 :       
 


     ,          .        :  , ,  , ,   .  ,      ,     ,           .        ,      ,     .       ,          .  , ,    ,       ,    .          .  .   .





 

 :       



      ,    .      -



  ,       .  ,   



    ,    ;    ,  .   , 









    ,   : ,      ,        ,     ?   ,  ,      ,       ,    .        ,   :      .    ,  ,    , , ,    ,       .



       .           . Ÿ    .   ,      CLOCK,    .   ,   :  ,  ,  ,   ,   .         ,       ,   .            .   ,        ,      .



   ,        ,     .    ,     .    ,      .  ,    ,     .    ,  :     ,   ,  ,       .



    ,       ,         .           ,    :  ,  ,       .      ,    ,     ,  ,      .



  .       . ,    ,      .      ,   ,   ,     ,       .  ,      (   )       .   -       .



,   ,       .            ,          ,        .   , ,  ,         ,   ,    .









   



   .          ,      ,           ,                  ,      ,         ,          .    ,             ,      ,   .  ,      :    ,    ,   ,    .     ,        ,       .



       .    : , , , .      ,     .    ?      ?    ,      ?     , , ,      ?   ,      ?



      .    ,         . ,     ,     .   ,          ,           .



   ?     ,  ,    .  ,   .    ,    .       ,     .            .  ,      ,     .    ,         ,              . , ,       ,    ,        .



  .    :           .  ,      ,              .      :    ,       .       ,   .      :   ,    ,      .     ,  ,   ,      .       :  , ,  .    : , , ,    .     : ,    ,     ,   .  ,    :            .



        ,     .     , , ,     - ,  , .     , -, -,      , ,   .  ,       ,         . ,     :    ,       ,      -  .



   .     .     , ,                  .        ,    ,    . ,     ,    . ,     ,        .      ,   -.      ,    ,     .    :       ,   .     .       ,       .



  ,    .       ,      .      ,   :        .   ,    .     .     ? ,               .         .




 1.    




  ,    ,  .     ,           .   :      ,        .         ,   .             XVIII ,        .



          -   .  1729   ,     Mimosa pudica      .       , ,   .          .    :         ,   , .        ,       .



 1832          ,     .           ,      2223 ,    24.        ,     ,     .       .



   .  1880         ,            ,    .  ,      .               ,         .  1920-   ,           ,                      ,    .      .



      ,         .  1938     ,      ,    .             .      40 ,     ,     .       32 ,    28- : 9  , 10    9  ,  .        ,  ,          ,   24 ,    .    :      ,      ,      .



       .  1960-               ,       . ,          24,525 ,       3050 ,     .   :     ( Zeitgeber   )         24 .     .



         .  1972              ,           ,       ,     ,     ,    .        ,       (   ,    ).        .   ,      .



   .  1971      ,     ,      :        19 ,  28 ,    . ,    ,   .    1984   ,              ,     PER              .         :  CLOCK  BMAL1      CRY,   PER  CRY   CLOCK-BMAL1,   ,   .     2017  ,          .



    .            .  ,         ,  :     ,     ,     pH .    ,   ,       ,   ,             .    .   ,   ,    :       ,     ?




 2.   




   ,       ,    .       ,        ,    .    ,   :   ,     .



     ,     .     20 000 .    :            24 .        ,     ,  ,    .          .       ,             .   ( )      . ,       ;        ,   .            480 .                  .



      .    :      ,       ,          .          .             ,         .       ,   ,     :  , .     :         ,    , ,   ,   . , ,          -- .



           .    ,   ,      :  CLOCK, BMAL1, PER, CRY.  ,  ,  ,           .  ,    ,      -   .     2011      .  ,   ,  ,   .



        ?      .        (   ,  ).    ,       . ,       .         11,5C,    5     6 .           :         . ,      :   ,  ,  . ,        (   ,     ),   ,       .    .  ,  ,      ()    ( )       .



   ,   .          .     (,   )     ,    .     -           . ,   .    :                 .         ,    ,   ,    .



       . -,      ,   . -,         ,    . -,   ,        . ,  ,    - ,   ,           ,        . , ,   ,        .          ,     4 ,      ,        .   ,   ,         .



 ,          ,  ,     ,    ,   .     ,    .          .   . ,      ,        .       .




 3.    




 ,       ,             ,      . ,  ,     ,     .     ,      : CLOCK, BMAL1, PER, CRY. ,    ,     .   , ,    ,     ,   :  ,    , .



 :   .    ,     .        CLOCK  BMAL1.       ,    .            ,   E-box-. E-box   :  CLOCK-BMAL1   ,    ,     .     Period  Cryptochrome.  , CLOCK  BMAL1   :      PER  CRY.



 : .     Period  Cryptochrome ,      PER  CRY.     .  PER  CRY     .   :       -,   1   .    ,  ,     .  PER  CRY     ,  -     .     PER  CRY   .



 : .  PER  CRY  ,        PER-CRY      .      CLOCK-BMAL1,      E-box,    .     CLOCK-BMAL1,      .  , PER  CRY   ,   .       .      Period  Cryptochrome    .     PER  CRY    ,    .



 :   . ,  .  PER  CRY  :       .     .  PER  CRY ,  CLOCK-BMAL1    ,       Period  Cryptochrome.       ,    .



    24 .          . ,     1,       PER,   .          :      ,    .  , ,   PER,    22 ,      .



      ,     .     ,   ROR  REV-ERB. CLOCK-BMAL1    Period  Cryptochrome,    ROR  REV-ERB.  ROR   BMAL1,   REV-ERB  .  ,    :   REV-ERB, BMAL1  ,  .            .



     :      ,    CLOCK-BMAL1    PER-CRY. , ,       ,    .           . ,   ,       . ,   ,      ,       CRY.   CRY     ,  CLOCK-BMAL1    .     .       ( PER  CRY  ),         .       ( PER  CRY  ),         .            :          ,     .



,            ,    .      KaiA, KaiB, KaiC        24-       .  ,       ,    , ,      ,     ,     .   ,    ,              .



         . :  ,    ,    PER  CRY,     . ,    PER,       . :           ,      ,     . :        CLOCK-BMAL1 ( ,  40%    E-box  ),        , ,  .      , , , -   .



   ,      .       CLOCK  BMAL1  ,    ,     .      ,       ,       .   ,      . ,    ,   :   ,  ,             .



 ,         ,     ,     ,    .         24 , ,   ,       (    )    ( ).       ,            .




 4.   




   ,       .           :           .       ,        .  ,       ,     .         ,      .     .



             .          5001000     .    .    , , .            ,                .         -   (48 )  - (812 ),      .     ,      ,          .



            20 .     90-    .   ,     ,    N1, N2, N3 ( ),     7090          (REM-).   REM-  .    46  .   REM-     :  REM-    10 ,    .  90-     .       90-120-  , , .       ,     1960- .        , , .  90        ;           .



     .     ,  .      23 ,      .        6090 ,      .          6090    ,           .



       :   (1220  ),   (6080  ),    (312    , 26     ,  2     ).           ,    ,     ,    ,   ,     . ,        ,       .



    ( 2028 ),    ,     .       (    )    24  11 ,      23,5  24,9 .       .  :   4:30  (36,136,4C),   18:00  (37,037,3C).  :     ,     ( ),          .   :   34  ,   1215 .   :     ( 2025 /),     ,   . :    12    ,     (  2  4  ),     .



       .     , ,      . ,            ( 4 )   .     :       ,           ,    .    :  -  NK-    ,     .       .  ,   -6     ,       ,       .



       .        .    :   ,       ,   .    :    ,        .     (,   ),      .    50%  :    PER2, PER3, CLOCK, BMAL1        .    ( ,  , )   .        :    ,     .



         28 .         ,     28 ,     21  35 .         ,    -- .          :       (,    )      .     :           (  , ,   ,   ).           (29,5 ),   .           ,            .



        7 .      ,   ,  195060- .  ,   17- (    )        ,     7- .      :  ,    ,   .     .   ,    :           7- .   ,     :            . ,  ,     , 7-       .   ,          (     )   7- . ,     (,    7         ),     .   :         ,      ( ).       ,         ,      7-   .



    30 .         ,   .     30-  ,     ,     .            30 ,       ,        .     30-    ; ,       .



       ().          .  ,           ,       ( 12 ).         .          510  ..,   ,  , ,  .  ,  -  (, )    -,    .      :            -   -   D,          .    (SAD)   ,        ,             -   .      :        - (  -),    -.



,       2  11   .    11-   .    192030-   , ,    (, , )    (, )     .       ,    :  ,   ,     ,       - ,        .             ,     ,    , .



  2-, 3-  6-    ,           ,   -.



 ,       ,  .         ,         . ,      .      90-   (  ),    ,   .        (,   ),      .      ,      dawn simulator.      30 , ,    .         ,         .




 5. :     




   ,   .     ,        : , , ,         .      ( ,  ,  )  . ,    ,       .    .



                  ,    .         ,        .       ,     ,    .           ,    :    ,   (),  ,   ,    .           (,  -)     ,    ,   (   ,   ),  ,     .



    714        . :     (MSF  mid-sleep on free days),          .   MSFsc (  )       и   .  MSFsc   23  ,    .   4   .   1:30   . :   -,         .   (  )      . : ,       .       -,      .



  .       (N3)  REM- ,       (, , , )  .   , , , ,     .    -               .      :     -                .



         .         ,   .      ,         ,       (DLMO  dim light melatonin onset)       .       ( 30 )  3060         . DLMO    23        .   DLMO     ,      .  DLMO     ,       ,             .



        .  :    ( ),  30    (    ),       ().      ( ),          --.     (,         )   , ,    .        ,     .



   ()          .       ,        .    24-   ( )     .   (HF, 0,150,4 )      ;        .   (LF, 0,040,15 )   -    .  LF/HF   - ,      .   (,   )     ,         .  ,      :       90   90-     .



       .     (Circadian Rhythm Sleep-Wake Disorders, CRSWD)         .   :     (DSPS)  ,    24     ;     (ASPS)  ,    79     35 ;   - (ISWR)         24 ;  24-  - (Non-24)       24 ,    ; ,     (SWSD)             .           7 ,    14 ,   ,       .



     . ,              (,   )  ,     ,  .    57             (  , ).    .               ,       ( ).         .     -      (   ),      .



,          ,       (        ).         ,      .       23,    ,        (  )           .



      .       (MCTQ),   и.            ,     ,    .      (MSFsc).    , ,  -  (rMEQ),   5 ,     .     ,                .



  :     ,   .          ,     ,     .        ,  ,      ,    .     :     ,  (, )   REM-,  (,    )       .      ,   ,     .



 ,            .       ,      :  ,  ,  ,     .   ,     (   )      .   ,     , ,    ,      ,    .        .     ,     .



,   ,    ,            ,    ,      .      .




 6.     ( Zeitgeber   )




   ,     ,     .             .             24,2 ,   ,          .   ,            ,      .



       .    ,     ,   ,      .    1990-      :   ,   .     -      ,        .        ,          ,     480 .             .           . ,           ,    ,       .                ,      -24- -.



    ,      . ,     ,  NMDA-    ,     .            CRY. ,   ,    CLOCK-BMAL1,    Period  Cryptochrome .    ,        ,    :   ,   ,   .    (Phase Response Curve, PRC)      .      (, 5000    30 )      (          ),    :      .        (     ),    :      .    ,    ,     .    3    6   (   )    ,   .         910       45 .



        ,     .   ,   ,   :    1000       ( ,          100 000 ,     300500 ,        50100    30 ).   (480 )   10      ,     .      ()      . ,    100    23       3060 .    ,   ,         ,     ,       .



         :              .      (   )   :     3060          ( 250010000 )   ,       .       ,    .      , ,   :           ,   .            ,           ,     .



    (),   - ,          -   .      : 30   10000    ,      .   ,   ,     .     (dawn simulation): ,      0  300   3090    .         .



     .      (,    -,  -8 ),      ,       .                .      ( -  ,  +8 ),    ,          .     ,    ,           .



      ,    .            .   ,  ,            .             , ,  2 , - .                ( 2).    ,      ,    - ,    .



    ?  :      (  30   ,  ),    ;     12    (     ,       ,    );      ( ,   ).  ,    ,   :       ,   ,        ,       .         : ,      ,   .



     .     :  ,  ,     (     ).   ,      ,      .    ,       .



 :       ,   ,      .          ,     ,   .           ,      ,   11-        .     ,   :        30   ?  ,     ,      .




 7.     




    ,            .     ,       ,      ,          ,      .         ,         ,        .



,   1897  1964 ,  ,   .  19201930-      ,    11-    ( -)      , , ,    ,        .         ,             .   ,      XIX          12 ,            34 .    ,           ,   ,       ,      .



      ,        .    ,      ,         ,      - ,     .   ,   2012       -,         : ,     11- ,    ,         ,          .    ,       .



     - .     ( )        12%,     7%,  ,  6     80   .    ,      ,    :            (    186   )    2,9      3,3  ,     .         ,      :   ,   ,            .



      ,       .     ,    ( )    4050     ,   .                 0,01  10 .  ,  ,     -   : -  (812 ),   (0,150,4 ),    (0,10,4 ). ,                      .



   ?     ,       .     .      ( ).          .         ,   .  ,   ,  ,   ,       - .        .         ,     ,      .       :         ,      . ,  ,       :         -,    ,        (, ).



       .     ,          .    ,  ,  ,  , ,    ,   .     ,     ,  ,             ,      .     ,     , -, .



  ,        ?      ,      :   .    ,  ,    ,      ,             ,  .           ,   ,     .                ;           .



  ,          .   ,              .   ,          ;    ,    .      :       , ,  ,       ,    .  , ,         ,     19302000 :      11-   ( ).       :    ,        .



 ,   11-       :     8  15 ,      .          .   ,    -   ,       -   ,   .       :          ,         .



        ,      ,        ,   .      , ,     ?      ,        .




 8.  :   




      ,        , ,   .       luna  ,    ,     ,   ,     ,      .           .     ,     .             , ,     ,      .



  .              2013       .        ,  33  (17   16     20  74 )         ,     . ,   ,   ,         (    )   :  5     ( ),  20     ,  - (  )  30%,     ,         .  ,        ( N1  N2)       . ,          ,      .    ,    ,     .  ,       , ,     () ,      .



     .          .  2014    Current Biology       ,     366   12            .    ,    2125   2,5 ,           .  2016       ,       60 ,  ,      ,        ,        .        .  2021 ,   15  (  20 000  ), ,        ,   :         3 ,      5 ,       2%.       ,            .  ,  :     ,   ,          .



   .   ,    ,   ;          .     1970- .            .   ,   ,  ,    .    2012 ,  37       100 000,         ,      .   ,      (,   ,             [sundowning])        .                       ,      . ,   ( ,   )   :   ,     ,    .



     ,              ,   .        .    . ,           .



           .        28 ,      (29,53 ).    ,   -     .       .   2016 ,    1,5             , ,      ( 30%)       .       29,5  (   10%  )       ,    2030 .  ,    ,    ,      --    .      ,           .  :        ,       (,        ,        ).   .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/uriy-gagarin-3270292/anatomiya-vremeni-kak-nastroyka-na-ritmy-vselennoy-le-73967996/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


