.  I. ,    
 


         ,    ,    ?     :      ,             .   ,    :  ,    ,    ,             .    :  ,    ,    ,   ,   ,     .        ,    ,    Swiss Ephemeris   ,      .   86   ,    19002100     .





 

.  I. ,    








     ,  ,  :         , ,     .      :          ,        ,   .

   SUTRA    sutra:    .    :     , ,    .

    ,    54 .  I ( IIII,  115)  ,      : , , ,   .  II ( IVVI,  1631)     ,     ,  .  III ( VIIX,  3254)  ,  ,     ,  ,      ,  .

 .   ,    :     ,   ,  ,   ,   .          .       ,        ,    .

 .    : ;  ;  ;  ;   ;  ;     ; ;    .       .

.      .      (8.3),    (8.3.2).     :  8.4     8.   ;          ( .3,  .2).     ,        .

.      ,      :   I   , ,   ,   II  ,   ,   III    .         1 ( ),  ( )      ( ).

  .      ,              IAST;       .      Swiss Ephemeris;    ,       .       1,      .




 I. 



  ,          .




 1.   





1.1 .      


          .   -,    ,    ( ),      ,    .     ,    ,         (-).   ()         (-),    ().

               ,    .   ()    :             .  ()       ,   ,   ,        (-).

  (Jyoti?a)   jyotis ,  ( dyut )    []  .      ,   .        ,               .      ,             ( ),          ().

    (-).          (),      :       ,        ()      .




1.2  


        :

 

     :

                (



)     .

 

   -:

          (   ),  (   )   (  ,     ).

 

    :

  -   , , , - (KP),      ,        .

 

     :

       (



)   (



),   -    ,   -       .

 

  - :

    -     (



),        ,       .




1.3  


  1.1              IAST    .

 1.1       



 (.)

IAST

     





Jyoti?a

  ;    ;       .





Veda?ga

.  ;     ,   ,      .





Triskandha

 ;       : ,   .





Siddhanta

 ;  ,    ,     .





Sa?hita

;  :  ,  , , ,  ().





Hora

 ;   Ahoratra (      ).    (),   ()    ().





Graha

, ,  ;   ,   ;    .





Nirayana

,   ,          ().





Sayana

 ;   ,    (0 )      .





Nak?atra

 ; 27 ( 28)     1320?,    .





Dasa

, ;     ,      .





Prarabdha

    (),        .





Puru?akara

      ;  ,     ().




1.4  


1.4.1  :     

       (),     ()     .           - ( 1.2).

 1.2        -







 -





    

, 





     

   





    

  





     

  





 ,   

  





   

 ()   



      -  ( :        II   . .,     I   . .)   (      ,    ):

     ,      ,         .    ,           .   ,        ,     .

       :  , ,          . ,    - ,     :       . ,           (        (),     ()),     :        .

1.4.2 :    

       (),      ( 1.3).

 1.3     ()







 



 ()

  

 ; ;  





  

 ;   ;   ;  ()





 

   ;    ;    



 

 ():

  .      ,  ,   ,      ,   ,        .       : -,  , --   - .          .

 

:

   .            .    ,  , ,  , ,  , ,         (

-

).         (VI . . .).

 

 (-):

 ,     .        :



 

:

          .   , ,  , ,     .

 

:

         ( ,   ,   ,  ).

 

:

        ,         (



).

1.4.3     

        ().       ,        .

 1.4       



 / 

 

    

   





    ()

 :  (),   (),    (),  , , - ().

   (70% ).    .





-  

 :   (-),     (-),   (),   (-).

 V ( II).     .





-  (XVI .)

 :   (),      (-),  - (, ),    ().

 34 ( III).   .



 (KP)

 . .  ( XX .)

 :  ,    , 249 -  (sub-lords),    .

 37 ( III).  -   .





  ( , )

 :      ,   -,   -.

   1.   .



 

  XX  ( . . )

 :       (1-  = ),    ().

    1.      .



1.4.4  .     

 ,      ,   :       .     ,       - .      ( 1.5).

 1.5     





  (),  

  (), 



   0 

  

,     ()



  

      

  



 



:  24  2026 



       :

1.  :   

     ().    0         (    ).     ,     .

     ().          (         / ,      ). -    (50,3?  )         .       (ayana?sa).  2026     24.  ,  ,      15,        21 .        ,     .

2.  :      

      ,     (  ,   ).        ().      ,  ,   ,           .     ,    (-)       .      12  ,        27  ( 1320? ),      .

3.  :     

        ,   .     -   :

 

   :  (),  (),  (),  (),  (),  (),  ().

 

   :  (  )   (  )        ,   .

        (   ).  ,     (    ,       ),      ()  ,      ,      ,      .

4.  :   

    ,      (             ).             ().    - (  120 ),           .         .         :    ,        .

5.    :    

               .          ( , , , ,    ,       ).  ,       16      (),     (D-10),    (D-9),  (D-7),  (D-4)      (D-60).

1.4.5  : ,     

    ,      . Ÿ      ( 1.6).

 1.6    





 

 



-

    

   



-

,     ;    (),  (-)   () 

  (D-1)



-

     ()

    



    :   ,   .

 

   :



 

-

(, ):   ,   , ,   ,   .         .     ;    (



).

 

--

( ):  ,       ,   ,      (



).

 

-

(, ):    .     (



).



 

   :

     ,    .         .     ;  

       

. ,  ,    :        ,        .       (



)   ,   (



)      ,              .

 

    :



 

    .

       (, , )    ,              .

 

     ,      .

     ,   ,           .       ,        .




1.5      


    .          ().            .

1.5.1   1:    (- vs -)

   :

 

  :

     (

-

).     (



)    (7-   ),      :   4-  8- ,   5-  9-,   3-  10-.  ,  .   (

-

).

 

  :

      (

-

).  (



)   (



)    ,   ;    (



)   .  :  ( )           ,     (

-

  



).

 :    ,          .      , ,      .       ,   (),      .         .

1.5.2   2:  XX    . .     

     XX   XXI     :

 

 . .  (   , ):

   .  :         ,         -   ( + - ).            .

 

   (  , ):

      .      ,       D-60,     - ( 8    )      .

1.5.3   3: - (-)    -

 

         :     2959? ,    ( 0  30)  1-  .

 

  (KP System)      ,    .              .       ,       - (

sub-lord

).

1.5.4   .    

     ,      ,         - :

 

-:

           (           ),           .

 

 :

     XX .     (

      

)       ,     (

-

),      .        .




1.6        


        - :

     ()      ( vs  vs ).

          ().

1.6.1  

      (    ;    J2000.0     ,       )     ()    .

      ,    .    ,    360:        0  360.

        .   ()       ;   ,     .

      .        1320?  ;     ,    320?.

1.6.2     -

     ,        ( 1.7).        .

 1.7      



 

 

 

 



     15 

, , 



 , , 



  (        -  -)

   



 :   





    



  



,   



 

   



 

 1 ( ):

   .      (    15 ),       (



).        30    ,     .

 

 2 (  ):



 

     ,  , ,       



( ).

 

         , ,    



( ).

 

      ,     - /      



( ).




1.7     


           :

 

   ( ):

       (  , ,    1),         .          7  (   ).          .

 

    :

       .       . .    127?.    ( 20 )       9    -:   040?     ,          .            .       ,   .

 

  (  ):

   ( ,  , -)     .           .          (



),       .

 

   :

           (  ),                   .




1.8 


1.8.1   

 

    ( ):



 

 1: --

( )         -.

 

 3: --

(   )   , ,    .

 

 4: -

( )        .



 

  ( ):



 

 2: -

(  )        :    (



),      .



 

- ():



 

     (        ,



)      .



 

  ( , , 1649; .     ; . . . . ):



 

 1   ,  ,   (



)     (



).

1.8.2    XXXXI 

 

. . :

Learn Hindu Astrology Easily

,

Karma and Rebirth in Hindu Astrology

         .

 

. . :

A Manual of Hindu Astrology

,

Astrology for Beginners

       .

 

 :

Jaimini Maharishi's Upadesa Sutra

         ;

Crux of Vedic Astrology (Timing of Events)

      .

 

. . :

KP Reader

( 16)    -    .




1.9    


      .

 1.1.   .        .     (, -  )   ?        ()          ?

 1.2.  .         1425?12? .        2405?30?: ,   .

 1.3.     .    :       ( :    6 ,    ).   14:00       .        ? :

 

    ;

 

   ,    ;

 

    ,          .

 1.4.     1.     1 ( ) :

 

      ;

 

           ;

 

    (

-

)      .




 2.      





2.1 .     


  -     -     .   (-)          (),      ,      ().          ,              .

        (-)          ().      ,  ,     ().             ( ),  ,     .

         ,      .  XXI          ,             :            .    .

         .       ,       :   (),      (),     (-)    .        ,    ,       .




2.2  


  2       :

   :       ,  ,     (       ,    ).

      :      ,     ,       ( vs   ).

    :      :  ,  ,   - (  )      (-).

    :       :  ,  , /,   .

     XXXXI :         (. . , . . ,  , . . , . . .  ),       .




2.3  


  2.1          .

 2.1      



 (.)

IAST

     





Sloka

   (  32 : 2   16 ),       .





Sutra

. ;  ,  ,        ().





Bha?ya

     (),       .



- (  )

Parvati-sastra

 ,          (     );        (sa?vada).



-

Bhavat bhavam

   ;    :  X   X        .





Karakatva

    ;         .



- (  )

V?ddha-traya

 ;         ,    (    ,  -  ,   ).





Niyama

     .





Apavada

  ,      .





Prakara?a

   ;  ,    .




2.4  


2.4.1    (  )

        .        (  -)      (    ).  -     , --  -;    2.2     ,     (VI .)  - (XVIIXVIII .).

  2.2   ,      .

 2.2     



 

 / 

  

   



    ()

  ( )

   : , , , , , , .

   .    .



--

 

  : -, -, , , -  -.

    ( II).     .



-

  (   )

 ,  ,  ,     .

  .   4      .



 

  (VI .)

        .

      .



 

  (VI .)

 , , , , ,  ().

     ( 1  45).





 (, VIII .)

,  :  , /,  , .

    .



-

 ( , VIVII .)

  ,  ,    .

      .



-

  (XV .)

    ;  ,    .

      ( 23).





 (XVI .)

  :  (), -, , -,  .

    ( 2  3).



-

  (XVII .)

   12  :      .

     ( VIII).



-

  (XVI .)

   (), 16 - ,   ().

     ( 34).



 

  (  , , 1649); .  .   

    : -, ,   .

    ( 36).



 

  (XVI .)

 :     , , , .

    ( 35).



-

  ( XVIIXVIII .)

     ;       /.

  - ( 8   ).



2.4.2  : ,    

     ,     :      ?

          :

  ( / ):    ,        ()  -   (,  ).       .

  ( / ):              .

   (  . , 1984,  . . ):  97100 .        ,    (, -),      ()    .         .  (1984).

  ,     ,     ( 2.3).

 2.3     



 



 



   ()   () ,      

 

    



    

 

           (, )



     .          :  2.3   ,    .         ( 9),   ( 12),  ( 17),  ( 19),  ( 20),  ( 29),        ,           (, );    . ,    ,     ,   ,  ,  ,     ,       .    :             ()     .  (1984)  . . ;     (-)   .      ,         ,    ,     .

  :              . ,    (Nica)      .       : , , , .      ,    ,   .           ,         .     (-),            .

2.4.3  :    

      ,      ( 2.4).

 2.4     







 



1

 ()

   



2

  ()

    



3

   (-)

   



4

-

   



5

 

    



1.   ()

            .     - :       .     ()   .

2.   ()

     .   :         ,    ,   ,        (    9-  10- ,  ),        ( 9-  ,  10-  ,      ).

3.      (-)

 ,            3-    8-  8- (     );  9-    5-  5- (        );  10-    7-  4- (       ).       (9- ),        6-   9- (    2-  ).

4.     (-)

     :    ()      ():

 

    9-      9-    (

-

);

 

    4-      4-    (

-

);

 

    10-   ,     /.

5.    

  :  -     ,    ,        :

 

 ( )  5-         - ;

 

 ( )  9-                   ( 9-, 9-  , D-12);

 

 ( )  7-       .

:

  (  ,   )    .




2.5      


        .         ,      .

2.5.1   1:     9-  10- ?

       :

 

      :

 

9- 

( , ,  ).

 

  ( )  :

 

10- 

.      : 4-   ,  10-  (  4-)  . 9-       ( ).

  :      9-      .  10-            .

2.5.2   2:  -     7  8 ?

            :

 

   ( . . ):

     (   ).      ,          .   :  (AK),  (AmK),  (BK),  (MK),  (PK),  (GK),  (DK).

 

   (  ):

       ,       ,     (      : 30     ).    



(PiK   ),     .

  :         -  . . :       ;         .

2.5.3   3:  XXXXI     

 2.5       



 / 

 

  

  / 



. .  (19121998)

 ,   .

  ,  ,  .

          .



. .  (. 1931)

    BVB.

   ,    - ,  .

         D-12 (  D-60).



  (. 1962)

   (  ).

   ,      D-60, -.

     ;  .



. .  (19081972)

  - (KP).

   249 -,     ().

      -  -.



. . .   (. 1970)

, ,   Jagannatha Hora.

    (),   .

      (     ).




2.6       


             .            ,     .

2.6.1   

          .

  :     -,     .

 :      , ,     .

 ():       ,    -     (---).

     :   ;         (        ,      );    () .      ,       ;     .

2.6.2 -   

    ,         ( 2.6).

 2.6    





 

 



1

   ()

     ()?     ?



2

  

   ,       ?



3

   ()

   ,   (),      ?



4

  -

           ?



,    ,  .




2.7     


          :

 

  ( ):

    :

        

.     8- .   .   ,         (   ),        !      ,   .

 

  :

     (



).        8-  11- ,    .    1-         ,        (8-  11- );     .        .

 

  :



 (

M?tyu

)

     



.           8- . 



 .     8-    :   ,  ,   , ;      

-

.

 

  :

          : ,     (

-

)    -          .




2.8 


2.8.1   

 

   :



 

 24

   9- , ,    .

 

 39:

     (

---

).

 

 34

         .



 

 ():



 

 31

        .

 

 34

         (



).



 

 ():



 

 6

     -   .

 

 15

      (

-

).



 

- ( ):



 

 7

        -.

2.8.2    XXXXI 

 

. . :

Ups and Downs in Career: Replicable Astrological Techniques

         .

 

. . :

Notable Horoscopes

          .

 

 :

Collected Papers in Vedic Astrology

          .




2.9    


      .

 2.1.   .  :        ,   .    ( 2.6)      ,    2-  7-     12- ,  .      ,      ?

 2.2.  .       28  (  )  10- ;   ;    ,  4- .    ?       .

 2.3.  .      .      10-    ().          (-).      ?     .

 2.4.     1.     1 ( ) :

 

   9-    (

-

);

 

    5-  5- (

-

 ),          ;

 

              .




 3. ,   





3.1 :  ,     -


   -         ,  ,      .   ,      (),        ()     .

  (),        (),       (-)    , ,         .   -   .

             :

 

     

 

-

(

Sa?cita-karman

),     ,      .   ,      (

-

);           .

 

,        

 

-

(

Prarabdha-karman

).       ,       -    .          :      ,  ,  ,      .

 

,     

,   ,    ,        

-

(

Kriyama?a-karman

).         ,      



(

puru?akara

).

   (-)             .   -    ,          .

   ,      ,       ,       ,    .         .    (. graha)      , , .      ,       .     ,                .   (-)     ;          ,         ().

   ,    ()      ,        ().       ,  ,  .       ,      .       ,     :     ,           ()   .                      .




3.2  


       :

 

   

:       (



,



,



,



)   ,         ,       .

 

   

:         



(,   ),

-

(    ) 



(,   ).

 

   

:         (



) ?    (



) ?   (



).

 

   

:           (   /  / ),         ,      .

 

   

:     ,     ,    -   .




3.3  


  3.1      ,      IAST   .

 3.1     ,   





IAST / 

     





Karman

  - ;  ,       (   ).



-

Sa?cita-karman

  / ;       ,     (-).



-

Prarabdha-karman

 /  ;  ,       .    .



-

Kriyama?a-karman

,  ;  ,        ,    .



-

Agami-karman

 ;   ,     ,    .





Daiva

   ,      ,    .





Puru?akara

     ;        .



-

D??ha-karman

 /  ;   ,        .



-

D??had??ha-karman

   ;  ,   ,  ,    .



-

Ad??ha-karman

 /  ;   ,    ,    .





Kala

        ();      .





Viveka

    ()    ,   .




3.4  


3.4.1   

       .       ;               ( 3.2).

 3.2    







   



-

    

       



-

, ,  , 

     



-

    , 

  ;    



-

   

        



     . , ,          ,    :         ,         ()        ().

3.4.2    

          (, , , ),         .      ( 3.3).

 3.3        



 

 

  

  



 (d??ha)

  

   D-1, D-9,     

: ,   



-

  

  D-1    D-9    

: , ,  



 (ad??ha)

  

     

:  ,   



 

-

    .   :         ,  ,   ,  ,          ,     .            ,                  .

 

--

  ,    ,     .    :   (



),      ,       .

 

-

    .     :  ,         .

3.4.3    .     

        ,      .             ( 3.4).

 3.4     











1.   (, D-1  D-9)

     ?

   ;      2



2.   ()

    (, )   ?

    ;      3



3.   ()

    (, , )  ?          (  )         32?

   



 

 

(

Bhavaphala

):   .     1-, 9-  10-        ,           .            .

 

-

(

Kalapaka

):   .         .    ,              .

 

 

(

Gocara

):   .               ,       .

3.4.4    

             .        ( 3.5).

 3.5    



 

  



   

   



     

    



  :   

    



     

      



     (  )

    



        ,       ,     .                      (, , ,  ).




3.5      


                  :

3.5.1  1:   (ػ) vs   (-)

                .            (  ,   );         ,           :    ,     ,    .        .

,      -           ( II --,  48).         (     ,     ):

,      (),    .      ,      (),       .        :       .    ,  ,   .   ,       ,      !

 :        (  ).      ,        ,     .

3.5.2  2:       

       XVII    ( -  )         -   ()     ():

 

 1 (-):

        ,      .   .        ;        .

 

 2 (- ):

    ,        (  ,   ,  ).   :  ,    (



)      .

 

 3 (-):

     ,      .      ,     ,     .

3.5.3  3:          . . 

         ( 32   ,   45     ).     ,        .

    . .  (   , )   ,       :

 

      ,  

  

(

Range of Probabilities

).

 

      

--

(

Desa-Kala-Patra

):  ,       .

 

   -:     20262028 .       ;    ,           (),        .




3.6        


          .          ,   ,         .

3.6.1   

Ƹ             :

        (D-1)    : -,   ,      .

        (D-9)     ,  .

   ,    (-),  ,    .

   (-)  .

    ,    ,  -,    .        ,   ;           (    3.3).

 

-

(   D-1, D-9,     ):   .     ,    (



)     .        .      :    ,    (



)      (



).

 

--

(  D-1    D-9    ):     ( ).       .         :   ,  (



),         (, , ).

 

-

(     ):   ( ).     .       ,       .

3.6.2   

       ( 3.4).     :       ,        .   ,     .     ,         ,     (, , )     .

3.6.3    

        ( 3.6).

 3.6      





 





1.  

       D-1  D-9?

   ,  ;      2



2.   

     D-1   ,   D-9,   -  

  



3.  

   : D-1,  D-9, -  

   ; -    ;    



4.  

   ;       

  



5. 

  ;      

   




3.7     


           :

 

 

:      7- :      ,  .      (

-

).          ;   (



)                .

 

  ( )

:     8-  (-),    .           (  ),      ,         ,      .

 

    

:      ()       .   ,        ,   ---,    ,     .

 

  

:                    .                    .




3.8 


3.8.1   (    )

 

   

:



 

 1:   ,     .

 

 3:         .

 

 34:        .

 

 39:       ---.



 

  ( , , 1649)

:



 

 1:     ,     .

 

 14:    (, -, )      .



 

-

:



 

 II --,  48:      (



)      (



).



 

 ()

:



 

 6:     ,  .

 

 15:       .



 

  ( )

:



 

 2:    ,    .

3.8.2    XXXXI 

 

. . 

:



 

Karma and Rebirth in Hindu Astrology

           .

 

Planets and Children

           .



 

. . 

:



 

How to Judge a Horoscope

( 2 )           .



 

 

:



 

Crux of Vedic Astrology: Timing of Events

         -.




3.9    


      .

 3.1.   .        5-  (, )    15   1- .      ,  10-  (  ).      ,  .         5- ?         ?

 3.2.  .       10- . 10-        ,      .        6- .        ,     .

 3.3.  .       :   ,  - -         ,  .    3.4  3.5,      .          ?

 3.4.     1.     1 ( ):

 

  7-  (, ),    ;      ;

 

     6- ,     ,   ,       .              ?




 II. :   



            .




 4.     





4.1 :   ,     


   -              ,   ,   .   , ,        (Kalapuru?a),  .      (Khagola)      ,   , ,    ()    ,     (-, )    ()   ().

    :

   (   ),     ( ).

 ()       ,   ,      ,        ,     .   (. graha)      , , .     ,  ,             (-),     ().            .

             .      ,       .   ,    ,        ,         ,      .    (-)      ;                     .

 ,     ()     ,        ().  :   ,    ,                .         ( ):    ,      ,              .




4.2  


 ,        :

 

   :

         ,   (

-

)   (

-

);     (RA,?)   (?,?)        .

 

   :

       (

/

),  (



)   (



)   ()   ()       ;           - ( ).

 

     (  ):

           ;       (

Mean Node

)   (

True Node

) ,        .

 

     ():

                ;           ػ       .

 

    :

      (

-

)      ;     (34?)      (16?),           ,   -.




4.3  


  4.1           IAST     .

 4.1     





IAST / 

     





Khagola

 :          ()     (),      .



-

Krantiv?tta

:    ,         ;    .



- / -

Na?ivalaya / Vi?uvad-v?tta

 :    ,            .





Kranti

 (?):      ,       (+)   .





Vi?uvat

 :         ;      .



-

Spa??a-graha

    (?):           .





Sara

 ()   (?):              .



 / 

Vakri / Vakragati

 () :           ( ,    ).



 / 

?ju / Margi

 () :              .





Stambha

 ():   ,           (v = 0/).



 ( / )

Pata

 :     (  )  ;     (-),    (-).





Asta?gata

:      ;     ,         .



-

Suryodaya

  :              .




4.4  


4.4.1   .     

      ,          :

  :   ,    ( )    .

   (Na?ivalaya):       ,       .

  (Krantiv?tta):     ,      .

            ? (   ? ? 2326?14?).          ( 4.2).

 4.2       









  (P  P?)

,        



  (-)

 ,   



 (-)

      



  (K  K?)

,     90



  ?

    ,  2326?



 

   :  (0  )   (0  )



          :

 

 

(?,

Right Ascension

)             ( 0  360   0  24 ).

 



(?,

Declination

)            ( 0  +90)    ( 0  ?90).

        :

 

 

(?,

Spa??a

)         .

 

 

(?,

Sara

)          .

     (?, ?)   (?, ?)         ?.            ()  .

          ?,   ?  :         (-),   (),       .

4.4.2    .  ,    ()

           (        )    .       .

       ,       .                  ( 4.3).

 4.3      





 

   



1

     ,   

 (), 



2

  (-1)

 



3

  ;   

 (),      



4

  (-2)

  



5

    

  



        :

 

 ()   , , :



 

       ,        :  ? 1,88 ,  ? 11,86 ,  ? 29,46 .

 

   ,     ( 29,78 /)      ( ? 24,1 /,  ? 13,1 /,  ? 9,7 /).

 

   



(  )        .   ,        109130     ( 4.4),    5-9-   .

 

         .      ,      (

-1

),            (



),          ,      (

-2

)     (



).



 

 ()     :



 

     ,       ( ? 47,9 /,  ? 35,0 /).

 

        .      :     28,     48.

 

     

 

,       ,   . ,    (    )      .

  4.4             Swiss Ephemeris.

 4.4      





 

.  

 

    



 ()

+059?08?

+101?00?

  (v > 0)





 ()

+1310?35?

+1520?00?

  (v > 0)





 ()

+031?27?

+047?00?

 -023?00?

? 130230  



 ()

+059?08? (  ;    ? +124?)

+212?00?

 -125?00?

? 1420   ( .)



 ()

+004?59?

+014?00?

 -008?00?

? 115245  



 ()

+059?08? (  ;    ? +112?)

+116?00?

 -037?00?

? 2931   ( .)



 ()

+002?01?

+007?00?

 -005?00?

? 109251  



 / 

?003?11? ( )

 +002?00? ( )

 ?015?00? ( )

   180



4.4.3     . -

        ,     (   ).        .

   ,              ( ).           ;            ,       .     (  )     - (Ce??a-bala    ):      60  !

   ,      (        ):

,  - ( ),   ,            ().

      ,       .        ,          ,         .         ,          .

4.4.4   .      

         :      (-),       (-   ).          .

         i ? 508?43?.        ,       :           .  -           (  ),   ( ).

,       ,    :

 

 (   ):

,             ( ).

 

 (   ):

,    (180),          ( ).

   ,   ()   ()        :

 

        18,5    

 

(

-

).

 

        12,2    

 

(

-

).

4.4.5   .   (Mean Node) vs   (True Node)

         -.              .     -  6793,5  ( 18.5996    ? 18,6 ).     -003?11?.

       :

:       .

:    ,         .

 :           .

         .         :   1,5   173    .       ,    ( ).     :

 

  (Mean Node):

  .          -3?11?  .  

 

.

 

  (True Node):

               .             145?.  :         ,  

          ()!

              ,          ,  ,   ;        .

4.4.6   ().   

    ()       ,    .       ,        (   ,      ,     ,     ,     ).

           ,           .     :        ,     .

       (Asta?gata    , ):

 

,        .

 

      (



),     -    .

 

   (



)    :      ,  ,       .

     - (. 9,        )    4.5.

 4.5    





  ( )

  ( )

  



 ()

1200?



:    ()  ;      .



 ()

1700?

1700?

  : , ,   ,  .



 ()

1400?

1200?

 :  ,     (   - , . . 21,  ).



 ()

1100?

1100?

  : ,    ,  .



 ()

1000?

0800?

   :  ,  ,  .



 ()

1500?

1500?

    :   ,  ,  .



4.4.7   .    

           .                   (    ).

,  ,      +8,        9,       (9    10).         12:             .        .

4.4.8     .   

       (00:00:00),               (-).          ( 4.6).

 4.6     





 

    



 

, 00:00





  (-)

   (-)

  ();  ,   ;    24 -



  :    ()         ,          .     2            ,       2   .

        ,      :

 :  ,      .           90.

 :         ,         .      (T = +10C, P = 1013,25 )          34?.

  :     ;       32?, ,    16?.

 :     -       .      8,8?.

 4.7        









 

9000?



 

+34?



  

+16?



      

9050?



 ,      ,          9050? ( 4.7);    ( 9?)     .               .

       ( z = 90),      ?t = 50? / (15/  cos ?  cos ?  sin H),  ?   , ?   , H    :  3,54    , 612           .      -,    .




4.5      


4.5.1  1:     (Mean Node) vs  (True Node)

                  :

 

   (. . ,  ):

    (-, . 2; ػ, . 3),         (



)    (



).           (

-

),        1   18,6 .    :       ,   ,     ,   ,       . :    

Mean Node

.

 

   ,     (JPL, Swiss Ephemeris):

   :     ,      ,    

True Node

.   True  Mean   145?.   (D-9)        ,    !       True Node    (AK),    Mean Node    . :   

True Node

,    .

 

 :

        ;    .          ,    .

4.5.2  2:       vs  

              :

 

  (ػ):

 ,     , 



( ) 



(). ,             .         .

 

  ( ):

                 (-,  4.5).   :         ,     (       ), 

 

.      ,  - ,      ()   ().        , 

 

:    ,   ,       .

 

 :

      :     (,  ,  )       ;    ( ,  ,  )     .

4.5.3  3:       vs   ( vs )

        ,       :

 

   ( ):

     (



)   XX       ,                    (z = 9000?).

 

 - (. ,   , 1955 .):

 1950-                       .    

-

( ):               34?   16? (z = 9050?).

 

  :

             3,54      612    .  ,    ,      ,   ,         .          - (  9050?).




4.6   


         ,      ( 4.8).

 4.8     











1

           

    



2

 :    ()

 



3

        

 : , , 



4

     

 



5

      9050?     

 -



4.6.1  

         .                J2000.0    .       ,           ,      .

4.6.2    

                 (, 0,01 ).     ;       (   ):   ,       ,   ,   ,   .

 

 

(



,



):     .

 

 

(

-1

,   ):      .

 

 

(



):       .

 

 

(

-2

,    ):      .

     (. 27),       -  60 .

4.6.3  

      ;    180,     360.            .    (),       ( 4.5).

4.6.4    

     9050?.           ;   ,         .          .        ,   : 15    .




4.7     


          :

 

     :

              (z = 9000?).   3,54     (612    )    ,     -.     ,      ,  .

:

      - (z = 9050?).

 

    :

    145?.  ,            .    ,  ,     ,   .

:

      ;     ,      .

 

      :

        .     89 (   5)                .

:

       .

 

    :

       .             - (60 ).                .

:

         ,     .




4.8 


4.8.1  

 

-

(. . , 1860; .   , 1861):



 

 1:

   

( ,  ).

 

 2:

   

(,   ?,  ).

 

 3:

  : ,   

(, ,     ).

 

 9:

    

(



   ,    ).



 

   

 :



 

 3:

--

(  ).

 

 27:



( -     ).



 



 I (V . . .):



 



-

(  ,    ).



 



 (VI . . .):



 

     .

4.8.2  XXXXI 

 

, .

Report of the Calendar Reform Committee

(Council of Scientific and Industrial Research, New Delhi, 1955).          -.

 

, . .

A Manual of Hindu Astrology

(IBH Prakashana, Bangalore).    .

 

,  (Jean Meeus).

Astronomical Algorithms

(Willmann-Bell, 2nd ed., 1998).        .

 

Koch, Dieter; Treindl, Alois.

Swiss Ephemeris: General Documentation

(Astrodienst AG, 19972026).    JPL DE431/DE441  .




4.9    


      .

 4.1.    (, , )      ,        ?

 4.2.    ,             .      ?

 4.3.          ?

 4.4.   -       ػ?

 4.5.    .    18 ,    10 ,    +630?,     10.   ?

 4.6.  .    ,         - (5957? . ., 3019? . .) 21 ,    +2326?,    ?1,5 .




 5. ,    





5.1 .   ,       


   -         ,    ,   ()        ,        ().        ,         .

     (-)      ,     ,                ().           ,     ,         .

 ,            (-).            25 772     ,  -.         ,         ( )        50,29?  .

       :

  ():            ,   .    ,    ,   .

  ():     (),     .     ,   27 .

                      (Ayana?sa).

          .                      .            .             (),             (-)  .

      ()        :           ,     .




5.2  


 ,        :

 

   (Lunisolar Precession)

:        (          );      (p ? 50,29?/)     .

 

   (Sayana)   (Nirayana)

:              ;      .

 

    

:   ,     (t






)       ( / , . . , . . ,  , . . .   / ).

 

   

:              (320?),   (D-9),  (D-10)      -.

 

 

:                 (      ,      ).




5.3  


  5.1              IAST   .

 5.1       





IAST / 

     





Ayana?sa

        (0  )      (0  ).



-

Ayanacalana

  ()        ,    .





Sayana

 :   ,         (Equinox of date).





Nirayana

 :    ,      (Fixed stars / ICRS).





Citrapak?a

   ,     (?  / ):      18000? (  ),   18000?00?     .     .





Ayana

    :  (     )   (     ).



-

Krantipata

 :       (    ).





Dhruva

  /  :    ;         .



-

Nak?atracakra

  27   ( 1320? ),     .



- (  )

Vi?sopaka-bhranti

  ():        -    .




5.4  


5.4.1   .      

    .          ,     ( ).    (a ? 6378,14 )    (b ? 6356,75 )    21 .        (Equatorial bulge).

       (    )    ? ? 2326?14?.

              :

 

       ,  .

 

      M,           (   ?  ).

      L   .       ,         ,   :                ( 5.2).

 5.2     









  

  ,     



  

  ?,  2326?



   

 25 772 



   

 50,29?  ,    



  

?  



    12 000 

 (? )





        



        ,   (   )      :

 

             50,29?.

 

   360    25 772 .

     : ,           (),  ,          .

5.4.2   .    

                .      ,       :

 

  ( 

Sayana

)

:



 

 

:     ,   ,       ,       .

 



: -, , .          (    ,     ,    ,       ).

 



:          50,29?  .



 

  ( 

Nirayana

)

:



 

 

:      ,       (

Sidereal frame / ICRS

).

 



: , , . 12  (



)  27  (



)      .

 



:      (),    ICRS.

          ,      ;   ,    360.

5.4.3     

        :                 ?

          .             (   ),        ( 5.3).

 5.3     1  2026 





  01.01.2026

  

 



 ()

2413?13?



  



 (KP)

2407?24?

?5?49?

     - KP



. . 

2246?26?

?126?47?

      1,52 



 

2250?31?

?122?42?

   



1.   ()    

 

 

:    



(? Virginis / ).

 

 

:         18000?00? (   / ,  2-  3-   ),      :       2315?00?  21  1956 .     (  180    285 .).   180      ,      1?.   (0 )     .

 

   (

t




)

:  285  . .

 



:       (

Calendar Reform Committee

, 1955 .,    .    . . ).    ;  Swiss Ephemeris    ( SIDM_LAHIRI),         .

 

  01.01.2026

: 2413?13? ( ,  ).

2.   (KP Ayanamsha)

 



:   . .       - (

KP System

).

 

 

:         ,        (t






? 291 . . .),        .

 

  01.01.2026

: 2407?24?.

 

     6? ,        D-1,     -  249   KP.

3.  . . 

 



:      XX   . . .

 

 

:        II (-)       397  . .

 



:      p = 50,4?,     .

 

  01.01.2026

: 2246?26?.

 



:          ( 126?47?),         .

4.   

 



:    -         (

The Holy Science

, 1894 .).

 

 

:       (   24 000 ).     499  . . (    ).

 

  01.01.2026

: 2250?31?.      54?   (   24 000 ),           .

5.   (, , Fagan-Bradley)

 

 ( . . .  , 2000- .)

:   ,        ( ,   ),     (? Cancri /  )      10600?00?.

 



:       ,     (? Piscium / )    12-  (35950?  36000?).

        5.4;    Swiss Ephemeris      ( ).

 5.4     



 

 

 

  01.01.2026



 ()

 (? )  18000?00?

 285 . .

2413?13?



 (KP)

 

 291 . .

2407?24?



. . 

 II, 

397 . .  

2246?26?



 

 

499 . .  

2250?31?





?   10600?00?

 369 . .

2305?26?



  

  1500?00? 

 221 . .

2506?13?



5.4.4   .    

      ?      ,     1      ,             .

      .        , 020?,   .

1.  - (320?)

   108  ,   320? = 200?.         020?   ,         .

2.   (D-9)   

 1      1    (320?):

 

  020?          (

-

).

 

      :   D-60 (



)     030?.      (126?47?)      ,      !

3.   : -

         .     1320?,   800  .        ,     .

     ,      20 ,   7305  (   365,2425   ).        7305 / 800 ? 9,13  ,       548 ,  .         (  87?),        794       .

        (,  ,  ,  )         .      .




5.5      


5.5.1  1:  () vs        

              :

 

  (-,  )

:



 

    , ,       180   .

 

  (? )      (1,0






),    (  ? ? -203?)     .  ,    .



 

  (-, . 8)

:



 

      :

      

(? Piscium).

 

    :       (5,2






),    .  ,  - (. 8)    35950?,    ?    35601?      4   .

 

     ,       4    18350?,      .

   :    (1955)    ,     -   .    18000?00?     27 .

5.5.2  2:   (-) vs   ( )

          (Libration / Trepidation / -):

 

   (. 3, . 912)

:    ,          360  ,       :   +27  ,   ,    -27  .       7200    54?  .

 

    (- /  )

:            54.       (VLBI)    JPL NASA (DE431/DE441) :  

,   

   .    () ,      17,2?    9,2?   ( !),    .

  :         XXI     .       (




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/chanak-ia-kautil-ia-34105024/dzhiotish-tom-i-osnovaniia-nebo-i-alfavit-karty-74619734/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


