 .   . 
 


       ,   .    ,   ,    .

   IV      ,   ,   , -     .          ,   ,     ػ XVI     .

     IV  ,     .    , , ,  , , , ,  , ,     .

  ,     ,       ,       .





 

 .   . 










  :

  ,   ,     Ӗ



       ,     .       ,   .               .

  IV   -   ,     ,  ,   ,       ,   .

                 , ,     ,   ,      .        ,         ,     ,          .

    ,   ,       ,   , ,  ,  ,  ,     .

            ,    ,    ,    ,  - ,    .   ,     ,        ,     .

                 ,      IV    ,           .

    ,         ,  ,     .

         ,         , , ,  , , , ,  , ,     .

        ,  , , .     ,       ,  ,         .         ,      ,    .




   


     ,    .      , , ,        .             ,                ,         .

           ,       .         ,    .      ,    ;   ,      .           ,   .

 ,      :   ,       .      ,      .

     ,        ,        ,     ,   .  1917      1991    ,    ,   ,    ,     .

, , ,     ,   .        ,        ,   ;    ,    ; ,     ,      ,   , ,   ,     .     ,     , , ,  ,   50       .

  ,   ,      , ,    ,      .

  ,      ,   ,          .             .  I    IV :       ;             ,        ,  .  ,      ,       ,   .

   :   ,    .

    :           .

   , , ,   ,      .      ,     450         .    8-  9-        .

        I,            .  ,          ,       .         ,       .

     (8 )    (17661826),     I,        18161817 .    8   , 1  1818 .           ,    ,     18181819  . . .  1821    ,  ,   1824   .               ,      .

    -     .      ,    ,   ,       .   . .        :     ,          ,   ,     ,   XIX .    .   ,     -   -1[1 -  . .   . 2009. . 431.].      . . :           ,     -,      : -     2[2 -  . . .   . 2021. . 183.].

         ,         Ivan terrible.    ,    . . ,     :         , , 酻3[3 -  .   .     . https://izborsk-club.ru/18372].

 .  :     .         .               ,     ,     ,       .  ,  .        ,   ,       , ,    4[4 -  .    .     IV ? //].

   ,  ,          .     -       ,      .      ,     . .    - . ,   ,  ,    ,      .

         ?

       . . :   XIX    ,      (     ),    .

      .   ()    :   ,           ,     ,           ,          ,    .         ,   .

    ,    . .           .  ,    ,        .            ,           .      .   .

   .    .   ,  ,      ,     5[5 -  . . .   . 2021. . 15].

          ,           2012    .

     .          ,      ,  ,     .        -        -.   .      ,    ,     ,  ,        .      .         , -   , ,      . ,        .

      6[6 -  . .,  . .     . 2010. . 352353.].           .            :         ,  .      ,    .          .        ,       .           .            ,     .  , ,     ,  , ,     ,   .

        .      ,  ,   ,            .   : -  . , ,     ,     .

          .     ,       ,    .    :     ?    ,     .    ,           .   ,   .

      , ,         XIX     IV.   ,   .     IV         .       1856 ,   1862     ,     .    ,  ,     1867 .       .   ,    ,            .

  :           ,   .        .         ,         .   ,        . ,   ,    .     ,      ,     .         .     ,      : ,       ,   .      ,     .     ,  ,          ,  .     ,    ,     .     ,   .  ,    ,      .        .       ,       .        ,    .      ,         .   ,    .       ,       .    ,          . ,  ,   . ,      , .    ,   ,   IV  ,    ,       ,    .

    ,    .   ,     .   ,        ,     .        ,     ,   .     . ,   ,     ,  ,    .

       .     . :      .   , , .     .  ,        . ,      .

 , ,       20   .            .       .     , ,  ,   .

 , ,  ?       ?

 :    .    ,   ,      7[7 -  .      . http://istorja.ru/forums/ topic/3183-pamyatnik-ivanu-groznomu/].

    ,     , ,   ,      .

     ,   ,    ,   .    ,   .        .   ,         ,   .

 ,         ,   ,   ,     , , ,  , ,  .    :       ,       .

        ,      . ,    ,   ,  ,  .    ,      ,         .

    ,        .       , , ,   .         ,             .

     .    ,     ,  ,    ,  ,   , , .       .    ,      .       ,     ,           ,      .   ,     ,    ,   ,  ,   .   ,       ,           .

   .       ,     ,   ,     .      ,     .

   :   ,       ,       , ,  .       ,    ,     :        .     , ,   ,       ,      .   ,       ,         ,     .       ,   .    .

        ,  ,        :         .      :    ,      ,     ,        .     ,    .  ( )  ,            ,       8[8 - .        .].

     ,      .

         . . :

         ,        .

     ,    ,    !    ,      ,    !      .

   ,    .       ,    .  ,     ,       9[9 -  . .   .     .].

    ,     -.  ,         ,              .          . . .         .    .     1944 ,    1945 .

   -              ,     10[10 -  . ,   2009 .],     11[11 -  . ,    2009 .],    12[12 -  . ,    2012 .]    13[13 -  . ,   2020 .].




 


     ,              ,        . .

     ,     ;       .       .   ,          .       ,     :      .     ,     ,              ,     .  ,   ,             .

  ,             1930 ,       .         ,     .    ,    ,   .          ,       .      ,          1944      ( 67)


14[14 - http://www.great-country.ru/rubrika_myths/stalin/00012.html]        .        :       , ,      ,              . ,              

,  ,   ,      .  ,      ? .

      .     ,         .       ,   ,   .     ,             !     ,      ,         ,   -   ,   ,     .

    ,  ..   1821      ,        ,  -   .      ,  ,   .  ,      ,    !

     ,  :



   , 

 ,  , 

    .

    

    ,

     

  .

   

    ,

    ,

  .

 ,    ,

     ,

  

  :

   ,

 ,   ,     

 ,  .

<>

!      .



           ,    .        . :       ,   .        ,      -  .

  2020     . :     ,    ,           ,     .         ,         .

       ,         .      ,     - :  II,     .     ,             .   ,  ,   ,           :       .       .     ,     :     .    . ,       .     ,             .        15[15 -  ..     . (). 1998. . 203205.].

        ,       ,    -    .       ,   .  ().

                ,            ,     ,   .            .

       ,       .         - ,         .     .       ,    .        .  .  : 300 , 30 , 500  , 44  16[16 -  . .     . 1998. . 228.].        ,        .

 ,  4   16     4   20 ,    3 17[17 -  .  . 1993. . 55.].         :  XVI        100200 . <>  56        .            510 ,  400        18[18 -  . .  . 1992. . 527.].    . . ,       ,               ,      ,   ,      ,        ,       .          19[19 -  . .   . 1979.].        .

   .    2020         .   ,       :    ,  .   ,        .

 ,   .           , ,       . -    ,       ,         - .   ,     ,     ,  ,    .   ,       ,         ,      ,   ,           ,        .

     , ,   ,    .       .  ,  ,        ,  ,      ,             .        .

        .     .   ,       ,   ,       ,       ,     ,      .    ,            ,   .

 ,      ,         -        .  ,   ?        .

   , ,     .

    .  1562          .       .             .       , ,     -   ().         . :             .   1562      .  ,     -     .            ,   ,        .   1564              -      20[20 -  .  .  . 1993. . 182.].

     ,      -.

         :       ,       :   ,   ,    .     ,    ,      ;      ,       ,  ,           :      ,              .  ,  ,     ,  ,   ,  21[21 -      .   . .   . . . 1979. . 148.].

         .  ,   ,   ,      .      ,   ,  .       ,   .    ,      .      .     ,              .    ,   .

   .        :  .        ,     ,   .   1563    - .          .          .  ,        - ().      .   ,       (20- ),     -.        .  28  1564    ,       ,        .  200 ,   . ,  ,   ,     .         .

-  ,      :  20    200.      .    , ,     .  ,    :        .            -.  . .     :      ,              ().          1564 22[22 -  . .     . 1998. . 181.].        ,       .

         .  . .  ,         ,     ,  ,    . ,        ,     , ,    .  ,      ,          .  ,          .

  . . ,      -   ,   ,   ,     23[23 -  . .   .   .].  ,           -  - ,       1563 ,     .  ,      :      .          .    ,         ,     24[24 -  . .     . (). 1998. . 216.].

        ,   ,         .   ,      ,     ,     ,         .

  2020              ,   ,      .      :    ,    .           .

   . .   : -,         . -,           :   ,   ,     25[25 -  . .   . (  ). 2009. . 359.].

. .       : ,        .     ,  ,   ,      ,     .      :   ,    :    ?    ,    ,   .         ,    ,  ;       26[26 -  . .   .   .].

           ,      ,  :    ,    ,     . , ,     ,    . .         27[27 -  .     XVI-XVII . //   .].

   ,       :      ,      ( )     ,          .  ,      ,          .   ,      28[28 -  . .  III.  . 2008. . 167.].  :   ,    .  ,     , , ,    ,    ,  ,      .

   :      ,   ,         .

. .        ,  29[29 -  . .    .   2013. . 205.].        ,      31  1564    1563 ,      ,    ,     .

      ,  ,      ,    ,   , -      ,       .        ,      .

     . . ,     ,         :   1564         ,   ;      ,         .    .    ,           .             . ,      .    30[30 -  . .  . 1992. . 520].          .

   .   . . ,   ,    ,           ,    .       ,      ,     ,   ,     ,    ,    ,  ,     :  ,   ..            31[31 -  . .      . 2018. . 54.].  .

   .         ,    ,      ,       .     . .    :         ,      ,     .           .        , ,    ,    ,      .     .       30- ,      .         ,  ,  ,       ,        ,      ,     ;   ,     ,    , ,        ( ),      32[32 -  . .     . (). 1998. . 241.].

.        XVII     :    : -,    ,        ; -,   ,       ; -,   ,      ; -,     :  ,   ,      .     ,    ,     ,     ,     33[33 -  . .          XVI .   , 2020.].

            .   ,     .

 ,       ,       ,   IV   . ,       .         :    (     )     ,  ,     4     28   . ,        ,       ,   .

    ,       ,      (    )    . ,       .    ,   ,       ,      ,        .

              (    ).  ,      :   .          IV   34,5   (, , ,    ).                .

     ,         .    ,    ,  ,       .  ,           34[34 -  . .      . 2018. . 54.],    .       ,    ,         .

    . . :

      ,           .         .  IV   ,             ,   .         . <>    , , -,    .            ,     .          ,     ,   35[35 -  ..     . 1998. . 509.].

 :

 ,  ,    .      ,     ,       ,          36[36 -  . . 513.].

 :

        .     ,  , , ,    . ,    ,       . ,   ,     ,      ,         .     ,      .       . (       .)      :        .        ,   .        .      .            37[37 -  . .  III.  . 2008. . 304.].

    . .   :   ,     ,   .      ,   ,  ,      . , , ,                      .  ,         38[38 -  . .  . 1992. . 503.].     ,    ,    .

 -    .  ,             ,         .        .  ,     (  ,   )  39[39 -  . .    . 1963. . 127.] .     ,      .     :      ,      -.

,  , ,    -     .          .

. .  :    ;       :   ,   ,     ! ,  ,       ,    ,     ,   ,  ,       ,  ,  ,                 .     . <...>         :     .   ,     ,  ;  ;  ,    .     ,   ,     ,   :            ? (    .  ...)

   ,      .  ,    ,   ,     ,    ,    ,    ,    ,  .       ,        .       . <...>      ,   :     :   ! <...>          ,   ,. <...>            :  ,  :    .  ,      ,       ; ,   ;     ;    ,   ,       ,70000,,, ,;- 60000     .<...>

 ,             .     ,     ,  .       ,  :       ,       ;    ,   :         . -     :        ,     40[40 -  . .   .   . http://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=172003 . 9.].

   ,          , , ,   ,    ?

. .   :        3  1564 .       , ,     .           (   :   .  ...),       .    1564 .        .          .       12    .         (             ,     .  ...).         (     9 .  ...).    ,          ,     ,    (      ,        ,   12- .  ...).      ,    (    -   .  ...).

  ,      ,         (      .  ...).

- ,    ,  ,          ,  .

        ,       .       . . :     ,         ,       .       :       .            . , ,       .       :   ,  .     , , ,    41[41 -  ..  . 1992. . 522523.].  . . :   ()   ,   ,      ,           42[42 -  . .     . 1998. . 230.].

   -   ,    ,   .    ,        .  ,       .      ,        ,     ,   .

       .

     ,      .         ,     ,    ,        .

    ,         ,           .       .          ,          ()43[43 -  . .     . 1998.. 223-224.],         ,   .        .      .            44[44 -  . .  III.  . 2008. . 304305.],   ,  - ,           ,       .          ,    ,          .      ,  ,    ,          ,  . . ,   ,          .

      1941 .        ,    . :                   ,  .    ,      ,    ,    . ,       ,        ,     ,    ,             .    ?    -    ,      ,            .

 ,         .     ?

             XVI .     ,    ,        .   ,  .       15641579 .         ,  :      ,     ?        ?

     ,        1564 .      .      :    ,      ,              ,     .   ,   ,        ,    .           ,     ,   450 .   , ,   .  , ,         ,    .

        ,   ,    .      :        IV.    ,       ,    ,        45[45 -  . .   .   .].    ,    II.      ,      ,       ,    ,     .       ,      .         ,           , ,          .

          :       ;         ,    ,                 ,      . <...>   ,    ,     ,    ?   ()    ? <...>    ,   ;   ,   .   ,  ,         ,      ,             46[46 -  . .    . 2023. . 145.].

  , ,         -? <...>   ,     ,       ,       <...>       ,    ?      ,     ,  . <...>  ,    ;     ,       ,          ,   47[47 -      .   . .   . . . 1979. . 140.] <...>  ,  ,     ,       .  :     ! <...>       ,   , p   ,       ,     ,  . <...>

    ,      48[48 -  . . 144.]. <...>

 ,         ,   ,   ;        ,       ,   49[49 -      .   . .   . . . 1979 . 145.]. <...>

         ,      : ,    ,    .    ,  ,    ,       !  ,     ,  ,  ,     ,     !50[50 -  . . 146.] <...>

    ,          ;     , , , ,        ,    ,   ,           .    ,    ,  ,   ,  . <...>

      ,       ,    ,              ,    ,  ,  ,    . <...>     ,  ,        ,    ,              ,    ,     ,    ,      .

      . ,  ,  ,       ,   ,      ,  -  ;       :        ,          ,  ?51[51 -  . . 148-149.] <...>

     :         ?           ,   ?    ,       .        ?      ,           ,    ?            ,    !,      ,    . <...>  ,  ,    ?      ,       :     ,       ;       ,    ,       ,   ,    52[52 -  . . 150.]. <...>

        ,        ,   -    ,     ,        .           ,    ;          ,  .          -  ,               ,        ?      ,      ,           <...>          ?      ,      ,           ,      ,    .       , , ,      ,     ,  ,      .   ,           ,      ,  .  ,      ,            .       ,     ,     :     .     ,   ?      ,     ,  .    ,    ?        ,           ,  ,   ?53[53 -  . . 150.] <...>

     ,  ,     ,     , ,     ,   :    ,   ,       ,      ,       ,     ,  .       ,  - :   ,    ,   ,         ,    !       -  ,   ,  ,  ,   -  ,                .        ;      ,       ,       .     :    ,    54[54 -  . . 151152.]. <...>

  ,  ,     ,     ,      ,      --   ;         ,   ,       ,        .        ,      .                 ,     ,    , ,  ,   ?       ,    ?              !55[55 -      .   . .   . . . 1979. . 152.] <...>

,,    ;       ,   ,      .

        ,        ,       ,  ,     ?      ,           ?       ,  ,       ,   ,        .      56[56 -  . . 153.]. <...>

   ,    ,     .      ,     , ,  ,     .     ,   ,  , ,      ;   ,       .        ;      .,      ,  . <...>       ,    ,          ,    .      , ,  ,        ,   .        , , ,             ,    .           ,   ,   , -       <...>  ,        57[57 -  . . 155.]. <...>

 ,    ,  ,     ,  ,      .         ,     ,            ,   .       ,               ,         ,      .       ,      .         ,        ,      58[58 -  . . 155.].







     ,        .

. .      :           ,   ,     70 000   60 000  ;       (),             ;   . ,     ;   ,   ,       ;     ,  ,  ;   . ,      .                   59[59 -  . .   . 2007. . 24.].       .          .

     ,    .   ,       1917       .         .   ,           ,       ,   ,      .       .       ,     .      ,        ,       ,     ,  1564        ,        .      ,    ;   ,      .

  ()    ,       .     60[60 -   .]   ,          ,  ,     .       ,   ,      ,      .            15691570      ,       .  1576          .        12  ( 1564-  1576 ),        .

        1917 ,  1925     .             .

 . .        .   . . ,       ,   ,       ,      ,                .   ,          .     . . ,    . . .                 . . .        :          ,     ,        ,   -  .     .

 ,     ,   .   ,        .  ,        ,     .    ,        . ,     :   ,       .   , ,     ,  .

  :     XVI ,  ;  1560        1567     .         IV,          ,       .  ,        ,  ,                     , ,        ,      ,       .

   .       ,    ,  ,   .  ,     ,         .

 ()     XVI .    ,    ,         .       .         61[61 - .  ( )            .]   62[62 -         ,    II ,    1570 ,   IV .    :          ,         :   .     III,  .].      ()    ,         .            .    ,        .             .              1571  .      ,             .    ;     IX    . .. -        :  , , , , ,        ,         .           ,            ,           .     ,          .

    ,  .   ,       .         1564       .  ,   ,           IV  .      ,        ,   1570         ,                     ,              IV.     ,      .

   (15501626)   , .  63[63 -     :    ,    ,         .]   ,      .  15731591     ( ),    (  ,   1551    1698 ,      ).  1580     ,    ,     .      ,   .    . . .            IV  .   ,      ,    .   ,             .  15921620    .

  () (15341611)      ,   (        ,                 ,    );   ;  ,       .

,       - .        (, , )          .

 1539          17- ,         III.  1559      ,   .

 1558 ,    ,      ,   ,        ,      ,          .            . :     XVI .

 ()  (15381614).      ,   .   , ,   - .

   ,  .  1550-        .        ,       .  1571     ,   ,      ,   14  (    18)    .            .

   -    .          IV.          ,   .




  


    (2009)   .    ,     III        .     :   ,        .         ,  ,    ,        

  .  III,    ,   .         .   ,      ,   .  ,              :     ,     ,      .     ,      .  :  III       ,    20 .

       . . :     ,   ,     ,     .    ,   ,     ,      .        -    -,          ,   . <...>    ,    ,    .      ,      .     (     )           1525 64[64 -  . .    .  . 2013. . 52.]. . .         .. ,     ,        65[65 -  .. . 2001. . 5.].

    ,   ,   :       ,     ,  III           (  -).     ,   , ,     .  III       .    :          , ,   1509 .     ,    ,             66[66 -  . .    .  . 2013. . 50.].   ,   .  1523 ,      ,     .  III,        ,      .           .     III   .

?

        .    . . ,    ,    ,       ,      67[67 -  . .   . (  ). 2009. . 71.].

     ?

  ,   .       :    ,    ,    .          .       .



       ,            (    ).      ,    .   ,     ,         .

  . . ,         IV       68[68 -  . .     . 1998. . 219.].    . .   . .       :           .             .         .    ,            69[69 -  . .,  . .     . 2010. . 223.].

     ,      .   -        I   .

      ,        1495-  1901     70[70 - . https://ru.wikipedia.org/wiki/_].

     -   ,         .      ,  ,  ,     .           .     , ,  ,     ,       .       ,  ,    ,     ,          .     ,     .

 ,          .   ,      -,     .            ,   .      ,   :              . ,     :         ,      .         .

,      ?

     :      (, ).      ,     .              - .      ,          ,    ,    ,  .

,    ,     .         ,     ,     ,    . -,        , ,     ,   , -,         .     ,   ,           .

  ,   ,   .

. .    :    . .  (16861756),      ,     , ,          .    ,   .    .          1550- .,     21 .   ,       ,     .          ,         .     .   .  ,       ,        ,       ,    .            .   ,            ,     .   . .            ,  , .      .         . ,        ,    ( )       ,     . ,   ,                .           71[71 -  . .      . 2018. . 3536.].

 ,        :     ,  ,       .    ,     .     ,      ,      72[72 -  . .     .   .].       .           .      ,  , .  ,    ,         .

     IV   73[73 -  (14821563)       ( 1542 ),  1526 1542    .],         .

      ,       .     -       19  (13 528 ).     ,     .   ,      , ,  .

        . .   :    1563        ,    ,   ,    :     ,      .              ,  , ,   ,              ,         .     , ,    ,      .     ,            ,  ,   ,    26  1547       <...>       ,     1559 ,      74[74 -  . .   .   . http://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=172003 . 9.].

     ,     12 .    ,   .     , ,   .      ,     .   ,  ,  ,   .        .     , , , ;     ,   .       .     , ,   ,   .  ,           .

  ,  XVI ,   ,           ,         .   ,    ,  .

    .       ,       ,    .

.  :  IV   ,       XI.       ,        ,          75[75 - . .  .  . 1993. . 18.].

: ,               (,   ) .               ,   ,     .          .         ,    ,      . <>   .         .    ,       ,   ,   ,    . ,    ,              ,    ,   ,   ,      ,   .   , ,         ,    76[76 -  . .  . 1992. . 595596.].

,  ,       ,          .        :      .         .   ,  ,         .    ,        ,    , .    :      ( ),        .

 . .      :            , ,   ,   ,    ,    ,  ,      .      ,   ,           .    :    ,  ;   ,  ,   ,        .   ,        (     -   ),     ,     .     , ,    ,         .     ,     ,      ;          -. <...>

 , ,                ,     ,  ,   -,   ,  ,        ,     ,    .          ,     ,        ,       ,     .      :   ,    77[77 -  . .    . 2023. . 104, 252.].

     . -,           . -,     :  ,     ,        ,     78[78 -  . .  .   .].        (, , , ),              .  ,     .    ,         ,  .

     . . :

 1.

    -   ( 1543 ,  13 .  ...)       ,     ,          .            ,          ,       .

 2.

        .         . ,    1545   - ,        -   ,        .            -, ,  ,   .        -   ,           ,      ,          ( ,      ).    ,         ,         .           ,          . (     15 .  ...).







  

  

 .    2009      ,    .  ,    :       ,     .

    .    III           .   51 ,      .      III   . ,      .    ,     ,      IV        .

  ,    , ,   ,   .

 ,             ,   ,  .          ,        .            .

  (14801536)         ,       .   (14901537)    ()        ,     III   .

. .   :     III         .    III    ,           ,        25   ,       ,         4    79[79 -  ..    . 2009. . 512.].

   III     ,     .          ()    7 .          .      ,   ,    .

  ,    III,   . .    : 25  1530   III     .        .   -   ,   .    ,       .        ,  80[80 -  . .   . (  ). . 89.].

,    ,   . ,           ,         .

   . . ,    ,               .           ,        .     ,          ,     ,     81[81 -  . .  . 1992. . 484485.].       ,       ,    .

    III     ,       ,      .    ,       ,          ,    . ,  .         82[82 -  . .  . 1992. . 484485.].

                 .     III    I       (      )        ( 15071508 ,  25    ).       ,         .

  ,    III       ,    ,           ( )         .   :    .   ,  ,  .               .   ,    83[83 -     XVI . http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Russ/XVI/1500-1520/Duch_gram_knjazej/]     (        ,     ,      ).        ,        .

   III  ,             (    ,    )   .           .

. .  :   ,   ,     .    .   ,  III     ,     .     ,         (     ).     ,           ,      84[84 -  . .   . (  ). 2009. . 103.].

          III,  .    (2020)   ,      .      ,     ,     .

 ,   , :     ,   III,         ,     .   ,            ,        85[85 -  . .  III.  . 2008. . 159.].        ,        :      ,   .              .  ,  ,         .     :      .    ,    ,     . ,             ,        .    ,     .                 86[86 -  . .  III.  . 2008. . 159.].

      .         ,    ,        .

. .   : 7045 (1537).              ,            ,              ,     ,   .       ,.    7042     ,       ,  ,                ,              .                ,   ,         ,     :   ,  ,     .        ,               ,     .            .       ,   .                          ,   ,                 87[87 -  . .  . . 5, 6. 1996. . 144145.].

 . ,   ,  (1505),  III   ;       , ,   ,   , ,    ,   :  66       .            III   . . :  ,   , , , , ,          , , , , , .       ,          .

         ,      , ,   .     .        .      ,    ,   ,   ,   ,   ,      ,          .

        ,    .       .     :    III        88[88 -     III      7 ,    .     ,              ,   25    .  ,         .            ,        .  1533       12 ,       .             ,      .           .].         .             III.        , ,      .  ,        .   ,        .           ,  .  ,   .         .    III      .            III:       . <>     89[89 -  . .  III.  . 2008. . 156157.].

          I     .           ,        .

  1534  (     III)      1508 ,     ,  , ,       .    1537     -   .   ,       ,    .  ,    ,    ,   ,    .

  1536       :         , ,    (  ).  .

  1537     ,        ,   ,     .     ,       - .          ,    .   :     ,      ,     ,     .

     , ,        ,       :          [],  ,       ,.       .               ,    ,       ,             ,         .       ,  ,      ,  ,            ,     ,     90[90 -  . .  . . 5, 6. 1996. . 146.].

   .        ,   ,     ,       .         ,      ,       .    :   ,    .     ,     .         .    :   ,          ( )91[91 -  . . 146.].

 1537      .        ,     .    ,      .    ,         ,     .    ,      .           ,   ,   1537 ,    :     ,    ,     ,  92[92 -  . . 146.].     ,    .  ,   1525    ,      ,     .      :     .     25 (1541 )          ,   ,                 ,     ,       ,       ,  ,    ,  93[93 -  . . 154.].

     ,     ,   ,           .

 1537         I  ,  - ,   3    1534-  1537 .                ,    . ,       .   ,   . ,    ,   .     ,     94[94 -  . .     .   .2017. . 31.]   .        ,    ,         . -  .

        ,    ,   (  28 )          .         :       (           )                   .  ,  ,  95[95 -  . . 29.].

               .

  .   -,   ϸ ,      III .           .            (  ).      .

  .  1482   ,  Ը  ,          .  ,            III.      .  III ( )     ,   ,     .           .   III      ;     ,  .  1498   III     Ը  .     ,        .

    , ,      96[96 -  1521 ,      -, . .      .          .               .       ,    ,  III     .     .     ,           .  ,    ,      ,     .    .],   III   IV.

     , , ,     .         .

                       .

   .  1528       III,  1533     ,  1534        .          ,     ,      .   ,    .  I    ,  .

    (1534 )             .       .      ,                    .    I,     ,    ,      I     .

  1534      ,     ,     ,    .   -   .  1537         .     I   ,     .

         ,    ,       .                    .  I   . .

          .    I   ,     .     ,         I,    , ,   ,          .   ,       .        -      .

   1540       .           .            ,    ,   

 1541  -    .   ,        . 30  1541  -               .   ,    ,    .   -   .          .

           :  ,   ,   ,    :           , ,  , , , ,   , ,             ,  ,  ,   ,      , ,    ,   ,   ,      . ,  ,         ,   ,   ,           ,   .       ,   ,          (      ,     !),                   ,  ,   ,     ,   . ,   ,    .     ,    ?         ,    ,      ?   ,   ,    ,  ,  ,  , , ,    ?      ,     ,            !97[97 -      .   . .   . . . 1979. . 137.]

    ,       ,      ,     .   ,   ,       ,        .         :  ,    ? ,   ,    .     .         ,     ,         . ,          ,      98[98 -  . .  . 1992. . 486.].

         . . :      .  ,              .        .      .    ,   ,   III  .         .          ,     ?      -  .               . <>      .      ,    99[99 -  . .  III.  . 2008. . 161.].

    :       . , ,        ,        100[100 -  .  .  . 1993. . 114.].

 . .      IV   :  ,      III         .               .       ,         ,    .             ,  ,                .        .                 - .

         ,       .     .          ,    .  15351536     ,   ,      , , , .

         -    .       ,           ,        .     ,    ,   .       ,    .         , ,  ,     .

 ,      .  ,   ,    ,    ,      .       .     .         .    ,     .     ,            .       ,       .

. .   ,               ,          ( ) ,        .  ,      ,  ,  , , .       .          ,      ( )    ()  101[101 -  . .  . . 5, 6. 1996. . 142.].

. .  :     .          .     ,       10 .   ,    .     ,     ,  ,       .       ,   ,        ,       .        (           )  0,68 .;   0,34     0,17 .      ,  100      ,  ,   .              102[102 -  . .    . 2023. . 66-67.].

                . ,  ,      ,       ,      , ,    .      ,         . , ,       500 ,  ,    30 ,    5 ,    6   .

           ,   ,  , , .     ,        ,     !

     ,      ,         .        ,     ,   , - , - ,      .

  ,   ,  .   :      ,  .        71      .     ,          ,     .   ,    ,      ,    (   ).          ,   .  -     , ,       ,     .  ,     ,     .     .        ,       ,       .

     :         ,     ,        (  )  , ,    .           ,   :    .

   :   ,      .  ,     IV   , , ,      (    ).




  


 ,    ,  ,       ,  ,         ,     .     .

   ,    .  ,   ,        .      ,       .         ,      ,  .        .       .     : , ,   .

   . . ,       .      ()        ,       .    ,  ,       ,        ,       103[103 -  . .      . 2018. . 125.].    ,       ,      .     ,  ,       III        ,  ,           . ,    ,        .

 ,       .    :              .        104[104 -  . .     .   . 2017. . 37.].      (0,8   100      0,08 )   (0,5    0,04 ).     ,          .  1963      .  -, -  ,  , , , , ,     III     .           ,        .

   .       :        ,     ,    .        .

      ,         .         .         III  .   ,  ,    ,   1538-  1543       .                     .        105[105 -  .  .  . 1993. . 115.].

  2009      ,      ,   -.

    ,      ,      .     ,            .    ,       ,     . ,  ,   ,      .

    . .     :

  1540 .   . . .     ,     ,     .   ,      , :

       .  ,   .           .      , -    .     106[106 -  . .      . 2018. . 126.].

.      :     ,      ,  ,   , ,   .       ,  ,       ,         .      ,     .  ,   ,  ,    ,      107[107 -  . .    . 2023. . 99.].

   . . :      ,              ,  ,      .    ,   , ,             .         108[108 -  . .    .  . 2013. . 83.].          .

  ,   ,     ,  ,       .          . , , ,    ,    .      ,    ,   ,   1540    .

. .  :  1540 .      .          .    1542 .      ,       ,      .   .  ,  ,     ,                 ,       , ,   ,   ,   .      ,        ?

 ,  -    .

  . . ,    ,             .  1540 .    .          .                 109[109 -  . . .   . 2021. . 5354.].      ,   ,   ,    ,          .          ,    .      .      .   ,     ,    ,       .

   .

  :         .         1542 .            .     ,    ,   ,   110[110 -  . . .   . 2021. . 5354.].   :  1542     ;      ;       .     .        .     ,   ,   .    ,    .  ,       ,    111[111 -  .  .  . 1993. . 115.].

   ,               .   .   :                    ,       . .  ,    ,     ,        :             ,      .          ,  ,   .       , ,   ,   ,   , , ,   ,   .     ;          .                 .        ,    .        . <...>      ,        .     ,     ;      -   . <...>          .   1543      ,           .         ,       .  ,     .  ,     .    ,   112[112 -  .  .  . 1993. . 116.].

    ,  ,            ,             .   ,         ,             .  . .    :            .     .    ,    .   ,       ,     . <...>  ,          -      113[113 -  . . .   . 2021. . 5455.].

       ,            ,          : ,    ,     ,      1542    .         .      ,         . <...>  16  1543 , ..       ,      .      ,       - 114[114 -  . .    . 2013. . 9091.].       II . . ,             .    . . ,            ,   29  1543 ,           IV,       .

   ,   ?

         :     (    1543)    .     ,     (16061610).  1524     .

 1528     ()    .                  .  1534     III   .               1538 .   (15391540)   (1540).      .   ,      .                 1542 .

  1543            13-        .

 :                ,  ,      ?   ,        ,            .

-   ,    .  ,  : -,     ; -,          ; -, ,   ,     ,   ,       .

   : 29  1543   ,       ,    ...        ,      ,   .       ,       ,    ,     - .      ,   ,   ,   .            ,     ,     , , , ,         115[115 -  . .  .   .].

 , ,   ,      ,         .

     ,    ,     ,    ,           .   ,  ,    ,   ,    ,     .  ,    .      :              .      .   ,     .      ,      .   ,       .     . <>       . ,             ,     .        .       :       ,      116[116 -  . .  . 1992. . 488489.].  ,   ,    .     ,  ,    ,   ,  ,    .

 ,      ,          ,   .

      .   1544    -    ,   ,      .         ,    9  ,         ,    .

 .     16-      , ,   ,       .    ,    .   .      14  16 ,    ,               ,     ,   50 .

 . .    : ,      ,    50     .   ,     ;      , ,     ,           117[117 -  ..       . 1993. . 250.].

 ,  50     .      ,      ,          ,       .

,     600   .   1067 .    . ,   :   1546 ,     ,      .    ,       .      ,    .  ,    .    ,   . ,  ,     ,   , ,      ,           .  ,  ,   ,    .    ,     ,     ,        ,            .     .        . .           .      118[118 -  .  .  . 1993. . 117.].

    ,   .    50    , - ,     .

  :            50 ,    . :    ?  ,  .        ,    ,  ,    ,     .    ,     .      BLM                     .

          ,      ,       .   ,       IV.      ,   ? ,   ,      .     ,     ,   ,    ,    ,  .        .   ,      .    ,   .   ,       ,     ,       ,     .      .      ,  ,       ,   .         .  ,    ,     . ,      ,       .  . .   :        . ,          .          119[119 -  . .     .   .2017. . 55.].

   ,   .        ,        .

      ?       .  ,   ,     ,          ,      .    ,     25 ,     ,      .

       .         .    ,   . : 30  1547          .      ,   .     ,        ,   120[120 -  .  .  .  . 1993. . 121.].

  ,  .   ?      ?  ?

    :      .   ,   ,         121[121 -  . .  III.  . 2008. . 176.],  ,   ,     ,   122[122 -  . .  . 1992. . 483.].

   .




  


    .    ,     .  :      ,       III   . 16  1547              IV.

     cesar (, ).       ,     .      .               ,   .         , ,     ,    .

. .  ,             IV      ,     ,   123[123 -  . .      . 2018. . 93.].  1514     .   ,     .       .     ,     ,     .      ,    ,     .

   ,     ,    :     XV . ,   ,    ,  ,           . ,  ,   ,       ,   .          124[124 -  . . 15.].     ,    ,            .      - .  ,        ,        .

   ,        ,         .      .

   . .     :   16-   III      .         ,   IV             .     ,       .    , ,  ,   ,   ,       125[125 -  . .  III.  . 2008. . 177.].

   . . :   IV     ,        ? <...>         .   ,     ,       ,              .   ,    ,    ,        ,        126[126 -  . .  . 1992. .490.].   ,  ,   III            .

   .   : ,       .  ,      ;  ,     ,   ,      ,    .

          .  997          (),     .         .         .             III.     (   ),      ,  127[127 - http://polsha.in/boleslav-hrabryi-pervyi-korol-polshi/].

,  , .         ,   :    871 899/901 .          .

     :    XIV     :      .

 . .      :       ,  ,     ,   ,      128[128 -  . .  . 1992. . 490.].

  .  ,  ,    ,      .           ,     ,   ,   .

  ,                  1489 .       III  ,   .   ,      ,   ,  ,  ,    .     1514   I129[129 -  I (   )  4  1508 ,    19  1493 ,             ,      ,     .]       III,      kayser  , .    1718             .

     .             .

. .   :  ,            ,             IV  . <...>          . <...>                   IV         .       ,         . ,     ,    ,     ,   ,    II,  .        .  ,   ,           ,       .

          ,                       ,    . <...>

      ,      ,  ,       ,  ,         ,     130[130 -  . .  . 2009. . 98, 99, 100, 101.].

                 :        ,      - 131[131 -  .  .  . 1993 . 177.],          II     132[132 -  . .   .   .],    :        ,    !     :   ,       ;      133[133 -  . .   .   . http://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=172003 . 9.]. ,    ,           ,       7 134[134 -  . .   .   .].   ,    1561 ,     ,       .          .           .               135[135 -  . .     . 1998. . 193.].   ,        ,            .       ,          136[136 -  ..  . -   . 2018. . 56.].         1575       (  ).

        ,    .     -.        .        ,       ,     .  1575          .   -      ,     ,       .      ,          ,             .  1576         ,              ,    ,       ,   .







   ,

   




 


3  1547      -.

   . .    ,         ,    , :  ,   ,      ,  ,   ,     137[137 -  . .  . 1992. . 489.].      ,      .

      ,        :      IV ( 3  1547 )      .   ,        ,        . , ,   -     ,      ,   ,      ,    ;     ,  ,        .      ?138[138 -  .   :       //  . 26.12.2006-01.01.2007.  (47). 1897.].

,   :           -,               .    ,     ,               .  ,       .

              - .                ,            ,          (   IV   , , ,     .  ...).

         ,    .          .      ,            ,   .           139[139 -  .,  .     //  . 07.02.2017. http://mosvedi.ru/article/20656.html].

    ,     ,   ,      ,   ,    .         .

  :   .     ,                 ,    ?    ,        ?          ,    ,    . ,        .           ?        -         .    IV   ,      ,        ?  :    ,       -   .       .

     ?

        .    . . ,      ,  ,     ,    -,     ,  ,  .  ,   ,         -   ,    .    13 ,      ,              .    ,     ,         .

 1649 .         -   ,   140[140 -  . .        .].







   

 

  











    ,             ,   ,       .

      1547    .     :      (    ),        ,            .

  ,    ,     .  -,      .      ,       ,     .       , ,    . -      ,     , ,    .      ,      .    ,    ,      (,        ).

    ,   1547     .       (1213 )  - (56 ).        ( 100 .)    ( 30 .).   ,      1547 ,   .   ,     .       -,   .     :  , - ,   - .   . . ,  1547          :        ,           . 21     ,   .  10   25 000 ,   .   1700  3700 .    ,       .    ,  ,    ,     141[141 -  . .   . 2007. . 47.].   . . ,     (,    -    )142[142 -  . .   .   .].

       25 .  ,    ,  ,    ,  50     .     !

          2019 .  26 ,      2600 ,  10 890 ,   5400  . -   2026     4 000   90    ,    7 000  842.      ,      1    .    ,    ,     .    25  .      ,           ,    .

   ,       .     .  ,     ,     ,      .   ,     ,  ,        .    ,    26    .      .    ,    ,     ,           ,         .             .        .     ,    ,     .

 ,  ,   ,   ,        

             ,    .  ,  ,       .     ,  -   ,   ,      .

               ,      ,       IV.        143[143 -  . .     .   . 2017. . 6061.].

    ,    .             :       ,           ,            ,  ,   ,  .       ?       ?          ,      .        , ,    ,    ?      ,    !      . <...>

          ,  ,        ,   ,    ?        ,            ?144[144 -      .   . .   . . . 1979. . 139.].

        1905 ,      -     -    -.    200  .    :     II    ,         .

          1917 ,     .    .          ,         II.

  1547 .   ,   .     ,       ,       .   ,    :            .

   17. ,           ,  -      .

   2020  ,          ,          .           ,       .        : , !   ?!   :     ,     ,     .     , !   ,  ,   .     ,   . !   ,  .   .  ?    .  ,  .   !         

  ,         - ,             .

 ,   ,     ,        .      ,    ,     ,      ,  ,    .       145[145 -  . .     .   . 2017. . 62.].     ,        .          .

      ,     .      ,     .      .    ,            .       :      IV     ,  ,    ,      .  ,   ,     ,    .      ,      146[146 -  . .     .    2017. . 62.].   ,    .

            .

 147[147 -  . .  . 2009. . 59.],    .    1566. ,      ,      .    .   ,        .       ,       . ,   ,      -.   1547         ,   ,    . <...>        ,       ,       ,       ,      ,    .           IV  29  1547 ,        .  ,      ,   ,  ,             .     ,       .

 .    .    1561.     , ,  , .    ,              .      ,         .              IV.          .      , ,   .     .        .    ,       ,        .    ,      ,   , . ,         ,     .   ,      ,    .          . ,         ,         .

 :    ,    .    :      ,     .   :      ,      .

          .     :              IV  .  ,        ,            ,      .            

 ,      .  :       ,     .            .                  148[148 -  . .  . 1992. . 496.].

 ,    :  ,      ,      ,             149[149 -  . .   . 2009. . 176.].     ,        ,          ,   .      .   ,       :  ,          150[150 -  . . .   . 2021. . 104105.].




  


          .      ,     .        , , ,           ,  .             .            ,       ,   , ,    .         .       ,        .     ,       -.        ,        ,  ,      .  ,      ,     ,   .

    ,       .    ,          ,   151[151 -   IV.]  .          ,     ,        .       ,        152[152 -  . .  . 2009. . 87.].           ,     ,     ,         .

       .  1530    12,   1549      21 .    12 ,   ,   1549        .   ,  ,  ,  ,        1547 ,         IV,      ,   .           ,   ,              .   :     ,        .  ,          IV       ,              ,        ,          ,       .     ,  ,      153[153 -  . . 87, 88, 89.].

  ,  , ,     .    ,    .  ,        ,  .      ,        (),  154[154 -  . .     .   . 2017. . 65.].      ,      . , ,        ,            155[155 -  . .  . 2009. . 58.].        .

      ,    ?     ,     ,         ?

         ,    .       .                ,  ,   ,   .

     ,   4  10.  , -,       ; -,           - 156[156 -  . . .   . 2021. . 105.], -,       ,      ,    ,    .       .               .       ()   ()     ,  20      ,  , - .          ().   ,       ,   157[157 -  . . 59.].

   ,           , ,     ,    1533-  1584 . ,   ,      .

        1547-  1584-.

          -  .

  1549        , , , , ,        .    374 .        :  ,     (  ),   (   ),   .             ,      .

         .   ,      ,  IV      158[158 -  . .  . 2009. . 101.].             ,         .     ,   ,     .          .            1497 .   1550         ,        .

           .     .     ,     .             ,    .     .    :            .       .  ,    ,      ,   -   ,       1520     .      ,          .                .         159[159 -  . .     .   . 2017. . 6869.].

  . .    :        ,    ,       .     .      ,       .   ,   .         ,       . <...>       !160[160 -  . .     .   . 2017. . 68.].   ,      ,      . ,    :     ,   .            .

        ,     :  , , ,     ,  ,  .    :           .          .  ,   ,   18  41.    (    ),     .         .

 - 1551           .             .    IV   67 ,      161[161 -  . .      . 2018. . 136.]:



  ;



 , ,

;



 ,   

;



         

;



  

;



         ;



   

;



    

;



      

;



  

.

           , ,    .      ,    .         ,                 .

   89  (, , , ),    ,   ,       .     ,    ,      .      .    ,   .   ,   ,    .   ,        ,   ,    . ,   . . ,          (   )    .       ,    .        , , ,   ,  162[162 -  . . 53.]. -       .     ,    ,     .      ,  ,      ().       .              163[163 -  . . 99].

164[164 -  . .  . 2009. . 150151.]     ,       ,        .       ,       .        IV     ,    ,         .

   .    , , ,        .       ,    .   ,      ,       .                .         .

         .          ,  .    ,      .

             , ,   .   ,    ,     .      ,  .          .           .        .

    ,           .     ,     ,  ,    . ,     ,  ,    ,  .      ,          ,      .     ,      165[165 -  . .     .   . 2017. . 87.].

   ,  ,     ,    .

  ,         . ,   ,   ( )     .  :     ,     .    , ,  .     :       , , ,       .    ,   .         . .  :   -       .     -   .    :           .       - ,      166[166 -  .  .  . 1993. . 45.].      ,         .

   :           ,    :     ,          .        - .       ,    .    (    )       .     .        ,    ,       ,       .         ,     .   ,  ,       .        15491550 .    12  1682 .

       .         ,         .        :     ,    .    :        ,    1518 ,   .         .

   ( )     .     (  ).   :    ,     ,   .           ,         .      .

   ,      .   ,      .  :  ,      ,     ,    .    ,      ,       .

. .  ,      :   ,    ,   ,    :  !,      ,     ,   ,   ,      ( ),   ,    ?167[167 -  . .  . 1992. . 502.].    ,  ,        ,     .

          (15491550).               .  1555        .           ,        14751556  (  III),           .

   . .   ,            168[168 -  . . :   . 2008. . 240241.],    ,    ,    .  I,   ,       ,  , ,      .

           I  ;         .     ,       ..    ..           .           .

             - .      (-)   ,    (  ),             .

              .        ,      .  ,            .        ,   .  ..     ,    1612    :                   .       ,    ;              ;    :    -,  , ,  ,    .

         ,         ,   :         ,            ,          .

        .     ,   .  1613         ,   ,    .

   . . .  :   ,      ,     ,     ,         .

   XVII   16   15  ,   20  .      ,     31 .   . .                : 1. . 2. . 3. . 4. . 5. . 6. . 7. . 8. . 9. . 10. . 11. . 12. . 13. . 14. . 15. . 16. .

15  : 1. . 2. . 3. . 4. . 5. . 6. . 7. . 8. . 9. . 10. . 11. . 12. . 13. . 14. . 15. .

 1682      ,       ,   .             .            I169[169 -  . . :   . 2008. . 239.].

      1682 .   ,    ,        .            ,     .

  ,    .           .      132   ,       IV.

   :   -     .       .      ,        .       ,         .              .        .       .          .     1  1551    ,    1533  (     III).               ,   1990?      .

          .       ,            .            .

 ,   (   ,      )      ,      ,     .    ,         ,       ,    . . .     :     ,       ,  ,    , ,        ꅻ170[170 -  . .    .  . 2013. . 121.].

,       ,   .             .   IV      ,      .

    ,        .         .     :             (, ).           ,          .         ,     ,  .     ,         171[171 -  . .     .   . 2017. . 87.].







  

  




. 


     ,  .             - .

  ,      ,   ,   ,        ,   ,   .       .     ,      62 261 ,      24 625 ,    37 636 .

   ,             .   ,       :   ,  ,  ,   ..

                  .             .   : , ,   , , --, ,  (,   .),  ,  , .

    ,     ,                 : 6,66 .   ,  9,6 .   .      -            ,     .

              ,       .    ;               -       7200 .            2  ,   ,     .

       .      .    , , ,  ,    .      172[172 -  . .  .  . , 2021. . 496.].

  ..     ,     ,   ,    .   ,      .          .

        ()          (  ).      ,    XIII         33   .              5  173[173 -  . .    . 2021. . 267.].

 ,     ,          ,     174[174 -  . .  .  . , 2021. . 499500.].       ,   ,  ,     ,   , ,       . ,   2000        ,  , ,    ,    .        -,  ,  ,  . ,   ,   .           ,    175[175 -  . .    . 2021. . 371.],   . . .

        .  ,  . .  ,  -        ,  Ȼ  , ,    , 176[176 -  . .  .  . , 2021. . 504.].

  ,   -    . .    :       .         




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/aksana-azretalievna-sho/ivan-groznyi-velikii-i-blagochestivyi-ochishchenie-74328758/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


 . .   . 2009. . 431.




2


 . . .   . 2021. . 183.




3


 .   .     . https://izborsk-club.ru/18372




4


 .    .     IV ? //




5


 . . .   . 2021. . 15




6


 . .,  . .     . 2010. . 352353.




7


 .      . http://istorja.ru/forums/ topic/3183-pamyatnik-ivanu-groznomu/




8


.        .




9


 . .   .     .




10


 . ,   2009 .




11


 . ,    2009 .




12


 . ,    2012 .




13


 . ,   2020 .




14


http://www.great-country.ru/rubrika_myths/stalin/00012.html




15


 ..     . (). 1998. . 203205.




16


 . .     . 1998. . 228.




17


 .  . 1993. . 55.




18


 . .  . 1992. . 527.




19


 . .   . 1979.




20


 .  .  . 1993. . 182.




21


     .   . .   . . . 1979. . 148.




22


 . .     . 1998. . 181.




23


 . .   .   .




24


 . .     . (). 1998. . 216.




25


 . .   . (  ). 2009. . 359.




26


 . .   .   .




27


 .     XVI-XVII . //   .




28


 . .  III.  . 2008. . 167.




29


 . .    .   2013. . 205.




30


 . .  . 1992. . 520




31


 . .      . 2018. . 54.




32


 . .     . (). 1998. . 241.




33


 . .          XVI .   , 2020.




34


 . .      . 2018. . 54.




35


 ..     . 1998. . 509.




36


 . . 513.




37


 . .  III.  . 2008. . 304.




38


 . .  . 1992. . 503.




39


 . .    . 1963. . 127.




40


 . .   .   . http://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=172003 . 9.




41


 ..  . 1992. . 522523.




42


 . .     . 1998. . 230.




43


 . .     . 1998.. 223-224.




44


 . .  III.  . 2008. . 304305.




45


 . .   .   .




46


 . .    . 2023. . 145.




47


     .   . .   . . . 1979. . 140.




48


 . . 144.




49


     .   . .   . . . 1979 . 145.




50


 . . 146.




51


 . . 148-149.




52


 . . 150.




53


 . . 150.




54


 . . 151152.




55


     .   . .   . . . 1979. . 152.




56


 . . 153.




57


 . . 155.




58


 . . 155.




59


 . .   . 2007. . 24.




60


  .




61


.  ( )            .




62


        ,    II ,    1570 ,   IV .    :          ,         :   .     III,  .




63


    :    ,    ,         .




64


 . .    .  . 2013. . 52.




65


 .. . 2001. . 5.




66


 . .    .  . 2013. . 50.




67


 . .   . (  ). 2009. . 71.




68


 . .     . 1998. . 219.




69


 . .,  . .     . 2010. . 223.




70


. https://ru.wikipedia.org/wiki/_




71


 . .      . 2018. . 3536.




72


 . .     .   .




73


 (14821563)       ( 1542 ),  1526 1542    .




74


 . .   .   . http://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=172003 . 9.




75


. .  .  . 1993. . 18.




76


 . .  . 1992. . 595596.




77


 . .    . 2023. . 104, 252.




78


 . .  .   .




79


 ..    . 2009. . 512.




80


 . .   . (  ). . 89.




81


 . .  . 1992. . 484485.




82


 . .  . 1992. . 484485.




83


    XVI . http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Russ/XVI/1500-1520/Duch_gram_knjazej/




84


 . .   . (  ). 2009. . 103.




85


 . .  III.  . 2008. . 159.




86


 . .  III.  . 2008. . 159.




87


 . .  . . 5, 6. 1996. . 144145.




88


    III      7 ,    .     ,              ,   25    .  ,         .            ,        .  1533       12 ,       .             ,      .           .




89


 . .  III.  . 2008. . 156157.




90


 . .  . . 5, 6. 1996. . 146.




91


 . . 146.




92


 . . 146.




93


 . . 154.




94


 . .     .   .2017. . 31.




95


 . . 29.




96


 1521 ,      -, . .      .          .               .       ,    ,  III     .     .     ,           .  ,    ,      ,     .    .




97


     .   . .   . . . 1979. . 137.




98


 . .  . 1992. . 486.




99


 . .  III.  . 2008. . 161.




100


 .  .  . 1993. . 114.




101


 . .  . . 5, 6. 1996. . 142.




102


 . .    . 2023. . 66-67.




103


 . .      . 2018. . 125.




104


 . .     .   . 2017. . 37.




105


 .  .  . 1993. . 115.




106


 . .      . 2018. . 126.




107


 . .    . 2023. . 99.




108


 . .    .  . 2013. . 83.




109


 . . .   . 2021. . 5354.




110


 . . .   . 2021. . 5354.




111


 .  .  . 1993. . 115.




112


 .  .  . 1993. . 116.




113


 . . .   . 2021. . 5455.




114


 . .    . 2013. . 9091.




115


 . .  .   .




116


 . .  . 1992. . 488489.




117


 ..       . 1993. . 250.




118


 .  .  . 1993. . 117.




119


 . .     .   .2017. . 55.




120


 .  .  .  . 1993. . 121.




121


 . .  III.  . 2008. . 176.




122


 . .  . 1992. . 483.




123


 . .      . 2018. . 93.




124


 . . 15.




125


 . .  III.  . 2008. . 177.




126


 . .  . 1992. .490.




127


http://polsha.in/boleslav-hrabryi-pervyi-korol-polshi/




128


 . .  . 1992. . 490.




129


 I (   )  4  1508 ,    19  1493 ,             ,      ,     .




130


 . .  . 2009. . 98, 99, 100, 101.




131


 .  .  . 1993 . 177.




132


 . .   .   .




133


 . .   .   . http://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=172003 . 9.




134


 . .   .   .




135


 . .     . 1998. . 193.




136


 ..  . -   . 2018. . 56.




137


 . .  . 1992. . 489.




138


 .   :       //  . 26.12.2006-01.01.2007.  (47). 1897.




139


 .,  .     //  . 07.02.2017. http://mosvedi.ru/article/20656.html




140


 . .        .




141


 . .   . 2007. . 47.




142


 . .   .   .




143


 . .     .   . 2017. . 6061.




144


     .   . .   . . . 1979. . 139.




145


 . .     .   . 2017. . 62.




146


 . .     .    2017. . 62.




147


 . .  . 2009. . 59.




148


 . .  . 1992. . 496.




149


 . .   . 2009. . 176.




150


 . . .   . 2021. . 104105.




151


  IV.




152


 . .  . 2009. . 87.




153


 . . 87, 88, 89.




154


 . .     .   . 2017. . 65.




155


 . .  . 2009. . 58.




156


 . . .   . 2021. . 105.




157


 . . 59.




158


 . .  . 2009. . 101.




159


 . .     .   . 2017. . 6869.




160


 . .     .   . 2017. . 68.




161


 . .      . 2018. . 136.




162


 . . 53.




163


 . . 99




164


 . .  . 2009. . 150151.




165


 . .     .   . 2017. . 87.




166


 .  .  . 1993. . 45.




167


 . .  . 1992. . 502.




168


 . . :   . 2008. . 240241.




169


 . . :   . 2008. . 239.




170


 . .    .  . 2013. . 121.




171


 . .     .   . 2017. . 87.




172


 . .  .  . , 2021. . 496.




173


 . .    . 2021. . 267.




174


 . .  .  . , 2021. . 499500.




175


 . .    . 2021. . 371.




176


 . .  .  . , 2021. . 504.


