   
 


   ,  ,     ,         .

    :  ,     .   ,   ,   , ,  ,    .       .





    



 



  , 2026



ISBN 978-5-0071-4655-5

     Ridero







            .                : , , , .      ,  - ,     - ,       -      .

    , -  ,  ,    .

                   , ,  ,     ,        .

         .        ,      .         .  .

   ,  ,   ,         ,                .         ,         ,     .

    ?       ,        ,       ,      .          7080%  ,              .            ,      .

                   ,  ,      .

 ,   ,        .       : , , , ,    . .       .      .

,           ,       .        .

    ,     ,  ,    ,      ?      ?    ,       .

   ,       .            XX .     ,  ,      , ..  ,       .               .            ,     .

      ,   ,    .           .               .       :      , , ,   . .

                 :

          ;

        ,   ;

 ;

          .

          ,    ,        ,          .         .       ,    ,        ,    .         .     .        .

   ,  60-  70-          20  30 .       70-       2.5 .   .         55- 60%.     ,    .       .   8%  .          10%        5%  .       ,          .

        :          ,     .       ,    ,             .

            .          : , , ,   .        .       ,         ,            ,   .

    ,    ,     ,       ,      60  80%.  ,      ,   .

           ,       ,     ,     . -           ,   ,     , ,           21    ,    ,    .

         ,   ,  ,    ,      .         , ,     ,       .

             ,         .

 , ,    ,      .       ,  ,    ,        .

             .

         ,                          .

            :      ,    ,   ,  ,            ,   ,         ,      ,     ,               .

     ,    ,       ,    ,    , ,  ,    .   ,     ,             .

        :

            ,           .      :   ,

  ,  , , , ,        ,    ,     ,    ,     ,   ,   ,    . .

   ,   ,                 ,             ,            (     ,    ),      .

          ,               (  ),    ,      . .

   ,      ,            .        ,  ,     , ,   ,   . .

    ,           .

          ,     ,        . .

                 .   ,   ,       ,      ,             . ,          .          ,         ,     ,    .

        - , ,         ,    ,        ,    .

 ,      ,         -     . ,         ,     .        ,       :     ,  ,     .        .

                 ,              ,     ,      .           .

  ,          ,    ,   ,   8090%,       1, 41, 6 .

   ,           ,             .

 ,              ,               ,    .

           ,    ,           ,    ,           ,    .

 ,                .              ,    ,                    .

         ,     . ,           ,        ,        ,    .            .

,          ,   ,   ,  ,     .          ,       ,   .

            , ,    . .                    ,     ,           .            .

          .         ,        ,    .

       .         .                .

   ,                 

        ,           ,     ,     ,      .   ,   ,     ,  ,       -,      .

       ,        .           .             .

         ,     ,              .

             .             ,       .                 ,      .

     ,    .  ,   ,         ,        ,      ,   ,           ,     ,     -     ,               .

  ,       ,     ; ,      .    :   .        .

                     ,    ,     .    ,      ,     .

                ,           . ,       ,       ,        .                ,               .           -  ,       ,      . , ,            1015%,          ,       .           ,            .

            .                .      ,     ,   ,  ,          ,     ,    ,      ,      ,        ,    ,     .      ,          ,        ,   ,         .          ,              .

      ,      .  ,              ,       .               .         ,       .

     ,   ,     ,            ,   ,      ,      ,        ,          .,                  ,         ,    ,     ,         .       ,       .

                  .

        , ..  .          .

            .     ,        ,      .          ,     .

                       90-  2000 ,      ,   ,          .




 I.       

& 1.   



          .   ,      ,    ,             ,           .            -. ,     ,        2025 .  40%,      ,           60%.

              .            .

          ,     : , ,   .

       - ,     .      "


       .          .



      

.


               ,   .


  ,        ,              .

    .   ,      ,    .          ,            .      :  ,   .              .




  .  ,      , ,   . .      ,     ,          .

  .    ,  .

  ,     ,      -   ,        ,     .

   ,    ,       ,    ,    ,   ,    .

   ,   ,        ,    .             ,          .

    ,       ?  ,           ,              .

         ,    ,              .           , .

                       .               ,   , ,  ,      . . ,         ,       .                    ,      , , ,         .

           .  ,       .

         .   ,    ,     ,    . , .  ,   ,      .           ,      ,      .




         ,   (  ..)          .




   .      ,      ,        , , ,   .

,      ,  . ,         ,   ,  .          .   . ,    , , ,   ,    ,        .    , 


      .

           ,    .

    ,         .     ,      , ,  .              .

 ,    .  :

  ()  (legal, rule-f law nmy)   ,      ,              .         .

   (ut-of-law m)   ,     ,       ,  ,   .   ,     (s markets).   ,    ,     80-      .         .  ,        ,        .      ,      ,     ,   . .

3.   (semi-legal nm)        ,      .    (gr markets).  -       ,  . .   ,   ,     ,      . .

4. ,   (non-  criminal ktcjnj)   ,        .     (black markets).    : ,  , ,  ,    .




             .




           .

       

   -      ,  . .  .

             ,    .         ,    .

        , ,   . .

        .     1993 .

        ,    .

      ,   ,       ,   ,    .          ,        ,      ,    ,    .    .  ,    ,  ,    .              : ,    ,     .

    ,      .         .

      ,     ,        ,        .

  ,   ,               .

  ,          :

            ,           .      :   ,   ,  , , , ,        ),    ,     ,    ,     ,   ,   ,    . .

   ,   ,               ,    ,              ,    ,        (     ,    ),      .

     ,      ,               (  ),    ,      .

   ,      ,            .        ,  ,     , ,   ,   . .

    ,          .           ,     ,        . .

  ,   ,   ,                      .

    ,          ,            .

, ,  ,           ,         .     ,     .

            . .              .       :           .

      :

   (hidden economy)   ,         .

   (missing ktcjnj)   ,                .

     :

   (rrds  name)          ,       .

   (unrecorded  name)   ,   ,    .




.        :

   (      );

    (      );

     (    );

   (  ).




                      .

                       - ,   ,   ;        .   ,       :

            ,              .                .

        .                ,      .

       -        70-  20 ,        . ,  ,           .

         ,        .        ,          .

       .       :                 .

 ,           .   ,           ,   XVIII .     ,      ,            .

,                 . ,          ,        ,     .

                    .

    ,               .          ,   .

      - ,        (, , ).

    ,        ,    .

          ,    .

            .               .  ,                , .              .     -.              .          ,       ,     .

 ,           .              .

,                   .         ,  , ,  .

              . ,      ,          ,     .

,                       ,    ,      (,    ..).

               .        .

 ,      -          ,      .   ,             ,      .

        ,       .  ,           ,          ,                .

           .    ,                         ,                  .      ,   ,      .

                      .

                 .              , ,     .

 -         XX                 .

 ,                        .           .

       .    ,   ,     .                   .

         ,  :

       ,      ;

       ,     .

,        

      :   ,        ,    ,            .

  ,  ,     ,      .  , ,   ,        ,        .

   ,         ,   ,     ,   ,  .                 .

 ,     ,      ,        .        ,        ,       .

,         ,   , ,                 . ,         ,       .             .       50%  .

                    XX .    : , , , , , ,   . ,               .

          , , ,                             .

 ,    -                 .     1652 .          .      :         ,       ,    ,   ,    .

         .         .

         .

            19141917 .,       .

           ,    .        .

           .   19181921        ,        - .            .

     .  ,    ,   1/3  .       .             .

 ,       ,            .  1921                  .

       ,           -        .         19411945    . , ,  ,     .          50   .

            .

      - .

            ,    .            .                 (           ),   .

   ,       .     ,         .

        ,   XVII          ,       ,           ,   ,     .

    ,   .

                   ,   ,             .                .     .    ,  .  30              .

          : , , , , .     ,        .        ,   60-  XVIII        .

      .

        ,       .  XIX     .  16  19        .    ,          .    .

  1807    .       . ,     , ,            .

     ,    .   ,     .  -,         .          .    .    .

             .       .      25%   .  , ,      ,   1000% .

              300  .

        ,       .

 ,       ,         , .

     ,       .

     :



       -    .

          .


        ,      ;

    ,         .

     ,       ,     .

       ,           .

 ,        ,      ,   .  , .  ,         .  ,  ,          , . .  :  , ,   . .

 ,       ,        . ??)

  ,           . ,   ,     ,          ,   ,         ,        .  , .     ,     ,             .

 ,      ,    ,  ,     ,          :    ,          ,    ,   ,    ,    -   . .

    ,   -     ,      ,        .

  ,           .   ,    ,   .        .           (      ).       .

              ,        .       ,       .      ,  ,         -.

                     ,            .             ,           ,     .

         .     ,       ,      .              ,  ,    . ,          .       .

       

   ,    ,      .

 , ,   , ,                .               .

       ,    ,       .     .     ,   , . .      .

              ,         .             ,    .

        ,  ,    ,            ,       ,    ,       .

 ,          ,       ,        :   , , , .

                        .

    ,       ,                        .

 ,       ,         .  ,        , . .        .  ,                ,    . ,      , -  .

-       ,      .

 ,  ..              .               ,          .   ,  -  ,       ,         .      ,    200  .            1000  .

          - .           ,       ,     8001000 .

      ,     :   ,      ,    ,           . ,        .       .        .

        :

  300 

   400 

 ( )  800 

 ( )  1500 

  3003000 

   500010000 

    10 .  20 .      ,    ,     - .  ,    ,    . -,         .

 ,         .             . ,   ,     ,    .           . .??)  ,            腻.          .          ?     .??)

               ,         ,           .  ,    90%   .  ,             ,     ,    ,  .

       . ,             ,      ,   ,  .    , , ,       . .    ,     //           .           ,           .




,             . -           .      ,    .

     200%,    1       2 .

   ,                           .     ,       ,     .

 ,                         .           ,          .       ,                   .

            .                     ,     .

                   ,      .          ,        .

     ,          ,            ,    ,  ,         10  30%   ,               ,     .

,     ,       .     ,        .       ,     ,          .           .

       ,          ,       .

  ,  ,      .

          :     .




2.           


               .               ,        .

      .   ,              .

    ,            .              ,             ,    .

          ,              ,       ,   .

,   ,        .   :     ;    ,     .

            ,    :        ,   ,       .

 ,                 .

                    .

        ,          ( ,     .)          .

        ,  ,   . .

            ,        .

            :        .

    :

     ;

 -  ;

 -    

 .

 ,    ,        : ,   ,    ,    .     ,         .

     ,         ,  ,  .    ,   ,     ,     . .

  ,  ,   ,    ,   ,     .

   ,       , ,  ,      

 .    ,           :

      :         , ,     ,  ;

  ,        ,       ;

       ,     ;

       ,    .

 ,                 .         .         .

          .     3040 . . . ,            .        ,   .          ,    ,        ,        .

,       -    ,    .   , ,     ,  ,   ,       .

       ,    .                10 . ,    ,   .

                    .         ,      .             .

   ,     ,    :

      :  , ,  , ,    . .      ,      .

      .      .   : , ,      ( . .  ),

      .

    ,     .       ,     60%  .

       , ,           2530%  .

          .                , ,    ,  ,  -  . .                 .  .

      ,   ,  ,   : , , ,   . .

            .             .      . .            .        ,            ,   .

              .       .

           7090%   .       .        .  , ,           ,        ,     . .

-       ,        ,      ,              .

              .              8085%  ,       1/3.    ,    ,      ,     3035%,        .

              .

  ,        :

  ;

  .

            .     :

 :    ( )  ,            .   ,  ,         .      , , .  , ,    .     ,     .            ,   .      .

 : -  (-    - )                -       .         .        .           .         ,     ,      ,     ,        ,      .

         ,      , , .

 :  ,        .             - :   ,       . .              .            ,    .

                  .      3040 .     ,          .

 :          .       ,    .   , ,   -,     ,       .   , ,   .

   (    ,   )         ,     ,    .

     ,      .       ,     .        :      ,   ,       .

      ,             .

    -  ,       :

        - ;

      ;

 ;

  ,       .

         ,    ,        .             ,    ,       .  ,  ,             .        .

    ,  ,   .     .       ,   ,    ,  .            .         -,          .         ,   ,   .          .

  ,        ,    .            .     ,     .        ,    ,   ,    .

         .

     ,      ,       ,    .         ,  ,    ,    . .

         .        .              .               ,      ,    - .

     ,         -      .                         .

        ,       .

-,          ,      .      ,   .  ,  ,        .     ,   ,         : ,   , .

-,                   , ,  ,  ,  .

-,    ,   ,     ,       .

-,        ,                     .               .

-,    ,      ,  -  .

                ,    ,       .  ,             .                 : -  ,  , ,   .

         ,    . .

 , -       ,       .      ,     ,        .

 ,               -    .      , ,    .       .    ,      :   , - ,      ,     ,      ,         .

           .  ,     ,           .      ,     .            .          ,    ,     .

       ,        .    :

   - ;

   - ,      ;

   - ;

  -   ;

    .

              ,        .

       :



 1

         (  3-  )








  1 ,            ,    ,    .                     ,    ,        ,    . .

      -         ,      ,   -   .      ,  ,    ,        ,       .

       ,        -           ,          ,       .

      -       ,       () .     -        ,         .

, ,               ,    .                     ,    ,        ,    . .

     ,       .

    .

             ,    ,     .             , ,       .       ,    () ,          .

        ,     ,      ,    ,             .        ,          :

    ,        () ;

  ,      ;

    ,            ;

     ,     ,            , ,  .

        .

     ,         .      ,  ,  , , ,  ,    .

       :

  ,         ,      ,    , ,    . .

       ;  , , ,   . .   ,   ,     () .      ,   ;

              () ,      ,   .

       .

         , . .      .            ,     ,    - ,      , ,    ..

       , :

    ,    ,       ,  ;

    ,           (  , ,    . .).         ;

  ,   ,        ,   , .        .      .

  ,        ,      ;

    ,   .       .

       .

          .               ,   ,       .                .      ,   .

               ()    ,          .

     ,    , . .       .

    ,     ,      ,   ,    . .     ,   , ,   .

 ,        .

       .                 .       ,   .

     .

 ,                .            ,      .     .

          ,  .       .

 ,  ,    ,   .       ,      .

        .

      :

     ,     ,     ;

              , ,       ;

      ,    ,        ( ,    ).




,         .

,            .       ,      ,    ,    .

 ,     .        ,    ,           .

         .        ,      .

        ,       .    ,  ,  ,  .

 ,   ,        .

                .            ,       ,    : , ,   .                         .          .

  ,      :  , , ,  ,    . .       .

            .

         : ,    ,   .

   ,       .

   ,       .         .

                    ().     : ,   .       ( 1993 .),     .

           .  ,        ,          .  ,         ,   ,        .

           . ,       .

  ,            .          ,       .     .                 .    ,           .           . ,          ,    .          .

         ,  ,   ,     .      ,  ,    . .  ,         ,        ,    ,        .

            .      ,         2   .      ,       .                 .

  ,           ,     .       ,      .   ,                      .

          - .              .   1000      ,    .

  ,      ?   : (%   )



 1








(      2 )



   ,    ( 87%) ,    .   ( )       ,    .

 27%  ,           ,  25%  ,       .  47% ,           (          ).

 ,   ,  .       .  ,          ,    .          ,  .

 ,     ,      -        .

   ,       .      .



 2

        ? (%  )








(      2 )

,   -   ,    ,          ,      .        . 40%        : , ,  , ,   .

        .               ,   . ,   ,       .

           .




3      


      .

    70%          .

  , ,           ,     .

       .

,        ,             ,   ,   .

  ,   ,     19751976 .   ,   ,    .

  ,    ,   , 84%    .

  ,   -  ,     ,     ,    .

              . ,  ,     ,     .  ,      , ,       .

  ,        ,   - .

     ,    ,  ,    ,    ,      ,        .

  ,                           ,     ,      .

        ,    :  ,        ,    ,     ,    ,    ,    ,       .

 ,        .      :        , ,       ,      ,       ,      .

      ,      ,    ,       . ,  ,     ,  , , ,    . ,   ,       ,               .        ,     ,   ,        ,    .

          ,    ,        ,        ,       .         ,     .

 , -,   .    ,      .  ,      .       ,  -     .  ,      .

         .                  .

      ,         . ,   ,             ,          ,   ,      . .        ,       .

 ,         .

,   ,       , . .              .  , -,   ,    ,  -,   :   ,    .

        ,   ,          -. ,  ,       -   .

       ,            .           -     .

              .

        .          ,         , ,    ,    ,    ,       .         .              .

  ,              .   ,            ,    ,   . ,   ,  8090%     1.41.6 .

 ,              -   .  ,     , ,  ,       ,             .

   ,    ,        .             .            ,    ,    ,     ,    ,    .

   ,                .

 ,           .

  ,   ,    100%,      -    90%.

            10 , ,      .  ,                 : , ,       ,    ,       ,          .  ,   ,   60%     .

         ,       ,           . ,   ,        ,      .

    ,      ,   ,      ,     .                    .

          .            ,     -    .     : , -,           .

         .      140   , ,  ,    .   ,  ,    ,      ,      ,        .           ,   ,           .      -     .

        ,  .

    ,        .      ,             .   ,       ,            .         ,           .

             .

            .                .

       :

-,           ;

-,     ,           ;

-,         - ;

-,       ,   - ,  - :       ,     () ;

-,                        ,    ,      ;

-,       .           ,          ,        .            .

-,      ,          ,      -   .              ,    .

 ,           ,        .

           ,  ,   ,      ,        ,          ,            ,     .

 ,     ,    ,                 .

      ,       ,                 .

        .

  


     ,          ,     .    


,    .      .  ,  , .

               .

          : ,    . .         ,         .

            ,    .

    ,      ,      .

      ,        ,           ,   .

           ,  ,       .          .            .

  ,        .         .

 ,            ( )                           .  ,   ,     :  ,  ,  ,    .

     ,  ,         .               .

            - .    ,      ,         , -      ,  ,              ,   ,     .

         ,     ,  ,         ,  ,     ,    ,      .

    -   :     ,     ,   ,   ,           ,                ,        ,           .

  -         ,       .  ,    .          ,        ,   ,  . . ,       ,      .  ,      ,     ,   .             .          ,    .

               .

              .  ,          ,       .      :     ,   ,    ,       ,  ,    .

 ,    -  ,    ,   ,          ,      ,    .             ,      ,     ,              .

     ,    ,   ,   -,    .        19911996 .,             , , ,                 ,       .                  ,     6070%        .

           ,               - ,     .  ,                    .

         ,      .

          ,         :      ,     .

 ,              .       ,      ,      ,        .        .

 ,    ,       : , , , ,         . , ,  ,    : , , , ,       ,   ,          ,       .

           ,                 . ,    ,     .

     ,   ,  ,           .        , -       .       .

           ,        .      ,                   .




 2.       



1.                             ,    1991 .      1991      ,          .     ,   ,  1991 .     .     .

 ,           .  ,        .

      ,        ,      ,         , ,   .

    ,   ,   ,     ,      .  ,     . ,   ,            ,        ,      ,     ,  .  , ,  ,     .       1991 ,   ,    .        1994  , ,      .         ,    ,   ,   ,  ,    ,   , ,       , , .

           ,   ,   .        .   ,        .

,     ,       .        .   ,  ,   ,       ,  ,   ,     .

       1994      ,   ,     .

          -        .

   ,  , 1000   1000    1 . -       .      ,       ,      .

     ,  , ,     .          ,     - . ,                   ,   - .

         .     , -,     ,    ,         ( )          .

  ,  ,   ,       .

   ,     .              .        ,     .    ,   ,  , .    ,      .

   20%            ,         .    ,                 20%  .

 ,    ,  ,     .        ,     1015%.   ;   2-3-5%.  ,       ,           ,          .      .

 ,      199394 . .            .

  ,     ,    ,    ,    20%,  ,  ,   (  ),      .      ,          ,               .

       ,     ,        .                 .

     ,          ,   .    , ,   -    ,  ,  ,              . ,    -       ,    ,   ,   20  160               .

     :         ,      ,         ,    ,   ,  ,  ,  ,     ,   .       ,   ,  ,   ,    ,           .

       60%     ,    .  ,               ,      ,  (      ,     ).              25%    . ;  , ,   ,   ,    .

 ,             ,   ,  ,   ,   ,  ,                .                     . , ,          .

             ,     -    ,              .    ,    ,   -    ,   ,   ,   ,                , .      ,            .  ,    .

       : ,      ,      ,  ,       , ,   ,  .  ,                  .        ,       .

    ,   ,      ,  ,           , ,          ,  ,  ,  ,     ,    ,   ,          ,         .

  ,                  , ,    ,   . ,       .

            ,          ,   ,        .

 ,              ,                .          ,         -       .               .         ?

  ,  , .      .               ,       .          -.          ,     : ,  ,   .

           ,  ,   .       . ,          ,      .           ,  , , ,    .                      ,        ,     .,        .

    ,        ,   ,         ,   , ,              .

              .    :      ,      ,            ,   ,     ,     300   10000   .  ,     ,   .

         .     ,   ,  ,  ,    ,        ,       -       ,   ,     ,         ,     .

 ,       ,        25%    ,         .    ,    ,  ,                .

                 . , ,             ,              25%.  , ,          .  ,                        .        .

            -  ,     -   ,    -     ,   ,              .

,     ,          ,    .   -       . ,      - ..,   - . .

,  ,       ,     ,      ,        ,     . .     ,   ,    - . .      - .     .        -.       . .      - . .      .    - . . ,      ,     - - . .    ,    .              - -Ż.         .   - . .,    ,     - . .,     .           Principal-Ż,   - . .        -,  ,    - . .,       - ..

 ,     -       . ,       ,   . .,     - . .        -Ż Princip Fl-.    .      .             ,       .   ,                 .

,   ,      ,  - . .       - ,      .       ,    ,        ,         . .

,     ,      ,    .  ,    1/6            .

      ,      .        ,      .

  ,     -:  ?      :  ,  ,  .          ,        .    ,  ,  ,     .    ,      - . .          ,     ,              .     ,     .            ,        .    -        ,     ,    .

  ,           . , ,  .      ,   .                  ,          .

   ,         ,      25%   .     ,      .             .    ,               .

             .

       ,     .              ,     .          .

        .

,   ,     ,         .           .

    . -               .  ,     ,         .

          ,        .    -.          ,    .

       .      ,            ,     .             .

            .         .                      ,   ,  ,  .       ,     .

   ,    ,  ,     .      -       ,        ,       .             ,        ,            ,    ,     .

            .             ,                   .

         .    .

        ,   .      , ,  ,   ,   .           ,   .

      ,       .                ,                 .      ,  ,    .

         ,        .          ,  ,       ,      ,           ,     .

 ,   ,          .

        ,      . ,   ,       ,                   .     2  70% ,   ,        ,  ,   .      .

      ,      ,     ,    ,      ,    . ,       ,  , ,         ,                  , ,    ,        ,            ,                  . ,      ,                . ,  ,       ()   .                   .




,   ,    , ,   ,  21, 1 . . ,      35   3, 7 . .         0, 5 . . .       ,    - .      ,       . , ,       .

        ,         .. Union-Fenosa  ..         .. . ..       ,         . ,               .. Union-Fenosa,             . .. Union-Fenosa,     . ,   ,    .. Union-Fenosa        25, 3 . . .




                        ,        ,      . ,         ,    ,            ,           19971998 ,  ,   .

 ,      35 ,    ,  ,              ,     .   ,          Moldtranselection,       (35 ).

      .  ,    , .. Union-Fenosa   43   ,           .

,            - ,              ,                 .  ,  ,   , ,     .

,     , ,      ,        , .


 ,      ,    ,      . ,   ,   ,    ,   ,   ,  .. Union-Fenosa       .

      ,       .   ,     . .   1  .   1999           .        67,4%.        ,  ,                      ,   .

         5            .         ,   ,         .   ,  ,         ,  , 80%        .

   20% ,         .         : -    imacom  13 . ,    ,    150 .    5,     . ,   ,        ,  28.          800 . .           ,          .        .

 ,           13 .,      ,     ,      445 . .  ,       ,      ,           .   ,    ,    ,      . 




     ,   ,    ,         .

       . ,     Vitanta-Intravest.           ,   ,    .       19951996       60%    Vitanta,   ,     .    (, ,              )               Vitanta-Invest. ,         ,    ,                 .              ,            .             ,  .        ,   ,    ,           20 . .       ,  ,     ,         .        ,    ,   .        20%,     13%.







  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/anatolii-bukatynskii-34086898/tenevaia-ekonomika-v-postsovetskoi-strane-74591707/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


