 .  .  .  
 


  :  .  .        XIVXV .       : ,          .      ,      ,   ,   .      !





 

 .  .  



 



  , 2026



ISBN 978-5-0069-9638-0

     Ridero


 :  .  .           XIVXV   ,     .          ,    :   ,     ,      ,  , ,      .        ,               ,      ,    .  ,       :    ,  ,     ,         .    ,      ,       ,        ,        ,    ,     .     ,   , ,        .




:   


25  1526 ,     ,      ,     ,   .    ,          ,          .      ,    ,   ,            ,   .

,         ,       I,      .          .             ,             ,       ,   ,    ,  ,       .

     ,      ,            .    (Il Gran Diavolo),     - ,      ,  .        ,   .    (le Bande Nere)    -     ,      X,    bande (. , ),    ,    ,     ,      ,      .

      ,      .     ,   :   ,     ,     ,       , ,        ,   .  ,  2000 ,     ,         ,      .                ,  ,         (le chevaliersans peur et sans reproche). ,    ,        , le bon chevalier ( ).      , ,     ,        .  ,   ,  ,    ,        ,       ,   ,    ,     ,    ,   III  ,      . ,  , : !          ; ,   !    : ,    .  ,     ,   ;    ,       ,     .








   .      ,     . 15000        V     ,        ,     VII,     ,         II .     , ,       ,       (Lega di Cognac)     ,  , ,   ,   800   400    .   25      ,   ,       300 ,      , ,     ,    .

   ,     ,      ,      ,       ,      .   ,         ,   ,        ,    .         I ,      ,  , ,    ,        .

    --,     ,            ,    -.      II,        ,     V,    ,   .    ,   ,   :   ,       ! (Se non aprite, il nome Gonzaga diventer? sinonimo di tradimento per i secoli!).      .

  ,     ,   ,            ,    .     ,    ,     ,    .     ,    ,     .  ,     ,   ,    ,  ,      , :   , .  ! (Guardatemi, Pietro. Sono guarito!),     ,      ,      ,       .

      ,             ,   ,      :       !     ! (Non voglio morire fra questi impiastri! Mettetem i sul mio letto da campo!).      , ,   ,     ,    : ,   ,         ,   ;        ,      (Padre, essendo io maestro darme ho vissuto secondo il costume dei soldati. Allo stesso modo avrei vissuto secondo quello dei religiosi se avessi portato labito che vestite voi).  , 30  1526 ,    ,       .

          ,  ,    ,    ,   ,   ,     ,  ,      .  ,  ,  ,     ,           :     !   ,   ! (Questo ? il pi? nero dei giorni! Ci lascia il nostro Giovanni, eroe di valore inaudito!).        ,        ,         .

   ,    ,   .    ,     .  :      ! ,   ! (Sotto le trombe, risorgi dal sepolcro! / Morto, ma tremendo Giovanni!).

          III  ,    ,   ,      ,         . 6  1527    ,    ,   ,       III  ,    ,        .   ,   ,  ,         .   VII,  ,        400000    , ,      .           -, ,    , ,  ,     ,    .           1528 .

   . , ,         ,     ,     ,   ,     .

          ,          ,      ,             ,   ,       ,      .          .        : ,           .      ,    . ,    ,   ,        .

       ,      .    ,           .  ,     ,   ,     ,  ,    ,            ,     .

     ,          .     ,      .  ,    ,  ,    ,     -       .        XIVXV ,         ,    ,    .            ,           ,          ,        .







  ,       ,      .   XIVXV        ,    ,   ,     ,       .          ,       .

 , ,      .              free companies      s?ldner  landsknechte.       reisl?ufer    ,                 .       XIV  XV     ,       ,   ,        .      .     ,       .

 ,     ,      ,        .             .  XIV  XV     ,        ,       , ,      .        XIII                    . ,              ,                 .    (13091377)       (13781417)   .

         ,      ,          .    ,     ,   1450   .         ,        ,    .      ,       [1 -  ,   ,      .   . signoria, ..  .].           .

 ,   ,      ,  XV      terraferma   .               ,    .     ,        -,      .  ,       ,   ,          , , , .       , ,    ,        , ,    .

 ,        ,   .  ,  ,         .                .               .

    ,     ,         (    29  1282 ,         ).     ,         .               ,      .

  ,         :  , , , , ,  , , ,      ,     ,   , , , ,   .   ,   : , ,  (  ),       .

       ,       .      :  ,    .   ,            ;  ,     ,     ,       ; ,   ,   ,       ,    .      , ,              .    ,             ,     ,      ,    ,    .

         .    1320-1360-      :  , , ,    ,        ,        compagnie di ventura,       ,           . ,    ,    : ,             ,      .   XV     .        Scuola Braccesca  Scuola Sforzesca,  ,          . ,      :     ,        ,         ,    VIII  1494              .

          .             :              ,      .          .   ,        .       ,    .             ,          .

  XIX   XX               ,      , ,  .    .       ,     ,    ,          .       ,      .   ,        ,        .          .




 I.     





 1.   :  


  ,        ,     (condotta)     .          , ,      ,   ,    .

     ,     ,    .     ,    ,    ,     ,     ,       .       ,   ,   ,     ,           .     , ,       .



:    

  ,     ,      .   ,    ,           ,   , .  , ,    ;        , ,        .          ,          .

   -  .         :   ,   ,   ; -,           ,   ,   ; ,    ,  ,                    . ,   ,     ,      ,          .

      .        .  ,   .  XIV      , - ,       .     XV        ,           .     ferma   ,               .

 ,    XIV        ,   .     :      ,    ad beneplacitum (  )    di rispetto (  ,   ).      ferma     ,        rispetto.          ,    ,          .     ,      ,       .   ,     ,  condotta in aspetto    ,   .                ,      ,      .         ,           ,    - .       -,   :    ,     .          ,       .

       .      (lance),    ,      . ,     100   , 50    300 . ,   XV ,     ,   ,  ,   .      ad provisionem,      ,        , ,             ,         . ,        ,       , a forma di societ? (  ),    .        XIV ,   ,         ,  .      XV ,      ,      .



 : ,    

      .    (soldo  stipendio)       (provisione)   ,          .   ,      ,    .        ,   ,     .  XIV ,     ,   :      15  20   .  XV ,           ,  .    XV       (, , )    1012   ,        .   XV    : 810     .

         prestanza,            ferma.     . -,          . -,           ,   ,    .             ,  ,   .      ,         .   ,       ,          .      caposoldo                 .        ,     ,    .

    paga morta   ,     .         . ,       100 ,          90.     .            ,      ,     . ,        XV   paga morta  ,      .

          onoranza       .     ,       ,   ,         .      Onoranza di San Marco (  ),    Onoranza della Camera Apostolica (  ).               ,        .

  ,      .     ,   ,   ,             .  , ,    :      ,       inadimplenti non est adimplendum (   ),       .         .  ,  ,       ,  ,     , ,    .    :  ,   ,       ,    .     ,     ,    .          ,     .

              ,     (alloggiamento),   ,         ,   .     ,   ,  ,   .      20        ,      ,   ,     .

,      .                .        (salvus conductus)    .   ,              ,     ,        .     ,  ,         ,              .

          ,        .     ,         .   ,      ,  ,    ,     .          ,         ,      ,   (indenture, lettre de retenue)             .



:     

     .              ,       ,     ,  mostra.        ,    ,            .    ,   ,      ,   ,       .

      ,   consegnatori (   ).        ,  ,   ,     ,       .              : , ,   .

        ,    .          ,      . ,           ,     ,        .        ,     ,          ,    .    ,         .      30  100 ,    ,    .    ,            ,        150   ,     .         (maniscalco),     , , ,            ruoli.     ,         .     :                   ,            .  ,   ,           ,    ,          ,   . ,          ,   .

              .     ,           .        ,        .  ,    ,     :          ?  ,      ,      ,  ,    .           fuorusciti.              ,     ,       .   XIVXV               ,   ,    ,    ,   ,   (consorteria). ,    ,        .  ,     ,       , ,      .        ,  ,  .

      ,    ,   (  ),   (, ,  ),   ( ,  , , )     (, , ,  ).        ,                    ,       .

      .      ,  ,         ,               .          , , ,       .   -,     ,    ,        .     ,         ,    ,    .    ,        ,     . ,        ,   ,    .         ,    .

 :   

     XIV  XV        ,     ,      .   XIII          ,     ,    XIV    ,  ,        .         ,    ,     .



 :   

         ,  , uomini darme (.  ),           .          .

              (lancia). ,  XIV ,    . ,     barbuta     :     - (sergente).    XIV ,     ,       :

 Capo di lancia ( ):  ,   milite,     .     .

  (piatto  scudiero):    , ,   ,       ,     .

  (ragazzo  paggetto):  ,     ,       ( capo di lancia        ),     .

 ,     -,         ,      .              ,     (  )       .  lancia    .

   capo di lancia    .  XV          ,   .   ,  (gambiera),  (cosciale),  (corazza),   (bracciale),   (guanto),  .      ,       (gorgera),       (  (barbute)        ,       ).    (targa),            .      ,   -,   .

,     ,      barde.         (cuoio bollito),    ,    . ,     XIV    ,       , ,  ,         .

,       .         . ,              .        ,     ,             ,     ,           .      ,     ,        ,       ,      . ,   ,      .                   ,      .

           ( 10 ),       (squadra), ,  , 25 .   caposquadra  squadriere.     (banda  compagnia)  .   XV        ( 50  100 )         (colonna),        (colonello).

  XV      .          capo di lancia     , ,      .  ,       ,   .    1460-   corazza     .      1470-    .        , , ,  -          ,     .



˸ :    

  ,        ,      . ˸     , ,   ,   (cavalcate)     .

     ,     ,   .     ,  uomini darme,     ,      (sergente).

     (Ungheri),      XIV .        (    ),        .          ,     ,    ,       .       ,   ,    ,    .               , ,      .

,  XV ,    ,  stradioti   ,        .     ,   ,    .         .    ,    ,        ,   -     .          ,     .

   ,        ,    ,   ,     .    ,     .           ,      .



  ?

         ,    .   ,               ,            .        miles,         (cavaliere),     ,   ,       ,      ,         ( . accolade ). ,   ,    XI     adoubement (  adouber,      dubban,       , ).      paume, ,    , colle    .           ,   ,      . ,         ,         .       addobbamento,      ,      ( ,   ), , , ,   , , .            .      VIII        ,     -  .               ,            .

        . , ,  ,   . ,    ,      ,     .   .        .   - ,      . -     ,  ,        ,     .       ,       .      ,     ,   , ,    .

    ,  ,  ,     . ,    ;   ,     . ,       ?    .   ,       ,          .     ,       ,     ,    ,           .    ,   ,   ,             .        .  ,    ,     .       ,       ,           .

,         ,    .   ,            .    ,   ,       .       ,      ,            . ,    .       ,           (, , , )   (, , ).           , ,   .         .  IX     ,          ,               .   ,      .  ,           .

       (. damoiseau  . damigello)  ,     .      :    ,  ,  ,  , .         ,    ,   ,    .         .      ,        ,  .

,           ,                   .   ,           ,  ,  ,    ,   ,  ,      ,    .     ,       .   XIII  XIV   ,       ,  ,        - ,        .

    .    .     . Cavalieri Addobbati,     Cavalieri di Corredo,         .      addobbo,  ,   (    ),  corredo,  .   ,      ,     ,      [2 - Littell & Littell, The Living Age, p. 180.].

  ,    XIV   [3 -      ,      .       ( )       ,      .        ,     ,      .           ,     -,   .    (1378)     (Giannozzo Sacchetti)  ,    ,             .  ,            (Trecentonovelle),  223      300.           XIV ,      .     ,     ,   ,     .      ,       ,     .],         . Cavalieri bagnati,   ,       ,        . Cavalieri di scudo,   ,  ,      . Cavalieri darme,   ,  ,        .  , -,    .

,     ,     ,         ,     ,   ,    .

             .   ,               .          ,     ,               .    ,   ,     ,          .   ,    ,    ,    ,           .



:  

                 .    ,      -,      .                .

 ,   ,       ,    ,   ,       .       ,         .  ,          .                  ,      .  ,  ,        ,        .

          .       ,   ,      .  ,         XI ,     ,      ,  ,      .

             -,              , , , . ,  ,     ,                .          ,    .

 ,               .           ,      ,     .    XIII         ,   ,    ,    ,     (roella)       .       lancia lunga,        .

      (compagnia)    (contestabile)[4 -        .],   20  50 .       :

 / (fanti, lance lunghe):     , ,   .          .

  (pavesari): ,    -,      ,       .

  (balestrieri):   .  ,         XI ,     ,      ,  ,      .            .       , , ,     .

      (bracciali)   , ,  .

  XV       .     :

   :  ,      -   .  (brochiero),       .            .

     :  schioppettieri (  -),  ,  1470- , .          ,     ,  ,     .   XV            .  1476      (2000  10000)   .  1482      1250   352    233 .

     .         (, , ),    : , ,  (      ),   .



 

   (cives)         .    XIII                  ,      , ,   ,  ,               ,    ,      .       ,    ,      .

     , ,        ,      .                -,         (milizie cittadine)            .

            ,    .      ,  ,      ,       .

   ,   , ,  , ,   ,      ,       .

    I        soldaerii.                   .         ,       ,   , ,         (homo de guerra).         [5 - . soldato di ventura venturiero.]           .               ,        ,      .

    .    ,    (, , ,  )   XV       ,     .     famiglia ducale   ,         ,  lanze spezzate ( )   ,     ,      -.        .   ,    ,  provisionati.   ,       ,            .

 ,  ,     XV ,    ,     ,   ,    .           ,      .



,     

      ,     ,    .    ,       ,    .     : capo di lancia   ,     ,    ,    .      ,      ,     XV        810   .    22,5 ,   1,52,   2,53.

 ,    ,     .    ,    .   XIVXV          ,      .       .    ,    ,           .

       .    , , , , ,     ,  .   , ,    ,      .    .  ,  ,      ,    .             .                          .

  ,  ,  ,   :    ,        .     ,         ,                .        ,   ,      ,     .

  ,   ,          .  vettovagliamento      .       (vivere sul paese),       .     ,     ,    . ,    , , ,   .           .         ,                 . ,       .  ,     sackman     sack (  sacco),     man (. uomo)  ,     ,      ,         .      ,              .     ,       ,        .  ,   ,     ,   .    ,  ,    ,    .      .           ,        ,         . ,     .

              , , .          .   pourvoyance,       ,    .        ,   ,     ,      .

        ,    ,  , ,  , , ,     .      ,   , ,    ,    .       .             signori del mercato dellesercito (  ),   ,     . ,           .        ,     ,        .     ,     ,       ,    .

     . , ,    ,    .       :   ,   ,  .      ,   ,    (       ),         ,     .

       ,       .  ,  ,     ,             .     .     ,         ,      .          , ,           .

    .        ,   .   :   ,  , ,  ,    .              .      ,   . , ,  (      ),     .    :        ,  - ,       .   ,             .  ,  ,  ,    ,      ,    .       ,     ,   ,       ,     .



 : , , 

    XIVXV          .    ,        -  .      ,  ,     .       , ,    ,      ,    ,   ,    .

      .    ,    ,   ,       ,     .   ,         ,    ,     ,     .

    .   ,    ,     ,  ,  ,  ,         ,        .     ,    ,        .      :      ,      ,     .         .  XIVXV      .       ,    .  ,         .     , ,   ,  , .    ,        .   ,   ,    (,   )    (,  ,      ).     .         ,     100200 ,          ,    .    (torre mobile)     ,      ,             .  (mina)   :     (gatto  vinea)     ,    .   ,  ,     ,    .

  XIV           ,    ,   .      ,        ,    (-   ),    .   ,       ,  ,    .   XV   .   ,    ,     .     1453 ,        ,     .     ,   (bombardieri),   .    ,        .            .

     .    ,       ,      .    (sortita),     ,    ,  .     ,   ,   .      ,           .

        ,   .       (,   ),       ,     XV .        ,   .         .     :     (riscatto)            (a discrezione).     ,   ,          (sacco).       (     ),           .      ,       ,      ,                 .

   -    ,      .     ,    :  (avanguardia),   (corpo di battaglia)     (retroguardia).         ,    ,   .           .

   .       ,       .         ,       .          ,     .     .    ,   ,    ,   ,     ,  ,  .   ,   ,      .  ,  ,  ,  ,         .

    .    ,  . ,  ,   ,  , .     ,     , , .   ,   ,   ,      .        ,   ,  .

      ,  .    ,   ,   .   ,        . ,         ,       .        ,    ,     ,        .         .               ,  ,         .    (1387),  (1427),  (1448)   (1495)    ,     ,     ,      .  ,  ,      ,       .

      .     ,  ,  , , .     ,         .     ,        , ,    .          ,  ,  .



 : , , 

    .         ,    .          ,   ,              ,    .       ,          .       .           ,   .  ,  ,      ,      ,     ,   .     , ,     .

       ,     .     (         )           ,      , ,         1432 .        .  ,   ,       ,  ,   1444    ,   ,  ,    ,      .     1465    [6 -   .     .]   .

    .             .      ,  ,       . ,  ,           ,         .   ,   ,  ,     .  ,  ,          ,    ,    , ,     .

,     . ,        ,    .  ,      ,          ,        ,  .              .         .   ,      ,    ˒  1424 ,     .  ,       ,   1412      ,      ,           ,   .   ,  ,    ,      ,     .

 ,      ,   -   ,      ,     ,   .       ,      .  ,    ,            .

, ,            ,    ,  ,     ,  .    ,   .     ,    ,  ,  ,  ,         .




 2.      


 ,        ,     ,       .   ,    -          (milizie cittadine).        ,       .

        XII ,             I            .       29  1176      ,       .     XIII         ,     .    ,  ,        ,    XIII    ,    XIV  ,          .

  -  -              ,        .








    (XII  XIII .)

  XII   XIII          .               . Ÿ      ;      -   ,       .

         . ,  ,   ,         .     , , ,    ,          .       .             (cittadini),  ,      .  ,       ,  ,   ,      .   ,        ,       .   , ,   ,  ,      ,             .    :         18 (  17   15)  6065 .

       .       .        (arti).      (sesti,  ,    ),  (terzi, ,   )   (quartieri),            (contrade,    )   (. . . gonfaloni,   , - ,    ).       ,           ,   ,       ,       .  ,  ,   ,    : , , , , ,  , ,  , .   XIII   20 ,      16.         ,            .

          (contado).      ,      (comitatinanza),     ,        ,    ,     ,   .  , ,  96   (pivieri),        .   ,     ,     .

     ,       .           (popolo grasso)   (nobili).    populares (     )          ,          (cavallate)   .        .           ,           4000 ,            .  ,      1260 ,   1400     6000 -  8000   .

     (. carroccio  Carrocc  )    ,   ,     . ,   ,   [7 -   (  ari-mann)    Heer    Mann  .          ,   ,        (gairethinx),         .]    .      ,          .     ,        ,   ,    - .

      ,       . Ÿ    , , ,    (Societa della Morte),  ,   .     1500 ,     .            (Consiglio Generale  di Credenza)         .      martinella (  )  nola (  ),      ,      .    ,  ,    .

       29  1176 ,    ,  ,       , ,     ,   [8 -                .],  ,           .    ,     ,     ,      -  ,   ,     ,          ,        .

       .          II  1237      ,    IX[9 -  II           ,     ,    .       .].       - ,           .  , , .   ,      ,  ,     . ,  1275          -       .   XIII          . 22  1325           . 11  1387             .

           ,      ,   campanilismo (  ,    ,    ,       , ,  ).     ,  ,        -.    ,       .      :    ,    , , ,       ,         Virga Sardisca  Sardinian Bacchetta.      (insegna)   (cappella),         .

     (Capitano del Popolo),           . -     (ridotto)     ,    (, , , , ),   ,     .  , ,           ,  ,     .      .



  ( XIII   XIV .)

     ,   ,     XIII ,        .   ,          ,        -,   .              .

         ,      .      XII ,   ,           .         .    ,    .       .          :  ,          ,   (lanzatori  picchieri),        .  ,   ,        .        ,         (piastre).     ,      .          .       ,     ,            ,         .       ,     ,    , .     XIII        ,   ,       .

 -       .      ,   -  -.    ,       ,   .        ,     ,   ,     ,    ,  ,     .  ,      ,            .

     ,          .   ,        XIV      .        .   XII          .  1220-    ,      ,  ,     .   XIII       :     4  1260      200  .   ,  ,    ,     ,         ( 3 ).     .     :    , ,   1277        .

      ,   25 .           ,            .    ,          ,      .                 ,    . ,   XIII    ,     ,   ,        (    100  200  ).    ,    1305 ,         200300    500 ,        .  ,    XIV          ,        .        .

 ,    ,    .    ,   ,            ,        .        .  ,           . ,     ,     ,      .        ,        .    : 10000     1266 , 12000    1274-.          XIV  4000      ,    .   ,    ,          ,      ,    ,       .  fuorusciti          .  ,   XIII   XIV    ,       ,    . -    .        ,      .                 .         ,      ,       .



-     (XIV .)

 XIII      ,    .  ,   , , , ,  ,    ,     .         .   ,         ,    ,    ,    .   ,  ,         ,           .                   ,   ,    XIV ,       .         ,       ,     -     ,    .

 -   ,       .  ,   ,      ,    .   ,  ,         .           ,             . ,          .  XIV         ,     .    ,   1351       (    52000   [10 -     (fiorino, fiorino doro):     1252  1533 ,   ,  3,536 .])      .    :    ,   ,          (  ,  ) .       .   ,    15000   3000 ,       1315   -   60      .

           .  ,      ,       .   ,       ,   60 ,   5   . -   ,  ,   ,  .        ,      .         XIV ,    ,             .  ,      ,                .    , , , ,         ,   ,    ,    .            ,        .

      XIV             -.          .        .       ,       .    .       , ,       .         .      .       ,     .  ,   ,         ,              .



  :    

              ,    ,    XIV .   ,   ,    XIII ,    XIV            .

  ,       ,            ,     .        ;     ,    ,  ,   .              .          ,        .         .

        .      -,    ,        .     XIV           .  ,    1302 ,  1000     ,     6000   1000   ,  .      (13081313)        ,    ,      ,  .        .  1359 ,         ,    4000        , , ,    ,    .   (, ,  )      .

 ,                 . ,  , ,             . ,     I   (12911329)      soldaerii.                   .         ,       [11 - . genio belligerante e conquistatore.].                       .          ,    ,         ,      .           ,     .     ,   ,     , ,  , , .       , ,   (teutonicorum furor)          .     ,    ,        ,           ,        ,    , , ,    .

,   ,   ,          .     . ,   ,       .  ,         ,         .      ,    ,    ,   .

     .  XIV         .   , ,        ,   . ,    8  1360 ,     24        ,  ,    ,        ,   .   ( routes  routiers)      ,      .       1363    2000    1000  .               .    ,   ,        .         XIV .

     .                  .      ,    ,   ,     ,   .             .                 .            .




 3.       


          ,     ,    .  1320-  1360-     ,   ,    ,     - .            .       ,    ,       .     -,       ,       .



  :   

          .    VII   13101313          ,         , , .      1313      (    ,     )     ,     .       ,  ,       .  ,       ,    , ,   ,    ,    . , , -           ,         .    IV  (13271330),            ,    ,         .   1330-      ,        .    -:   ,   ,   .

     ,      .     ,        .     (capitano  capitano generale),            .        (conestabili),    50100 .      (tesoriere),  ,      (giudice),       .

      .     - ,   .        ,     ,          ,   .        ,  , ,           .     ,        .    ,      .     ,         -   .        .    ,      ,    - ,      ,  ,   .       ,  .     , ,  .       ,     ,    .     ,      .

   .   , , , ,   ,   . ,  ,       .  ,     .  ,     ,      ,   . ,   ,        . ,   ,   ,   ,    .



  :  ,   

 1308   ,      ,    ,            .        II,  ,             ,                   .        - ,         ,    XIV       ,           ,        .

 1328            ,     IV     .         ,          ,     ,    .         (Compagnia del Ceruglio),      ,      .         800  ,         ,          [12 -       balatro,   , , ,   .       , , ,            ,      .         ,       ,   .],     .          .      1329      ,           ,     .     ,             .       400 . ,         ,    ,     -,          ,          .

  ,  , ,       (Compagnia della Colomba).        II  ,           (Compagnia di San Giorgio)    ,    ,         ,           .     15  1329                ,         ,     , ,   ,     .

       1339 ,         ,                  ,      ,  ,  ,     :   ,         (Grande Compagnia),      (Compagnia della Corona)     ,    ,     ,   ,   , ,        .           Compagnia dei Tedeschi, ..  ,       .              .  ,   ,           .       ,     .    , ,      ,      .

      ,     ,   ,        ,           .       ,         :   ,    ,   Duca Guarnieri, signore della gran compagnia, nimico di Dio, di piet? e di misericordia   ,   ,  ,   , ,     ,   ,     .

  1343   ,  ,    ,           , , , , ,         ,          ,   ,             .    :    ,          ,     ,   ,        .     1343   ,     ,     ,     :       ,    ,    ,         .        .      , ,  ,      ,             .

 1347            I        I ,      .   1500            ,  ˒    ,     ,       .    1348              ,             .        ,  ,       3000          ,   ,      ,  ,    .          ,  , ,          3000      .    ,   ,    ,      1348       ,     .           ,        VI,  ,  1500  .          .          .      ,      ,     ,      . , ,  .   ,       ,       ,      ,       .          ,        () I ,  ,            .

 1349   ,       ,          ,  , ,     ,     .    1350        ,                 .          .      ,       ,     130000 ,    ,     .       ,    500000 ,     500    .       ,     ,  ,        .          .     ,        .     ,   1200           .      ,     ,        II .  1351       .         ,    .    ,       .            II    , , ,           ,      ,  5  1354  ,      .



 : -

       ,   ---         ,     --,           .  1345     , ,    ,        I      .        ,   1348  1349        ,   ,  ,        ,   ,     -       .

 1349 ,                 ,        ,         ,     ,      7000 , 1500      2000   ,            .          ,      ,    ,         ,     ,   ,    ,  ,          .

 1352       ,      ,       .  ,           , , ,           1353       ,         .      1354     ,  ,    .         ,         ,    .        .  1354 ,    --    ,       ,       ,   ,   ,     ,     .    ,      ,     ,         Nicholaus, severus et clemens, libertatis, pacis justiciaeque tribunus, et sacr? Roman? Reipublic? liberator[13 - ,   ,  ,   ,    .],        ,             .    ,    ,            16000 ,  25000,  50000,        150000,           29  1354 ,       -  .       ,       . 8  1354     ,   ,         ,  ,    ,         ,       .    ,      ,      ,   .         ,   ,       ,  -         ,       ,     .      -   ,     ,               .           ,       ,         ,   ,   .   ,     :  , -    [14 - . . Era grasso. Per la moita grassezza da s ardeva volentieri].

            ,   ,  ,      22  1363 .         ,      ,         (  ).  , , .       ,    ,   .      ,            . ,  -             ,         .

     ,      .           .   1358 ,          ,             .         .    .     ,               .            ,   .        .

      ,    ,  , 1359 ,   .          ,   ,        .      -  II     .       (Campo delle Mosche,      )       .   ,   ,      ,   .           ,        .



 :   

         ,      XIV .   ,   ,    ,     .

    (Compagnia di San Giorgio)    1339   , ,    ,            ,     .      7500     ,   II  ,  ,   ,  ,      ,         ,    .

   1339   ,        ,   ,   ,    . ,    ,     ,      ,     ,      .  , ,      .        .    . 14  ,    ,   ,     ,   ,    ,             [15 -      XIV .        ,    ,        .   1333      600 ,      ,  14         ,      .        .  1336 ,     ,         ,  .   ,          1341      .   ,        ,     .],      500      .  ,   -  ,  ,     ,    ,   , ,    ,  --  --,     ,    . ,     ,     .                     .  ,    -  ,    , ,  ,  . ,         .   ,   ,  ,            . ,    ,     ,          .        .   ,      ,            ,    ,      . ,      ,       .    ,         .  ,    , ,      ,      ,    . 15  1339 ,  700        ,    ,  ,  ,     .      ,        : 800   , 2000        , 300 ,   600  900 ,   ,  , , ,   ,      ,     10000 .

,        ,    ,      , , ,   ,       -       ,   ,   , -     .     ,     ,   ,  :        ,     ,      - ,  .        .   ,   .      ,              .            ,      .      ,   ,   ,    , ,    ,      .    ,    800   3000 ,   .      ,        ,      ,         .      ,   ,         ,  .

    ,    ,      ,   . ,        ,     . ,   ,   ,  :   ,    ,        .        ,         :    ,    ,         , .. . ,   , ,   ,      ,    .      .    ,     ,   19  20 ,   ,    ,    ,         .       ,  ,    ,  ,   , ,     . ,  ,     : 300 ,    ,             .         . ,       ,   .

 ,  ,         , ,   ,     ,   ,  ,   .  ,   20- , ,   ,   ,     400   ,       ,    ,   ,      .     ,   ,      700        ,                  .

  , ,     ,     ,  .  ,   , , ,   ,     ,       ,         .         ,   ,   ,      .   ,  ,  ,          ,      ,               .       ,  ,     ,   ,        . ,       ,                (  ,     ).      , ,      ,     .      Miles Sancti Ambrosii! (  !)      ,       Ruithband Henrich! (  !   !)       VII ,   ,    -    .

 , ,  ,  ,   ,  ,  ,       . ,    ,         ,  ,    .     ,   ,     ,       ,  , , ,   ,     ,  ,       .      ,    .

,      ,      ,  .  , ,              :          [16 -   ,         ,   ,       .   ,               1329 .]    .  ,       (,        ), ,    . 700  ,       ,  ,  ,      400   ,  .   , ,  ,   ,   ,       . ,    ,  ,  ,     ,        ,     1500 ,      .     ,      ,  :    ,              ,     .          .

  ,          . Ÿ  ,   . ,      ,  . ,    ,     ,         700  ,              .  ,     ,  ,    .    ,      , , ,             . ,   ,   ,   ,  -     ,    .          ,   .          ,  .             .     ---,       ,          !  ,     .

        ,      ,          5   ,     24  1339 ,          ,     ,           .  ,       :   Qui mor? Vione, ..   ,      ,           .

       (Compagnia del Cappelletto),    ׸  (Compagnia Nera),     1362    ,     ,             ,            .     ,    ,                (cappelletti)  .        ,             ,        .

      1000    ,   ,       .  1363    ,     ,      ,            ,   7  1363     800               1300  .        ,        .  1365  ,    ,   ,       ,    ,    .

      (Compagnia della Stella),        ,      XIV ,         ,     .      -  ,  ()         1364     .    ,          ,     ,    ,       .  ,   ,    .       ,     ʸ,   .          ,      ,    1365     ,      [17 -  ,   .]    ,      .    ,         .     5000   1000 .    10000 .      ,   ,      .       -  ,        -   ,   -    ,   .             ,       .           ,          ,     .    , ,    ,    ,       1366    ,         .

       1379      .     -,      600   2000 .         ,        ,    1379        ,    ,  .     24 ,     400   3000      -.    ,    ,  ,    10000 .          .

 ,   ,  .      1342  1360         400000   ,      10000     . , , ,     .        ,           .      . ,  ,  , ,  ,         .   , ,  .     ,   ,  .    :    ,      ,      .

     ,       ,     .          ,     ,    .   :   ,      ,      .                    .  ,    ,      ,    -.  ,   ,      ,   .        :      ,   ,     .

            ,    .       . ,      ,    .     ,    :   ,   ,    ,           .  ,             . , ,       ,     .   ,    ,      .             , ,     .



  :    

 ,   ,  .      1342  1360         400000   ,      10000     . , , ,     .        ,           .      . ,  ,  , ,  ,         .   , ,  .     ,   ,  .    :    ,      ,      .

     ,       ,     .          ,     ,    .   :   ,      ,      .                    .  ,    ,      ,    -.  ,   ,      ,   .        :      ,   ,     .

            ,    .       . ,      ,    .     ,    :   ,   ,    ,           .  ,             . , ,       ,     .   ,    ,      .             , ,     .




 4.     


 1392           ,     .          ,    ,          ,  .         ,       ,   ,   .         ,     . ,  ,          ,   .     , ,      :       ,         ,    .

    ,  ,       .       ,     ,    ,   ,          . , ,          :   ,      .            ,           ,      .   ,     . ,         ,         ,     .       ,        ,        .

  ,   ,    ,          .      ,     :             . ,   ,   2000      ,  ,          .          ,  ,   ,      .       ,        .    , ,     ,      ,   ,     , ,    ,     .   ,        ,    ,  ,  ,   .     1392     ---. ,      ,       ,            .     :      .      19 ,                       .

       .      ,       .        1380-     ,             1381 ,    .     .    1388  1389 ,      ,       ,       .       ,     .              1391      , ,  ,       .      .    ,     ,   .          ,      ,     ,  .

    5  1392 ,     24  , 1393 .                  .  ,        ,      .           ,      - ,   . ,               , , ,       ,     .

       ,          :     .      :  1392          1834 ,   , 11  1393 ,          ,       . ,  ,   ,     . ,             1391 ,           ,        ,    .   :       3200 ,     ,      .     ,      ,            .         : ,  ,       .

, ,     ,          .        ,       .          , ,        ,          .       ,    .  ,      , ,          ,    ,    ,     ,    .






     ( )   .  ---, 



          ,      ,    ,    .  ,   1377     ,     ,     .           ,        ,  ,    ,          .     ,             :           ,   -    .

        ,            .         ,     . Ÿ      ,      ,   ,       , ,     ,     .  ,      ,            ,          .

    ,        .        ,      ,        .      ,                .             ,  8  1392   20  1393 .         .      ,              .    ,        ,   .

 1393        .      ,      -      ---.        :       -,       ,       .     ,      .      ,           ,          .

                ,     .       ,               ,   .     11  1394 ,      .             .           : ,     .  ,         ,                  .  :    6000         .        1000    , ,    :  ,        . , ,        .    1393       ,     :



     ,            ,       ,    ,            .



             ,      .  ,  , , ,        ,      ,      ,  .     ,      ,       :     .           ,    ,         .

    ,           ,             ,     .           ,      .    ,   ,         ,     .   ,         .   ,         :  -,    -,  .       ,   . -        ,    ,    : -, - , , ,  -. ,       -,     .       ,       ,  ,        .       : -   ,     .

,      ,  , -,    .            ,            artem sartoriam   .          ,   1359 , ,     Gianni dellaguglia ( ),          .       ,    ,        .         :  1337        .   III     ,       IV    ,  .     ,    ,  .     ,      .

         ,   ,   .    ,        ,   ,     .    ,        .     ,       ,    , ,  ,          .             .        ,  ,    .   ,   ,                .

 ,                1346      1356-, ,      ,           .          III  ,   ,              ,         ,     .       ,              250 .

   ,          ,          ,      .  ,   ,  ,    ,     .       ,        ,    .

    8  1360 ,          ,        ,       .        [18 -  (Le Bourc)          .]  ,   ,    ,   ,        , , ,     (p?tis)     .   ,    (Compagnie des B?tards),  (Tards-Venus),   (Compagnie Blanche),        ,      [19 - . clerc de p?tis],            .    ,       .      .    (Chroniques) 1322 -1400    ,    20  30  [20 - . brigands,  . brigante  , .]      ,    ,      .

  ,   (Grandes Compagnies),     ,       .      :   ,  ()   ,  ,  , ,  ,   , , , ,  ,  ,     ,    .    ,  ,     ,  ,    ,     ,       .    28  29  1360      --         .      ,              .      :   1361     ,  ,    ,  ,  100   ,       . ,         .   1361    :         ,        .   ,       ,   ,    ,   VI       .

   ,                .         Iohannes de Hakeude, Johannes Haud, Iohannes de Acuto  Johannes Haukwod.  ,    ,    Giovanni Acuto     .    Gianni dellAguglia (    ),       hawk ()   ,        . ,   ,   Jean Haccoude  Jehan Hakewode.   : Acud, Aguto, Augud, Haukewode, Hawkwode, Haucod.    ,       ,    : Iohannes Acutus, eques   , .   ,   britannicus,         ---.         ,    ,      .     ,       ,         ,      .

   ,              .  ,       II ,  .    1361 ,        VI ,    [21 - . Il Conte Verde.           ,         , ,        .],      ,      ,           .

       ,              . ,         .       .         Societas Angliciis,      ,        Compagnez des angloys.       .      ,   :   (Compagnia Bianca).        и    ,       XIV .   ,     ,         ,    .              ,      .

          .           .       ,            .         .   ,        ,     .              .             ,      .        :   ,   ,       ,   ,     .   ,         .           ,           .

-,       ,      (long bow).    ,    ,   ,  ,   ,  .         ,  .         ,     .           :       ,        .  ,      ,         .   ,          .

,       ,    ,   ,         .   ,     .           ,  ,    ,      .    ,        ,   ,           (      ).     :            .       ,      ,            .

        :  (decine),  (centinaia),  (migliaia),    .     ,   .   .     ,        ,  ,      ,    .   ,      .     :     ,   ,   .     ,    .        ( ,   , ),    ,  . ,   ,     ,      . ,   ,    ,  ,        .

 1362              II ,      VI.     ,             .    .       180000 .  ,     ,   .   1363                  ,  .         .     ,   ,   ,         .

          ,     .        ,  3500   2000 .    ,    .       ,    ,        .           ,     .

     ,    .      ,     ,     ,     .           ,          .     .    ,   .     ,    ,  114000 : 9000  , 35000    70000 . ,   ,   : 30000    50000  .   ,  ,   ,   ,      1200 .

           .      1364       ,     ,     .       ,      ,       .             :  ,        .    ,             .      .     ,       5000 .

     28  1364 .      status quo,   , ,   .   .              100000     ,     50000    .        .       ,   ,   ,   ,      .     XIV      :      ,     .       ,   :          1,7  .

       .         13631364 ,    ,   1370-    ,        ,       (13751378)    .  1379     ,  1380-     , ,  1390-         .         ,   XIV      .    ,    .   ,       ,       .     :       ,   . ,   ,      ,     .              ,   .    ,     ,   ,    ,   .

 1372              .     1365          ,            1369 ,     ,        .     1372 ,      ,      .       ,         .

  ,      ,       .                  1369         . -      -       ,  Johannes Haukwod    ,      .    , ,           1364 ,            .

    :  ,  ,  ,   ظ,   ,   ,   ,   ,   ,  ,   ,    ,  , ,     ,   ,   .  ,  ,   XIV     ,      .        , ,            .     ,    .   ,    1350-,     1363 .  ,   ,    1366-.   ,    ,    ,             1374 .          .         ,      .  ,   ,    .          ,    (Tractatus de bello, de represaliis et de duello),   1360 ,        .      ,         ,      .

     .   ,       ,            ,      .     ,             (. 1350),   (. 1360)     (. 1349)        .

1360-   1370-          . ,  ,        .       ,       .    ,     ,        .     ,   :            .

        .       ,           .      :     1367 ,     1368-,    1369-,    1370-,     1372-.        ,      .       .    ,    ,   ,  ,  .

           .        ,       .      ,   .      1369      ,        ,   .         ,     :  ,  ,  ,  .              1370- .     ,    ,     .                       ,     ,      .         :  ,  ,  ,  ,  ,  ,            ,       .             ,     .   ,    1366     600   . ,          .              .   ,    ,    ,  .  1368       ,      ,      .  ,  ,    :     ,   ,   ,      , ,    .

        .     ,    ,             .          : ,   ,      .   ,     ,           1367 .             .      .

   :     ,     ,      .        .           ,     .      1366             .                 ,            .

           .                 .                .           , .  ,         ,    ,       .

  1375        .             600   ,    ,      1200 .   ,       ,      .          .    ,     :            .          ,    , , ,      .

   , ,         .           ,             .    .   1375            ,      .     ,  3  --,      .               ,   .       otto santi,    ,       .

      , ,    .      ,        ,    .    .  , ,     .                    .      ,   1369  1372   .    1372       ,   ,   .  ,       ,    , , ,  ,      .          .     ,             .      ,   .       ,  14          ,  .

                  .   ,      ,      .  ,   ,     .  ,             ,    .    ,       ,   ,        . , ,        :       ,    .    ,    .        400     .      ,       .

   ,       ,    XI          .         .    -                   - ,          (, ).      ,         .        .            ,       -     .

        .        --,    .  ,        ,    .       .     ,            ,      .   ,        .  ,     ,   .       ,       ,   .     .   ,    ,       30000       .       ,    ,     .          .     ,        .        .              ,            .    ,     ,     .  modus operandi,  ,     , ,       .

  1375         --,   .    ,         .     .     ,     , :     !.    ,    .           .       ,   ,        ,     .   , ,  ,      ,  ,     ,     .

    -- ,   .   ,     --         1368 .   ,      ,   ,    ,    .   ,        300   ,     .         .      ,     (Cacciaprete), ,   ,       , .. 508,5 .    ,     ,      .    : , ,  . 22  1375 ,      ,      .          .    :  ,      .  ,   .         .              ,        ,  ,  ,       .                    .  ,    ,   ,      .       .        .     ,   ,     .  ,    ,   ,    .             ,            ,     .

        ,    .    ,       , ,   ,    .           ,     .         ,   .        130000 .   ,  ,           ,     , ,        ,          .

      .    1376        ,  ,   ,  ,    ,  ,      .    ,  ,    ,   .   .  ,   ,       ,       .          ,      .      -    .      ,          .               .      ,       .        :    ,     , -  ,     .    :           .        ,            ,    ,        .     ,   ,    ,       .           De Civili Dominio (  ).      ,     ,       .

12  1376        ,     .    ,    ,    ,  ,     .      ,     , ,  ,  .        .   ,          .    .    ,    ,    ,        ,  ,     .         ,    -     .        :    !,    .

    300 .    ,     ,      300     11000 .              .               ,    .      .    -  ,      .  ,   ,  ,    , , -, .        ,     .          . Corpus chronicorum Bononiensium      . , ,    .  ,               .

            .   ,    ,    ,     ,  -,      .          ,     .      ,          .    , ,          ,       , ,  , -,  ,    .    ,     .      .   800          ,   -,          .    ,      .     ,    .   8  1376   ,           .       -.

   . 11   ,  ,      ,    130000 .    ,     ,   . ,     ,    ,   ,  12 ,          .    .      (. chevauche), ,     ,  300     .     ,        ,            .             .               10000 .

   25  1376 .   ,   ,   .     .    ,        .     130000    ,           : , , , -  .      : ,     ,   .  ,             5560  ,          .              ,               . ,   ,   ,    ,     .        ,          1 ,     .           .

        28 ,              .         ,       .         :   800  1000   600700                  100000  120000 .  ,           . ,        ,     :    .       ,          ,    .    -   ,     ,             .

      ,            .     ,           ,     ,    .     .   ,     ,     ,     ,   ,    .      ,       .     1376 ,       ,   .      .        ,                .      ,        ,         .  ,      ,    .           .     .             .              .

        ,    , ,   ,  .       ,        ,     ,       ,         .          , ,    .               ,  ,  ,        . ,     ,   ,    .         ,    ,         .    1376            13520 .

   ,    ,  .                 .              ,         .   , ,   .

     ,   .         ,    .           :  ,   -   . 24  1376    ,      ,         .         .     ,  2  1377    :  ,       300  400 .    .   ,     .   ,    ,        Massacro dei Bretoni   .     :   , , , ,   ,    ,   .     ,         .      .          ,      ,    .   ,     .       ,        . ,  ,  ,   ,           .               ,                .

      .      2500  8000 .    4000 ,    ,         .    ,            De Casu Cesenae (  ),              .

    Strage di Cesena    (   )      ,      .  ,   XIX ,   , ,     .   ,   ,      ,    ,      .      .  (Chronicon Estense),        ,   :    ,      .       ,      ,  ,      .         ,     ,        ,  .          ,     .  ,         ,          .       ,          ,       .

        .          :    ,         .    (  ,   )  ,           ,    ,   . ,  ,  ,  ,     ,          .        ,           ,      .      ,         1375      ,   ,          ,   .

 1377          ,           .             .     . -               .     ,   ,   ,        .        .                     ,           .

        ,         . 10  1377  ,        ,   1       .      800   500 .          .          ,       .      3200    ,      (42     1628  ),       .      :       ,             ,  , ,   .

      ,        .          .     ,       ,   .        ,       ,  ,      .           , . Ÿ       ,  ( )   ,              .           .        ,      . ,  1375 ,      ,        ,     .

             . ,     .        ,       -     , ,   .   ,     10000 .     ,          .    ,    ,              ,      .         .    ,               .






       . 1  1385 .



             .          ,         . ,         ,    .           .  ,         ,     .

        1385 ,     3000   1000        , ,        .                  ,  .         ,      .  , ,      ,    ,      .       ,       . 27  1385    ,   ,       . 1    condotta in aspetto,           (300 )    (1000 ).        ,       ,        .

  1386     , ,    ,  -.   ,            ,    ,     .               .          .  13851386        ( )   ( )     .       :    ,       .      1386         ,          ,   .       .   1387          500   .        .         ,       ,     ,         , ,  , 6000 , 38 , 240     211 . ,      ,   .           ,                .

       .     ,               . 11  1387     ,     .    :              ,       .

    ,    500      .            ,  1000 .      1400  ,     ,   .    ,                 .       ,     .              ,      .

     ,     ,        .      ,      ,    .   ,      24  52 .        ,       .    ,        ,    (ribaudequin),       .

            .       ,         ,        .       Carne, carne![22 -  , !  , !.]        .   .      ,    .   .       , ,     4620 .      .

              .     ,       .        , , -        .           1385 ,      .

             .       .                   .   1388     ,    ,     .        ,   .         ,      .   ,           .  ,      .

       .        :      ,         .   1387         500   .          82 , 40   2 .             .

  ,  1388-  1389-,      .       ,      ,     ,       .      ,   ,         .  ,            ,     ,              .         ,      , ,       .     ,   .        ,      ,    . , ,   ,       .      ,   1389      ,                .    ,            ,     .

 1390    .     ,       .   1391     ,   , ,      .         ,         .        : ,   10000   2500   3000 ,        ,      .              ,          1391 ,                ,    ,    .     .       ,    ,      , , ,      .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=74148033)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 ,   ,      .   . signoria, ..  .




2


Littell & Littell, The Living Age, p. 180.




3


     ,      .       ( )       ,      .        ,     ,      .           ,     -,   .    (1378)     (Giannozzo Sacchetti)  ,    ,             .  ,            (Trecentonovelle),  223      300.           XIV ,      .     ,     ,   ,     .      ,       ,     .




4


       .




5


. soldato di ventura venturiero.




6


  .     .




7


  (  ari-mann)    Heer    Mann  .          ,   ,        (gairethinx),         .




8


               .




9


 II           ,     ,    .       .




10


    (fiorino, fiorino doro):     1252  1533 ,   ,  3,536 .




11


. genio belligerante e conquistatore.




12


      balatro,   , , ,   .       , , ,            ,      .         ,       ,   .




13


,   ,  ,   ,    .




14


. . Era grasso. Per la moita grassezza da s ardeva volentieri




15


     XIV .        ,    ,        .   1333      600 ,      ,  14         ,      .        .  1336 ,     ,         ,  .   ,          1341      .   ,        ,     .




16


  ,         ,   ,       .   ,               1329 .




17


 ,   .




18


 (Le Bourc)          .




19


. clerc de p?tis




20


. brigands,  . brigante  , .




21


. Il Conte Verde.           ,         , ,        .




22


 , !  , !.


