  .   
 


      ,    ,   ,      -    .

         ,     .        ,       .





  

  



 



  , 2026



ISBN 978-5-0070-7609-8

     Ridero




  



      ,        ,   ,          .

 ,     

   ,        ,     .        ,       .



   , , , ,   -      .     ,   ,          .



2026  



           ,   ,        ,      ,    -.        ,        ,   .            .







 1922             ,        .    :   .  ,    ,    ,        ,    

 .       :  ,  -             

  - .  85 ,          ,                .         ,         ,         .




  


         . Ÿ            (18901930)   ,    .   ,   -   ,        .      : 

 ,    ,  

  .          .       ,              ,          .

  :     ,      , , ,       -      .       ,     :  2025            (Vadda Rissi)       .        ,    ,   ,       ,   ,   .




 


    ,   ,    .  ,   - ,    XX      . ,        (  -,   -  -),   .  , ,              .



  ,        .    ,  ,  

 ,   , 

   .         

      .



              .  ,   ,     ,      ,         .        , ,  ,  ,  ,      .




 


                   .           XIX ,    ,   .             ,              .

        :

    (1922):

         ,     .         ,       ,       ,    .

    ( ):

     ,  

  1995   ,     .            .

    :

    (1925),                     .

      ,      , ,       .




  


          Vadja haritlane Dmitri Tsvetkov (2009)          .  ,         ,          .       ,      ,       .

       ,   2008         . ,              ,     ,           .       -,     ,       .



   ?



   ,    :

      -,   ,          .

   ,      ,        .

 , ,            .

 ,         ,  ,   ,   .




 ?  


 ,      ,   ,   ,      .       .       ,        ,          ,       .

     .  .  ,       .  ,    . , ,     ,     ,   ,      .



:    



 ,    ,        ,     .      ,   ,   . ,     ,  ,     ,    ,        , ,   .  , -    ,  

XX      : -, -,              .

      .   ,      ,    .    (18901930)  , , -        .   ,   ,   1922 ,     ,     .              .    ,   ,   ,    ,       ,          .

                .         Vadja haritlane Dmitri Tsvetkov (2009)        ,            .      ,       - ,   ,    ,    ,   -   ?           - .



 :

    



  XX   ,    

 ,      .

   1897 ,    -       5000 ,      - ,     .  ,    (. J?g?per?),     ,       ,    , ,    .



    .     , , .        ,   ,         .  ,  ,        ,        , ,   .        ,       .

   ,     .          ,       ,         .  

XX          .



      .         ,      ,    .         -  ,            .



 :   



         .       :  ,   ,    ,    ,         .      .

  ,   ,       .      ,      .    ,  , ,      .   ,         , , .        , ,      (        )     .

     ,   .    

  ,      ,     

  .     ,      .     , ,             ,            .             , ,   .




 : , , 


  ,     ,    ,        1920- .

1.    (1922).     . ,    ,    ,          .        ,    (   )     ?, ?, ?.  , , .  ,    ,      ,    ,   ,      .        ,     :    , , ,      .    :         ,      .

2.  ()  .         .          1995   .     ,       .           .

3.    .              (1925).             (1931)        : , ,  (19311932).        , ,      ,     .




   


      :    ,  .     85 .   2008      ,          ,          ,             .         .

      .        .       ,    .     ,    ,       ,   .

     2025 ,           (Vadda Rissi)   

  .    ,   .    : ,   ,    ,    . 

    ,     .

            .      ,    ,       .     : , ,  ,   , ,        .        ,    ,        .

             .                .        -      ,               .

  ,      ,      .     ,     .  ,          ,   ,     ,     .

      .     ,    ,      .      .       ,     ,    .  ,  ,   , ,  ,     ,   .

       .       .     lauloma ()            , , ,      .          ,            .



:   

  XIX 



  XIX  XX         -        ,     .   ,   ϸ ʸ,        - . ,         .     ,  1890 ,       ,     ,      .            ,   ,         .

   ,       ,    ,            ,    ,     .



  : J?g?per?  



 , ,   , J?g?per?  ,  ,    ,

   .       ,

  ,     .     ,        ,     , ,   .             ,      ,

 ,   ,  ,    ,    .

  ,      ,     ,     ,   ,     ,  ,    .     :   ,  -.  (talo)    ,  ,        ,       .



       .    M?kip?? (), Soikkola ( )     ,   .   ,   .   

       

    .



         - .     ;   ,    ,   .   -  (kaski)        .         :    ,   ,  ,    .  ,   ,    :      ,  .

    .     ,   , ,   ,    .     .    ,      ,      .  ,    ,    .     :  ,  ,    ,     ,  ,  ,  .

  ,    .       ,      ,  .    , , , , .      (saun),    ,   - , ,      .

 ,      ,    .     , ,  .    ,   (muinasjutt),   ,    .     ,      :    (ado),   ,  ,   .

       .   XIX          . :

   .       ,   (       ),        .

 . , ,       . .

  .         ,       .

 .  ,     ,    . .

 ,         , ,  (      ).        ,       .     ,   ,           .




   



      .       .     ,     ,      .        ,       .    :      vaddalaiz?d ( ),        .

     .  ,   ,  improvisational  (laul),   ,   .      ,      .      (ristimiz?d),  (naiziz?d),  (matuz?d)          , ,  ,   .            , ,         ,    .

     ,  ,   , , ,   . ,       ,          .    ,       . ,             .

 ,    ,  ,           .      , , ,       ,  .     ,       ,             .       ;      ,          ,     ,  ,   .

         ,      ,  ,     ,  ,  ,    ,   ,    ,     ,   ,  ,      .   ,             .   ,       ,   ,    ,     .




:   


.   J?g?per?,  . ,          .        ,

  , ,   . ,    - ,     ,       ,  , ,  ,     ,  ,  1890     .      , , ,  -       .      ,     ,   ,   .        ,  ,  ,     .   ,     .



  :

   



             .     ,  ,      .        ,   ,   .       ,   .            , , , .

      .      ,  -.     :  ,  ,           .            ,    ,    .     ,         , ,  ,   ,      .



         :     ,     ,     .



 ϸ ʸ,    XIX       ,     .   ,     , ,     ,  ,   .   XIX   ʸ    :   , , ,     ,     . , , ,           ,  .



  :

,     



     .   ,   ,     , ,    .     ,      . ˸, , ,       . ,  ,     ,       .

   , ,   .   :    ,   ,   .    .       ,  ,   .      , ,         ,    .   ,        .  ,   ,          .  ,      ,      ,       .

        .             -.      ,  ,           .    :         ,          . ,       ,    , ,        .            ,     .



             .     :

   ( )   , ,  , ,     .    , ,  ,  .      .

   ( )    :  , ,  ,      .     (  ),   (,  ),   .    .

  /             ,      .

 ,     ,       .    .     ,    ,   , ,    -,         .      ,     .

       .    .    , , , .     , , -     .  ,  1890- ,     :  ,    ,       -.       ,             .




  :  


      ,             .  , , ,      ,  . ,  , ,  -         -,    .  ,  ,         .

        .   ,         .         ,   ,    ,          .



      .  ,   (),  ()      ,         .     , , ,      , ,   .         ,     ,        . ,  ,   ,         ,   ,    .




    


  XIX      .   ,     :  ,  ,  .      , ,  ,    ,    .

  :        .

   : -   ,      ,     . .

  : ,    ,        . ,    ,     .

  :  ,      ,   ,       .

   ,    :   . ,               ,        .    ,     ,     ,      .     ,           ,     ,   ,  ,   ,     ,       .

,     ,     ,     : ,     ,   ,    .      ,   .        (  ),    .



      ,         .   ,     ,              .           ,    :   ,   ,  ,     .

     ,   .          ,   ,  ,       .    1922 ,     ,        ,    .    , ,    -              - .     , , ,    -   ,           ,   .




    


      .            .     :

.      ,     . ,    ,    .   ,     -          ,       .

.   - , , ,   ,    .      .     ,        .    ,      :           .

.  ,     -, , ,   ,           ,    .

  .  -    .   ,     (   ,  ,  ),       .    ,      ,      ,     .

 ,        .     ,   ,         ,     .       .




    


    ,       XIX   ,      .

      ,          .      ,   (puuro)  .     :  , ,  (virzad)   (sapp?g)  .    ,     ,    ,            .

 ,   ,     (laulud).  ,  ,    ,     , ,     (haltijad)    (vedenisand).    ,     ,     .     ,   (t??n)     ,   (m?dd?)   ,   (n?m?)   .

              (     ,      ),    ( 6,   ,  1416,    ),   .    ,         .




 :   


 1890-       ,   .    1897 ,     5 000 ,     .      ,      ,      .



  :   , ,   .     .  ,          , ,  ,        , , .           ,     -,  ,  .



     (vaddalaiz?d)  ,       ,  - .      ,    .



 ,     ,       . ,      ,      , ,    .         ,    ,  , ,        .

,      ,   ?         ,         .   ,    ,        ,    .

      .             .   , , ,   ,         ,      .   ,   ,         ,        .

    ,       .        .    1922       ,     ,  ,        ,    ,   .       , ,      ,              .

-    XIX    ,         .              ,     ,   ,      .             - ,  1890       ,   .         : , -   ,    ,   ,            .

       , ,       vadda ceeli ( ),    ,       .           ,     ,    .   ,            ,           .



  :   



          .    .   ,   ,  ,       ,              .                .

,        - ,           ,  ,          ,      .

    ( 1900- )       .      ,     .       ,    ,  ,     .      ,       ,        .

  XIX   XX      ,   ,    

  . ,  

  ,     .                   .      :   

  ,      ,    ,    , , , ,   .                 ,   ,    .

    ,  .     ,       .

   ,     ,     ,

   .    ,     ,        .  ,  ,   ,       .  ,   ,      .      ,       ,    .   ,      ,       ,    ,      .



    ,      .          ,  ,         .




    


       .  ,     ,   ,     .       ,   .    -,     , ,      .        ,    ,       .

   ,    , ,    .             ,     ,  .       .    ,  ,     ,  , 

    .                :   

    ,     ,    .

     .    ,   ,   , ,            .  ,    ,      .  , ,      ,    ,  ,      ,       .

        - .  , ,          ,          .             .   ,        ,       .       :           .

 ,           .     ,   ,         .       

     ?           ,   ? ,  ,       ,

  ,        .



  :

    



           .      2-        ,   .      .    ,  ,    ,   , -   .     ,      .



           ,    .          : ,   ,  ,     ,       ,    .      ,        ,   ,         .



    



   ,      ,  .   ,           ,  :

   :    ,      .

 :        ,       .

     :     ,  -      ,      .

     ,              .    , ,  ,      .      (),        ()         ,       (   ).  ,         .     ,    ;   ,            , ,  .

  , ,       :



  :         .

 - :   ,       - ,   ,        .      ,   ,      , ,         - .

   :   ,  - ,    ,   , ,  .   ,               .



  ,  ,          ,       ,  ,              , , ,  .     , ,       ,       ,      .  1914 ,   ,            -,      . ,     ,  .       .

 , ,        ,       .     , , , , ,  , ,  .    ,      :     ,   , ,   ,        .           ,       . ,      (  ),         ,         .  ,  ,      ,      ,        .

       ,    ,      .        ,   , ,      . ,     ,     ,        . -  ,     ,    ,       .          .



     



            .    -,             .     ,  ,  .      ,      ,   .



    : ,         ,     ,     .

  ,        ,   ,     .

   :  ,  ,   ,     .          ,     .          ,      .

  :  ,          ,

       .  , ,



         ,      .



       .          ,     .  ,       ,    ,   ,        .    ,               ,      .



    



          . -,      .                   . -,      :    ,   ,  ,     .

, ,        ,   .      ,     .      ,       .  ,      ,     .    ,          :    , ,  .

       . , ,     ,    .             ,           ,    ,   , .



  :

   



 1914 ,        ,                 .          .        ,         ,      .

  1910-     ,     .    , , .    ,          .  ,          ,   .   1914          .

          .  :



    :   ,    ,         ,     .

  :    , ,     .

  :   ,    -    ,   ,      .



      ,  ,       ,       .



   :  



          ,      .   :



 ,         ,     .

   ,      ,      .

         ,        .

    ,        .



    ,             .       ,      -.         .          :   ,   ,       ,        .  ,   -   ,       ,        ,  .         ,  ,     ,        ,       .

   ,    ,    ,       .  1914    .           ,          ,     ,      .




   :   


    ,   1914 .         :       ,   ,    .      ,    ,   .       .

 1914            .       .             ,   (,        ),    .      ,       ,   ,   .

         .          .        ,            ,  .  ,   . ,   ,         .  ,     ,     ,      (   ,  )  ,     ,    .

 ,       ,         ,       .   ,      ,          ,    .       ,         ,   ,        .        .

          ,     ,    .       ,    .               ,       ,       .



  :   

  



          ,   .   ,   ,       ,  1914 .      ,     ,  ,   .     ,       ,       ,       ,        .      ,      ,        ,       ,           .



  :

     



 1914      ,  ,    ,      .    ,         ,     .     .     ,         .           - ,  ,  ,   , ,       .      ,               ,  .

        ,     .  ,            .            ,   .    ,  ,      .     .   ,     ,    ,      ,   .          ,      ,    .



 ,       , ,  ,   :           ?



         1917 .  ,   ,  1      .      ,    ,  ,       ,    ,      ,     .      ,     :    ,    ,       ,    .



 :

  ,   



  1917              .  -,  ,    ,   ,   .         .      ,    ,   1919    ,     .

,     ,     .             .     .   ,  ,   .         ,    ,                .     : , , ,  ,    .      ,                .

      .   ,       .   ,    .   1920         .         ,      .




 :  


           ,   .        .        ,   , .    ,     ,      .  ,     1919     . ,      ,       .

    ,     , ,     .        (        ),      ,      . ,     ,          ,  .             .



          ,     ,           .



           ,    .

  ,         .          ,    , , .    ,      1920- .



  :     



     ,          .         ,      ,   .  ,  ,    ,     , , .  ,        ,    .

      .  ,    ,    ,   .    .        :      ,      ,    ,    .     . ,   ,          ,   .

            ,     .       .   ,       - ,   - .  ,     , , ,           :    ,      ,    .



   :  



  1914  1920             , ,     .    

       .               ,       ,   .

,             (,     ),       .     , ,       ,     .   ,   ,       .

        ,     .     ,   ,   , ,    ,          .      ,    ,       1920- ,  ,    .



  :

   



               .       .                ,    , ,    ,   .            .

   :      ,        ,      . ,    ,        ,          -,   .   ,  ,         ,       ,   ,    .

,         ,     .              .   ,     ,     .     ,      .          ,    ,          ,  ,   .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=74286134)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


