Салех Гусейн
Моя невоеванаянная война

HƏQİQƏTİN KÖLGƏSİ

Saleh Hüseyn

Bakı Şəhəri, Səbayıl rayonu, 7saylı məktəbin 8-ci sinif şagirdi

Təsəvvür edin ki, bəzən bütöv bir müharibənin taleyi ordudan, donanmadan və hətta öz dövrünün güclü silahlarından deyil, döyüşün gedişində tək bir yalandan asılı ola bilir. Təsəvvür edin ki, minlərlə əsgər bir yalan sayəsində ya ölümə gedir, ya da xilas olur. Bu, inanılmaz səslənir, lakin insanlıq tarixində dəfələrlə məhz belə hallar olmuşdur.

Minilliklər boyu insanlar qalalar tikib, böyük ordular yaradıb və silahlara nəhəng resurslar xərcləyiblər. Çin imperatorları ölümlərindən sonra belə özlərini bütün bir ordu ilə əhatə edirdilər; hökmdarı o biri dünyada qorumaq üçün yaradılmış minlərlə gildən düzəldilmiş döyüşçü - məşhur “Terrakota ordusu” bunu xatırladır. Qədim dövlətlər inanırdılar ki, güc əsgərlərin sayı ilə ölçülür. Lakin zaman heyrətamiz bir həqiqəti ortaya qoydu: bəzən bir uğurlu fikir bütün bir ordudan daha güclü ola bilər.

Qədim zamanlarda müharibələr daha çox açıq qarşıdurma kimi qəbul edilirdi. Ordular döyüş meydanında üz-üzə gəlir, döyüşün nəticəsini isə döyüşçülərin cəsarəti, sərkərdələrin ustalığı və silahın keyfiyyəti müəyyən edirdi. Lakin sivilizasiyanın inkişafı ilə insanlar anlamağa başladılar ki, düşmənə təkcə güclə qalib gəlmək olmaz. Bəzən düşməni taktiki gedişlə özbaşına səhv etməyə məcbur etmək daha effektivdir. Belə strategiyanın ilk və ən məşhur nümunələrindən biri “Troya atı” hekayəsidir. Troyanın on illik uğursuz mühasirəsindən sonra yunan qoşunları anladılar ki, şəhəri adi hücumla almaq mümkün deyil. Hündür divarlar onun sakinlərini hər cür hücumdan etibarlı şəkildə qoruyurdu. O zaman ilk baxışdan dəlilik kimi görünən bir plan hazırlandı. Yunanlar nəhəng taxta atı qapılarının ağzında qoyub döyüş meydanını tərk edirmiş kimi göründülər. Troyalılar üçün bu, qələbənin və müharibənin bitməsinin simvolu kimi görünürdü. Onlar məhz görmək istədiklərini gördülər. İçəridə döyüşçülərin gizləndiyini bilmədən atı dartıb şəhərə gətirdilər. Gecə onlar qapıları açdılar və Troya süqut etdi. Beləliklə, bir hiylə on illik mühasirədən daha güclü çıxdı.