 .   ,   
 


      ( , 11261198)       .        ,     ,    ,    .  .        -,  ,  ,     .          ,     ,    .      .    ,   ,        .





 

 .   ,   








                  .  ,          ,           intellectual context,    .




   


           -. ,     ,  systematic critique of the philosophical worldview,  ,   (       -  )                 . ,     - ,      , ,        .

      .   (disputatio)     ,    .        :       ,    ,     .




 


     .

  ( )  ,       :  ,     , ,   ,  .          ,  ,   .                .

   ,         ,    .    :

    - .  ,         :      ,       .  ,    :        ,      .       ,       .

      .       ,     ,          .  ,   ,     ,      .        , ,    ,       .

     .  ,  ,  ,       .  ,         :    ,         .

       .      .  ,    ,       :       ,     .     ,     ;     .




   


         .     ,    ,       ,      ,          .

              . ,       ,   :     ,    . , ,   ,      :     ,     ,   ,      .

             .         ,    ,         .     ,    ,       ,    ,      .

      .     ,     ,  ,     .       ,    ,    .   ,        .




 


          ,     .  ,    -       ,      ,        .

        ,      ,            .      (XIVXVI )     ,         ,     .




  


       ,       (, 1527).      .

    ,     ,   .        ,       .

      .    causa, causatum, subiectum, potentia, forma, materia, anima, intellectus         .     .

   ,   ,    ,      :  ,    ,   .

    ,

     .

  ,    .




  S    


 Sermo de Substantia Orbis (    )          ( , 11261198),    .       ,      ,      .

- 

     ,   1178 .          ,    ,    ,  :        ,       .

  

    ,      ,       :    ,  ,         .  ,   ,    (Cap. 17),    .

   

Sermo de Substantia Orbis         .    (XIIIXIV .)       ,     ,    ,    ,       .       ,   ,     .

  

     ;         .       ,       .  , , ,    XIII ,    .              XVI .




 :    (XIII )


      ,    (Michael Scotus)  1227  1231 .  ,   ,       1483         ,    (Juncta)    1562 .        .        ,   XIII ,      ,     ,     ,     (, mediantibus dimensionibus).




       (XIVXVI )


      .   ,    Maamar be-E?em ha-Galgal (   ),     , ,  ,      (. . 1362).           (Cap. 6  7),         XVI .  ,      (Concession to Avicenna),    :    ,         (1340 .),         .




     


    XXXXI      .    1986            .     ,        .  2006    .                   (1562 .).     ,      ,       . ,  2022 ,         ,        .

 ,        ,             .       , ,    ,     .




 


   ,     Sermo de Substantia Orbis    .              ,         ,   ,       .  ,           ,     .




     


     ,     :     (Cap. 15)    ,       (Cap. 67).       ,     :         (materia, forma, potentia, dimensiones interminatae),      ,  ,         ,        ,           .

 ,   ,    ,       .        ,        ,    , .

             , ,    2006      .




  


1. Subiectum (/)

    subiectum       ,    .        .       ,    .     ?? ???????????       substantia (),       .         -     ,  .     sujeito,       subject,      .

2. Materia ()  Forma ()

       .  ,    .     materia est in potentia       .   .  forma substantialis    ,     .     forma substancial,      substantial form.

3. Potentia (/)

 potentia      : (1) ,  (  virtus),  (2) ,  (  materia).      :     (. ),      .    ,        . ,  potentia sit eius differentia substantialis       ,           .

4. Dimensiones interminatae ( )  mediantibus dimensionibus (  )

, ,         ,      .    forma corporeitatis ( )   ,     .  ,       (dimensiones interminatae),   ,    .

  :

 dimensiones interminatae         .

 mediantibus dimensionibus         .   ,      ,  ,  .          mediante as dimens?es ( ),     .   , ,  through the medium of dimensions   .

5. Virtus (/)

 virtus     ,   .       .   ,        ,   . ,       (   virtus),        .  virtus infinita ( )  virtus finita ( )    .

6. Intelligentia abstracta ( )

 intelligentia        ,   .      .   ,    -         (   ).           .   ,    abstracta a materia (  ),   .

7. Appetitus ()

 appetitus  , ,         .    .    .        ,       ,   appetitus       ,      .

8. Quies ()  Privatio ()

 Cap. 5      . Quies   , privatio   .     . ,      ,     . Privatio        ,   ,     .      .

9. Necessarium ()  Possibile ()

 Cap. 7      . Necessarium   , possibile   .   . ,    necessarium ex se (   )  necessarium ab alio (  ),     .




   .


     (2006)       (1562)     .         : subiectum  sujeito, dimensiones interminatae  dimens?es indeterminadas, mediantibus dimensionibus  mediante as dimens?es.    ,          ,     .

   (1986)    ,    .   ,       .    ,   sphere is a simple body, not composed of form and matter,  .

       (2023)               .

         .          ,      ,  ,   ,   .       subiectum (), potentia (/), dimensiones interminatae ( )  mediantibus dimensionibus (  ).             ,    .

,     ,    intelligentia abstracta   .       ,      ,      .             .

AVERROIS CORDUBENSIS

SERMO DE SUBSTANTIA ORBIS,

NUPER CASTIGATUS, ET DUOBUS CAPITULIS AUCTUS.

De substantia Caeli, eiusque forma, ac materia. Cap. 1.




CAP. 1   ,    


      ,     :    ,        ,   [ ],    [  ],       .      ,        (i),     .  ,    ,       ,    ,  ,  ,        ,  ,   ,    .  []  ,         . , ,  ,    ,    ,   ,       .

,     ,        ,    ,           ,   ,     []    . ,   []  ,     ,   ,  intellectus,  ,   , ,   ,  ,      .

,        ,   [ ],      ,       ,         ,   :        ,  ,            .

  ,  ,  ,   [],    ,   ,      ,      :     , []   ,    ,      [] , [ ]      ,   ,   ,       ,    ();    ,    [] , [ ]       ,       .

,       ,       .  []  ,      .          (),  . , ,     ,   ,  []  []   ,  :    ,  .    ,  []           :  ,  ,  . , ,    ,     ,  ,   [ ],        .        ,       .

    ,  [] :   []              ,   .      ,      ,     :       .      ,    ,       .  ,   ,   ,    ,    .

   ,   ,     ,      ,        .        ,  ,   :       (in posse):      .  ,    ,     ,     ,  ,       :       ,    ,  []        ,     .       ,      ,   .

     ,  ,  ,         ;      ,      .  ,    ,    ,   ,   .    ,       ,       ,   ,         ,    ,      ,       .

  ,        ,   :     ,       ,   .       ,     ,   ,  [ ,]    .        ,      :     .

   ,       ,   ,        .     ,      -,     -:               ,       .     . ,      ,           :       ,           :          .          ,  :     ,           .

,  ,    ,    ,    ,    ,    ,  ,  , ,      .    ,     ,          ,    ,       []          ,      ,    ,     :  ,     ,    ,      .  ,     , ,     ,     ;    .    []        . ,   -  ,    ,  ,     ,       .

, ,         ,    ,   ,     :   ,    ,   ,    ,   ,   []    .      ,       ,       .       ,         ,              :      .          ,        ,       ,   ,  []       ,          ,          .           ,    ,      ,  ,    - ,      , [  ]     ,           ,   ,       ,       .      ,      ,   :     ,      ,        ,      ,         ,            ,   .

, ,  - ,             ,       ,      ,  ,         ,   ,   .      ,     ,       ,  :      ,      .   ,    ,    ,    ,      :   ,  ,        ,      .      .         :     :           ,      ,      .      ,       ,  ,  .

,     ,             ,           ,     ,    ,        ,       ,   ,    ,           ,   ,            .   ,                    :     ,     ,    .    ,    ,  ,          ,        .         ,      ,      ,        ,    ,     ,    ,   ,      ,    .      ,      .     .

              ,   ,   ,    ,         ,          :   ,      ,    : ,       ,   ,        ,      ,    ,          .      ,       ,        ,         ,     ,   ,  .

    ,                  ,      ,   ,  ,     ,           :          .    , ,  ,  [] ,  ,    :   ,    ,  ,  : ,  ,   ,   ,     ? [],        ,     ,  ,     ,    ,    .     ,     ,         ,       .    ,  ,    ,  ,  ,    ,   ,           ,  ,    ,  ,  ,         .      ,             ,        .  ,     ,    :    ,    . ,       ,   ,  ,   [] : ,      ,    ,    .      ,      .  ,  , ,      .

  ,  intellectus  intellectum        .       .   ,    ,    ,   ,   .  ,    ,    ,  ,     ,    ,    ,   ,   ,    .  []      .      ,   ,    ,     .       .          ,        :       ,        ,  []   ,     .

 ,  ,     ,   ,        ,     ,      :     ,      .  ,    ,          ,      ,  .  ,  ,      ,    .    .          .    ,    .

,    ,          .   ,   ,     ,       ,          ,      .    ,       ,     . ,         ( ).    ,  .      .    .




CAP. 1 De substantia Caeli, eiusque forma, ac materia


In hoc tractatu intendimus perscrutari de rebus, ex quibus componitur corpus caeleste: de substantia, videlicet utrum haec materia et forma, quae sunt hic, sint eaedem cum illis, aut diversae secundum magis et minus. Sed si sint diversae specie, tunc aequivoce dicitur de eis corporeitas, aut secundum prius et posterius. Quod autem hae duae naturae existentes in his generabilibus et corruptibilibus corporibus non sint convenientes specie, manifestum est, posito corpore caelesti ingenito et incorruptibili, et corporibus quae sunt apud nos genitis et corruptibilibus. Causas enim corporis generabilis et corruptibilis, et aeterni esse easdem impossibile est. Remanet igitur perscrutari de eis, quibus hae duae naturae quae sunt in corpore caelesti differunt ab eis quae sunt in corpore generabili et corruptibili.

Principium quidem igitur perscrutationis est in hoc, quod accepimus de istis rebus ab Aristotele, quia opinio eius est opinio, qua nulla verior pervenit ad nos de hominibus prioribus eo, neque minoris dubitationis, et maioris certitudinis. Est igitur opinio sua in humana natura, quae est ultima inter ea, quae comprehendit homo sive intellectus in eo, quod est homo, et, sicut Alexander dicit, est ille, super quo nitimur in scientiis.

Incipiam ergo commemorare opinionem eius de natura corporum, quae sunt hic, et quid ponit de eo, quod sunt composita ex materia et forma, et quod dixit de natura materiae et formae, quae sunt in eis: postea revertar de eis ad compositionem naturae similis istis, in corporibus caelestibus, in quo conveniunt, et in quo diversificantur.

Et dico quod Aristoteles, cum invenit individua existentia per se, quae vocantur substantiae, transferri de una dispositione in aliam, invenit hanc transmutationem duobus modis: aut transmutationem in dispositionibus extrinsecis a quiditatibus substantiarum existentium per se, quae non faciunt illa individua differentia illas dispositiones transmutari in nomine, neque in definitione, sicut dispositiones, quae dicuntur quantitates, et qualitates, et alia praedicamenta, quae appellantur accidentia: aut transmutationes in dispositionibus, quae faciunt individua differentia ipsas transmutari nomine, et definitione: quae transmutatio dicitur generatio, et corruptio.

Cum igitur consideravit hos duos modos transmutationis, invenit in eis communia, et propria. Communia quidem sunt quinque, quae insunt transmutationi substantiali, et accidentali. Est enim commune his duabus habere unum subiectum recipiens transmutationem. Amplius necessarium est non esse praecedere esse rei genitae et corruptibilis, et omnino inhaerere eius, quod fit: non enim fit, nisi illud, quod non est. Similiter autem inveniuntur posse praecedere esse in subiecto necessario, in utroque modo factionis: quod enim est impossibile, non fit. Amplius invenitur necessario esse illud, ex quo est factio rei, et ad quod est, esse contraria, et habere idem genus. Et quod illa contrarietas reducitur ad primam contrarietatem, scilicet non esse, et formam.

Differunt autem in hoc, quoniam invenit transmutationem individuorum in suis substantiis cogere subiectum non esse ens in actu, et non habere formam, qua substantiatur. Si enim haberet formam, nullam aliam reciperet, nisi illa destructa: unum enim subiectum habere plusquam unam formam est impossibile. Et si esset substantia simpliciter existens in actu, tunc esset impossibile, et non receptivum. Quod enim est in actu non recipit aliquid, quod sit in actu, secundum quod fit in actu.

Unde natura huius subiecti recipientis substantiales formas, videlicet primae materiae, necesse est ut sit natura potentiae, scilicet quod potentia sit eius differentia substantialis. Et ideo nullam habet formam propriam, et naturam existentem in actu: sed eius substantia est in posse: et ex hoc materia recipit omnes formas. Sed posse, quo substantiatur hoc subiectum, differt etiam a natura subiecti, quod substantiatur per hoc posse, in hoc, quod posse dicitur respectu formae: hoc autem subiectum est unum entium existentium per se, et elementum unum aeternum existentium per se, quorum substantia est in potentia. Et ideo est difficile intelligere, vel imaginari illud, nisi in comparatione ad alterum, sicut dicit Aristoteles.

Et quando invenit substantiales formas, dixit autem inveniuntur posse praecedere esse individui secundum divisionem huius subiecti, divisio autem non est huic subiecto nisi inquantum habet quantitatem. Scivit quod primum eorum, quae existunt in hoc, sunt tres dimensiones, quae sunt corpus. Et cum invenit in eis dimensionibus communicari formas omnes, quarum quelibet habet quantitatem terminatam propriam, scivit dimensiones terminatas ultimo actu non posse esse, nisi postquam forma substantialis est in eo, sicut est dispositio de aliis accidentibus.

Invenit etiam quod subiecta omnium accidentium sunt individua substantiae, quae sunt in actu: de quibus declaratum fuit ab eo esse composita ex formis, et subiecto, quod est in potentia. Et accepit etiam signum ex hoc, quod hoc subiectum recipit accidentia contingentia in eo, quod non est simplex. Quoniam, si esset simplex actu, non posset recipere accidentia: pati enim contrarium est ipsi actui.

Et quia invenit omnes formas communicari in dimensionibus non terminatis, scivit quod prima materia nunquam denudatur a dimensionibus non terminatis. Quia, si denudaretur, tunc corpus esset ex non corpore, et dimensio ex non dimensione: et tunc formae corporales essent contrariae, et sibi invicem succedentes in hoc subiecto, sicut est dispositio de formis substantialibus. Et hoc totum convenit sensui. Verbi gratia, forma caliditatis agente in aquam, aqua augetur, et crescit in dimensionibus, et vicinatur in dimensionibus aeris: cum igitur pervenit ad maximam quantitatem aquae, tunc subiectum eius denudatur a forma aquae, et quantitate dimensionum aquae propriarum: et recipit formam aeris, et quantitatem dimensionum propriarum formae aeris. Et similiter facit contrarium forma frigiditatis in aere, scilicet quod dimensiones aeris non cessant diminui, donec spolietur a sua forma, et recipiat formam aquae.

Dimensiones igitur simplices, quae appellantur corpus simplex, non denudantur a prima materia, sicut neque alia accidentia communia omnibus corporibus contrariis, aut duobus eorum, aut pluribus, verbi gratia diaphaneitas, in qua communicant ignis, et aqua. Et quia illa forma, scilicet dimensionis non terminatae, existit in prima materia primitus, et succedit sibi in ea, cum impossibile sit hoc subiectum recipere duas eas in eadem parte existentes terminatae quantitatis, id impossibile est a subiecto denudare formam, vel subiectum denudari a forma, nisi per formae destructionem: neque est possibile ipsam fieri in subiecto, nisi per agens extrahens illam de potentia ad actum. Unde necesse est has formas esse contrarias, adeo quod altera corrumpat suam contrariam, et subiectum recipiat formam similem, unde formae elementorum sunt contrariae. Et ideo passiva dicuntur quodammodo esse contraria, et quodammodo esse similia. Unde, si aliqua corpora simplicia sunt, quorum forma caret contrariis, contingit quod illae formae sint nec generabiles, nec corruptibiles, nec habentes subiectum commune.

Declaratum est igitur quod causa corruptionis entium, et factionis eorum est contrarietas existens in suis formis, et commune subiectum, quod nullam habet propriam formam: sed est potentia recipiens numerum secundum formas diversas in specie, et numerum secundum formas diversas in numero, et quae sit secundum maius, et minus. Et causa huius totius est, quod hoc subiectum recipit primitus dimensiones interminatas, et quia est multum in potentia. Quoniam, si non haberet dimensionem, non reciperet simul formas diversas numero, neque formas diversas specie in eodem tempore: non inveniretur nisi una forma. Et cum hoc quod eius materia est una numero, si non esset multa potentia, non denudaretur ab illa una forma, quam reciperet, et esset forma in substantia illius subiecti, et istud subiectum esset impossibile ut denudaretur a sua forma omnino, aut corrumperetur illa forma, et alia forma generaretur. Et quia istud subiectum non recipit multas formas in simul, vel successive, nisi ex hoc quod recipit tres dimensiones primitus, manifestum est quod si subiectum aliquod sit, quod non recipit, nisi unam formam semper, quod sit unum numero simpliciter, et quod nulla multitudo est in eo omnino, neque potentia, neque actu, et quod non dividitur per formam, neque forma per eius divisionem. Et causa in hoc est, quia non recipit quantitatem primo, ante receptionem formarum: quia, si reciperet, esset divisibile secundum formam, et forma divisibilis secundum eius dimensiones, scilicet per subiecti divisionem, et finiti essent actus secundum finitatem illius quantitatis, et esset possibile in ea formam recipere maius et minus, partem et totum.

Si igitur aliqua forma est, quae non recipit maius et minus, neque dividitur per divisionem subiecti sui, neque subiectum dividitur per divisionem formae, scilicet per eius diversitatem, manifestum est quod in subiecto istius formae non existunt dimensiones primitus, sed postquam forma existit. Et intelligo post, secundum esse, non post, secundum tempus, sicut est dispositio in prima materia, scilicet quod non inveniuntur in ea, nisi ut habet formam existentem. Unde putavit Avicenna, quod dispositio trium dimensionum existentium in materia simpliciter, scilicet non terminatarum, est dispositio dimensionum terminatarum in ea: quapropter dixit necesse est formam primam existere in prima materia, antequam dimensiones existant in ea. Ex quo accidunt ei multa impossibilia. Unum est, formam non dividi per divisionem materiae: quapropter non recipiet divisionem: et ipsam esse aeternam non divisibilem per divisionem sui subiecti, et ipsam non habere contrarium sibi succedens in eodem subiecto. Quod si ita esset, tunc materia nullam reciperet formam praeter istam sibi propriam.

Cum igitur fuerint declarata ab Aristotele ista propria rebus generabilibus, et corruptibilibus ex parte subiecti, et ex parte formae, ex quibus accidit istis entibus sensibilibus generatio, et corruptio, scilicet individuis existentibus per se, et fuit declaratum de corporibus caelestibus ipsa esse neque generabilia, neque corruptibilia, negavit ea habere subiectum recipiens numerum, et divisionem per existentiam simplicium dimensionum in eo primo ante existentiam formae, et ipsa esse in potentia multa, et unum numero. Et negavit formas corporum caelestium dividi per divisionem sui subiecti, et esse finitarum actionum propter finitatem eorum corporum: quoniam potentia totius in formis divisibilibus per divisionem sui subiecti est maior potentia partis. Quando ergo invenit eorum actiones esse infinitas, conclusit formas eorum non esse in subiecto mediantibus dimensionibus, sed eas non esse potentias in corporibus. Et cum figebatur in istis propositionibus, et invenit potentias eascleftes agere actionem infinitam, conclusit mediantibus dimensionibus has virtutes non esse in corpore omnino, neque habere materiam recipientem eas mediantibus dimensionibus, neque materiam multam in potentia, neque recipere magnum, et parvum, neque habere contrarium. Et totum hoc sequitur ex hoc, quod formae eorum agunt actionem infinitam. Et hoc est probatum in Physico auditu.

Et cum fuit perscrutatus etiam de natura istorum corporum in primo Caeli, et declaravit ipsa esse simplicia ex hoc, quod motus eorum sunt simplices, et quod natura eorum est neque gravis, neque levis, id est natura non innata disponi per levitatem, aut gravitatem: et fuit declaratum ei quod corpora gravia, et levia sunt contraria, quia motus eorum sunt contrarii: amplius quod motus corporum caelestium non habent contraria: conclusit haec corpora esse ingenerabilia, et incorruptibilia, et ipsa non habere subiectum recipiens dimensiones prima receptione, ita quod formae suae dividantur per divisionem sui subiecti. Et hoc intendit, cum dixit in primo Caeli, quod formae horum corporum carent contrario, et subiecto, quemadmodum conclusit hoc idem ex hoc, quod motus eorum a principiis, quae sunt in eis, sunt infiniti.

Et quia manifestum est sensui, quod corpora caelestia recipiunt dimensiones terminatas secundum suas formas, neque possunt recipere formas mediantibus dimensionibus interminatis, sicut est dispositio de formis generabilibus, et corruptibilibus, necesse est ea recipere dimensiones terminatas, si modo ex quo non contingit formas generabiles, et corruptibiles: quod quidem non contingit formas generabiles, et corruptibiles. Et cum ita sit, necesse est ut forma, qua movetur, sit illa, ad quam movetur: in formis enim constitutis per sua subiecta differunt, scilicet quia forma, qua moventur, non est illa, ad quam moventur, et ideo ipsius forma huiusmodi, scilicet quae movet ad seipsam perficiendam per formam aliam, necesse est ut suum movere sit finitum, cum non moveat, nisi quantum movet. Et hoc est unum eorum, quod moventur Aristoteles ad opinandum quod formae corporum caelestium non sunt constitutae per sua subiecta, quoniam tunc motus eorum essent finiti. Et non est dicendum quod formae, quibus moventur corpora caelestia, sint aliae ab eis, ad quas moventur, et quod istae, quae dicuntur non esse in materia omnino, et a materia separatae, sunt formae, ad quas moventur, et quod istae, quibus moventur, sint formae in materiis, et sint divisibiles per divisionem earum. Quoniam, si ita esset, tunc illae formae existerent in subiectis, et moverentur per motum subiectorum, et sic dividerentur ad divisionem subiectorum. Motus enim, si movens essentialiter, erit divisibile essentialiter: et si per accidens, per accidens. Ergo nihil est in corporibus caelestibus, quo forma, quae est motus, differat ab ea, ad quam est motus: immo sunt eaedem formae, et non differunt, nisi in dispositione. Et si ita esset, tunc finitum movere esset finitum. Quod enim movet, impossibile est ut sit principium motus aeterni.

Et dicit Aristoteles quod intellectus, et intellectum idem sunt in corporibus caelestibus. Et hoc totum dictum est in aliis locis. Et non est dictum caelum habere animam, nisi propter appetitum existentem in eo, et motum localem. Appetitus vero, qui est in hoc corpore, non est, nisi quia est corpus caeleste vivum per se, appetens per se, non propter potentiam existentem in eo divisibilem per eius divisionem. Esset enim generabile, et corruptibile. Et est motum per principium separatum, quod est in eo, non per principium, quod est pars in eo. Et hoc modo est vivum, et intelligens. Et si esset intelligens per partem in eo, non est intelligens per se: et esset simile homini in hoc, quod homo est intelligens per partem in ipso, et sic homo est vivens, et appetens, et movens in loco.

Et iterum, quia declaratum est actionem istius corporis esse aeternam, declarabitur formam eius non existere per suum subiectum, et suum subiectum esse simplex, non compositum ex materia, et forma: quoniam, si ita esset, esset generabile, et corruptibile. Et quod dicunt incipientes philosophari, quod animae istorum corporum caelestium sunt formae in materiis, quae acquirunt aeternitatem ex formis immaterialibus, nihil est. Convenit enim ut id, quod non habet naturam essendi aeternum, acquirat aeternitatem ab alio. Et totum hoc est impossibile. Natura enim generabilis, et corruptibilis non recipit aeternitatem ab alio. Et hoc manifestum est ei, qui considerat fundamenta Aristotelis.

Declaratum est igitur ex hoc sermone, quae sit substantia caeli, et substantia quiditatis formae, et materiae eius. Non tamen omnia, quae diximus, invenimus ea declarata in libris, qui pervenerunt ad nos ex verbis Aristotelis, sed aliqua eorum invenimus in eis ab eo declarata, et aliqua sequuntur ex dictis eius. Apparet ex verbis Aristotelis, quod declaravit omnia ista in libris, qui non pervenerunt ad nos. Vocetur igitur iste tractatus Sermo de substantia orbis. Dignior est hoc nomine, quam libri. Intituletur igitur hoc titulo. Et hic finitus est sermo.




CAP. 2    :       ,     ;     


,       ,   []   ,  ,      ,     ,  .  ,          ,      [].       : ,    ,         [],    ,   .   ,       .

,   ,       :      -   ,              ,      . , ,      .     ,   [ ],      ,       ,       ,       .   ,       ,   .       ()    .  ,         :   ,     ,  ,  ,    .    , ,           ,  ,    .

  ,   [ ],         ,      ,    ,      .   ,    ,         ,       ,    ,     ,      ,        ,           .      ,  ,    ,    ,    . ,       ,   ,   .

    ,  ,    ,  ,      ,      .   ,        ,  ,  ,     ,      .     ,  [],  ,   ,      ,              ,  ,        ,      ,        .   ,     ,    ,        ,   ,       ,   .

     ,         :    ,                  :      ,    ,   [ ],     ,       ,   ,   []         ,          : ,    ,      [],    ,     ,   ,        [].

 , [] intellectus    ,           . ,  ,   [ ], ,      :  ,  ,   ,  ,  ,        ,  .          ,   ,   .      ,    ,   ,    .       (),  .    [ ]  ,       ,   ,   ,             .

 ,        ,       ,   [ ].   ,   [ ],  ,  ,    ,      ,        :   ,        ,          ,    ,     ,   ,        ,        ,     ,  .

   ,        ,      ,   ,          .             ,      ,         ,  .   ,        ,         ,  ,         ,      :   ,     ,    ,        .    ,  ,    ,     ,  ,     ,      ,  ,   ,   ,  ,     ,         ,       ,     .           ,    ,    ,     ,  ,       .   ,     ,    ,    ,          ,     .      ,    .    ,      ,  ,      ,  []     ,    ,             ,           ,    .     ,      ,  ,     ,   ,    ,     .     ,      .         ,  [] ,     ,      .    ,            ,      .           ,       ,   []        .

   ,    ,  ,           ,         ,  ,    ,       .    ,   ,       ,      ,      ,     ,  :  ,    ,        :   ,                   , , ,   ,   ,   .  , ,  ,       ,      ,     , ,            ,    ,        -,       -:  .  ,       .

,  ,     .   ,        :   ,    .  , ,        .   ,  ,   [ ]   ,    ,   ,   ,   ,   ,  -         ,  ,     ,    .

  ,               ,              .   ,      ,           .        .    ,    ,     ,     ,         ,     -       -.      ,  ,     ,        ,        .  ,   ,    ,     ,  ,   ,      .

       :    ,     ,     -   -   .    ,       ,  ,    ,       ,    ,     :      ,     ,        , ,  ,   ,      . ,       ,      ,   [ ],  . ,        ,     ,           . , , ,         ,        ,   [ ].    ,   ,    ,     .   ,    ,  ,     ,        ,   .  ,    ,       .       ,  ,  ,    ,      .  ,           .              ,    .          ,  ,  ,  ,       .

 ,  ,       ,      ,         .      ,    ,  ,         .     ,   ,      .    ,          ,  ,            :            ,    ,   [ ],       .         ,        ,   .           ,    .       ,          ,   .

, ,       ,      ,     ,  .  , ,  ,   ,     .   ,     ,   [],  .   ,     ,   ,     .       ,     ,    ,   .     ,   ,      ,   ,   ,     ,   .     ,    .   ,  ,   ,  , ,  ,  ,       ,   ,     . , ,    ,   [ ],         ,        .       ,    :       ,   .       : ,    ,  ,   ,  ,     ,        ,  :     ,    .

        ,      ,     ,     ,     .     ,      ,  ,     . , ,    ,    :   ,  ,   - ,     . :  ,  ,  ,   ,  ,   .      ,           ,            ,     . , ,    ,    .   ,         -   ,    :          ,    ,     .   ,   , ,   ,    ,  ,  . ,   ,     [],     ,  ,         ,  .    ,       ,      ,   .  ,   ,  ,   [ ],    ,    :    ,       :   ,        ,  . , ,  ,      ,    ,  ,       ,       .    ,         ,      ,        ,     ,     ,  ,        ,         ,    .        ,       , ,        ,       .             ,            .    . , ,  ,   ,    ,  ,  .             ,     :  ,   , ,    :         [],         .




CAP. 2 De natura corporis caelestis, quo pacto sit simplex, non compositum, non grave, neque leve: ac de pluribus ipsius accidentibus


Perscrutandum est igitur de natura corporis caelestis, et quid intelligunt, cum dicunt ipsum esse simplex, et non compositum, et ipsum esse neque grave, neque leve. Dicamus igitur quomodo illud corpus non componitur ex materia, et forma, sicut generabilia, et corruptibilia componuntur. Nulla enim potentia est in eo omnino: omne enim, in quo est potentia, non est potentia, nisi ad duo contradictoria, scilicet potentia, quae est in substantia. Et manifestum est etiam quod forma corporis est alia a natura animae.

Forma, qua movetur, non est generis formarum quatuor elementorum: quoniam, si esset aliquid genus illarum, esset grave, aut leve, et moveretur ex se per accidens, ut declaratum est in Octavo Physicorum. Remanet igitur ut natura eius sit natura animae. Sed, quando nos inspexerimus animalia, quae sunt hic, inveniemus duo principia duorum motuum, quorum alterum principium motus recti, scilicet motus ad inferius, aut ad superius, et secundum est principium motus localis processivi. Et invenimus motum istum esse contrarium motui declinationis essentialis, qui est in eo. Et ideo accidit ei sessitudo, et cogitur ad quietem. Unde necesse est ut principium motus caelestis corporis sit generis animae tantum: et quod motus, quem habet circulariter, sit motus proprius animae, secundum quod est anima. Et, cum ita sit, sequitur quod illa natura est anima, et facit ipsum esse corpus neque leve, neque grave, et moveri circulariter.

Et animali, quod est hic, contingit non moveri circulariter, nisi quia eius anima constituitur per corpus, quod movetur motu recto, et sic opponit declinatio hic. Sed, quia anima, quae est in corpore caelesti, non est innata moveri circulariter ab eo, quod est innatum circulariter moveri, quia non est anima in eo, ut in corpore gravi aut levi, cum ipsum moveatur ex se ab anima, ideo animam habet tantum, et non habet aliud principium. Et, quia movetur circulariter, scimus quod proprium illius animae, secundum quod est anima, est movere circulariter. Natura igitur istius corporis non est, nisi natura animae moventis in loco.

Sed, quia natura est compositum sine dubio ex movente, et moto, et necesse est movens, et motum esse diversa, necesse est considerare de natura illius corporis. Et, quia declaratum est hoc corpus esse ingenerabile, et incorruptibile, apparet quod est necesse ut sit corpus simplex, non compositum ex materia, et forma. Et, quia est individuum demonstratum, et ens demonstratum in actu, et habens unam figuram in actu, et omnia ista sunt in corpore propter materiam, et sunt in materia propter formam, necesse est ut hoc corpus caeleste sit materia animalium caelestium, quae moventur circulariter ex se, et ut sit perfectius modis ceteris materiae. Et hoc, quia non est in eo potentia, nisi potentia in loco, et de motu locali nobilior omnibus, scilicet circularis, quemadmodum habet nobilissimam, et perfectissimam figuram, scilicet sphaericam.




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/averroes-kordovskii-34064062/filosofiia-prirody-traktaty-o-nebe-prichinnosti-i-dush-74443247/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


