  .  
 


   ,        :  ,     ,          .    :     ,            .





  .    



 



  , 2026



ISBN 978-5-0070-9429-0

     Ridero




 







 I:    





# 


###    

                    .   XX        -  ,  ,     DIY- (Do It Yourself),     .



     .    ,        :  ,     ,          .    :     ,            .



       .           ,      .        ,       :          ,  .



  ,     **  **.        ,     XIXXX         .       -  ,     .



###    

** **              ,     ,       ,        .



         ****:

1. ** :**   ,     (,   )  ,      .

2. **    :**   ,       ,     .

3. **    :**     ,           ,   .

4. **  :** ,    (, )      .     .

5. ** :**     ()   (    ) .



###    

    ,     ,  **   **:

* **  ,   DIY-**,                   .

* **      **,          .

* ** ,    **,      ,           .

* ** ,     **    ,   .



*:*       ,    .      ,           .



###   

       .         .      **    **.



1. **    .**    ,   I, II  VI.  ,         ,    .

2. **  .**        .      ,   .      .

3. **.**     V.      ,   ,  , pH   .

4. **    .**      ( 8),   ( 9),          ( 13).



###  

        ,   ,  ,   .

* ** :**           (18801920- ),        XX ,  ,     ,     .

* **    :**    DIY-       ( ,  ,  ).

* **   :**      (  )    ,   ,    .

* **    :**          ,    ,       .



###  

     ,            :



* ** I.    .**            .

* ** II.    .**        .  ,     .

* ** III.   .**   :  ,  ,  .

* ** IV.  .**        ,      .

* ** V.   .**    ,   ,         .

* ** VI. .**      ,      .

* ** VII.   DIY.**            IoT.

* ** VIII.  .**           .



     , ,    .



   .   .      ,      . .



#  1.  :    



            .      ,     .  ,       ,      :     ,   ,    ,  ,    .



##1.1.       



  ,          ,        .        ( 3100 .  ..),      ,    .      (  )     ,         .



     .   (VI .  ..) ,      .       - .          ,       .



                       ,   .  , ,        ,         .   :   XVIII            ,         ,   .



            ,       .        ,      .



##1.2. XVIIIXIX :   



     XVIII ,           .      ,       .



**  - ** (Jean-Antoine Nollet, 17001770)     ,          .        ,         ,             .            ,            .



 1780-  ** ** (Jan Ingenhous),    ,     ,   .  ,     ,  ,          .



       ** ** (17801790- .),          .         .  ** **         (1800 .),        .



   XIX      ,     .     :

* **- ** ()         .

* **  ** (, 1840- .)    ,     .

* ** **            ,       .



  XIX      .   ,        ,   ,  .            .



##1.3.    (18801920)



   XIX      XX     .    :  ,   ,              .



       **  ** (Frans Emil Lemstr?m, 18391898).    ,     ,     ,      -     ,   .   ,        ,     .



   ,   :      ,     ,         .   :     3060%,  ,  .           .



     ** ** (Justin Christofleau, 18601920- .).    ,     :             .    ,            .      ,  .



      ** ** (Oliver Lodge),  ,    .                .



       .       ,    .           :       ,  -    .      ,      ** **:  ,   ,     .



 1920-       .        ,      .



##1.4.  :   



        1920-    19501960- .



**19201930- **    .   :

*    ()   . . ,    .

*    . . . .

* -  . . . .

*    .



     **  ** (18971964)   ,    .        ,  ,   .                 .



   :

* **. . **         .

* **. . **      .

* **. . **         .



 1930-       ,     .      .



** **   .   1940-   1950-         ,      .    ,       ,    :   ,      (   ),         .



      **  **:    , , .      ,        . ,         ,   .



 1960-      .    ,          .  ,   ,     .



##1.5.   XX 



       XX   ,   .



**19401950- .**             .          ,  , .      .    .



**19601970- .**      :    (     ),        .



 ****     .  ,   ** **,     ,           .          .



 ****      (University of Georgia, University of Illinois  .),     Agricultural Extension Service.     .



 ****  1970-     .      ,       .            .



**19801990- .**       .   :

*     ,     .

*         .

*    :     ,   ****     .



**20002020- .**        ,     DIY-.  ,       .           ,   ,    ****  -.        ,    ,     .



##1.6.       



      ,     ,       .



** .  ,    .**  , , ,      :         .   ,         ,   .       ****.



** .    .**   XIX ,   ,           :   ,   ,     ** **,    -   .   :           .



** .    XX        .**               ,   ,    .  ,                   ,     .



** .   ,    .**      , :

*     ,

*   ,

*    (, ,  ),

*   .



** .     .**    XX           . ,        ,      .



** .     .**    ( , )   .     ,    .       :   ,      .



       .            . ,      ,          :        ,     .



       .



#  2.   



   ,    ,     ,     .         ;   ,      ,   .        :           .



    .      ,         . , ,          ,         -.



##2.1.  :   



         .    -   ;     ,    .



###    



        :

* ** **    (       ).

* ** **  ,      6080 .

* **  **    .



     .  ,   ,  :        10002000 ,    ,    ,  ,    ,  .



              **  **,   10??? /?.     .



###     



         .     ** **,       .



 :

*     : **100150 /** (    1     100150  ,   ).

*  :  **120130 /**.

*   :   **200300 /** -     .

*  :  **100010 000 /**  .



 :      (1,7 )       **170250 **.       (  ),          .



###   



      ,    .    :

*  ,

*   (, ),

*   ,

*   ( ,    ),

*  .



    :

* ˸  ( ): 3001500 ??   , ?? ( )  -.

*   (,    ): 100010 000 ??,    -.



    1001000  ,  .               ****,    . . .



###    



      .   :

*   100 000 ,

*     30 000 C,

*    (      ).



    :

* ****       ,

* ** **    ,    .



###    



  :

* ** :**      19:00    (      ),    07:00.

* ** :**    ,   (-          ).

* ** :**     ,    .



  ,            .      .



##2.2.   



     ,   , ,    . Ÿ   ,          .



###   



  , ,     .   .



    :

*   : **20100 ** ( ).

* : **50200 **.

*  : **100500 **.

*  : **100010 000 ** ( ).

* : **10100 ** (        ).



**  :**      .     ,         .    ,            .



### ,    



1. **.**  .   ;   ,   .    1015%   .

2. ** ().**   ( Na?, K?, Ca??, Cl?, SO???)   .     .

3. **.**        .          ,  .

4. **  .**       ,  .

5. ** .**   ,  ,        .



###  



     ,   .   ,       .      **10???  10?? /**.



     ,        .    ( ,  )   ,        .    (,  )    .



###  



          :

* ** **      .

* ** **        .

* ** **       .



    ,          (,     ).    ,          .



###     



    .      , :

* ** **     (  ).

* ** **       10100     .

* ** **      .

* ** **    (,    . .      ).



            .        ,        .



##2.3.    



      .            .         .



###   



        .           ** 50  200 ** (  ).



    ** **     ,      (K?),  (H?),  (Ca??)   (Cl?)  ,   .



     .        :  ,  ,  ,  .



###    



   ,     ** **    ,      110 / (    50 /).



     :

*  ,

*   (, ),

*  herbivores (-),

*  ,

*   (, ).



         ,   :   ,  ,  .



** :**         .       ,        .



###   



    ( ,  )      ** **.     10??  10?? /?,        .



       (  H?  Ca??)   :

*  ,

*   ,

*  .



    (,   )  . ,   ,     ,   .     ,    .



###  



        :

* ****          . ,  ,    ( ),    .

* **  **    ( ,  )         .

* ** **         ,     .



###    



  (, , ,  )      :

* ** **    ,    15 /.

* ** **   .

* ** **   ,    .



      .      ,    ,      .



##2.4.      



       .        ,     .



###     



      ,      :



* **  (0 ).**   ,     .  , ,   .

* **   (, 0,1300 ).**     (, ),       50/60 . :    ,      .

* **    (300   3 ).**   .      ( )    .

* **  (3   300 ).** ,  Wi-Fi,  .   ,        .

* **  (300   10?? ).** , -.      (,   D,  ).



###    



                 .         :



1. **    .**       ,       .       ,      ( ).

2. ** .**            (,     BlackmanLitovitz).     ,        .

3. **   .**                , ,  ,      .

4. **  .**          ( ,   ).



###  :   



             .       ,    ,      .



   :

*        (  ),

*      ( ),

*        in vitro,

*          (    ).



   :         .      ,                    (  ** **).



##2.5.      



       , ,     .       ; ,         .



###  1:       



                :

* **** (.  2.6),

* ****  ,

*   .



:       ,       .          .



###  2:   



         ,    .    :

*   ,   ,

*    ,

*   - .



  ,    (Rubisco,   ),  ()    (, ).           .



###  3:   



     2.3,       .   :

*    ,

*      ,

*     (, ,   ).



  ,          .



###  4:      



  (, )           (K?, Ca??, Mg??, NH??).   :

*       ,

*      (),

*  pH  (  ),    .



  ,      ,    ,       .



###  5:    



  ( O??, CO??, NO??   ),   ,       . :

*   ,

*    ( ),

*   .



     ,      ,          .



###  



   ,        ****,   :

*  ,

*  ,

*  ,

*  ,

*  .



   :

*   (, ,  ),

*    ,

*  ,

*  ,

*  .



             .



##2.6.    (,   .)



        .           .




### 


****              .



** .**            .        (  ).         ,     .



**  :**

*     .

*    .

*       (  ).



** .**  ,              .   ,       :     -  .




### 


****     (, , )       .



**  :**

*      (K?, NH??, Ca??, NO??, H?PO??)  .

*   ,      .

*     .



** .**      ,       .          ,   .



###    



         :

* **  (+):**  ,   ,   .

* **  ():**  , , .



** .**       :

1. ** **,    .     ,      .

2. **  pH**,         .



         ( , , )     .



###     



** **          .     .



**:**

*      ( , )              .

*  ,     ,   ,   .



** .**      ,               .         .



###    



      ,      :

* ****       (, )   .       .

* ****     .   , ,    ,    .



###     



      **  **.



*      .

*      .

*      ,   .



         ,     .             ,  , .



 : **    ,     **.         .



###  



        ,        :

*     ,      .

*           .

*    ,        .

*       :   ,  ,     .

*     , ,       .



   :

*      ,

*      ,

*    ,

*    (,  , ).



             ,         .           .



#  3.   



     ,          ,    ,        .       ;    ,        .



       .   :

* ,           ,

* ,      (    ),

*  ,     ,

*       .



##3.1.    



       .      ,      ,   .



###   



        .      :    ,        .



      :



1. ** ().**     (   )         .    -  .       ,     :  ,  ,   .



       ,     ,               .



2. **  .**        (- ).      ( 510 )         ,   .



3. **   .** -  (, )        ,      .



###   



     (, ),       ,      .



    :

* ** .**           .       , ,    .

* **  .**        ()    .        /.



   ****         ,       .



###     ()



        ,     :

* **   .**          (G0)      (G1).

* **   .**       ,      .

* **   .**  ,        .



:   ,      ( , ,  ).



###       



      ( )   ( ):

* **  .**             .        :  ,  ,  .

* ** .**    ,  ,      .         .



  ,      ,        .



###    



          :

* **  :**  (), , .

* **   :**   ( ), ,  ( ), .



        (),     (, , -,  ).          .



##3.2.   



    ,        .     ;   ,           .



###    



       :



1. **    .**          ,      .     (   )   ().



2. **     .**          ,   . ,  -      Ca??  ,   .



3. **    .**       ,  .       (),      .      .



###     



     ( 520 )    :



**1.    .**

 (Ca??)       .        ( 100 ),      -  ,   Ca??   10100 .



  :

*    - ,

*   ,

*    ,

*     ,

*   (, ,  ),

*   .



**2.   .**

        :

* **   .**       ( H?-)     (, , )  .       .

* ** .**   (      )        , .        .



**3.   .**

      .  (    )     ,    .   .



 ,            ,       .



###  



        .        :

* **   .**          ,    .

* **   .** H?-       ,   .

* **  .**        ,     .



  ,       ,     :        .



###  



 ,          :

* **  (515 ):**   ,  ,  .

* **  (1530 ):**     ,   .

* **  (> 3050 ):**      ,    ,      ().



   :      .    .



##3.3.   



         ,        .      ,          .



###     



      :



**1.    .**

   ,        ().       (,   ; ,   ).       ,    .



    :

*     ,

*   ,

*    ( -,     ).



**2.     .**

     (- ).       :

* **H?-** ( )   ,   .      .

* **-**  ,   (   )    . Ÿ     , ,   ,    .

* **- ** (, )        .      .



**3.   -.**

       (Mg??, Ca??, Zn??, Fe??/Fe??, Mn??, Cu??).       :

*     ,

*      ,

*    - .



###    



** :**

* **Rubisco (-1,5-/) **    ,  CO?.      ,      .

* **-1,6-**  **-1,7-**    .     .

* **- -3-**  ,     .



** :**

* ****  ****        .    ,    ()  .



**  :**

* ****      ( ).

* **-**       (   ).      ,     .



**  :**

* ** () **, ****, ****  ,    .    .



**   :**

* **- () **       , , .     ,      -.

* ****  ****  ,      .      .



###    



         ,     :

*    (  , ),

*   ,   ,

*      .



       ,         .



##3.4.     



         .     ,            .



###   



        ()   CO?  .         :   .



** :**

       (, ),     I  II,           ԷH.



     :

* **  .**   ,       a  b  1030%.      .

* **  .**           ,    .

* **  .**         ,      ԷH.

* **   .**   ,  Rubisco        CO?.



**  ( ):**

     CO?        ԷH,    .



     :

* **  ** (Rubisco, -1,6-  .),

* **  CO?**     ( ),

* **  **         .



** :**

      1540% (   ).  :

*   ,

*   ,

*  .



###   



      ()      .            ,  ,     .



    :

* **  .**    O?   CO?  1030%.  ,     .

* **      ** (,   .).

* **  .**             .



** :**

       ,    .     :

*    (  ),

*     ,

*    ,

*   .



   ,   (       ),     .



###    



     ,     ( CO?,  O?   ).       ,     ( ).



    :

* **    **      (K?, Cl?, H?),

* **    **    ,

* ** **  ,  .



  :

*  CO?   ?  ,

*  ( ) ?        .



          .        .



###    /



       .     1,   .



  :

*   ,   (   ),

*   ,

*     .



        (,  )    ,  ,     .         .



##3.5.   



    .   8090%       : ,  ,   ,  .       ,          .



###    



     2,                    .



** :**

*       ,

*      (   ),

*         .



**  :**

*       (,      ),

*       (          ),

*   ,     (  ).



###   



          ,     .       .



    :

* ** .**   ,     ,  .

* **  .**       (    )  .



   :

*        ,

*    (    ),

*      ,     .



###     



       ,       :

* **  .**          .        ,     .

* ** .**   (, )       (, , ),     .      ,  .



###     



     .      :

* **  .**   ,          ,   .

* **    .**     .

* **    .**   ,        .



###    



  (?)   ,    .              .



     :

* **  (?s) **    ,

* **  (?p) **   ,

* **  (?m) **       ,

* **  (?g) **    .



      :

*    (  ),

*   (    ),

*      (   ).



        ,          .



###  



         :

* **  **       (WUE  water use efficiency),     .

* **  **    ,       .

* ** **           ,   .



##3.6.     



  ( )     ,  ,   .        ,            .



###     



     ,    ().       .



       :



**1.    .**

    2,        .  (K?, Ca??, Mg??, NH??)    ( ),  (NO??, H?PO??, SO???)    ( ).



   ,         ,   .     ,      (, ).



**2.      .**

  (, )          .         ,     .



 :

*      (  ),

*      ,

*    .



**3.     .**

    3.1  3.2,               .       .



**4.    .**

   ( 3.1)       ,    .



**5.  pH .**

     ,       .    H?  HCO??,  pH .



      :

*     (    )   pH,

*   H?-      H?,

*  pH     (,     pH 6,07,0).



###     



** (N):**

     (NO??)   (NH??).  :

*   NO??  NH??   (),

*        ,

*         .



:   ,      ,  .



** (P):**

     (H?PO??)   (HPO???).      ,      .



 :

*      (),

*      ,

*     .



:   ,    (),       .



** (K):**

    K?.        ,        .



 :

*  K?   (),

*      ,

*    (K?   ,    ).



:   ,  -  ,   .



** (Ca):**

    Ca??.      ,   ,  .



 :

*  Ca??   (),

*     ,

*     .



:   ,      ,   .



** (Mg):**

    Mg??.         .



 :

*   Mg??,

*   ,

*  .



** (Fe, Mn, Zn, Cu, B, Mo  .):**

    ,       .  :

*    (,  ),

*   ,   .



###    



              :

*        (   ),

*    ,

*       .



     ,         .          .



###    



        :

*    ,  ,

*      ,

*    .



    :

*       (  ,  pH,    ),

*      ( ,  pH,  ).



     ,      .



###  



        .       :      .



 :

1. **  :**   ,   ,   ,   ,   .

2. **  :**  ,   ,   ,  .

3. ** :**    , ,     .

4. **   :**   ,  ,   ,    .

5. **  :** ,  ,   ,   .

6. **   :**  ,  ,    ,   .



     ,   ,     ,      .



   :

*      (, , ),

*        ,

*  ,     ,

*          .



         : ,        ,    .        ,  ,          .




 II:    


#  4.      



     ,        ,       .   ,      .   ,   ,    .



    .       ,    ,  ,  .       ,   ,      . ,    , , ,    ,    ,  ,    .



       .    ,      ,        .



##4.1.   



###      



       .   ,     YouTube   ,           .  : -   ,  ,   (      ),      .    .



 ,          .           .      .



###         



        ( ),      .     ,         .  ,          .



,    ,    .



**    .**

     .         .   .      .   ,      ,      .          .



**  .**

  ,   -     (         .  4.3),      .           .  -       .



**  .**

       ,                  ,      .           .



###      



  ,   .    ** **   .      .       ( ),         .



    ,    ,   ,  **  **,   ,     .        ,    .       .



###    



 ,      :     ,   ,   ,  .        -   .



     .  ,     ,        . , , ,      ,         .



###     



      :

*   (U = IR),

*     ,

*      ,

*    ( ,   ),

*  , , .



   DIY-     .    , ,    ,      ,       .    ** **        .



##4.2.   



###     



     .           ,   .              .



    ,  :

*        ,

*      (, , ,  ),

*      .



     .



###   



  ,       :



**1.   .**

,       .   .     ,    .



**2.  .**

,      .    .         ;     .



**3.    .**

,        .     .



**4.   .**

,     .   ,    .



**5.  .**

* pH  (       ),

*   ( ),

*   ( ),

*    .



###      



  ,     ,    .    ,      ,      .         .



      .  pH-    .    ,     .        .



###   



      :

*        ?

*    ?

*    ?

*        ?

*       ?



             ,    .



###     



   .   ,      ,      ,  ,  .        .



          ,    ,     .       : ,  ,  ,       .



##4.3.    



###   



      ,   .      .



**  .**

       100150 /.   1     100150   .   10    10001500 .   ,      .  DIY-   0,52      -  .



**  .**

     ,     . Ÿ  ,            .           .       ;         .



**   .**

        .         .      shallow- (  0,5 ),         .



**  .**

   ,      ,   .   ,     ,   .   .     , ,      .



**   .**

    .  , ,        .  ,    sacrificial      .



###  



**    .**

      ,       .       10??? /?.    ,     .     ,   - .



**  .**

      (     ).         ,    .  DIY-       .



** .**

      .        (,  ).        ,  .



**   .**

   :

*      (),

*    (),

*  ,

*    ,

*   ( ).



    ,     ,     .



###  



**   .**

          ( )    ().     .



**    .**

  ,   ,   :   .        .      ,   .



**   .**

    ,          ,    .   ,     .



###     



**  .**

    ,     .         .      .           .



**  .**

   10     120 /     1200    ( ).    ,     .       .



**  .**

   :

*     ,

* ,   ,

*        .

     .     .



** .**

   , :

*       (   /   0,51   ),

*     (),

*       ,

*    .



##4.4.     



###    ,    



        .      .    ,        .    , ,   .



,   ,   .       ,  :

*     ,

*    ,

*    ,

*    .



###       



         .     :

*     ,

*      (   ),

*           (   ),

*       .



###       



         .       ,   ,   .             .



###     



    ( , , )  :

*  ,

*    ,

*  ,

*    .



     .



###    



  ,      .        :        ,       (   ),          .      (,          )   ,  .



##4.5.  



###   



, ,      .  ,  ,          .



**     .**

   ,    .       3050 / (    ).       :

*   ,

*     (, ),

*   ,

*  .



    :          1020 /.



**    .**

      .       .           .  510       .



**   .**

   .     , ,  , , .    ,   .     :

*   ,

*   ,

*    ,

*   (    ).



** .**

      .       ( , ,  ).     ,         .



** .**

* 3050 /     ,

* 100 /     ,

* 300 /    ,

* 1000 /      .



###  



**   .**

    (+)    .        Cu??.      Fe??/Fe??.       Zn??.      .



**   .**

       .   :

*   ,

*   ,

*    .



**  pH.**

     pH :

*     ( H?),

*     ( OH?).

   pH,      .



**  .**

        .        ,   .   , ,  (   )       .



###    



**  .**

  (, ,  )     .         .



**  .**

      .        ,  .      .



**   .**

     .      .     50100 /    .



**  .**

     ,  pH,         .   , ,   .     .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/raznoe/elektrokul-tura-nauchnoe-rukovodstvo-ot-teorii-k-praktike-74340194/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


