başladı.

Eğer kaçarsan plan yapman gerekir.

Para.

O bir mirasçı ama serveti onun elinde değildi. Hizmetçiler mali durumla ilgileniyordu ve büyükanne harcamaları kontrol altında tutuyordu. Ancak onda bir şeyler vardı.

Dolaba doğru yürüdü, açtı ve diz çökerek ağır, kadife astarlı bir sandığı çıkardı. Hiç ciddiye almadı ama içinde ne olduğunu biliyordu.

Süslemeler.

Yüzükler, küpeler, bilezikler – büyükannesi tarafından doğum günü için, tatiller için, özel günler için kendisine verilen takılar. Bunlar ona statüsünün bir simgesi olarak verilmişti ama artık onun özgürlüğe giden bileti haline gelebilirlerdi.

Ferida, iri safirli, ağır kolyelerden birini alıp avucunun içinde sıktı.

«Bu bir bilet almak için yeterli. Başlamak için bu yeterli.»

Bir çantaya biraz mücevher koydu ve onu elbisesinin gizli cebine sakladı. Şimdi asıl önemli olan ayrılmak için bir an bulmaktı.

Ferida bahçeye çıkmasına izin vereceklerini biliyordu.

Neredeyse her gün yaptığı gibi akşam yemeğinden önce oraya giderse hizmetçiler şaşırmazdı. Avluda yürüyebilecek, yürüyüşe çıkmak istediğini söyleyebilecek ve sonra… malikanenin dışına çıkmanın bir yolunu bulması gerekecekti.

«Yapacağım.»

Kalbi daha hızlı atıyordu ama artık içinde korku yoktu.

Sadece beklenti vardı.

Kaderine karar vermelerine izin vermeyecek.

Özgürlüğü bulacak.

BÖLÜM 2: YAŞA GELİŞ TOPU

Ferida’ya her zaman değişmemiş gibi görünen, asırlık duvarların arasında kilitli, geçmişinin sarsılmaz bir anıtı, hareketsiz bir taş ve mermer kütlesi olan kale, bugün farklı bir hayat soluyordu. Görünüşe göre havanın kendisi yabancı enerjiyle, yaklaşan olayın gerilimiyle, binlerce görünmez iplikten örülmüş heyecanlı beklentiyle doluydu – hizmetkarların fısıltıları, cilalı camların tıngırdaması, ayna parlaklığında cilalanmış mermer üzerindeki topukların tıklaması.

Yüzleri tanıdık ama ona kayıtsız olan insanlar koridorlarda koşuşturuyorlardı: hafif ikramlarla dolu tepsiler taşıyan hizmetçiler, pahalı elbiselerin kırışıklarını son anda düzelten terziler, çıraklarına bir pastayı daha yenilebilir altınla süslemelerini emreden aşçılar. Kalenin derinliklerinde bir yerlerde, müzisyenler kemanları ve yayları akort ederek, salonların dansla, kahkahalarla ve yüksek sesli kadeh kaldırmalarla dolacağı ana hazırlanıyorlardı.

Bugün evi onun değildi.

Bugün misafirlere aitti.

Odasında durdu, oymalı ahşapla çerçevelenmiş uzun bir aynaya baktı ve yansımada tamamen farklı bir benlik gördü.

Erimiş altın rengindeki elbisesi yumuşak dalgalar halinde vücudundan aşağı akıyordu, değerli taşlarla süslenmiş ince bir kemer belini vurguluyordu ve omuzlarındaki yarı saydam dantel güneş ışığından örülmüş bir ağ gibi görünüyordu. Elmas küpeler mumların ateşini yansıtıyordu ve girift biçimli saçlarında onun sadece bir kız değil, bir mirasçı olduğunu hatırlatan küçük bir taç vardı.

Bu görüntüden nefret ediyordu.

Büyükannenin sesi «Harika» diye geldi ve Ferida, onun çoktan odaya girdiğini ve kollarını göğsünde kavuşturmuş onu izlediğini fark ederek ürperdi.

Bakışlarıyla aynada buluştu.

– Onaylıyor musun?

– Mutluyum. «Büyükannenin sesi sakindi ama sert bir yanı vardı, itirazlara tahammülü olmayan bir şey. «Bu gece sadece tatil değil Ferida. Bu sizin ilk adımınız.

Ferida içindeki her şeyin nasıl daraldığını hissetti.

«İlk adım?»

İlk adım nereye?

Onun için çoktan karar verilmiş olan hayata mı? Seçmediği bir adamla uzun yıllar evlilik mi? Birisinin adının, unvanının sadece bir uzantısı olacağı bir varoluşa mı?

«Bizi hayal kırıklığına uğratma çocuğum» diye ekledi büyükanne ve Ferida cevap veremeden arkasını dönüp odadan çıktı.

Yalnız kaldı.

Aşağıda müzik çoktan çalmaya başlamıştı, konuklar büyük salonda toplanmış, onu bekliyorlardı.

Ferida parmaklarını elbisesinin eteğine kenetledi.

«Bilmiyorlar. Benim adıma seçim yapmalarına izin vermeyeceğimi henüz bilmiyorlar.»

Omuzlarını dikleştirdi.

Dışarı çıkma zamanı gelmişti.

Balo salonuna çıkan merdivenler sonsuz görünüyordu.

Ferida düzinelerce gözün üzerinde olduğunu hissederek yavaşça aşağı indi. Aşağıda toplanan konuklar başlarını çevirdi, erkekler dondu, kadınlar başlarını hafifçe eğerek onun kıyafetini, duruşunu, yürüyüşünü değerlendirdiler.

Salon yüzlerce mumun ışığında parlıyordu. Yüksek avizelerin gölgeleri duvarlara dağılmış, beyaz zambakların hafif kokusu pahalı parfümlerin aromalarıyla karışmıştı. Zeminin cilalı yüzeyi tavan resminin desenlerini yansıtıyordu ve bu ışıkta, bu yumuşak, sıcak parlaklıkta olup biten her şey sahnelenmiş gibiydi.

Durumun tam olarak bu olduğunu biliyordu.

Bu bir oyun.

Ana aktris olduğu yer.

Son mermer basamağa adım atarken babasının derin sesi, «Güzel,» diye çınladı.

Tam önünde, uzun boylu, dimdik, ideal koyu renk bir üniforma içinde, yakalarında madalyaların parıldadığı duruyordu. Yılda yalnızca birkaç kez gördüğü adam artık ona gurur duyuyormuş gibi bakıyordu.

Ferida gözlerinin içine baktı ve cevap vermedi.

Ona elini verdi.

Onların ortaya çıkışı misafirler arasında yeni bir ilgi dalgasına, yeni bir mırıltıya neden oldu.

Ferida alçak sesle söylenen sözleri duydu, erkeklerin onun güzelliğinden bahsettiklerini, kadınların olası talipler hakkında fısıldaştıklarını duydu.

Ona sanki bir müzayede ürünüymüş gibi baktılar.

– Sizi Vikont d’Armagnac’la tanıştırayım.

Ferida içeride her şeyin soğuduğunu hissetti.

Babası onu, çoktan başını hafifçe eğerek eğilmiş olan uzun boylu bir adamın yanına götürdü. Yalnızca gerçek Paris aristokrasisinin karşılayabileceği zarif bir dikkatsizlikle giyinmişti: Kusursuz bir şekilde dikilmiş siyah bir frak, hafif bir pahalı kolonya kokusu, düzgün bir şekilde geriye toplanmış saçlar.

Ama onu en çok üzen şey bakışlarıydı.

Soğuk.

Değerlendirici.

Elini aldı, tenine dokunmadan dudaklarına götürdü ve şöyle dedi:

– Büyülendim matmazel.

Ferida kendini gülümsemeye zorladı.

– Karşılıklı olarak, Vikont.

«Umarım bu akşam sizin için unutulmaz olur.»

Bunu hafif bir gülümsemeyle söyledi ama ses tonunda… tuhaf bir şeyler vardı.

Bunun sıradan bir nezaket mi olduğunu, yoksa bu sözlerde daha gizli bir şeyler mi olduğunu anlayamıyordu.

«Onun da öyle olacağına eminim,» diye yanıtladı ve sosyal zarafetin kusursuz maskesi hâlâ yüzünde oynuyordu.

Müzik değişti ve Vikont ona elini uzattı.

– Dans edebilir miyim?

Feride içini çekti.

Kabul etmek zorundaydı.

Ona baktıklarını biliyordu.

Bu nedenle avucunu onun eline koyarak salonun ortasına doğru yönlendirilmesine izin verdi.

Vals, kışın gökyüzünden düşen ilk kar taneleri gibi, ılık bir sonbahar akşamında bahçede esen hafif bir esinti gibi yavaşça başladı.

Ama içinde bir fırtına koptu.

Vikontun onu belinden ne kadar sıkı tuttuğunu, onu koridorda ne kadar yumuşak bir şekilde yönlendirdiğini ve her adımın, her dönüşün en ince ayrıntısına kadar önceden planlanmış bir oyunun parçası olduğunu hissetti.

«Bugün değil.»

«Beni kontrol ettiğini sanıyorsun.»

«Ama bu benim akşamım.»

Kalbi düzenli bir şekilde atıyordu, gülümsemesi yumuşaktı ama içten içe şunu biliyordu:

Planladıkları her şey yok olacak.

Çünkü bu balo onun başlangıcı olmayacak.

Bu top onun kaçışı olacak.

Müzik onları büyüledi, onları bir vals kasırgasında döndürdü, vücutlarını sanki insan değillermiş gibi, ortak bir melodinin parçacıklarıymış gibi hareket etmeye zorladı. Ancak bu dansın dış mükemmelliğinin arkasında gerilim gizliydi. Vikont’un avucunun beline her hareketi, her dokunuşu, onu kendisine bağlamaya, ona boyun eğdirmeye, bu odadaki herhangi bir kadına liderlik edeceği gibi ona liderlik etme hakkını tanımaya zorlamaya çalıştığı görünmez bir ip gibi geliyordu.

Ama Ferida başkası değildi.

İçeride, dış sakinliğin arkasında, mükemmel bir şekilde prova edilmiş gülümsemenin arkasında, yaşayan bir şeyin büyüdüğünü hissetti – tüm hayatı boyunca dizginlemek zorunda olduğu sessiz bir ateş. Büyükannesinin sesini kafasında duydu: «Mükemmel olmalısın.» Ama bugün bu sesin artık onun üzerinde gücü yoktu.

Vikontun sesi, «Çok güzel dans ediyorsun,» geldi ve sözleri sanki bir senaryodan okuyormuş gibi geliyordu.

«Tıpkı sizin gibi, mösyö,» diye yanıtladı, dudaklarının kenarlarını zarif bir şekilde kaldırarak.

«Umarım bu balo uzun bir dostluğun başlangıcı olur.»

Bunu kibar bir yarım gülümsemeyle eşit bir şekilde söyledi, ancak gözlerinde bir damla bile dostça sıcaklık yoktu. Ona, nüfuzuna zaten güvenen, er ya da geç kendisinden bekleneni kabul edeceğinden emin biri gibi baktı.

Ferida onunla göz göze geldi.

«Belki de Vikont,» diye yanıtladı yumuşak bir sesle.

Ve parmaklarını dansın gerektirdiğinden biraz daha sıkı sıktı.

Müzik sustuğunda onu konuk grubunun yanına götürdü. Babam yakınlarda durmuş yaşlı bir diplomatla konuşuyordu. Ferida yaklaşır yaklaşmaz ona hızlı, değerlendirici bir bakış attı, sonra başını salladı; sessizce onayladı.

Bu jestin sosyal başarısının tanınmasından çok daha fazlasını ifade ettiğini biliyordu. Bu, seçimin yapıldığı anlamına geliyordu.

Artık her şey onların senaryosuna göre gidecek.

Ama yanılıyordu.

Kalbinin daha hızlı attığını hissetti ve bir an için kendini huzursuz hissetti. Her şey hazırlanmıştı; bahçedeki hizmetçiler ne yapmaları gerektiğini zaten biliyorlardı, at eyerlendi, seyahat kıyafetleri kapıcının evinde saklandı. Bütün hayatı bu ana kadar gidiyordu.

Son bir adım kaldı.

Ama ondan önce…

Onu görmesi gerekiyor.

Ferida etrafına bakındı.

Konukların arasında tüm bunları kendisi için yapmaya karar verdiği adam da vardı.

Bu evde varlığı beklenmedik olan kişi.

Görünüşü hayatıyla ilgili düşündüğü her şeyi değiştiren bir adam.

Kalabalığın içinde bakışları onu buldu.

Ve zaten ona bakıyordu.

Mükemmel dikilmiş siyah frak giymiş, uzun boylu, çekingen ama gözlerinde onu bir mirasçı, karlı bir evliliğin nesnesi değil, bir insan olarak gördüğünü söyleyen bir ifade bulunan bir adam.

İleriye doğru bir adım attı.

Ve Ferida şunu fark etti: biraz daha, biraz daha – ve hayatı sonsuza dek değişecekti.

Ferida, içindeki her şeyin gerginlikle çınlamasına rağmen kıpırdamadı. Çevresindeki dünya – mumların yumuşak ışığı, misafirlerin kahkahaları, bardakların sessiz tıngırdaması, pahalı kumaşların hışırtısı – aniden bulanıklaşıyor, hiçbir anlamı olmayan belirsiz bir arka plana dönüşüyor gibiydi. O anda tek bir şey vardı; bakışları.

Adam ondan birkaç adım uzakta duruyordu; uzun boylu, kendinden emin ama gözlerinde biraz yorgunluk gölgesi olan bir adam. Gözlemlemeye alışkın ama müdahale etmeyen bir adam gibi kendini uzak tuttu. Koyu renk saçlı, keskin hatlı, daha karmaşık bir şeyi gizleyen hafif bir alaycı bakışa sahip. Bütün görünüşü onun bu yere, lüks kıyafetler giymiş ve becerikli bir sosyal nezaket oyunu oynayan bu kalabalığa ait olmadığını gösteriyordu.

Ferida onun kim olduğunu biliyordu.

Paris ile İstanbul arasında yaşayan Fransız aristokrat ve entelektüel Antoine de Lorraine, bakanları ve diplomatları yok edebilecek sırları bildiği söylenen bir adamdı. O, bu baloda sadece bir misafir değildi. Bu, başka bir yaşamın, onun için planlananın ötesine geçme olasılığının bir ipucuydu.

Ve gözlerini ondan ayırmadı.

Ferida yüzüne kan hücum ettiğini hissetti ama başını çevirmedi. Başka tarafa bakmak istemedi.

«Solgunsun.» Babasının alçak sesi aniden arkasından geldi.

Ürperdi ve duygularını çoktan yüzüne yayılmış gibi görünen kibar bir gülümsemenin arkasına hızla sakladı.

«Sadece yorgunum» diye yanıtladı.

– Şaşılacak bir şey değil. Bugün önemli bir gün. «Babanın sesi sakindi ama içinde bir uyarı vardı.

Onun bakışlarını hissetti; dikkatli, değerlendirici. O aptal değildi. Gözlerinin nereye yönlendirildiğini gördü.

Ferida kendini tekrar gülümsemeye zorladı ama içten içe ilmiğin daraldığını hissetti.

Burayı terk etmesi gerekiyor.

Ama önce…

Konukların arasından geçerek öne doğru bir adım attı ve tanıdığı hanıma başıyla selam vererek kendini hâlâ hafif bir merakla onu izleyen adamın yanında buldu.

«Matmazel,» başını hafifçe eğdi; sesinde hem yumuşak hem de alaycı bir şeyler vardı.

«Mösyö de Lorraine,» sesi sakindi ama içeride bir fırtına kopuyordu.

Sırıttı.

«Mutlu bir doğum günü kızına benzemiyorsun.»

Doğrudan gözlerinin içine bakarak, «Bütün kutlamalar neşe getirmez,» diye yanıtladı.

Antoine kaşını hafifçe kaldırdı, sonra yaklaştı.

– Eğer öyleyse neden başka bir kutlama seçmiyorsunuz?

Bunu neredeyse fısıltıyla söylemişti ama her kelime göründüğünden daha derinlere işliyordu.

Ferida bardağını sıktı.

O biliyordu.

Nedenini anlamamıştı ama burada kalmak istemediğini biliyordu.

Ve belki…

Yardım edebilirdi.

Ferida bir an donakaldı, fısıltıdan biraz daha yüksek sesle söylenen sözlerinin kendisinde nasıl yankılandığını, uzun zaman önce belirsiz ama acı verici derecede tanıdık bir şeyi uyandırdığını hissetti. Hiç kimsenin ona bu kadar açıkça sormadığı bir soru. Neden onu duymak istemedikleri bir yerde kalsın ki? Neden başkalarının onun için yazdığı rolü oynamalı?

Ne cevap vereceğini bilemeden Antoine’a baktı. Ama bir cevap beklemiyor gibiydi. Gözlerinde, dudaklarına yayılan o ince gülümsemede, sanki onun geleceğini çoktan görmüş gibi, sanki bu gece bu balonun eski hayatının sonunun başlangıcı olacağını biliyormuş gibi bir güven vardı.

– Kaçmamı mı öneriyorsun? – sessizce sordu ve çenesini hafifçe kaldırdı.

«Sadece hoşlanmadığın yerde olmak zorunda olmadığın gerçeğini düşünmeni öneririm.»

– Bunu söylemen çok cesur.

– Peki ya seninki? «Başını eğdi ve sesinde hafif bir ironi belirdi. «Bana öyle geliyor ki şimdi cesur bir şey söylemek istiyorsun.»

Ferida elindeki bardağı biraz daha sıktı.

«Fazla anlayışlısınız, mösyö.»

– Bu içgörü değil. Sadece ayrılmak isteyen ama adım atmaya korkan insanların nasıl göründüğünü biliyorum.

Bunu o kadar basit söyledi ki birdenbire yoğun bir kıskançlık duydu. Ne düşündüğünü özgürce söyleyebilen bir adama imreniyorum. Maskelerin arkasına, nezaketin arkasına, başkalarının beklentilerinin arkasına saklanmaya gerek duymayan bir insana.

Ancak cevap veremeden babası onlara yaklaştı.

«Mösyö de Lorrain,» sesi düzgündü ama içinde bir uyarı vardı.

Ferida aralarındaki havanın gergin olduğunu hissetti.

«Albay,» Antoine kusursuz bir şekilde gülümseyerek başını hafifçe eğdi ama her hareketinde aynı alaycılık gölgesi vardı.

Baba dikkatle önce ona, sonra Ferida’ya baktı.

Soğuk bir tavırla, «Müzik yeniden çalıyor,» dedi. – Viscount d’Armagnac bir sonraki dans için seni bekliyor.

Ferida çevresinde bir şeylerin yaklaştığını hissetti.

Sanki parmakları çoktan zincirlenmişti, sanki onun için yol çoktan belirlenmişti.

Antoine’a baktı.

Tek kelime etmedi.

Ama bakışı bir soru işaretiydi.

«Bunu kabul etmeye gerçekten hazır mısın?»

Ve sonra anladı.

Hayır. Hazır değil.

Ve bugün bunu kanıtlayacak.

Ferida çok az zamanının kaldığını biliyordu. Balo zaten birkaç saat sürmüştü ve çok geçmeden son danslar başlayacak, ardından kaçınılmaz veda kadehi kaldırılacak ve konuklara zorunlu şükran sözleri gelecekti. Ve sonra… sonra kapılar kapanacak ve dünyası sonunda altından yapılmış bir kafes gibi sağlamlaşacak.

Sanki ona bakıyorlarmış gibi hissetti. Baba sanki itaat derslerini yeterince iyi öğrenip öğrenmediğini kontrol ediyormuş gibi dikkatli ve değerlendiriyor. Viscount d’Armagnac – biraz küçümseyici bir şekilde, zaten size ait olan, henüz yasal olarak tescil edilmemiş bir şeye baktıklarında o güven ifadesiyle. Antoine de Lorrain sanki onun içini görüyor, şüphelerini, korkusunu, kaçma arzusunu görüyordu.

Müzik yavaş yavaş, görkemli bir şekilde yeniden başladı.

Babanın sesi sertti: «Gitmelisiniz matmazel.»

Ferida çenesini kaldırdı.

– Elbette.

Ama hareket etmedi.

Ani.

Sonsuzluk.

Ve beklenmeyen bir adım attı.

Ona bakmadan Vikontun yanından geçti. Babamın yanından geçtim, buz gibi bakışlarını sırtımda hissettim. Antoine de Lorraine’in önünde durdu ve doğrudan gözlerinin içine baktı.

Bir kaşını kaldırdı.

– Dans etmek ister misiniz mösyö?

Bir an tereddüt etti.

Ama sonra elini ona uzattı.

– Büyük bir memnuniyetle matmazel.

Ve salonun ortasına geldiler.

Konuklar fısıldaşmaya başladı.

Babası yumruklarını sıktı.

Vikont d’Armagnac kaşlarını çattı.

Fakat Ferida onları dinlemedi.

Tek bir şeyi hissetti – avucunun sıcaklığı parmaklarına nasıl dokundu, güçlü bir el onu nasıl güvenle dansa yönlendirdi.

Ve yıllardır ilk defa kendi istediğini yapıyor.

Dans başladı.

Yavaş, neredeyse törensel, pürüzsüz dönüşler, dikkatli, hassas hareketler, partnerlerin mükemmel bir dengeye sahip olmasını ve birbirlerini mükemmel bir şekilde anlamalarını gerektiriyordu. Bu dans sadece sosyal bir eğlence değildi, aynı zamanda bir performanstı, bakışmalardan, ince dokunuşlardan, hareketlerin arasına gizlenmiş sessiz sözlerden oluşan bir oyundu.

Ferida, Antoine’ın kendisini yönlendirdiğini hissetti ama diğerlerinin hissettiği gibi değil. Dokunuşlarında mülkiyetin ya da gücün çekiciliğine dair en ufak bir ipucu yoktu; yalnızca önünde sadece bir mirasçı, sadece evlilik için avantajlı bir eş değil, aynı zamanda kendi kaderini seçebilecek bir kişi, bir kadın olduğunun farkındalığı vardı.

«Cesur bir davranış,» sesi alçaktı, neredeyse alaycıydı ama bu alay konusuna da ilgi vardı.

– Dans mı? – kalbi müziği zar zor duyacak kadar hızlı atmasına rağmen sesi sakindi.

«Dansın kendisi olmadığını çok iyi anlıyorsun,» bir adım atıp onu bir sonraki daireye yönlendirdi ve biraz daha yaklaştı. «Bütün bu insanlara bir seçeneğin olduğunu gösterdin.»

Ferida gülümsemesini gizledi.

– Ya sadece dans etmek isteseydim?

«Eğer durum böyle olsaydı Viscount d’Armagnac’ı seçerdin.»

Ferida aralarındaki havada bir şeylerin parıldadığını hissetti. Bu tamamen yeni bir şeydi, yıllardır yürüttüğü tüm o yapay konuşmaların aksine, boş sohbetleri sürdürüyordu.

– Peki ya sürprizleri seviyorsam?

«O halde matmazel, tetikte olmalıyım.»

Bunu hafif bir gülümsemeyle söyledi ama gözlerinde daha fazlası parladı; daha karmaşık, derin, neredeyse anlaşılması zor bir şeyin gölgesi.

Ferida ne demek istediğini sormak istedi ama ağzını açamadan müzik durdu.

Ve bununla birlikte o an da sona erdi.

Etrafındaki salonun donduğunu hissetti.

Viscount d’Armagnac dans pistinin kenarında durmuş, soğuk bir hoşnutsuzluk ifadesiyle ona bakıyordu. Omzunun üstünde babası vardı; tek kelime etmedi ama yüzü her şeyi anlatıyordu.

Ferida cezanın kendisini beklediğini biliyordu.

Ama şimdi, bu son saniyede, Antoine hâlâ onun elini tutarken, aynı sessiz soru hâlâ gözlerinde okunurken…

Yalnızca özgürlüğü hissetti.

Özgürlük bir an sürdü.

Ve salonun diğer ucundaki cam kırılma sesi gibi gerçeklik yeniden içeri girdi.

Ferida, Antoine’ın elinin yavaş yavaş parmaklarını bıraktığını hissetti. Salonda gergin, neredeyse acı verici bir sessizlik hüküm sürdü – fırtınadan önce, hava ağırlaştığında ve bir yıldırım düşmesini öngördüğünde yaşananın aynısı. Daha birkaç dakika önce valsin içine dalmış olan konuklar, şimdi donup kalmış, önlerinde gelişen manzarayı izliyorlardı.

Babası bir adım öne çıktı.

«Ferida,» sesi yumuşaktı ama tehdit de bu yumuşaklıkta gizliydi.

Gereksiz hiçbir söz söylemedi. Buna gerek yoktu. Sakin, ölçülü bakış onun adına konuşuyordu: sınırı geçtin.

Ferida korkunun göğsünü sıkıştırdığını hissetti ama aynı zamanda başka bir duygu da alevlendi: öfke.

Etrafındaki herkesin onun adına karar verme hakkına sahip olduğuna inanması öfkeliydi. Attığı her adımın bir meydan okuma, söylenmemiş ama kaçınılmaz düzenin ihlali olarak algılanmasının yarattığı öfke.

Ama bu en kötü şey değildi.

İşin kötüsü bugüne kadar bu kuralları kendisinin de kabul etmesiydi.

Yavaşça nefes verdi.

– Evet baba?

«Yorgun musun?» sormadı, onayladı ve bu sözler zaten bir emir gibi geliyordu.

Ayrılmak. Unutmak. Hiçbir şey olmamış gibi davran.

Antoine’ın yanında hafifçe gerildiğini hissetti. Kıpırdamadı, tek kelime etmedi ama Ferida tek bir yanlış hareket yapsa müdahale edeceğini biliyordu.

Ve sonra sonuçlar geri döndürülemez olacaktır.

Hataları göze alamazdı. Şimdilik.

Ferida, Antoine’dan gözlerini ayırıp babasına baktı.

«Haklısın.» Sesi sakindi.

Ancak içindeki fırtına dinmedi.

Baba başını salladı, arkasını döndü ve onun da kendisini takip etmesini bekleyerek uzaklaştı. Viscount d’Armagnac, Antoine’a son bir soğuk bakış attı ve albayı takip etti.

Ferida bir an duraksadı.

Gözleri yine Antoine’ınkilerle buluştu.

Sonra gülümsedi.

Küstahça değil, cesurca değil, meydan okurcasına değil.

Ama sanki her şeyin daha yeni başladığını biliyormuş gibiydi.

Ferida bu gülümsemeye içinde bir şeylerin karşılık verdiğini hissetti.

Bir adım geri attı.

Sonra döndü ve gitti.

Ama artık biliyordu: Karanlık kafesi çatlamıştı.

Ve yakında sonsuza kadar bu durumun dışında kalacak.

Ferida, gözleri yere dönük, hiçbir duygu göstermemeye çalışarak sessizce odasına doğru yürüdü. İpek etekler halıya hafifçe değiyordu ve babasının ilerideki adımları, çocukluğundan beri ona eşlik eden aynı sabit ağırlıkla eşit, kendinden emin bir ses çıkarıyordu.

Konuşmanın kaçınılmaz olduğunu biliyordu. Babanın bu akşam sonuçsuz ayrılmayacağını.

Ancak kapı arkasından çarpıldığında, odada sadece ikisi kaldığında sessizlik beklediğinden daha ağırdı.

Feride başını kaldırdı.

Babası şöminenin yanında sırtı ona dönük, hareketsiz duruyordu. Eldivenlerini çıkardı, mermer rafın üzerine koydu, sonra yavaşça, neredeyse tembelce üniformasının üst düğmesini açtı.

«Senin daha akıllı olduğunu sanıyordum.» Sesi rahatsız olmadan eşit geliyordu.

Feride cevap vermedi.

«Küçük performansınızın sonuçsuz kalmayacağını çok iyi anlıyorsunuz.»

Ellerini yumruk yapıp elbisesinin kıvrımlarında sakladı.

– Sadece bir danstı.

Babası ona döndü.

«Hayır Ferida,» soğuk ve dikenli bakışları onu istemsizce germişti. «Bu sadece bir dans değildi. Bir jestti. Ve ne anlama geldiğini biliyorsun.»

Sessizdi.

– D’Armagnac çok öfkeli. Sokak çocuğu gibi davranılmasına alışkın değildi.

«Belki de buna alışması gerekiyor.»

Sesi sakin geliyordu ama içeride her şey kaynıyordu.

Babası uzun bir süre ona baktı, onu inceledi ve sonra aniden sırıttı; kısaca, neredeyse sessizce.

– Yani bağımsızlık oynamaya mı karar verdin?

Ferida dudaklarını büzdü.

– Seçme hakkım yok mu?

– Seçenek? – Yaklaştı. «Seçiminiz siz doğmadan çok önce yapılmıştı.»

Ferida başını kaldırıp onun gözlerinin içine baktı.

«O zaman belki de bunu yeniden düşünmenin zamanı gelmiştir.»

Aralarındaki sessizlik bir ip gibi uzuyordu.

Sonra babası tekrar konuştu, artık yavaş yavaş, omurgasından aşağıya ürperti getiren bir soğukkanlılıkla.

«Hangi dünyaya adım atmak istediğinizi anlamıyorsunuz.» Özgürlüğün kolay olduğunu mu sanıyorsun? Güzel sözlere, romantik fikirlere inanırsınız. Ama bu Fransız… – sırıttı, sesinde küçümseme duyuluyordu. – O senin şiirsel rüyalarındaki kahramanın değil. O tehlikeli.

Ferida ellerini daha sıkı sıktı.

– Kim için tehlikeli? Senin için?

Hemen cevap vermedi.

Bunun yerine masaya yaklaştı, kendine bir bardak konyak koydu ve küçük bir yudum aldıktan sonra tekrar konuştu:

– Seni Paris’e göndereceğim.

Ferida dondu.

Herhangi bir şeyi bekliyordu. Yasaklar, tehditler, yine bir zorla evlilik.

Ama bu değil.

– Paris’e mi? – sesi temkinli geliyordu.

Babam bardağını bırakıp ona döndü.

«Ne olursa olsun D’Armagnac bu aşağılamayı unutmayacak.» Şimdilik onu sabırlı olmaya ikna ettim. Ama artık herkes seni izliyor olacak. Burada, bu evde hataya yer yok.

Durdu ve durumun ne kadar ciddi olduğunu ona bildirdi.

– Bu yüzden gideceksin. Birkaç ay boyunca. Eğitiminizi tazeleyecek, müziğe başlayacak ve kendi şiirinizi yazacaksınız. Dedikodu ve gereksiz söylentilerden uzak.

Ferida onun sesini duydu ama o anda düşünceleri çoktan kaçışmaya başlamıştı.

Paris.

Sadece kitap sayfalarında gördüğü bir şehir. Yapabileceği bir şehir…

Bu düşünceyi derinlemesine düşünmeye cesaret edemedi.

– Peki ya sonra? – sonunda sordu.

«O zaman geri gelip yapman gerekeni yapacaksın.»

Daha fazlasını söyleyebilmeyi diliyordu. Kendisine meydan okumak, eski hayatıma dönmeyi düşünmediğimi beyan etmek isterim.

Ama anladı: şimdi zamanı değil.

Şimdi hiçbir ceza almadı.

Artık bir şansı var.

Ferida teslim olmuş gibi yaparak başını eğdi.

– Nasıl istersen baba.

Sanki gözlerinde görünmeyen bir şeyi çözmeye çalışıyormuş gibi ona dikkatle baktı.

Sonra da cevabından memnun olarak başını salladı.

– Hazırlıklar yarın başlayacak.

Ve bu sözlerle, odayı yeni olasılıklarla dolu, sessizce bırakarak odadan çıktı.

Ferida derin bir nefes aldı.

Paris.

Bu şehrin her şeyi değiştireceğini biliyordu.

Geriye kalan tek şey bu değişikliklere hazır olup olmadığını anlamaktır.

Ferida o gece uyuyamadı.

Tuvalet masasının yanında yanan bir mum, odasının duvarlarına titrek yansımalar yansıtıyordu ama sanki odanın kendisi onun düşüncelerini dinliyormuş gibi hava hareketsizdi. Akşam gürültüsü çoktan dinmişti; misafirler gitmişti, hizmetçiler odayı temizlemişlerdi, baba muhtemelen elinde bir bardak konyakla ofisinde oturmuş olup bitenleri sindiriyordu.

Ve yatakta uzanıp tavana baktı ama uyku gelmedi.

Paris.

Bu kelime kafasında bir alarm zili gibi çınladı.

Bunu hayal etti; canlı, gürültülü, ışık ve sırlarla dolu. Onun evi gibi değildi, kurallara ve geleneklere bağlı değildi, her hareketi dikte etmiyordu, tüm canlıları yaldızlı bir gelenek katmanının altına saklamıyordu.

Ama bu doğru muydu? Yoksa özgürlük hakkındaki fikirleri kitap sayfalarında ve gezginlerin notlarında yaratılmış güzel bir yanılsama mıydı?

Dudakları hafif bir gülümsemeyle kıvrıldı.

Baba, «Nasıl bir dünyaya adım atmak istediğinizi anlamıyorsunuz» dedi.

Ve belki de haklıydı.

Ancak bu onun geri adım atacağı anlamına gelmiyordu.

Ayağa kalktı, pencereye gitti ve panjurları açtı. Gece açıktı, hava nemli çimenlerin ve uzak denizin kokularıyla doluydu. Aşağıda bir yerde, parkta bir baykuş uykulu uykulu ötüyordu.

Ferida parmaklarını ahşap çerçevenin üzerinde gezdirirken, boyanın düzgünsüzlüğünü pedleriyle hissetti.

Bu yolculuğun sadece bir yolculuk olmayacağını biliyordu.

Bu bir geri dönüştü.

Ve eğer Paris onu gerçekten değiştirirse, bunun onu sonsuza dek değiştireceğinden emin olacaktır.

Hazırlıklar ertesi sabah başladı.

Hizmetçiler onun odalarında telaşla dolaşıyor, elbiselerini karıştırıyor, en zariflerini seçiyordu. Terziler çoktan geldi; babası onun başkentte kusursuz görünmesi gerektiğini önceden öngörmüştü. Kuyumcular yeni mücevherler getirdi. Mürebbiye, iletişimde kalması gereken tanıdıkların bir listesini hazırlıyordu.

Ferida işlerini yapmalarına izin verdi ama katılmadı.

Kenardan izledi, konuşmaları dinledi, kıyafetleri giydi – ama tüm bunlar ona hala empoze edilmiş bir rol oynamaya zorlandığı bir tiyatro gibi geldi.

Babası «Oraya okumaya gidiyorsun» dedi.

Annem hayatta olsaydı, «Oraya daha iyi bir eşle evlenmek için gidiyorsun» diye eklerdi.

Ama kendisi biliyordu:

Farklı olmak için Paris’e gider.

Ayrılış günü beklenmedik bir şekilde hızlı geldi.

Şafak vakti mürettebat zaten ana girişte duruyordu. Eşyalar toparlanmıştı, hizmetçiler koşuşturup atları koşuyordu.

Baba, sıkı bir üniforma giymiş olarak, her zamanki gibi soğukkanlı bir yüz ifadesiyle verandaya indi. Hiçbir şey söylemedi, sadece Ferida yaklaştığında elini vermesini işaret etti.

Başını kaldırıp ona baktı.

Ve ilk defa gözlerinde şüphe gördüm.

Sadece bir an sürdü.

Sonra soğuk ve net bir şekilde konuştu:

«Kim olduğunu hatırlaman lazım.»

Ferida eldivenlerini sıktı.

– Tabii baba.

Cevabından tatmin olmuş bir şekilde başını salladı.

– Kendine dikkat et.

Cevap olarak başını salladı.

Ve sonra arabaya bindi.

Tekerlekler hareket etmeye başladığında kalbinin göğsünde attığını hissetti.

Paris onu bekliyordu.

Ve içimden bir ses bana geri dönüşün olmayacağını söylüyordu.

Araba aile malikanesinin görkemli kapılarını geride bırakarak yola çıktığında Ferida geri dönmedi.

Geriye baktığında, bakışlarını bir saniyeliğine bile sabitlediğinde, ruhuna gereksiz bir şeyin sızacağını biliyordu; ya şüphe, ya çocukluğun bir anısı, ya da bildiği tek dünyayı terk ettiğine dair pişmanlık.

Ama bu yüke ihtiyacı yoktu.

Bunun yerine bakışlarını ileriye, sabah sisiyle kaplı yolun tepelerin arasında kaybolduğu yere dikti.

Gün sıcak olacağa benziyordu. Hava şimdiden kuru, yoğun lavanta ve ısıtılmış taş kokusuyla dolmaya başlamıştı. Arabanın tekerlekleri kaldırımda gıcırdadı, hafif bir rüzgar arabanın camlarındaki perdelerle oynadı ve Ferida koltuğuna yaslanarak bu yumuşak hareketin onu sakinleştirmesine izin verdi.

Yolculuğu başladı.

Dışarıda tanıdık manzaralar parladı. Kömür karası selvi ağaçları, ince ve hareketsiz, sanki onu izliyormuşçasına yol boyunca uzanıyordu. Köylülerin üzüm bağlarıyla çevrili evleri geride kalmış, çatıları yeşilliklere gömülmüş, beyaz duvarları sabah güneşinin altında solmuş görünüyordu.

Bu tepelerin arasında büyüdü.

Bir zamanlar çocukluğunda bu yollarda koşar, yağmur sonrası ıslak toprağın kokusunu içine çeker, kendini o kadar iştahla okuduğu kitaplardan birinin kahramanı olarak hayal ederdi.

Ama sonra ona hayat bu tepelerin ötesinde başlıyormuş gibi geldi.

Gerçek kaderinin orada bir yerlerde, çok uzakta, büyük şehirlerde saklı olduğu.

Şimdi nihayet ona doğru ilerliyordu.

Ferida elini elbisenin yumuşak sateninin üzerinde gezdirirken pürüzsüz kumaşı parmaklarının altında hissetti. Babasının sözlerini, uyarılarını, kendisinin yönettiği satranç oyununda hâlâ yalnızca bir taş olarak kalacağına dair güvenini hatırladı.

Ama yanılıyordu.

Bu gezi sadece skandaldan bir kaçış ya da Vikont d’Armagnac’ın öfkesini yatıştırmak için yapılan geçici bir sürgün değil.

Bu bir fırsattı.

Yeniden başlama şansı.

Yolculuk uzundu.

Ferida, daha önce sadece hizmetçilerin hikayelerinden ya da babasının seyahat günlüklerinden tanıdığı şehirlerden geçti. Doğu şehirlerinin baharat kokularıyla dolu kervansarayları, alışveriş alanları, dar sokakları, gri taşlara gömülmüş Avrupa sokaklarının soğuk şiddetine dönüştü.

Her durakta, hemen fark ettiği ve hatırladığı yeni yüzler, yeni sesler, yeni aksanlarla çevriliydi.

Günlüğüne gözlemlerini – yolculuğunu canlandıran incelikli, ince ayrıntıları – yazarken buldu kendini.

Mesela Ankara’nın eteklerinde yaşayan yaşlı bir tüccarın, oradan geçen bir tüccara satmadan önce bir parça kehribarın üzerine dualar fısıldaması.

Ya da İzmir’in sokaklarından birinde bir pastanede genç bir fırıncı, sıcak milföy hamurlarının üzerine karamel desenleri çizip kendi kendine eski bir şarkı mırıldanıyordu.

Ya da geldiği her yeni yerde, erkekler ona aynı şekilde bakıyorlardı; hem hayranlıkla, hem de sanki onun varlığı olağan düzeni bozuyormuşçasına ihtiyatla.

Ama umursamadı.

Yolunun daha ileride olduğunu biliyordu.

Paris onu karanlıkla karşıladı.

Gökyüzü kapalıydı, rüzgar yağmur kokusunu taşıyordu, sokaklar ıslak görünüyordu, fenerlerin ışığında parlıyordu.

Ferida arabadan inip mürettebatın dar sokaklardan geçişini izledi. Taş cepheler, yüksek pencereler, çatılardan yükselen duman; her şey kitaplardaki gibiydi ama hiç de hayal ettiği gibi değildi.

Bu şehir muhteşem değildi.

Hayattaydı.

Kaba, dikenli, gaddar, sana kaşlarının altından bakan ve çok yavaş gülümseyen bir yabancı gibi.

Ferida heyecanlandı.

İlk defa içinde gerçek hayat duygusu alevlendi.

Onu burada kimse tanımıyordu.

Burada herhangi biri olabilir.

Bu da hayatında ilk kez kendisi olabileceği anlamına geliyor.

Araba yavaşlayıp Saint-Germain-des-Prés’deki konaklardan birinin devasa kapısının önünde durduğunda Ferida bir an nefesini tuttu.

Rüzgar ona ıslak taş, nemli ağaç kokusu ve çitin ötesindeki bahçeden gelen çiçeklerin hafif aromasını getirdi. Sokak sessizdi, sadece uzaktan araba sesleri ve yürüyen çiftlerin boğuk sesleri duyulabiliyordu.

Arabacı kapıyı açmak için atından indi ama Ferida’nın dışarı çıkmak için hiç acelesi yoktu.

Eve baktı.

Uzun, üç katlı, girişteki zarif sütunlarla katı görünüyordu ama soğuk değildi. Sanki bu duvarların arkasında emir ve kuralların değil, başka bir şeyin onu beklediğini ima ediyormuşçasına pencerelerinde yumuşak bir ışık yanıyordu.

Özgürlük?

Yoksa sadece daha geniş, yeni bir kafes mi?

Ferida şapkasını düzeltti ve bütün gücünü toplayarak nemli taş basamaklara çıktı.

«Bienvenue, matmazel,» dedi alçak bir ses.

Kapıda onu gri, düzgün biçimli saçlı, siyah resmi bir elbise giyen yaşlı bir kadın karşıladı.

Ferida, babasının mektuplarında geçen ismi hatırlayarak sessizce, «Madam Duret,» dedi.

Kadın misafirine takdir edercesine bakarak hafifçe başını salladı.

«Yoldan yorulmuş olmalısın.» Size odalarınızı göstereyim.

Ferida itiraz etmedi.

Eve girdiğinde farkı hemen hissetti.

Burada Türkiye’de onu çevreleyen kontrollü lüksün hiçbiri yoktu. Konakta yaldızlı süslemeler ve ağır halılar yerine hafiflik hakim oldu – yüksek tavanlar, duvarlarda yumuşak gölgeli geniş salonlar, ince sıva desenleri, açık renklerde zarif mobilyalar.

Havada balmumu, kağıt ve taze gül kokusu vardı.

Burada entelektüel bir gelişmişlik duygusu vardı.

Belki de burası onun şansıydı.

Ferida serin akşam havasını derin bir nefes alarak yeni odasının balkonuna çıktı.

Paris önünde uzanıyordu; devasa, sonsuz, her biri kendi tarihini, kendi sırrını saklayan birçok ışıkla titreşiyordu.

Uzak sokaklarda kahkahalar, müzik patlamaları ve uzaklaşan ayak sesleri duyulabiliyordu.

O anda şunu fark etti:

Hayatı değişti.

Ve gerçekten geri dönüş yok.

Sabah onu sokağın çınlayan gürültüsüyle, taş kaldırımları ıslatan yağmur kokusuyla ve yeni odasının yüksek pencerelerinden sızan hafif ışıkla karşıladı.

Ferida gözlerini açmadan yatıyordu, uykuyla gerçeklik arasında kendine birkaç dakika ayırıyordu; orada hiç kimse olmamak, bir mirasçı olmamak, bir askeri ataşenin kızı olmamak, yabancı bir şehirde misafir olmamak mümkündü.

Ancak Paris gölgede kalmamıza izin vermedi.

Ayağa kalkıp pencereye gittiği anda sokağın kaynayan hareketi gözlerine açıldı: tüccarlar fiyatları haykırdı, dar banklarda oturan sanatçılar hızla yoldan geçen insanların eskizlerini çizdiler, şık elbiseli kadınlar hararetle bir şeyler hakkında konuşuyor, şapkalarındaki eldivenlerini ve kurdelelerini düzeltiyorlardı. Paris zaten hayattaydı ve onun bir parçası olması kaderinde vardı.

Giyinmek için zar zor vakti olmuştu – çok fazla dikkat çekmeyen, ancak ince figürünü vurgulayan sade ama zarif bir elbise seçmişti – kapı çalındığında.

«Girin.» dedi sakince ve arkasını dönerek.

Madam Duret içeri girdi; bir gün önce onunla tanışan aynı çekingen, aklı başında kadın. Artık biraz daha az resmi davranıyordu ama bakışlarında hâlâ özenli bir değerlendirme görülüyordu.

Kollarını göğsünde kavuşturarak, «Baban benden sizinle ilgilenmemi istedi matmazel,» dedi. – Bugün akıl hocanla buluşmalısın.

– Akıl hocası mı? – Ferida kaşını kaldırdı.

– Öğretmen. Babanız eğitiminizin üniversite dersleriyle sınırlı kalmasını istemiyor. Yerel toplumda gezinmenize, kültürü incelemenize, Paris’in siyasetini ve sanatını anlamanıza yardımcı olacak birini buldu.

Feride gülümsedi.

– Ne kadar kullanışlı bir örtü.

– Lütfen?

Kurdeleyi yavaşça bileğine bağlarken, «Babam uygunsuz bir şey yapmadığımdan emin olmak istiyor» dedi. «Onun benim boyuma değil, kontrole ihtiyacı var.»

Madam Duret’in yüzü değişmedi.

«Belki de» dedi kuru bir sesle. – Ama sizin durumunuzda bu o kadar da önemli değil. Dikkatli olmalısınız matmazel. Paris romantik görünebilir ama kendi kurallarına göre oynamayı bilmeyenlere karşı acımasızdır.

Ferida ona ilgiyle baktı.

«O halde kuralları öğrenmem gerekiyor,» dedi sessizce.

Madam Duret hiçbir şeye yanıt vermedi ama dudaklarının kenarlarında zar zor farkedilen bir gülümseme belirdi.

Mentorla ilk toplantı Sorbonne’da planlandı.

Ferida sokakta yürürken yoldan geçenlerin bakışlarını üzerinde hissediyordu. Erkekler onun profilini dikkatlice incelediler ve bakışlarını yüksek duruşuna ve hareketlerinin kolaylığına diktiler. Kadınlar farklı görünüyordu; bazıları merakla, bazıları ise açıkça küçümseyerek.

Sanki onları hiç fark etmiyormuş gibi sakince yürüyordu.

Ancak içeride bir elektrik akımı hissetti; alışılmadık bir oyuna girdiğinizde hissettiğiniz korku ve heyecan karışımının aynısı.

Etrafına bakarak eski üniversite avlusuna girdi.

Burada bir yerlerde, yeni dünyada onun rehberi olması gereken bir adam onu bekliyordu.

Ve ona ne öğreteceğini bilmiyordu.

Sorbonne’un avlusu başlı başına bir dünya gibi görünüyordu; tarihin duvarlarıyla çevrili, eski kitap, mürekkep ve soğuk taş kokusuna doymuş.

Zaman burada farklı akıyordu.

Ferida revakta durup etrafındakilere baktı.

Resmi takım elbiseler veya bohem gündelik fraklar giymiş öğrenciler, en son dersleri tartıştılar ve yeni felsefi fikirler hakkında hararetli bir şekilde tartıştılar. Aralarında birkaçı olan genç kadınlar biraz mesafeli duruyorlardı ama bakışları erkeklerinki kadar keskindi.

Burada Paris’in sadece bir şehir olmadığını hissetti. Bu, kaynayan, canlı, her zaman yeni bir şeye susayan zihindir.

Ve tüm bu kaosun ortasında…

Kırk yaşlarında, hafif kambur, uzun boylu, koyu renk ceketli bir adam, elinde bir kitapla onu beklerken tembel tembel sayfaları çeviriyordu.

Ferida, bakışlarını yakaladığında dudaklarının alaycı bir yarım gülümsemeyle zar zor farkedilecek şekilde seğirdiğini fark etti.

– Matmazel…

Eğilmedi, elini uzatmadı. Az önce izledim.

– Mösyö? – ihtiyatlı bir şekilde sordu.

Kitabı kapatarak kendini «Jean-Baptiste de Villiers» diye tanıttı. – Senin… akıl hocan.

Ferida çenesini hafifçe kaldırarak doğruldu.

– Bana öğretmeye ne hakkın var?

Sırıttı.

«Hakkım şu ki bu şehri babandan daha iyi biliyorum.» Ve bunu anlayamayacak kadar yavaş olanları nasıl kırabileceğini biliyorum.

Ferida gözlerini kıstı.

Anladı: Bu toplantı kolay olmayacaktı.

Ama belki de anahtar ondaydı.

Özgürlüğünün anahtarı.

BÖLÜM 3: PARİS YAVAŞI affetmiyor

Delici ve keskin rüzgar kaldırım taşları boyunca kayıyor, tozu, eski gazete parçalarını, konuşma parçalarını, birinin hızlı adımlarını topluyor ve bunları Paris’in kaotik bir senfonisine karıştırıyordu.

Ferida, Sorbonne’un kemerleri altında sonbaharın, yağmurun, mürekkebin ve kahvenin kokusunu içine çekerek, yeni dünyada kendisine rehber olabilecek kişiyi bekliyordu.

Dün hâlâ içindeydi; yolun hissi, arabanın kokusu, yeni evinin taş merdivenlerinin soğuğu.

Ama bugün…

Bugün geçmişinin sınırlı alanını terk ediyordu ve bir sonraki adımın ne olacağını bilmiyordu.

– Matmazel.

Ses.

Biraz kısık, yorgunluk belirtileri var ama ilgisiz değil.

Feride başını kaldırıp baktı.

Karşısında bu şehri sokaklarının tanıdığından daha iyi tanıyormuş gibi görünen bir adam duruyordu.

Jean-Baptiste de Villiers.

Uzun boylu, yakası kalkık, koyu renk bir ceket giymiş, çok fazla okumuş ve çok fazla düşünen bir adamın hafif kamburluğuyla. Bakışları dikkatliydi ama fazla niyetli değildi, sesi kısıktı ama içinde insanı dinlemeye iten bir şeyler vardı.

Elinde bir kitap tutuyordu ama Ferida biliyordu ki bu adam kitaptan fazlasını okuyordu.

Bir kaşını kaldırarak, «Eğilmedin,» dedi.

Dudaklarının kenarlarında gülümsedi.

«Paris’te herkes selam vermez, matmazel.»

Başını hafifçe yana eğdi ve onun kendisini incelediği gibi onu da inceledi.

– Tam olarak şunu söyleyeceğimi biliyor muydun?

– Elbette. Baban bana senin tabiatının çok doğru bir tanımını gönderdi.

Ferida gülümsedi; bu gülümsemede sadece merak değil, aynı zamanda bir meydan okuma da vardı.

– Peki benim hakkımda ne söyledi?

Villiers kitabı kapattı, ceketinin iç cebine sakladı ve sanki ona bir sır verecekmiş gibi hafifçe ona doğru eğildi.

– Birinin kızı olamayacak kadar akıllısın.

İçinde bir şeylerin titrediğini hissetti.

Bu adam, Türk diplomatların ya da Fransız beyefendilerin balolarda yaptığı gibi, onu pohpohlamaya ya da etkilemeye çalışmadı.

Daha yeni gördü.

Ve sözleri gerçeğe tehlikeli derecede yakın görünüyordu.

Üniversite avlusunda yürüyorlardı ve Ferida onun sesini yeni bir dilin müziği gibi dinliyordu.

Villiers bir profesör olarak, bir politikacı olarak ya da dünyayı doğru ve yanlış olarak ayıran bir kişi olarak konuşmadı.

Sanki Paris yaşayan bir varlıkmış gibi, kaprisli ve zalim, güzel ve utanmaz, onu anlamayanlara karşı kayıtsız ve kurallarına göre oynamayı bilenlere dostmuş gibi konuşuyordu.

– Paris duvarlar ve köprüler değil, anıtlar ve bahçeler değil. Bunlar sözler, bakışlar, vaatler, entrikalardır. Burası her şeyin söylenenlerin tonuna ve söylenmeyenlerin anlamına göre belirlendiği bir şehir.

Ferida önündeki sokağa baktı.

Tüccarlar fiyatları haykırıyor, öğrenciler avlunun bir köşesinde hararetli bir şekilde tartışıyor, köprüdeki yaşlı bir sanatçı tuvale dikkatlice mavi-gri fırça darbeleri uyguluyordu.

Bu, hakkında kitapların yazıldığı Paris’ti ama aynı zamanda tamamen farklıydı.

Derinlerde, bir kartpostallar ve sosyal akşamlar katmanının altında var olan.

Bir kitapçıya uğrayan Villiers, «Baban seni korumamı istiyor» dedi. «Fakat Paris’i benim bildiğim gibi bilseydi, burada koruyamayacağınızı, burada yalnızca nasıl hayatta kalınacağını öğretebileceğinizi anlardı.»

Ferida parmaklarını tozla kaplanmış eski kitap sırtlarının üzerinde gezdirdi.

– Nasıl hayatta kalabilirim?

Villiers ona hafif bir sırıtışla baktı.

– Anlayarak başlayalım: Bu şehir yavaşları affetmez.

Başını çevirerek onunla göz göze geldi.

Parmakları kitabın üzerinde daha da sıkılaştı.

Aniden bu adamın sadece Paris’ten bahsetmediğini fark etti.

Onun hakkında konuşuyor.

Kalabalık bir caddeye çıktıklarında Sorbonne geride kalmıştı.

Hava taze ekmek, duman, parfüm ve sonbahar nemi kokularıyla doluydu.

Ferida kalbinin biraz daha hızlı attığını hissetti.

Korku değildi.

Bu bir önseziydi.

Burada, bu şehirde, bu sohbette, ona bir şeyler öğretmeye çalışmayan ama ona boyun eğmeyecek olan bu adamda yeni bir şey başlamıştı.

Ve bunun neye yol açacağını henüz bilmese bile…

Durmak istemedi.

Sabah havasının taze ekmek, kahve ve gazete mürekkebi kokularıyla dolu olduğu Saint-Michel Bulvarı’na döndüklerinde Villiers, «Baban seni korumamı istiyor» dedi. «Fakat Paris’i benim bildiğim gibi bilseydi, buradaki korumanın bir yanılsama olduğunu anlardı.»

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «Литрес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на Литрес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.