  -  
 


 ,    ,    ,    .           .    ,     ,       -   .  ,      .





 

  -  



     ,       ,     ,              







  ,         .   1976 ,                 .    15                  .

      20             .         ,       .

,         ,        , , ,   ,           ,     .

 ,  2009     ,     ,               (2014 .)   : , ,   .         ,   .

,                     ,      .

     ,       ,             XXI . ,           .        ,            ,   .        ,    (    40)  ,   ,      ( 13).  ,        ,    ,  ,    .

                  ,    1997           ,          35.        ,                  .         ,          :

 



  - ,                                               ,    ,

      

  .



                                                             .





                                                      

 ,  ,

    .



   



    - .                                                    , ,                                                     , , ,                                              , , ,                                                        .



  - ,                                                      .



,          , ,   ..,    ,               ,     , , , ,  .

            ,           ,   .  ,      ,         :   ,      .          ,     .

,            .    ,          .

   ,    ,    ,    ,       .

            (      ),       .  ,      .

   50 000          . ,         .         .     .  ,      25 000  .( .   , . 21-22).

          5000-6000   ,         ,  .  ,     ,     : ,   .

  ,                .

             .




 1.             .   .





            ,   ,   .             .  ,   ,   ,    ,                  .

             ,       , ..     ,     .       .




1.1               




 ,        ,      ,             ,   ,     .

        , , , ,  ,         .       ,    ,  ,     .

      ,    ,      ,        (, , )      ,    .

,            ,   (adam)   (adamzat).     (; 2:23-24)     ,   ,         , .  ,      AdamAtaH?w Ene (ո )   .       H?w    ,  Hawwa().

       ( ,  , . 253)      -       3,  20      H?w Ah ( )  Hawwa.        20  3            .

   

 20       Vayikra haadam shem ishto

Chavah ki hi hayetah em kol-chai



 20      : , 

     



     

 20       We ykrarlady direlen adama kysmatyny sarlykly (na?ystan)

H?w Ah (Men Alah) k??inde isle??n adat-gylygy (n?) durmus

(ma?) ka?yla k?mahal bolar ?aly

 20     

 ,       , 

   

   ,           dam (): besir  merdum,      (  adam adamzat); benijan    ; a?n ()     (a?ratyn sahs),  (serdar), , .   ,         a?al, zenan, zen, ?an ?oldas,         .

             . ,     man   mn ()  sen ().  brother()    bruder     bir?der, .. ,      .

  ,  1600 ,      ,     ,    XVIII-XIX  ., , , ,      ,          ,  , -  III-   ..   IV  .. (  7,   , 1972, . 317).

              ,        . (    .  . , 1987, . 239-290).

              ,       .

      ,    II-   ..            ,   ,  ,    (.. ,  :    ,  , 3, 1998).

,             ,     ,  ,   , .       -          ,         ,  50    .     -  . ,        ..        (, 1987, . 240-264).

              ,            ,   : , ,   .


1.2    



    ,      ,     . ,  ,      ,           .   , ,   ,  ,  ,   .

  , -,      :    ,       ,    ,     ,         . 

  ,   ,   ,            1-11  11     .          ,      ,    ,       ,       .

 ,      ,  ,      , ,   ,   ,  .

-,      ,  .           .       .      (Eje);     (Ata)   (Ene);     (dogan oglan);     (dolonon).

        (Baba)  a(Mama);       (?ykan),     (dai),     (da?za).

            ,   .. ,  (agtyk),  (?owluk),   (?uwluk),   (gowuluk),   (genlik),   (denlik).

        ,      ,    ,    .       ,       ( , ).

 ,          (   ).       16    ,      ,      .

       ,    ..      .

  ,            .

       501     (Peace Corps),         .

            ()    .

      n, ,  ,     .           ,    ,          , .. .

      ().

        ( , ,  ,    ).

     ,       ,    .             ,   17 ,      ,  (antaw?y) - , ,   .

, ,        .          :

-    (li);

-  (li, ym, im);

-  (a?ly);

-  (bi, syz, d?l);

-  (mi);  .

       ,      .




 2.  , 35-   13 .   ..



2.1      



        .     ,        2.1            (  30. ,   , 1978, . 318).

   ,       , ,     ,   , 130   .      (Tanganyika),            .

              . -    ..  ,        2-5 .   (   26  2010 ).

,         ,          .              ,        ,        . ,    ,       ,  ,    .               2.3.


2.2    



 ,     5-     .       , ,   ()   ().         ,         ,     ,  ,   .    ,              .

  ,     ,    ,    ,      ,   ,   ,         .

            . ,  ,                  .          .            (.. , .. , .334). ,       75    ..   ,     9-8     ,           (  .329).

,    , ,       , ,        ( ).           ()        .

      ,        ,     ( 75    ..)   .           (  , 22, 2023).

           .        . ,          ,        . (  ,   , ,     (Sahra),   ).    ,     ,    , ,    36   (   , 32,  2023).

   ,    ,             ,     ,   ,         ,    ,     (.    1-2, 2023).           /;  +/; ;  +/; ,        ().

           .    ,   ,    ,   .

    ,  ,  ,  , ,  ,      .     ,   2800       (. ,  .   , 2  2002 .).

  ,     ,   ,        ,       .   ,  ,   (k?ne) -  , 酻.     ,  -,     (,  ,     )  4   ..    (,  7, 1972).     , -,      .  ,   ,    ,         ,  , -.

              .      ,   ,     ,     .          .         .       , ..  .    ,            ,     ( ,               .A. ). ,         , ,   .    ? ( -  27  2023 .).

 1740-50              ,          .        ,     ,   ,       .  ,      ,   ,   ,  ,   .  ,        .  ,    ,     .

,     ,          ,    .

,  ,       ,    8-7   ..    , , ,  (),        .     ,       (guppab?rikli),    guppa   ,   b?rik       .         .

 ,              ,       ,      .

    ,   II-   ..            - ,      ,  ,  ,         .   ,     ,   . ,   XVIII   ..        ,   -   ( , ).

      .  ,      .     ,            .            .         (    )  - ø,       XIV   .       ø   ,     .  ,  ,    ,    ø (G?rogly) ..  .                 .

   . -,   ,   - ,       - ()   . -,     , .. ,               . ,  ,          15-16,        .

     ,                  ,     ,       ,     .

    . ,  ,          .  ,     ,   ,       ,    .         .

,         (Tanganyika).    ,        : Tan  , ,  + An  ,  (-) + Yaka  , ,    TanAnYaka  - .

  ,      , ,      , ,     ,     ,       .        ,        .     (600  ..)       .   (75-35    ..)         ,  ,    . ,   : Ka?yl  ,  +Ah , ,  +?eri  , , ,    Ka?ylAh?eri    ,   .      ,         ,      ,        .

        35- ,       .        .                       .                ,                  .  ,      ,            ,   ,   ,          .

,    ,    ,   ()  .           S?t?nhana ideji,     ().

  10-    ,            ,            ,   (),      ().

           ;      .

  , ,          .  ,     - ,   ,  - ,  ,       .       ,             .          ,   ,          -.     ,         .     2023       ,        10-          .   ,   ,    .         ,              ,   ,   .  ,            ,   .

,          :  (Nabi?eri),   (?er)  (Nabi).    (Anuanyk)   -   (Anu)   (  ,  1, .75)   (nyk)  .                     ,  , -,  ,  ,    ,     .

   ,          10-       2023 .   15  2023     ,        Sky Eye.      ,      ,          .  ,    ,  21  2023         ,   . ,           ,        .

           ,           . -     ,    .

           (,    )      . , -         .    ,    ;     ,  ;  ,      . (. ,    , 35, 2023 .).

,    ,     ,      3  ,   1988-1989 , .    ,   35-   ,      ,    2  3  .




2.3


   



(  ?)



       1988     160 .  ,   ,    , ,   ,      .        , -,      ,  .

                       .       .   ,           ,     ,         ,      ,      .

     :   , ,      ,           (). ,   1987                  ,       ,     ,   ,  ,       .      ,   ,                 .

 ,              ,   ,   ,  .        ,   ,   , ,   .

    -     .  ,             .

 ,           .      .         .  -    ,       ,   .      -   ,     ,      .  ,      ,    ,      .

       - ,              .        ,    .

        ,              .  ,       ,         .            .

,    .

 .            ,  :        .   ,              50%  .        5 .        .

 .        ,       -         ,             .             .

 .          ,        -   .

                     .    ,           .  ,    ,    ,  ,     .

       ,   :   ,       ,       ,                   ,        . ,     30  60            (),    1969     1,73%,     ,  ,    ,    .        .

     ,       ,          ,            .

 ,              ,       ,        ,    ,       .

           ,        .         :                ,       53  [1 - 


   -  ,      ,  ,       .    63240  : 0,3069  9,463  1012 .]*,     .        .

         -     ,         (17   ),   80  .             .

          ,         .   ,    ,     12  ,  ,   10 .  10,   9  , 3   (, , )    200 .  10- ,   ,      .

       10- ,    X.

,       -10  -11,   1972  1973 ,           ,   X, , ,     ,  . Ÿ        ,        45 .

  . ,    ,         , ,   1810  1910        ,       X.    , ,       ,                    ,         ,   .



.  ,      10-    800 ,       ,  ,         32  [2 - 


   (..),    ,      .     ,       , 1 .. = 149,6 . .         ,       .]**,        .  -      .   ,       X     (17 /),        18 ,       ,      3600 .

      ,    ,    : 10-       ,                3600 . 

       :   10-   3600      .

  . :      .  

           ,            -   X. ,   ,   ,      .

 ,      -    .           .           ,         ,    ,             .      

       ,      .



     ,  ,    , ,      .                -         .     ,    ,          ,      ,    .

             ()     () ,      ,     .

  ,   3600            X.      3600  7200     (200-400 ).                    ,       ,      . ( :         ,   , - 1999-).

     3,5   ,            ,   .

 ,  3500  ,       40-  -      ,  ,   -   .

       ,      ,         .      ,     .   .. ,   -  1922 ,    .     ,         .  - -       ,       .    ,   .          ,   ,               ,        ,   .

     .     -            30       (X),  ,   .  ,   ,  ,       15  ,   15      .                          .  ,   ,             ,      .

  ,    .         ,      . ,    ,       ,     140     -.           -   ,     ()   .

       ,        ,      ,  ,       ,   128   .

,   ,    160    (    )   7 .

 3    . .   ,    ,     98 ,      .      .  ,  ,  56 .      .

   , , , ,      (  2100   . .).        -  ,          .  ,    ,   ,   320     .   ,     ,       50 ,    ,    (:   !)   .

 ,     , ,   ,       ,   ,     1                .        ,     .

      .  ,       5 . ,  1810    1 .,     180 .,       ,  10 . . ,              10 .          .

    :                   .        :    ,  ,    .

         ,    ,       ..      .

 , ,  ,   ,        ,      ,   ,  ,  .      ,        .      , -    .      ,    .           ,   .     ,    .            . ,       . ( , 16  1988 .).

      ,        .      -  ,     ,          .              7533             ?

                 .      2-5    100    -  ,        .            , ,   ,   .      .   -.    .. ,      ,   ,          ,   -  .   ,    ,     , ,        .      , ,      ,     .

,       ,       .     1987 .         138   37  ( 52000 . ),        .

  ,          ,   ,    ,            ,        , ,  (  , )    (95%)   ,  .

    , -       , -       .

              -.   . . ,  10  ,    ,                 .

            1988   .        .       .

      ,    ,    ,     ,       12  4 ,      .         .        ,         -      .          .

    ,      , 11  1988               3000 .   ,     ,     ( 14,  1988)     .          .     ,    :            ,      .    ,       .        .

          -737     .

  ,         . ˸    ,    --.  ,                .     125 .   ,            .  ,    ,      .   ?   .        .       .

  :     ,     .      :   ,     .  22         .     ,      ,    .  18  40 .     .             ,   .  ,         .   -.   , , ,  .    11 . ,  3300 .    ,       ,   .    ,    .  ,    ,   ,    .   , ,  ,      ...

    ,    114 ,   .    2 ,           .

   ,         ,          :         ,     ,        .     .           .

           6  1988 .      :    1988        --       .    ,      :      .      ,             .      :   , , ,    ,  .            . ,   ,          ( ).        , ,      ,     .                .          .

, ,                28  1989 .     ?:            .   ,        ,  ,   ,     -         .      ,   ,     ,  ,                ,  .

        .      :    ,   ,      ,  .

,    (,  ),     ,        .

      :                     ,   ,    ,      ,       .     -  .




 3  . 12   5    





3.1    




  ,  ,    ,     , ,  ,             ,      ,      (12    5    ..  )  .  ,       ,        .

,  ,        ,     ,           (, , ,    ). ,             .

 ,  ,   , ,     ,    ,          .     ,    ,    ,     ,    .

,    , ,  ,    ,     12   ø   - . ,   ,     ,    ,   ,  ø (g?bek) - ,  (li)     - .

    20      20 ,   -       .      V- .   ,     12   28         .  ,   , ,         V.

 2017            - ,           .   ,     ,    , -       .

 ,  ,   ,   .    1095    ,    (  )    .

 ,       :     .    ,           , ,     27 .       ,  ,     (. ).

 ,  ,   ,   2003 , ,  ø       IX    .

      ,             ,  ,        .    ,       ,      ,       .

  ,   ,  ø               (. ).

     ø       , ,  V,      ,    .  V  13-        ,  , we?ran - , ,   ,       .  ,       V           .               4-      (. , . ).

         5  3,5    .              (Ak bugda?)         .

,               ø       ,   .    ,  ,    ,    5 .

  V      ,          10950    .     ,         ,       .

   ,      ,  ,    ,              (Nabi?eri),     ,  .    ,    ø    (Anuanyk), ..   ,      .     ø  ,   ,       ,        .

                .

 1980       ,           7 . .

 1981    -     () ,            ,              ,      ,          (. ,     16  2014 ).

          8-9 .    (      )    ,  ,    ,  , ,    . (.  ,  . , 1972, . 12).

    ,     , ,  ,                    -       ,        , ,  ,     .

              .       , , , , ,   ,            . ,       (  )      / +  (in)/ + / (), ..    ().     -       (, , ,   .)      , , .          .

  ,      ,       , , ,   ., (.  . 1985 ).

           ,          ,         . ,      / (, ) + /, . ,     ,        .

     ( 1319 ),         , (Ka?ylas).. ,  .

           6666 ,          .

            ,    ,  90     .                      . 

       ,    .

     1881       (   ),      .. .         XIV    ,   .       , ,  (, ), ,      .. (  :      ).    ,  18      ,     15 .   ,   ,     (VII-IV   ..),    (IV-III   ..).     (II   ..)   .   ( II    I   ..)        ( - ..).  -  ( I   ..)       ,     .                  (. ,    15, 2023 .).

  ,     - ,  ,         , ,   . ,        (Itil),  (Ural),  (Enesa?),  (Aba).   (Enesa?) (Abak?n),    (),    (Enedir)         Ene,     ,      dir ()   .  (Balhas),  (Yssyk?l),  (Ba?k?l),   (?eperk?l)      .

    ,    - ??mekan    ,         .       ,      . 

         ,          ,   -   ,         p?wwe ().

     ,         ,   -.   ,      ,    ,                  .     ,     - 13-10   , ..         ,  10  .          ,     (  )     . ,    , ,   K (Kure), .. ,  (li) -  .    (Kureli) -  (),    (,   ..).

        ,      ,   ,      .   (, )    () (Gun)     -(Asyr)  , , .. .

     ,  ,  ()  () - (At?a) .

  ,    ,   - . ,   (  )   (Hokga) - ()   (Ada) - (), ..  .      (Okin) - ()   (Aw) - (), ..   () .

      -          ( ).          ,           ,     .     .    ,  ++ (Betaw?eri), ..   .

         .    ,   600        .   ,          ,       -  (Kamar)    (inmek) - (, ), ..   . ,           ( )      ,         10-      ( ).   , , +,    +     .

 ,         ,      ,          , .       (Kamarin)  .   :        . (.. , ..      , . 50-51). , , ,     ,      ,     .

  ,     ,       - ,             .       ,      ,     ,      -      ,             .

         ,       ,        .

           (Gyrakydag), ..  () .      -  .   ,   (Kembo?i), ..    ,     1812   400    200 .

, ,         .       30    20          .

      .     ,         (, , ),             (Ok?z).         .  1775 ,             .         (Genguruk) ..     , ,     ,             .      .       ,          ,          .

              -        .      ,   6 .          .      ,     .   ,     ,   ,            . ,      , ,  , (Uly Uru?) ..  (),   .  ,     ,   ,   30000      .      .  4000      ,   ,    - arn-ahng-oo.

      ,          ,           .

         .     ,            (1965-76 .),    -.           ,           .                .  2007        (3)      , ,   :  ,                  (2014).  ,      . ,   ,         -,        ,       12     .

      (garainjikly  ),       ,      .       .  ,     ,        ,   .     : ʸ++ (K?rdil?eri), ,   , .. Terraincognita. ,      -     . 

        ,     1,3   .  ,     1000  . ,          -   -      .       ++ (?ellen?stiun), ..     . 

,  ,       .     8000 .

 ,    50          ,       .     +(A?+owa) -  ;   +,(A?+daki).. ()   .  + (Kalif+orny), ..  () .

              .   ,     ,     (Mesaw?erde).      Mes+aw+?erde      (?erde)  (es)  (aw),   .

              ,   .       ,  , ,     2   ..      ,      (Teiod?akan),     ,    ().      ,    100        ,     K?kiullakan, ..  .     ,          ,    .

    ,    ,               . 




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=73881279)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1





   -  ,      ,  ,       .    63240  : 0,3069  9,463  1012 .




2





   (..),    ,      .     ,       , 1 .. = 149,6 . .         ,       .


