- 
 


 !          ! 

   WAFA WAFA WASARA WASARA.   -.          .        ,       ,        .           .      !





- 



 



  , 2026



ISBN 978-5-0070-5792-9

     Ridero




  

  -.          .          .        ,       ,        .         ,       .         .       .     - ,         .  ,     - 1.,  2.,     .       .       ,    .  -            ,     .           .     ,       .         ,     ,         . - !  -    ,       .      .   ,      . ,        .




   


  (chiShona  )             .   ,     ,     ,       .         ,  ,      .

          - (Niger-Congo  o-).     1500 ,        ,     . Ÿ  :        ,  ,        .

 -          (Bantu  ).     500600  ,     350    ,    .              XIX .        .        vanhu ()  .

     ,          .            .      .       ,      ,        .     :          .  ,    ,           .

    ,         ,            . ,        , ,    ,        .

   ,     S        S.10.      (chiNdau  ),  (iKalanga  ),  (chiManyika  ),  (chiKaranga  )   (chiKorekore  ).        ,        ,        .

        ,   (isiZulu  ),  (isiXhosa  ),  (Kiswahili  )   (Gikuyu  ).     ,    ,    - .

          ,           . ,    ,         :   ,     ,            .

        (Zhiru)     ,         .           S.10S.20     .

 

       .             , ,    .

    ,     ,   (Mashonaland  ),  (Midlands  ),  (Manicaland  )     (Masvingo  ).

        ,  ,      .       ,     .          , ,   .

       1014  .          7075% ,          .

  

            .              ,      .       ,     ,        .

        (XIXV ).          ,    ,     .           ,     ,    .

    ()  ,           .          ,  ,   ,      .

       .   XIX ,        ,       .          .      ,          .

         ,      .       ,       .

    1980           .    , ,         .   2013        .

  .

     ,          .        ,       .    ,  ,     ,           .

          (chiZezuru  ).    ,         ,      .      ,           .

       ,     .       ,        ,     .       ,        .

     (chiKaranga  ),     ,    .         .       ,      .         .      ,   ,     .

          (chiManyika  ).    ,              .     ,       .                .

  (chiNdau  )   -      .       :     ,         .    ,          .

     (chiKorekore  ).    ,           .      ,   , ,       .

 (iKalanga  ),        ,   . -            .                 - .

    :        .         .          ,      .

,        mvura (),           .    mwana ()        .     ,       .

    .

      ,       .       ,          .     (tsumo  ),  (zvirahwe  ),  (ngano  )    (nhetembo  ).

     , ,      .      ,       ,   ,    .

,           .      .          .

   .  ,       .         ,             ,     .            .



    .  Zimbabwe ()         dzimba dza mabwe (  ),          .              .

     .      ,       . ,  computer    kombiyuta ()   ,    machina yekuverenga ( ),    .

           .  ,       ,       .

        . , sadza ()      , mukoma ()        .   ,     :      .

      .      ,      .        ,     ,     .

        .       ,     . , Tendai ()  , Ruvimbo ()  , Tawanda ()    ,  .

 ,          .     ,  ,   ,    .

    .

   ,          .         ,      ,          .

       (chiManyika  ),       .   XVIXVII        ,       .

    ,      . ,  ,   ,    ,     .   ,        ,   .



    ,     . ,         :         .

,            .      ,    ,    ,     .

     .

           . , ,         , ,     .

         XIX .       ,             .

 ,    ,   XIX .    ,        .      ,         .

            - .             .

      XX .  1956     Feso ()   .                   .

        , ,    .              .

  .

      ,       ,   ,     .

 ,      ,     . ,  sv  zv    .              .

:

sviba (')   .




         


   ,     ,   .      ,        ,    .     ,      ,    , ,            .

            .       ,            XIX .             ,           .   -         .

     :  ,    ,   ,   .             .     , ,      .              ,        .

    ,         .      ,     .       ,            .

   ,     .      ,    .               .

           .         .  , ,         ,     .       .

      ,     .   ,  ,       .       ,      .

 ,     .   ,        ,        .   ,                .

       ,    ,      .         ,  , ,     .    ,    ,    :

Wafafa Wafa, Wasara Wasara.

   :     ,        ,  .      ,          .

        Selous Scouts ( )     ,         1970- .          ,    .

           .          . -        ,     ,    .

 Wafafa Wafa Wasara Wasara     ,     .            , ,      .

 1965                .             .      ,    .

      1980     .      ,     ,       .

     .           .      dzimba dza mabwe,     .           .

        .      :        ,        ,      .

  ,        .      ,   ,        .  ,       ,    ,             ,     .




 .   





 1.   


 :

Mhoro!  !  ! ()

Makadii?  ?   ? ()

Maswera sei?   ?     ? /  !

Mangwanani!  !   !

Manheru!  !   !

Ndakanaka, makadii?  , ?    ,  ?

Takanaka, tamuka sei?  ,  ?    ,   ?

Tapiwa!  !   ! ( )

Zvakanaka!  !  !

Makabva kupi?   ?   ? ( ,  ?)

Unofamba sei?   ?    ?

Chinhu chakanaka!   !   ! (  )

Sarai zvakanaka!   !   ! ( )

Endai zvakanaka!   !   ! ( )

Tichazonzana!  !   !

Ndinokuonai!  !   ! ( )

Regai kushushikana!   !   ! ( )

Rarai zvakanaka!   !   ! ( )

Mukai zvakanaka!   !   ! ( )

Shandai zvakanaka!   !    ! ( 



 Mhoro!  !  !

 Mhoro! Unofamba sei?  !  ?  !  ?

 Ndakanaka, wamuka sei?  ,  ?  ,   ?

 Takanaka!  !   !



 Makadii?  ?   ?

 Ndakanaka, makadii imi?  ,  ?    ,  ?

 Takanaka, tapiwa!  , !    , !

 Sarai zvakanaka!   !   !

 Endai zvakanaka!   !   !



 Manheru!  !   !

 Manheru! Maswera sei?  !  ?   !   ?

 Takaswera zvakanaka!   !     !

 Rarai zvakanaka!   !   !

 Namhoro!  !     !




 2.   


Zita renyu ndiani?    ?    ? ()

Munodaidzwa kuti ndiani?    ?    ?

Zita rangu ndiri Yuri.     .    .

Ndinonzi Yuri.   .    . ( )

Ndinodaidzwa kuti Yuri.    .    .

Munobva kupi?   ?   ?

Ndinobva kuRussia.   .    .

Ndinobva kuMoscow.   .    .

Nyika yangu ndiRussia.    .     .

Ndiri mutorwa pano.    .    .

Ndapota     ( )

Mazvita    

Mazvita kwazvo      

Ndine urombo      /  

Regai kundinzwira urombo   a     

Hameno      

Hongu    

Kwete    

Handizive      

Hazvina basa      /   

Ndanzwisisa      / 

Handisanzwisisa       / 

Ndinokumbira kuti mudzokorore       

Munotaura zvishoma nezvishoma       , 



 Mhoro! Zita renyu ndiani?  !   ?  !   ?

 Mhoro! Ndinonzi Tendai. Imi munodaidzwa kuti ndiani?  !  .    ?  !   .    ?

 Ndinodaidzwa kuti Yuri. Ndinobva kuRussia.    .  .    .   .

 Mazvita! Munogara kupi muZimbabwe?  !   ?  !     ?

 Ndinogara muHarare.   .     .

 Zvakanaka chaizvo!   !   !



zita    

kudaidzwa     

kubva    ,  

nyika    

mutorwa    , 

kugara    , 

chaizvo    , 

kumbira    

mudzokorore    



 Manheru, mueni wangu!  ,  !   ,  !

 Manheru! Mazvita nekuindisvika.  !  .   ! ,   .

 Munogara sei?   ?    ?

 Zvakanaka, ndapota.  , .  , .

 Munoda chinhu here?    ?   -?

 Handizive, ndapota zvishoma nemvura.  ,   .   , ,  .

 Hongu, ndichakuunzira.  , .  ,   .



mueni    

kuindisvika      ()

here      ()

chinhu    , -

mvura    

kuunzira     -



 Ndapota, munotaura mutauro upi?  ,   ?  ,     ?

 Ndinotaura chiShona nezvishoma.    .    - .

 Munotaura zvakanaka!   !    !

 Kwete, handisanzwisisa zvese.  ,  .  ,    .

 Ndapota, itai zvishoma nezvishoma.  ,   .  ,  () .

 Hongu, ndanzwisisa. Mazvita!  , . !  ,  . !



mutauro     ()

upi     ()

zvishoma nezvishoma     , 

zvese    , 



 Ndinofara kuzivana nemi.    .      .

 Nandirwo zvakare.   .     (  ).

 Regai ndikupei nhamba yangu yefoni.      .       .

 Mazvita kwazvo!   !   !

 Tichazonzana mangwana?   ?   ?

 Hongu, tichazonzana. Sarai zvakanaka!  , .  !  , .  !



kufara    

kuzivana       

nhamba    , 

foni    

mangwana    

tichazonzana      ( )




 3.    


Ndibatsirei!  !   !

Batsirai!  !  ! ( )

Ndapota, ndibatsirei!  , !  ,  !

Ndidanire mapurisa!   !   !

Pane mupurisa here pano?     ?    ?

Ndakabiwa.  .   .

Munhu uyu akaba bhegi rangu.      .      .

Ndiri panjodzi.   .    .

Regai kundibata!   !    !

Mirei!  !  !

Ndidanire chiremba!   !   !

Ndarwara.  .   .

Ndiri kurwara zvakanyanya.    .    .

Ndapota, nditakureni kuchipatara.  ,  .  ,    .

Ndinorwadza pano.   .     .

Ndichawira.  .      .

Ndinoda mushonga.   .    .

Ndapoterera.  .   .

Handizive kuti ndiri kupi.     .    ,   .

Ndibatsirei kuwana nzira.    .     .

Ndiri kutsvaga [].    [].    [].

Ndakasiya vanhu vangu.    .      (  ).

Handisati ndamboona vanhu vangu.     .      .

Pane njodzi!   !   /!

Mota yangozvitsa moto.    .   .

Pane moto!   !  !

Mvura iri kunaya zvakanyanya.     .   

Ndarasikirwa nepaspoti yangu.    .     .

Ndarasikirwa nemari yangu.    .     .

Bhegi rangu rakabiwa.    .    .

 Ndapota, ndibatsirei! Ndiri kurwara zvakanyanya.  , !   .  , !   .

 Munorwadza kupi?   ?     ?

 Ndinorwadza musoro nechipfuva.    .       .

 Ndichadanira chiremba. Mirai pano.   .  .    .  .

 Mazvita kwazvo.   .   .



kurwara     ( )

kurwadza     (  )

musoro    

chipfuva    

mirai     (. .)

chiremba    



 Mupurisa, ndapota!  , !  , !

 Zvii zvaitika?   ?   ?

 Munhu akaba bhegi rangu.     .     .

 Akaenda kupi?   ?    ?

 Akaenda kumavirazuva.   .     .

 Ndipei nhamba yefoni yenyu.     .      .



zvaitika    

akaba     (. .)

akaenda     (. .)

kumavirazuva     

nhamba    



 Ndapota, ndapoterera. Handizive kuti ndiri kupi.  , .    .  ,  .   ,  .

 Munobva kupi?   ?   ?

 Ndinobva kuRussia. Ndiri kutsvaga hotera yangu.   .    .    .    .

 Hotera ipi?   ?   ?

 Hilton, iri pedyo neGarden West.  ,    .  ,    .

 Endai mberi, mobva matende kuruboshwe.   ,   .   ,   .

 Mazvita chaizvo!   !   !



kupererera    

kutsvaga    

hotera    , 

pedyo    , 

beri    

kuruboshwe    

kurudyi    




 4. ,   


imwe    

mbiri    

tatu    

china    

shanu    

nhanhatu    

nomwe    

sere    

pfumbamwe    

gumi  umi  

gumi nerimwe  umi   

gumi nembiri  umi   

gumi netatu  umi   

gumi nechina  umi   

gumi neshanu  umi   

gumi nenhanhatu  umi   




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=74257197)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


