 .       
 


         : .     ,     .   ,    ,     .

   ,             , ,      .

  ?       ?  ,     !

            ,           .

        .    ,   .





 .       








    ,      ,    .      ,       ,       .

         ,   .     ,   .

 ,    ,    ,     ,   ,   .       ,  ,    .        .

                 .

   ,              dr.hromosoma.




 


      , , , -  EMDR-.

      ,   .      ,            .

         ,     .            .

            ,          .







       :    ,      ,       .

     .        .   ,       .    ,          .

            .   -     ,     ,     .        ,            .

 ,         .    , , 5-HTP    .   ,       ,    .       .

     .     Global Market Insights,       2024    2,84  .  2034      11,42  .

        !          ,           .      ,        .

     .

 2025    Sleep Medicine Reviews       .            .

  ,  852        .   16%   .  415        [1].

  .     ,          .










 1.  

        .      ,      .         [2]    .  ,      ,     .

           .     ,            .   ,    .      .

        .        .      ,          .      ,    .

        .

     ,        .     ,    ,        .     ,    .

     ?        ?

         .

 2019   Nature Genetics        1 331 010 .   202  ,    [3].

  2022     2,4  .    ,    ,  554 [4].

  ,     .       ,       .          ,    .

      .           ,        .

    .    ,   ,              .          ,    .

     ,       .       ,        ,     .            .

   ,   ,       ,      .  ,     ,      .

,          .           ?    .          .




 I.      


         .      ,          ,       .       ,       ,  .

     .           .         ,     .           .

   ,       .            .       ,        .










 1.      




 1. :     


      .        ,     .  ,   ,         .

      .         .     :       ,     .

          .      ,   .      . ,        -    ,       .

    ,    .         ,      .

       11-  (-11)     ,    .      (7A00)    (7A01).         [5]    .

        ,                   .

    :

  .    ,    ,     .      30      ,          .

 .  ,      .       .

  .      ,     ,     .

 .      .  ,   .     ,   -        .

               .

       ,      . ,       .    ,       .    ,       .

    .          .

       79   .    ,        .         ,      .

     .      ,          . ,          DEC2 (BHLHE41)  ADRB1 [6].

        .   ,          .

   

  ,     .         .

,  ,     .       ,         .     ,      .

     .       :

            .

     .

    .

         .

    .         ,      .       ,     .

     ,            .

 2009          388  ,         .     ,   ,      .

   .

 74%           .   46%          .

     ,         .            66%  [7].

      .     ,     .       27%   .

   ,      .        ,     .

      :  ,  ,      ,   ?

            .

:    ?

     ,     .         (Insomnia Severity Index, ISI),     .

    .    0  4 .    28 .

         ISI        .

      .

1.      ?

0  



1  



2  



3  



4   

2.        ( )?

0  



1  



2  



3  



4   

3.       ?

0  



1  



2  



3  



4   

4.      ?

0   ()



1   ()



2  () 



3   ()



4   ()

5.       ?

        .

0    



1   



2   



3   



4    

6.              ?

0   



1   



2   



3   



4   

7.       ?

0    



1   



2   



3   



4    

 

     .










     .           .

   ISI  ,      .           .

             ,       .         .       .

          .            .

  ,            ,  .        ,     .           .




 2.    :      3P


       .   IV           ,    ,            .   ,        .   ,        ,         .

       ,       ,  .    ,      .      ,      .         :         .

 ,      ,           .        ,      .     ,      .      ,     .

    XX ,         .

           .  1939     Sleep and Wakefulness    ,       .           . ,  1953 ,              ,    REM.

      .         .              .

      . ,         .     ,         .

 1972           ,     .  ,  ,     ,          .

   Stimulus Control Treatment for Insomnia    25- ,   -     .    ,          .   ,      ,    ,  .

         .           ,    .         .           - .

,            .            .

        :       .

      1987 .

             A Behavioral Perspective on Insomnia Treatment      .      ,           .

        ,   3P [8].                     [9].

Ÿ              ,   .

 3P:     

      ,    P: predisposing, precipitating  perpetuating.        ,    .

     ,   .        .         .        ,         ,   .

        .       :         ,  .     ,  .

    .

1.     

   ,        .

      .   ,        .             .

            .              [10].

         .

   ,        .       ,      .

            .           ,    .

         .       ,  ,  ,    -    .

2.    ,   

    ,      .

     .         ,    .

 ,   ,         .          .       ,     .         ,    .

            ,    .

         .      ,     ,    .

  3P ,        .         .  -         .

        .

       .

 ,     ,     ?

3.      

            .

    ,        .         .     ,         .

 ,       .          ,        .

     .         .   ,    .        .

       .  ,   1970- ,        3P [11].

   ,         .       .

 ,    ,    .

   ,        .         .      .       .

      .  ,    .        .

      ,    .    ,    .         ,    .      .

,         .    ,     .

   3P










       .










 2.  3P:    

     ,       ,   .

     .

     .    ,   .      .

     .     ,         .

     :          .

 2021    ,      ,    .         ,    ,       .

         .     ,  ,    ,        .

    ,    ,  ,  ,    .

         3P       ,    .

            .           ,      .

            .

         .           .    ,               .

,          .  ,     ,        .

          .        ,     ,    .

      ?      ,     ?           ?

    .




 3.   :    


  :   ,    .  ,  ,          .

     .           .   ,    ,  .    ,               .

                  ?  ,  ,       ,      .

             ,  hyperarousal.

     ,    ,  ,  .      ,       .

 ,    .    ,  ,       .   ,    -     .

       .    ,      .   .  ,  ,   .

 

   ,       .

     .     ,   ,      .

         . Ÿ            .

        :   ,   .










 3.    










   ,          .         .

   .      ,        .         ,        .

           .            .  ,         .

          .

      .

 ,      ,         .         ,          [12].

       .      ,      .             [13].

      .

         .           ,      .

    : ,      ,     .         ,           .

      .               .

 ,    .                   .

             .

         ,              [14].           .       .

      .  ,      :        ,       .

           .             .

    ,      .  ,   ,           .

:     

        .     ,         .

    .

     .

-     .             .

 ,      ,        .

        .

  ,    ,       ,       .          .

   .

   .            .       ,         [15].

     .

     .       :      [16].

         , ,   .      ,     .

       ,      . ,         ,      .

       .










         .       ,       .

                   2010 .       ,       [17].

 2023          ,       [18].         ,    - .

     :

.       ,   .

.      -- .

.    ,         .

-.      ,    .

    .          ,      .

            .

                 .     ,           .

      :       ,       .

 :     

    .           ,     ,     .

    .

      :    NREM (non-rapid eye movement)     REM (rapid eye movement).

     : N1, N2  N3.










     ,  .   ,        .

        .        REM.

   N3.        ,       .                  .

     .    REM    ,   ,     ,    .

              .

  ,         .










 4.  :       

       .            .

      .  ,         .     ,      ,      .

         ,      .

      .

           ,    .      ,       .

         .

       ,  ,       .

    ,            .         .

  40   ,    ,   ,      N3    .

      ,             .




 4.  :      


,        .    ,     ,       .      ,     .

    ?

         .    ,            .

     ,          .

        .     ,             .

      :      .            .             .

         .

 ,    

 2017                -,   .

   33  ,   ,   .           .

     .    ,  ,       .

  .

     33        18  [19].

  99,8%             ,      .

       .

      .    :        . -      .

    ,   .      ,    .

          .

          sentinel hypothesis.

  ,         .        ,  ,       .           .

  :        .

     ,   ,  ,     .          .

             .     ,         .

    :           ?

      .

 :   

        .     ,         .

    .

     ,                     .

 2011          Sleep Reactivity and Insomnia: Genetic and Environmental Influences     :    .

  1782 ,    .            .

      FIRST  Ford Insomnia Response to Stress Test.     ,        .

 ,          .










       .       ,        .

    .

       ,    .

            .      ,       .

              .        .

      .

         .   ,        .

       ,         :            ,       .

     ?

       .         .         ,     .

     .         .        .

    ,     .   ,       ,    .            .

      

         .

       .      ,        .

            .

 ,        .

     ,       .     .         .      ,         .

    .

             [20].        [21],           .

        ,    ,      .

     .

           .           .










    ,   ,         .

        ,   ,    ,       .

  ,          .

 ,     ,     ,      .

    ,      .    ,      .

     ,          .         .          ,       .

 ,      ,      .       ,       .

          .

        .    ,          .        ,   .

           .

         . ,             .     COVID-19    ,          [22].

               [23]    .

            .             ,       .

         ,    ,     .

 :    

         .         .

         .      ?       ?   ,     ?

    ,    ,     .

       ,      ,        .      -- ,        .

        ,            .

   ,           .          .

       .

      ,  ,        .      ,            .

     ,              ,   .

     ,   ,          .

         ,           .

     .

      ?           ?

            .




 II.   


        ,    ,    ?        ,     .

        ,          ,     .    ,      .

       ,     .      ,        .             .        ,        .

      ,      ,      ,  .         ,     .

        ,        .  ,    ,                       .












 2.  ,    




 5.       


   ?       .         ,          .

  ,          .       ,     .       ,           .

     

 1986           ,      .

     .         .       .

      (FatalFamilialInsomnia, FFI).

          ,         .

,  1992 ,     .      PRNP,   .  D178N       129      .

         :  ,          .

     .     ,      ,           .

      .

 ,          .       ,            .

       .     ,       .         .

    ,      ,     .

     

       .       ,    .

      ,   SNP.           (A),      (G).

        rs. , rs4680      COMT.

            GWAS (Genome-WideAssociationStudies).

                .           ,        .

      .     ,    .

 :   

 2019        NatureGenetics ,   1 331 010 .

  202  ,    .        956 -.

        ,      .

     ,   .

      ,       .       ,     .              ,     .

        ,  .

          ,          .










 5.      

       ,        .       ,    .          .

   2019              453    .

  57  ,    .            .

    :       .

 :  2,4  

 2022   ʸ    593 724      1 771 286   .

     2,4  .

   554  ,   364   .

     3900   .        289  ,   .

            .          .

        .










        .      :       ,     .

          (PRS).               .

           .

           ,    .

   

      ,           .          ,    .

   ,      .      ,     .     ,               .

      .     ,     ,  ,     .       .

        .      ,           .

  










    ,    .         .    ,        .

    ,        .         .

,   COMT     rs4680,      G  A.  A      --,    .                        .

   A     COMT,      .        ,       .




 6.  :    


 ,    ,     .    ,  ,    .    ,     ,         .

               .    ,             .

         .              .        ,   ,      .

          .     ,          .      .       ,     .         .

  :     ,  ,         .         .

 ,  ,    ,     ,      .        ,       .      .

      .     ,         .        .










 6.   :   

 :   

:    

    .            .      ,            .




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/elena-hromova-33385261/genetika-bessonnitsy-pochemu-tvoi-mozg-ne-daiot-tebe-spat-74645233/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


