Victor Tarasov-Shlishan
Kibanda cha Theluji

Uhusiano wa Letoria au Letori fupi ni kazi ya fasihi ambayo, katika maudhui yake, kulingana na kumbukumbu za maandishi, hadithi za kitamaduni au mashujaa, hurejesha au kufichua sifa muhimu za kitamaduni za mtazamo wa ulimwengu wa Slavic-Aryan na utamaduni wa Ingliism, na kwa hivyo ina unyumbufu wa kisanii wa kuelezea mawazo ya mwandishi wa kisasa.

Kutoka kwa mwandishi

Wapendwa marafiki na wandugu!

Ninawasilisha kwenu hadithi ya hadithi za kisayansi “The Snow hut,” iliyoandikwa katika utamaduni maarufu duniani wa hadithi za kisayansi za Kisovieti. Msingi wake wa asili ni rasimu ya Anatoly Nikolaevich Tarasov (1939-2012), raia mwenye akili, msomi, na kifasihi mwenye kipaji cha fasihi wa Kisovieti.

Nimeboresha sana rasimu ya awali ya baba yangu na kuifanya ivutie wasomaji wa rika zote. Sasa, mvulana mdadisi anaweza kujifikiria kama mpimaji katika Aktiki kali, na msichana wa shule ya upili, bibi wa nyumba ya kichawi. Wakati huo huo, mstaafu mwenye busara duniani akisoma kwenye benchi atakubali kwamba ulimwengu wa historia iliyoandikwa ulikuwa tofauti, wa kuvutia, na mzuri! Watu kutoka Kaskazini Mbali pia watathamini ladha ya kitaifa ya kazi hiyo.

Simulizi pia lina maana iliyofichwa ya kimaadili na kiitikadi, kwa hivyo ikiwa wasomaji wowote watagundua ghafla kwamba miungu ya Nyota inaongozwa na mtindo wa maisha wa kijamii unaohamasishwa kijamii, sitabishana… Katika kukuza taswira ya meli ya kigeni, niliamua kuendelea kutoka kwa dhana kwamba ukamilifu wake wa kiufundi unategemea mafanikio ya jamii yenye maadili ya juu ya kidikteta. Sawa na kile kilichokuwepo katika Great Power Tartary na, kwa kiasi fulani, katika USSR. Kwa hivyo, hisia za Gelyun zinaonyesha kumbukumbu ya zamani, hofu ya sasa, na matumaini ya siku zijazo. Kama vile Raia aliyehamishwa wa USSR anavyopitia leo.

Sasa kuhusu roho mbaya Khargi, mhusika mbaya zaidi katika hadithi! Nilimfufua kutoka kwa ngano za Evenki kwa sababu kadhaa. Kwanza, kumpa kompyuta kubwa ya kigeni mantiki isiyotabirika, hatari kwa viumbe hai, kama onyo kwa ubinadamu. Pili, kumwonyesha msomaji mbinu za ujanja zinazotumiwa na vimelea vya kijamii vinavyounga mkono serikali ambavyo vinaharibu kimakusudi kundi la kabila la Slavic la Urusi. Tatu, kujifunza kutambua udanganyifu na kutounga mkono wajumbe wa dini inayotawala na utawala unaopinga watu.

Kwa hivyo, msomaji hawezi tu kukamilisha kazi hii kwa kujitegemea lakini pia kujifunza kuimarisha ulimwengu kwa picha angavu. Nawatakia kila mtu kila la kheri na usomaji wa kufurahisha!

Sura ya 1. Urafiki Usiotarajiwa

Hadithi hii nzuri ilizaliwa wakati wa usiku wa ncha kaskazini mwa Jamhuri ya Kisoshalisti ya Shirikisho la Kisovieti ya Urusi, lakini badala ya kutambuliwa, badala yake ilitupwa kwa bahati mbaya kwenye vilio visivyo vya heshima. Kwa hivyo ilinibidi kukubali madai ya mfanyakazi mkuu Mavletdin Badretdinov kwamba nilitumia siku mbili ambazo nimesahau nikiwa nimeketi kwenye kibanda cha theluji.

Katikati ya vuli 1982, timu yangu ya topografia kutoka Msafara wa Jiofizikia wa Taimyr ilihamishiwa kwa muda hadi Chama cha Mitetemeko cha Ikon. Kituo chao kilikuwa katika tundra ya Norilsk, kwenye makutano ya mito ya Mikchangda-Ondodomi na Chopko. Tulisafirishwa kwa ndege huko kutoka Dudinka kwa helikopta. Tulitulia haraka katika eneo la msafara, tukaanzisha trekta, na, kulingana na utaratibu wa sasa, tukaelekea kaskazini mashariki, kuelekea Volochanka.

Kila siku tuliweka nyaya za mitetemeko, tukachunguza ardhi, na tukapunguza barabara ya majira ya baridi kali. Tulifuatwa na timu ya mitetemeko ya ardhi ya Ikon, ambayo ilitumia milipuko iliyoelekezwa chini ya ardhi na vifaa maalum vya kupokea ili kupata kuba za mafuta na gesi katika tabaka la miamba kwa ajili ya maendeleo ya viwanda.

Usiku wa ncha ni kipindi cha miezi mitatu cha giza na giza ambalo linasikitisha kisaikolojia. Kwa hivyo, kila mtu anapaswa kujikaza ili kushinda uchovu wao: wafanyakazi, madereva wa matrekta, na haswa wapimaji, ambao hutegemea mwanga. Hata hivyo, kuanzia mwishoni mwa Desemba hadi katikati ya Februari, tulitumia kikamilifu saa za mchana ili kukidhi mpango wa serikali uliopangwa.

Mnamo Desemba 23, wakati wa chakula cha mchana, baridi kali ya -40°C ilipungua na upepo wa joto wa kusini-magharibi ulivuma. Kwa hivyo ilinibidi kutoa maagizo mawili: “Endelea kufanya kazi kwa bidii, lakini tutaona jinsi mambo yatakavyokuwa. Kushuka kwa shinikizo ni kama dhoruba!” “Nikutane katika nchi tambarare, kando ya ziwa dogo.” Vijana hao walitoka nje. Mimi pia sikusita. Nilijaza gogo langu, nikavaa, na kuelekea kwenye wasifu, ambapo mkoba uliojaa vitu vidogo, theodolite kwenye tripod, na skis pana zilizochimbwa kwenye ganda la theluji zilinisubiri.

Dereva Lukashenko aliangalia kiunganishi kati ya vyumba vya kuishi na sled ya mizigo, akapanda kwenye trekta, na treni iliyofunikwa na barafu ikaondoka. Kisha reel mpya ya kebo, iliyoning’inia nyuma ya vyumba vya kuishi kwenye baa panda na vitegemezi vya pembetatu, ilianza kunguruma kimya kimya, kana kwamba inaonyesha kwamba wasifu haujakamilika.

Katika siku mbili au tatu, timu yetu ya maandalizi itafika msituni na kusonga polepole kupitia humo, ikisafisha miti iliyoanguka na kuzindua barabara ya majira ya baridi kali. Kwa hivyo, kuwa mbele ya ratiba hakutadhuru. Hasa kwa vile wataalamu wa mitetemeko ya ardhi wa Ikon wanafuata kasi na tayari wanajiandaa kwa ajili ya kupelekwa.

Trekta ilisogea kando ya bonde laini, ikipita vilima tambarare, vilivyotawanyika na mawe madogo na mawe makubwa. Badretdinov alisukuma gurudumu, huku mpimaji Durov, akikunja uso kwa upole dhidi ya upepo mkali, akitoa kebo ya mtetemeko wa ardhi. Sobolenko alikuwa wa tatu, akiendesha ncha za geophone kwenye ardhi iliyoganda na kuunganisha waya zao zinazonyumbulika kwenye kebo.

Siku baada ya siku, watu hao walijitolea mapumziko kwa ajili ya kupasha joto na kunywa chai, kwa hivyo walisogea mbele haraka… Kwa hivyo, nilifanya kazi kwenye safu ya upimaji peke yangu, bila wasaidizi, nikizungumza kwa bidii na saa yangu ya mkononi, theodolite, na tundra.

Baada ya kuandika vipimo vya kwanza kwenye daftari langu, niliacha kufanya kazi na kutazama mbali, nikijaribu kutambua muhtasari wa safu iliyoondoka… Lakini bila mafanikio; theluji ilizunguka, ikificha kukimbia. Nusu saa baadaye, dhoruba ya theluji ilizidi, kwa hivyo nililaani, nikikatiza uchunguzi wangu: “Hali ya hewa mbaya! Nguzo za upimaji hazionekani tena… Lazima nikimbie, vinginevyo nitakwama kwenye kibanda cha theluji!” Hapo awali, ilinibidi kusubiri dhoruba ya theluji chini ya theluji—kujificha gizani, nikitetemeka kutokana na baridi na unyevunyevu, nikipambana na usingizi na kutoboa mashimo kwenye ganda la theluji ili kupumua. Ilikuwa kumbukumbu isiyofurahisha.

Vijiwe vyeusi, vilivyochanganywa na theluji yenye chembe, vilizunguka karibu nami, kisha bonde likalia kwa kutisha. Nilikunja theodolite lakini niliacha tripod iliyopanuliwa mahali pake, nikikusudia kumaliza uchunguzi wangu baadaye. Niliweka daftari la vipimo mfukoni na kukimbilia kukutana na timu, nikinung’unika kwa kukata tamaa, “Nimekuwa nikitembea kwenye wasifu kwa zaidi ya saa moja, na bado sijapata data yoyote ya hesabu. Huenda watu hao wamemaliza kukimbia, wamekusanya maji kutoka ziwani, na wanakunywa chai.”

Theluji ya Taimyr ni tofauti. Inaweza kunata, kuwa kama unga, au kulegea, lakini mara nyingi hupeperushwa na upepo mwingi na kugeuka kuwa ganda gumu na gumu kwenye baridi. Ndiyo maana watelezi kwenye tundra hawatumii nguzo—mikono yao iko huru. Mkoba mkubwa mgongoni mwao hauzuii mwendo, na wanaweza kubeba chochote wanachotaka: zana, bunduki, na shoka. Hili si jambo kubwa kwangu, kwani mimi ni mrefu na ninabeba theodolite yenye tripod iliyounganishwa kwenye kamba juu ya bega langu la kulia.

Nilikuwa nikitembea kando ya bonde linalozidi kupungua, nikifuata njia ya trekta. Kwa sababu ya upepo mkali, ilinibidi nifunike pua yangu kwa kofia na kusugua mashavu yangu ili kuzuia baridi kali. Ghafla, juu kabisa ya masikio yangu, mtu alipiga kelele, “Aaaaaaa!”

Nilisimama ghafla.

Muda mfupi baadaye, kitu kati ya kilio na kilio cha mtoto kilisikika, kikitoka mahali fulani kulia kwangu, labda juu ya kilima. Nikitema mate juu ya bega langu la kushoto, nilinung’unika kimya kimya, “Hiki ni nini? Kelele ya uongo ya kaskazini au wito wa msaada? Nifanye nini? Tunapaswa kuangalia!”

Nilifuata mkunjo mwepesi hadi juu ya kilima, nikaepuka rundo la mawe, na kwa silika nikajiviringisha kwenye korongo… Huko, bila kutarajia, nilikutana na msichana mdogo kutoka kabila la wahamaji, ameketi kwenye theluji ngumu, mguu wake wa kulia umenyooshwa. Baada ya kuangalia kwa karibu, ilibainika kuwa alikuwa akisafiri akiwa amevaa nguo laini za manyoya zilizotengenezwa kitaalamu.

Bila woga, msichana huyo alivua kofia yake ya ndani na kuanza kupaka machozi makubwa kwenye mashavu yake. Niliinama na kuuliza kimya kimya, “Ni nini kimetokea? Ulifikaje hapa?” Kwa faraja yangu, mgeni mwenye pua iliyokunjamana kidogo, mwenye uso wa mviringo alizungumza kwa Kirusi: “Nilikuwa nikipanda kulungu hapa! Kisha akajikwaa, nami nikaanguka kwenye korongo… Kwa sababu fulani, mguu wangu haunitii; inauma! Kwa kuwa uko hapa, nisaidie kuinuka.”

Nikimwinua msichana huyo mikononi, nilisema kwa kutoamini, “Umekuja hapa kwa kulungu, vipi? Hakuna makazi hata moja kwa maili thelathini kuzunguka! Wazazi wako wako wapi?! Kambi ya wahamaji?” Hata hivyo, nilipomwona akianza kuanguka, nilimchukua na kutoa suluhisho la vitendo: “Nitakupeleka kwenye eneo la msafara na kuangalia mguu wako. Ikiwa kuna kuvunjika, tutatumia redio kwa helikopta. Ni safari ya saa moja kwenda mjini. Watakukuta hospitalini na kukuhudumia. Ikiwa itaonekana umechanika mishipa tu, nitafunga bandeji mwenyewe na kukupeleka kwa wazazi wako.”

Nikitazama pembeni kwenye uvimbe usio wa kawaida uliotoka chini ya buti yake ya manyoya, nilianza safari bila kupoteza muda, lakini tulipozunguka kilima na kufuata njia za trekta, msichana alianza kulia, “Hapana, hapana, omolgi! Sihitaji gari lako linalonguruma! Nipeleke kule, kwenye mwamba wenye theluji!” Nilitazama upande ulioonyeshwa na kulaani kwa hasira, “Kwa nini?! Hakuna kitu hapo, ni miamba tupu tu!” Hata hivyo, msichana mkaidi alijibu kwa hasira, “Kuna kila kitu pale! Kibanda cha theluji, mganga, na chakula!”

Dhoruba ya theluji ilizidi. Hakukuwa na wakati wa mabishano, kwa hivyo niliuliza, “Unataka kwenda kwenye kilima hicho? Sawa, twende! Lakini ikiwa hakuna kibanda pale, mpango unabaki vile vile—ninakubeba hadi kwenye eneo la msafara!” Msichana alikubali kwa kichwa.

Nikiinua skis zangu juu zaidi na kupiga hatua haraka, nilikimbia kuelekea kilima chenye maji mengi, ambacho mzigo wangu mkaidi, karibu usio na uzito ulitazama kwa matumaini. Baada ya kama dakika kumi hivi nilifika chini yake, nikaweka skis zangu katika nafasi ya “V” na kupanda juu. Kwa bahati mbaya, kwenye kilele chake tambarare, kilichochongwa na barafu za kale, hakukuwa na majengo, isipokuwa miamba michache na mawe yasiyo na umbo yaliyoitegemeza anga la chini, la kijivu giza!

Nikiwa nahema kutoka kwenye mteremko mkali, niliuliza bila kuridhika, “Kwa hiyo hoteli yako ya mashambani iko wapi?!” Badala ya kujibu, msichana huyo alielekeza kwenye jiwe kubwa na kuuliza, “Niweke karibu nalo.” Nilifanya hivyo, lakini nilifunga mikono yangu kwa nguvu kiunoni mwake, kwani upepo mkali ulikuwa umeongezeka na sasa ungeweza kuniangusha hata mimi, mtu mzima, chini!

Nikiwa nimesimama bila kusimama kwa mguu wake mzuri, mwenzangu aligusa jiwe gumu. Wakati huo, jambo la kushangaza lilitokea, likinifanya nijiulize akili yangu. Ufa mlalo ulionekana katikati ya jiwe, ukigawanya vipande viwili. Kisha nusu ya juu iliruka kulia na kuning’inia kimya kimya hewani, huku nusu ya chini ikitoweka katika wingu la moshi mweupe.

Kabla sijapona, msichana alisema kwa dharau, “Usisimame tu hapo, inuka!” Nikiwa nimeshtuka, nilinung’unika, “Kwa nini? Wapi?!” Hata hivyo, nilivua skis zangu kwa utiifu, nikasimama kwenye jiwe, na kuganda kwa hofu.

“Simama kimya usiogope chochote!” msichana alisema, akinitazama machoni na kuongeza, “Ingawa wewe, mchawi mkuu, hujui hofu!” Sikujibu, nikijua vizuri kwamba hofu haitegemei ukubwa wa mnyama au mtu. Ukungu uliinuka haraka na kutufunika kabisa. Nilivuta pumzi ndefu na kufunga macho yangu…

Nilipokuwa nikitoa pumzi, nilihisi pumzi ya hewa ya joto, nikafungua macho yangu kwa udadisi, na kuganda kwa mshangao, nikijikuta katika chumba cha silinda. Msichana alisema kwa utulivu, “Tayari tumeshuka na hivi karibuni tutakuwa katika ukumbi wa kati. Huu ni ukumbi wa kuingilia… Songa mbele na usimame karibu na duara lenye rangi nyingi.”

Nilihesabu hatua tisa na kukaribia ukuta wa pili, ambapo duara la upinde wa mvua lilikuwa likidunda. Mwenzangu aligusa kwa kidole chake. Kisha kizuizi kigumu kikaanza kuyumba na kugeuka kuwa njia yenye upinde! Nilisonga mbele kwa ujasiri na kujikuta katika chumba kilichofuata…

Mwanga hafifu ulificha ukubwa wa ukumbi huu. Hata hivyo, nikiangalia kwa makini miale ya rangi nyingi kwenye uso wa kuta, niligundua kwa hisia kwamba ilikuwa silinda ndefu na pana. Akionyesha sehemu ya duara pana linalong’aa manjano, msichana huyo aliuliza, “Nipeleke huko! Tayari tuko kwenye kibanda kikubwa, omolgi. Mganga wangu anaishi nyuma ya ukuta wa manjano.”

Sura ya 2. Kibanda cha Theluji

Nilikaribia ukuta unaong’aa na kumshusha msichana huyo chini. Aliomba, “Inauma kuhama! Nivue nguo, omolgi. Unatakiwa kuingia chumbani kwa mganga ukiwa uchi, hiyo ndiyo sheria.”

Bila maswali zaidi, nilimwachilia kutoka kwenye koti lake la manyoya na kuvua buti yake ya kushoto. Hapo ndipo mambo yalipokwama. Hata mguso mpole zaidi kwenye mguu wake wa kulia ulimsababishia mguno mchungu. Ilinibidi kutoa kisu mfukoni mwangu na, bila majuto yoyote, kukata buti yake ya kulia. Kisha nikavua suruali yake ya manyoya.

Wakati fulani, mwanga ndani ya ukumbi ulizidi kung’aa, na kijana niliyemfikiria akabadilika na kuwa mwanamke mzima! Alibaki amevaa suti ya bluu nyepesi, inayolingana na umbo, ambayo, bila kuficha chochote, iliongeza kiuno chake chembamba, viuno vilivyopinda, na matiti kamili…

Nikishinda aibu yangu, niliuliza kwa kusitasita, “Je, ninapaswa kukata suti ya manyoya pia?” Akikunja uso, alijibu kwa uzito, “Hapana, hakuna haja, naweza kuishughulikia mwenyewe!” Na, akivuta kitelezi cha kufunga chini, kutoka kwenye kola yake kwenye kifua chake cha kulia hadi kwenye paja lake, alifunua mwili wake mwembamba kwa ujasiri. Kwa wasiwasi nilifikiria, “Nifanye nini? Tazama?! Laana—hakuna nguo ya ndani!”

Nikiwa nimeelewa dawa za kijeshi, nilielekeza mawazo yangu kwenye mguu uliojeruhiwa—na hapo ndipo ulipo! Mifupa ya shin ilikuwa imerarua tishu laini na ilikuwa wazi… Haikuwa mandhari nzuri, lakini mishipa ilikuwa haijaharibika. Utambuzi ni upi? Wiki saba za kujiimarisha, kisha plasta na ukarabati—miezi mitano ya tiba kwa jumla.

Sikuwa naamini katika waganga na waganga wa nyumbani, kwa hivyo nilipendekeza mara moja, “Tutibu majeraha yako sisi wenyewe. Ninaweza kukusanya mifupa, kupaka vipande vya mifupa na plasta.” Wakati huo huo, msichana huyo alinyoosha mkono ukutani na kusema haraka, “Subiri hapa, omolgi! Mganga ataniponya haraka…”