Эркинбой Маманазаров
Турецкие глаголы за 30 дней

Введение

Для кого эта книга

Эта книга для тех, кто уже знает базовые слова турецкого языка и хочет наконец-то начать говорить.

Если вы:

понимаете простые фразы, но не можете быстро спрягать глаголы;

боитесь прошедшего и будущего времени;

хотите за месяц получить уверенность в самых нужных глаголах повседневной речи,

— эта книга именно для вас.

Уровень: A1–A2. Никакой сложной теории. Только то, что реально используется в Стамбуле, Анталье и в разговорах с турками каждый день.

Как правильно заниматься 30 дней

Занимайтесь каждый день 40–60 минут. Не больше.

Схема занятия:

1. Прочитайте новые глаголы и их спряжение вслух 2–3 раза.

2. Разберите примеры (обязательно вслух).

3. Сделайте упражнения письменно.

4. Выполните домашнее задание устно (говорите вслух, даже если один).

Не перескакивайте дни. Каждый день строится на предыдущем.

Если пропустили день — не бросайте. Просто продолжайте со следующего.

Важные особенности турецкого глагола (кратко и понятно)

В турецком языке почти всё строится вокруг глагола.

Главное, что нужно знать с самого начала:

1. Глагол стоит в конце предложения.

– Я иду в магазин Ben markete gidiyorum.

2. Окончания меняются по гармонии гласных.

– Если в корне гласные a, ı, o, u — окончания с a/ı/u.

– Если e, i, ö, ü — окончания с e/i/ü.

3. Личные окончания почти всегда одни и те же, меняется только «середина» (время).

4. Нет рода. «Он», «она», «оно» — одно и то же (o).

5. Отрицание образуется очень просто: вставляется -me- / -ma- перед окончанием времени.

Мы будем учить именно разговорный вариант, как говорят в реальной жизни.

Система времён, которую мы будем изучать

Как использовать книгу максимально эффективно

Всегда говорите вслух. Глаза + рот = в 3 раза быстрее запоминание.

После каждого дня записывайте 5 своих предложений с новыми глаголами (про свою жизнь).

На 10-й, 20-й и 30-й день обязательно повторяйте предыдущие глаголы.

Не старайтесь запомнить всё идеально с первого раза. Главное — понять систему и много практиковать.

Готовы? Начинаем.

День 1. Самые важные глаголы настоящего времени (1)

Цель дня: Научиться правильно спрягать 8 самых частотных глаголов в настоящем времени (şimdiki zaman) и использовать их в простых предложениях.

Новые глаголы

Инфинитив

Перевод

olmak

быть, становиться

yapmak

делать, делать

gitmek

идти, ехать

gelmek

приходить, приезжать

almak

брать, покупать

vermek

давать

görmek

видеть, смотреть

istemek

хотеть

Спряжение в настоящем времени (şimdiki zaman)

Окончания настоящего времени: -(i)yor + личные окончания

gitmek (идти)

Лицо

Форма

Перевод

ben

gidiyorum

я иду

sen

gidiyorsun

ты идёшь

o

gidiyor

он/она идёт

biz

gidiyoruz

мы идём

siz

gidiyorsunuz

вы идёте

onlar

gidiyorlar

они идут

gelmek

geliyorum, geliyorsun, geliyor, geliyoruz, geliyorsunuz, geliyorlar

yapmak

yapıyorum, yapıyorsun, yapıyor, yapıyoruz, yapıyorsunuz, yapıyorlar

almak

alıyorum, alıyorsun, alıyor, alıyoruz, alıyorsunuz, alıyorlar

vermek

veriyorum, veriyorsun, veriyor, veriyoruz, veriyorsunuz, veriyorlar

görmek

görüyorum, görüyorsun, görüyor, görüyoruz, görüyorsunuz, görüyorlar

istemek

istiyorum, istiyorsun, istiyor, istiyoruz, istiyorsunuz, istiyorlar

olmak (особый)

oluyorum, oluyorsun, oluyor, oluyoruz, oluyorsunuz, oluyorlar

Важные замечания

1. При добавлении -iyor последняя гласная корня часто исчезает или меняется (git gid, gel gel).

2. В разговорной речи турки часто говорят коротко: gidiyom, geliyom, yapıyom (вместо -yorum). Пока учите полную форму.

3. İstemek почти всегда используется с другим глаголом в инфинитиве: gitmek istiyorum (я хочу пойти).

Практические предложения

1. Ben her gün işe gidiyorum.

2. Sen bugün okula geliyor musun?

3. O çok güzel yemek yapıyor.

4. Biz bu akşam sinemaya gidiyoruz.

5. Siz Türkçe öğreniyor musunuz? (öğrenmek — учить)

6. Onlar bizi görmüyorlar.

7. Ben bu kitabı almak istiyorum.

8. Sen bana yardım veriyor musun?

9. Bugün hava çok güzel oluyor.

10. Ben seni görüyorum.

Мини-упражнения

А. Переведите на турецкий:

1. Я каждый день хожу на работу.

2. Ты хочешь кофе?

3. Мы видим море.

4. Они приезжают завтра? (пока используйте настоящее)

5. Она делает очень вкусную еду.

Б. Переведите на русский:

1. Ben şimdi evde oturuyorum. (oturmak — сидеть)

2. Sen ne yapıyorsun?

3. Biz İstanbula gidiyoruz.

4. O bana hediye veriyor.

5. Siz beni görüyor musunuz?

Полезные устойчивые выражения

Ne yapıyorsun? — Что делаешь?

Nereye gidiyorsun? — Куда идёшь?

Gel buraya! — Иди сюда!

Al bakayım. — Дай-ка посмотрю / Возьми.

İstiyorum. — Хочу. / Не хочу. — İstemiyorum.

Домашнее задание

1. Проспрягайте вслух глаголы gitmek, gelmek, yapmak 5 раз.

2. Придумайте и запишите 5 предложений о своём обычном дне с этими глаголами.

3. Скажите вслух 10 раз: «Ben Türkçe öğreniyorum ve her gün pratik yapıyorum».

День 2. Ещё важные глаголы настоящего времени

Цель дня: Добавить 8 новых высокочастотных глаголов и научиться строить отрицательные предложения в настоящем времени.

Новые глаголы

Инфинитив

Перевод

etmek

делать (вспомогательный)

söylemek

говорить, сказать

bilmek

знать

anlamak

понимать

çalışmak

работать, учиться

oturmak

сидеть, жить

bakmak

смотреть, глядеть

dinlemek

слушать

Спряжение (şimdiki zaman)

etmek ediyorum, ediyorsun, ediyor, ediyoruz, ediyorsunuz, ediyorlar

söylemek söylüyorum, söylüyorsun, söylüyor, söylüyoruz, söylüyorsunuz, söylüyorlar

bilmek biliyorum, biliyorsun, biliyor, biliyoruz, biliyorsunuz, biliyorlar

anlamak anlıyorum, anlıyorsun, anlıyor, anlıyoruz, anlıyorsunuz, anlıyorlar

çalışmak çalışıyorum, çalışıyorsun, çalışıyor, çalışıyoruz, çalışıyorsunuz, çalışıyorlar

oturmak oturuyorum, oturuyorsun, oturuyor, oturuyoruz, oturuyorsunuz, oturuyorlar

bakmak bakıyorum, bakıyorsun, bakıyor, bakıyoruz, bakıyorsunuz, bakıyorlar

dinlemek dinliyorum, dinliyorsun, dinliyor, dinliyoruz, dinliyorsunuz, dinliyorlar

Отрицание в настоящем времени

Отрицание: корень + -miyor / -mıyor / -muyor / -müyor + личные окончания

Примеры:

gitmiyorum (я не иду)

bilmiyorum (я не знаю)

anlamıyorum (я не понимаю)

çalışmıyorum (я не работаю)

bakmıyorum (я не смотрю)

Важные замечания

1. Глагол etmek очень часто используется в сочетаниях: teşekkür etmek (благодарить), telefon etmek (звонить), yardım etmek (помогать).

2. Bilmek и anlamak — самые важные для общения. Учите их идеально.

3. В разговоре часто: bilmiyorum, anlamıyorum, istemiyorum.

Практические предложения

1. Ben Türkçe anlamıyorum.

2. Sen ne söylüyorsun?

3. O çok çalışıyor.

4. Biz şimdi müzik dinliyoruz.

5. Siz beni anlıyor musunuz?

6. Onlar televizyon bakıyorlar.

7. Ben bu soruyu bilmiyorum.

8. Sen bana yardım ediyor musun?

9. Ben İstanbulda oturuyorum.

10. O hiçbir şey söylemiyor.

11. Biz bugün çalışmıyoruz.

12. Sen beni dinliyor musun?

Мини-упражнения

А. Переведите на турецкий:

1. Я не понимаю.

2. Ты знаешь это слово?

3. Мы сейчас слушаем музыку.

4. Она не работает сегодня.

5. Они живут в Анкаре.

Б. Сделайте предложения отрицательными:

1. Ben anlıyorum.

2. Sen biliyorsun.

3. O çalışıyor.

4. Biz bakıyoruz.

5. Onlar dinliyorlar.

Полезные устойчивые выражения

Anlamıyorum. — Не понимаю.

Bilmiyorum. — Не знаю.

Ne demek istiyorsun? — Что ты хочешь сказать?

Bir dakika, bakıyorum. — Секунду, смотрю.

Yardım eder misin? — Поможешь?

Домашнее задание

1. Выучите наизусть: anlamıyorum, bilmiyorum, istemiyorum, yapmıyorum.

2. Расскажите вслух (2–3 минуты), что вы обычно делаете утром, используя глаголы дней 1–2.

3. Запишите 5 отрицательных предложений о себе.

День 3. Глаголы движения и повседневных действий

Цель дня: Освоить глаголы движения и бытовых действий, научиться задавать вопросы с -yor.

Новые глаголы

Инфинитив

Перевод

çıkmak

выходить, подниматься

inmek

спускаться, выходить (из транспорта)

binmek

садиться (в транспорт)

yürümek

ходить пешком

koşmak

бежать

beklemek

ждать

bulmak

находить

kaybetmek

терять

Спряжение

çıkmak çıkıyorum, çıkıyorsun, çıkıyor, çıkıyoruz, çıkıyorsunuz, çıkıyorlar

inmek iniyorum, iniyorsun, iniyor, iniyoruz, iniyorsunuz, iniyorlar

binmek biniyorum, biniyorsun, biniyor, biniyoruz, biniyorsunuz, biniyorlar

yürümek yürüyorum, yürüyorsun, yürüyor, yürüyoruz, yürüyorsunuz, yürüyorlar

koşmak koşuyorum, koşuyorsun, koşuyor, koşuyoruz, koşuyorsunuz, koşuyorlar

beklemek bekliyorum, bekliyorsun, bekliyor, bekliyoruz, bekliyorsunuz, bekliyorlar

bulmak buluyorum, buluyorsun, buluyor, buluyoruz, buluyorsunuz, buluyorlar

kaybetmek kaybediyorum, kaybediyorsun, kaybediyor, kaybediyoruz, kaybediyorsunuz, kaybediyorlar

Как задавать вопросы в настоящем времени

Вопрос образуется добавлением mi / mı / mu / mü после глагола + личное окончание.

Gidiyor musun? — Ты идёшь?

Anlıyor musunuz? — Вы понимаете?

Bekliyorlar mı? — Они ждут?

Практические предложения

1. Ben her sabah otobüse biniyorum.

2. Sen nerede bekliyorsun?

3. O merdivenden çıkıyor.

4. Biz şimdi evden çıkıyoruz.

5. Siz taksiye biniyor musunuz?

6. Onlar koşuyorlar.

7. Ben anahtarımı kaybediyorum.

8. Sen cüzdanını buluyor musun?

9. Biz parkta yürüyoruz.

10. O otobüsten iniyor.

11. Ben seni bekliyorum.

12. Onlar bizi bulamıyorlar.

Мини-упражнения

А. Переведите:

1. Я жду тебя.

2. Ты выходишь сейчас?

3. Мы садимся на метро.

4. Она потеряла телефон.

5. Они бегут очень быстро.

Б. Задайте вопрос к предложению:

1. Ben evde bekliyorum.

2. Sen yürüyorsun.

3. O çıkıyor.

4. Biz biniyoruz.

Полезные выражения

Bekle! — Подожди!

Neredesin? Seni bekliyorum. — Где ты? Я жду.

Bin bakayım. — Садись-ка.

Kaybettim. — Я потерял.

Buldum! — Нашёл!

Домашнее задание

1. Опишите свой путь на работу/учёбу, используя новые глаголы (вслух).

2. Составьте 8 вопросов с глаголами этого дня.

3. Повторите все глаголы дней 1–3.

День 4. Еда, питьё и базовые действия

Цель дня: Выучить глаголы, связанные с едой и питьём + ещё несколько очень частых.

Новые глаголы

Инфинитив

Перевод

yemek

есть

içmek

пить

pişirmek

готовить (еду)

açmak

открывать

kapatmak

закрывать

koymak

класть, ставить

almak (повтор)

брать / покупать

vermek (повтор)

давать

Дополнительно:

Инфинитив

Перевод

sevmek

любить

istemek (повтор)

хотеть

Спряжение

yemek yiyorum, yiyorsun, yiyor, yiyoruz, yiyorsunuz, yiyorlar

içmek içiyorum, içiyorsun, içiyor, içiyoruz, içiyorsunuz, içiyorlar

pişirmek pişiriyorum, pişiriyorsun, pişiriyor, pişiriyoruz, pişiriyorsunuz, pişiriyorlar

açmak açıyorum, açıyorsun, açıyor, açıyoruz, açıyorsunuz, açıyorlar

kapatmak kapatıyorum, kapatıyorsun, kapatıyor, kapatıyoruz, kapatıyorsunuz, kapatıyorlar

koymak koyuyorum, koyuyorsun, koyuyor, koyuyoruz, koyuyorsunuz, koyuyorlar

sevmek seviyorum, seviyorsun, seviyor, seviyoruz, seviyorsunuz, seviyorlar

Практические предложения

1. Ben her sabah kahvaltı yiyorum.

2. Sen çay içiyor musun