y y i셻.  i 
i y


 i     i i i   i .  ii     i   ii  .





y  y i 셻

 i 



i y


i  iy ii,    y

y  i,  y  i

y  y i  y:

 i ,  i .

 ii



 i y, 2026



ISBN 978-5-0071-4788-0

     Ridero










i i i  yii


 ,    i  i i,   . i  i  y y   XV .

i yii   i  i  (  ) i, ,  i .   i   .

   y iy      y  y 1410 .  1413  y   y  ,  y   y  y    i  iy.  1418  y   ,  yy  i iy.

    y ii y    y   1428    i  iy.      , i, y  y  , y  i i .  ,     i i i  i i iy i  i  .




   i y


  1435   i    y.  1542  yi   i  i-y i  i  - y i i , i  i i , iy  .    1546    ,   -, y   i,    y ii i ,   i  ii.   y  i y,   i y i   i.  y,    , y     .

 1563   y i  i  ii iyi i ii .  1600     y-iy.  1624   i,  ii i  i,   ,   y , iy   yi  .  1626  ( i  i) i  1641  i y i i,  ii, i  .

 1657 ,  i y i,  i,    ,  i i      ii  i 50 000 i y i ()  i  iy,     i ,  i.  i y y      i i  i y:  i i ,  i i , i y ( ),  y (  i,  ) i  y (  ii).  i i i y,  i,     i i ii i, i  y,  i,     i .

 1693  i   y i  y  i  i i  i i ii i i     y.

 1724  y II  y   .




iiyi 


  XVIII   i (16901762),  i   i-,      i y ii i     ii.  i  ii  iy,    y  y,   i  i, ii i i.

 i  ,  i   y i   i  i.   iy  i :     i i y i 3  1690 . , i   y    , i , i i  i i,    i   iy i i i  i.   i-,  ii,  i i     i  i     .  i   i i, ,    y  i y ii  1710 :   y  ,   i ; ,  .  y    ii y i,      iy,   i   i    y ii,   y ,  i i y-y;     i ,         i y ,  i y  ,   i i. i y      y i  y.  ! , ,  y,  i iy  i i:   , y yi,  y  .

i y ii, i  i , y - ii iiy,  i i y.

  y i  i y   i y iy (17221787), -i iy ,   i  y,    y i (17511811),   iy  i,   i, i .  i  : i (   ,  i     ii  ,  i    ii) i  (   ,  i i,  i i),    y: , i, i (yi,  i , i ) i i.




  i  yiy


 1813   y, i ,   i ii,  i i .     y ii y ii 1812 .  1828  y  y ,      .  y 18301831 y   y  i 'i y,  i i i .






iy ii



i   iiy,  y i, y  i-  i ii- (17911853),   i  y (1855).  i : i-ii, i,  i .  (18301902)  1849     i i (18281897),  i , i     .

,  y- ii  i  .

i y i i y.   XX   i  ,    .  1923   y  i, -i  i ii i ii , i y 1928  y i  -. i,  ii yii   ' i.




yi i i 


 ii y ii i  i   ii y ,  y 1788    i  i  ,  i, i  ii ii.  ,  iy ii,         i y  y  . , yi  y  y   ,    iy .  i i ii i  i i.  y   :  iy  iiy  i , ii, yi i ii , y   iiyi iiy   i, y  iii  i.  , ,    i. i   i  iii iiy    y i ,     i  y .  i   i i ii  .    ,    iy y  i.




i   (1784 ).  i   i


 i i  1784    i   iiy,  i   i    . - yi  i  :

 (Zyrmunki),     y y iiy,     ii ( i   . .).

 : i   (,   i  . .),     i,  i y i . i  i, i  i, yi, yi,  ii  .  y.    , i y    , i  .    ,     i    ,    y   i i y  i i  iy.     i i y  i i,   i y  i i i,  i   i y.

       i  .      ,   .

   ii i,  i   ii i  .   ,    , i   y,    ,      ,  i  : ,  i . .,      y i: i  , i  -yi, i     i,   .

y  ,       ii i i i,   ,      :    i   ,  ,    i   i  .

 ,  i      i  i i (  ).  y y ,  y 1758  iy  i ii, '  i  i.






 y 



i ii i,    ii   XVIII .   i 3 ,   i  15 i . ,  ,    i  i y  i y y 1784 .

 'y,    i  ,  y y  i?     i y  i , i        .

i,   ,   :  1784     i        i i   i,  i  i.  i   i  i i   i 3 .

,   y  1945     y    ,  ii  . i          . . i ii  i i-yi iy i  y .  iy,   ' ;    ,  y    y       (12 x 25 ). ,  y  1897 ,    y, i y  i  ii i.

,      y i i . .




i ii i


  (ii i i), i i  1939 , i i i i     .    i   ,     ,  y   .  i  i  iii i. ,   i     i i i  i .     y i i  , ii i,     i .     i i. , -   i i .






i y   1939 .



 i i i,    i   iyi i ii, i i   .

'   i  y ii i i.    i' y i y  i  y  . i i' i  i ii, ,      i ,  iy ii  iy y   ,  i      . , ,  i y ii 1784   .  i i ii  ,   i  yii i  y  i   ii  ii  .

 , , i y i,  i i   y  i,  .  ,  i'  i i  i   i   i   , i, ,  y, i  ii i  y i , i y i   i.






 y   y,  1939 .



 i        ,  y     y   i,  y  y  (i     i - i i)  ii  i . i y  i i  i , i i i,  i i   iy   ,  i i [1 -     y  i   i , y  i i.]. ii i,  i i, i yy y  . i ,   i, ii i   i.     y iy i       i i.    ii ,  i  i i y- i  i  .  ,   i i, i  y.   i  yi i   i  i,  i i.  i i  i iy.   , i yy, i   y  .  y i  i, i  i i  ii .   i i y y i i.




  y  


 , y i 10 i i 3 ,     i iii i, , i i.






  y  



  i   ,  i y  ii   , i ii  i  , y i.  i , i i, i i i,   .     y   .  i     i y. i i    i i,  i yii    ,      iy i iy   .

 y      y   20 000 y,   i 6615 y  y.  i     i.




 i i 


 i    1437 , i y      yi. y  i ii  ,   ,     :  i . i   y  i y i ii,   1522    i,  y y  i 15531559 y, i      .     i   1669   y y ii .        .

 i XVI   iy  . i ,  i y  i,  y 1563  i ii y    i i i  i    i. ,  -ii   i  i,  i iy    .

   'y y  ,  16  1624  ii   i i   i .  i       i i i   i ,    i[2 - ,  i  i, i     i   y .]  i  ,   y.  1660   y   yi y.  1690  ii  i i y i 3000 ;  1692   iy   i ii, ii i.

 1666    i y  y  i i      iy 350    , y i   y . 4 i 1673  ii , i i i iy     i i   i.  ,   i     y  iy   i  [3 -  i      y ii  .  ղ .       i   ,  i i i  i y i   y   i  y i .  ,  i y  i   i .] i     119  i i y, , i i  .  i   iy   ii.    y     i ,   ,       i .

    yy  ii[4 -    y   y y ii  i   i i. ii, i  y y ii, i   .]      i   ii,  y   VIII ii i  i i  20 i 1667   ,  i i ( i i,   iy,  15 i 1667 ).    y,      iy, i    ii,    .    i   ,    iii y i ,     ii:   i     i  i i iy i i, i i . i 1700  ,  y  y  i[5 - i   ( . confessio  ),   i y   i,   , i   .    i   i-ii  iy, i    i .].   i  , i  iy,  y  ii i i,    i y i i ii: Nigra sed formosa.  1729    i i y i y  y  ,   i i[6 - i     i  y .] i ii-   i ,   i   i y     i.

 i 1731    i     i .  i   yy:  , [7 -   i,     y,  y  i   .   y  i  (i) i  y  y i  i i i.],  ii  ii, i   i  i  i iiy,  i   ,   47 y i i ii i, i, i i      i.   y  y.  i   i .

y   y  i,  y,     .  1739    y  .  i ii  ,      y    i   i  ii. ,       i  y i 15 yy,     i yi i.    i     ii i ii   12 ii i 28 .    i      i i i .   ii  i i i,   y   y, i yii y .      ii : ,  i i  .  i  :   ii  i    ii  ii IHS i MARYA.

 1777   y i ,  i  y   i  .  iyi  i i i  y iiy, ,  y 1778     , i    iii 1782 .     i  y.  y  i y i     ,     , -   i i y   .   ii     y i iy, ,   iiy.   yi i ii[8 - i i i  (  ,    y)  i  i y ' i  i,   y i.] ii  .  y  y y  i    i i i i    .     iy   i  y,  y   ,   i ii yi.   y  iy  ii   i,   .          ,  iii   . ,   i   , y , i y ii    .   i  : , i   i ,  ii,  iy, ,  ,  ,  ,  ii i i .  ,      y i  1782    .    y i  1788 , i y  i .




 i 


 i ,  y 17871788  i  - i i     , y   i ii, iy  i  y.   i 1796 ,  y i  - , y,  i y y y,    i    i  i , ,    .   ,   , i , i   iiy i y,   i  i ii ii:   MDCCLXXXVIII.   ,  i   y  .  ii i     i i i   y  ,     i y.  i i  iy      i yi,    :  y i  i   y,  i i i,  i     .  y y ,   , y  i ii .   i  yi i  i.  ii  i , ,  ii,  iy i  i (,   i    i ).  ii      i  iii ii  , i  y  ii  .

 1801     i    25  y i,    ii,     i  i  i  i.     i iy  i ii  y.

y    , i   y  .  -i  y  y  ,    y y    .     y ,  i .  1813      , i i,     i.  1828     y  , y    i y i.  1830  i ii y , i y   i y  (ii)  i   i i    .  1848 ,     i,   y  y     ,  y i  y .

 1861   :  y,   i,      ,  i i .  i i   y     i  ,   y  'ii y   i i  ii.  y    ,  i   i,     y i, i i  :   i  .     'i y i   i i   i  i . i 1879 i 1888 i i  ii i  i i  y i i ,  y 1888  i   iy (  i) i  ( i).

 1892 ,     i, y    i   .  1893   i i   y,     i   i IHS i MARYA.  1898   i y  i .   'i iy i y ii i  i y   y,  ii   i.

  XIX   y   i  . 1  1912   i y ,    i.




 ii i 


    y    y 1739    i i  y 1747  i ii.     1777   i ,    y ,  i y iii 1782 , i i  1863 .

 i    y 16241666  -  i.  1739  i y   i y  i.  1757  i y   i i i ii  y,  1781  y y  i .   i  y 19241928 ,   y i  ,  y i i i i ,    i .

i 1624  y,   i i i ,   i   i  1782 ,   1804 i 1805 i.  i y  18261831 y,   y   y.

 i  i (1731, 1739 )   ,    y, , i     y ii.  1849    ii  , i  i  i: Soli Deo Gloria | Me fecit I.C. Copinus Regiomonti | Stanislaw Ksiaze Radziwill Podkomorzy W.X.L. r. 1777.  1796  i i  ,  y   i  i.  1820   i yy  iy yi,     1861    ii.  i   y 1894    i.        y i.  1927   i i i i    80 .  1928    ,  y 1939    ii, , i ,  i   .

i,  y 1631 ,  y i i    i,   ,  i i  .  1762  i -  i y ,   i   y,    1928 .   i i   y,   yi  , i i i .   y . ,  i i y ii yy  i.  1939    . i   y,  i  i   ,    .

   iii 1820  ,  y i  y   ii  i.  1862  ii  ii ii[9 -   : y i.  iii ii, i //  y i-  y ( 600-  i). 2010. . 172175; y i. ii   i,  iii ii // ii i. 2018. 3 (83). . 710.] (i,  -i) iy   ii.  19041906 ,     ii, -i  , i ii i   .  1933   ii y    i.   i i, i   y, y  iii ii i  y y, i i  130 .  1939   ( 600 y)     .






  y , 1915 .




i y


i i y,     y,   :  i (16241666), iy yi (16661668),  i i (16681686),  i i (16861696),  iyi (16961720),  yi (17211739), iy i  (17391756),  i (17571759),  i (17591786), i   i   (17861813), iy yi (18131827),   yi (18271833),  i (18331850),  ii (18501861),  i (18621877),   (18771879),  i (18791882), y i (18821890), yi i (18901891),  i (18911903), i i (19031904), y i (19041907)[10 -   : y . .  y . i y  . 19001939 . , 2017. . 30.],   (19071909),  yi (19091911),  yi (19111921),   (19211924),   yi (19241928),  ii (19281948), y i (19561964), iy  (19881995),  i (19951999).




˸   i


   i     y  yy  ii iii i.



i i  1937  y i y  i i y    ii  i,   i  y i.  iy:

y ii  iii y i, y  i, ,  ,     i   i,   i i   i, y  y,  i  ii y .      ( i i iy i  . .), i yi ii i y  ,  iy   ii, iy  i i i iy  i,    i,    .  ,     ii   y  y 1900 .       iy: i   iy     i,  i  i y . y iy  y i  i, i i. ,  y -ii .   y  i i : i, , i, i, , ,    ,  y y i iy i  i i.    , y  i, i  y i.

  y  ,  i  i i i ii i   ii.   y,   ,     y [11 - : Szymielewicz Michal. Ze starej ksiazki // Ziemia Lidzka. 1937. 12. S.140142; i i.  y / . . y. , 2019. C. 131134.].



    i i i y     :

 12 i i y ii i  . i i iy i y      ii,  i   y     30 y   - i ii  i,    , i   y ii .

     i y i:  i   y  y  y 1900 ,     y 1905     [12 - Stosunki koscielne na Litwie: listy otwarte ksiedza do ksiezy. Monachium, 1905. Naklad Jana Zawadzkiego.].   i,  y  i  , y   y ii i y, i  ,  ,  y.  , i    i ,   y   ,    i ii ii  i.

, i   i y  i ,  i    ii  i     i  i i,  ii  ii y i .      i y  y  i   ii i (151, 13 (26).01.1904.).

  i,  iy  . .,    i iy i  y i yy,   i yy     i  iii,   i  iiy, i yy   y  i i .  i  y y, i ii i    , yii   i i  ii,   yi   y  i i   ii,  iii,  y i.

i y     i      ,  i,   i  i , i i  ,     i.




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/leanid-lauresh/staiau-na-padmuroutsy-panski-dom-zhyrmuny-i-pagarodna-74592063/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .



notes








1


    y  i   i , y  i i.




2


,  i  i, i     i   y .




3


 i      y ii  .  ղ .       i   ,  i i i  i y i   y   i  y i .  ,  i y  i   i .




4


   y   y y ii  i   i i. ii, i  y y ii, i   .




5


i   ( . confessio  ),   i y   i,   , i   .    i   i-ii  iy, i    i .




6


i     i  y .




7


  i,     y,  y  i   .   y  i  (i) i  y  y i  i i i.




8


i i i  (  ,    y)  i  i y ' i  i,   y i.




9


  : y i.  iii ii, i //  y i-  y ( 600-  i). 2010. . 172175; y i. ii   i,  iii ii // ii i. 2018. 3 (83). . 710.




10


  : y . .  y . i y  . 19001939 . , 2017. . 30.




11


: Szymielewicz Michal. Ze starej ksiazki // Ziemia Lidzka. 1937. 12. S.140142; i i.  y / . . y. , 2019. C. 131134.




12


Stosunki koscielne na Litwie: listy otwarte ksiedza do ksiezy. Monachium, 1905. Naklad Jana Zawadzkiego.


