Finanse i wartosci
Anastasiya Kolendo-Smirnova


Finanse i wartosci to ksiazka-trening dla osb, ktre pragna lepiej zrozumiec swoja relacje z pieniedzmi i podejmowac bardziej swiadome decyzje finansowe. Laczy psychologiczna refleksje z chrzescijanskim spojrzeniem na odpowiedzialnosc, hojnosc, zaufanie Bogu oraz prawo do odpoczynku.

Cwiczenia prowadzone krok po kroku pomagaja przyjrzec sie rodzinnym przekonaniom na temat pieniedzy, zrozumiec poczucie obowiazku i winy, a takze dostrzec wlasne umiejetnosci i dostepne zasoby. Zadania praktyczne dotycza kontrolowania wydatkw, rozmawiania o wynagrodzeniu, wyznaczania osobistych granic oraz planowania kolejnych dzialan.

Ksiazka jest przeznaczona przede wszystkim do samodzielnej pracy. Zacheca do odkrycia wlasnego rozumienia dobrobytu i znalezienia sposobw zarzadzania pieniedzmi w zgodzie ze swoimi wartosciami, potrzebami i rzeczywistymi mozliwosciami.





Finanse i wartosci






Pieniadze i to co jest dla mnie wazne












Od czego zaczyna sie praca z finansami


Pieniadze wchodza w nasze zycie przez najzwyklejsze decyzje: co kupic, za co zaplacic na czas, na czym oszczedzic, komu pomc, jaka prosbe wypowiedziec na glos. Za tymi decyzjami stoja jednak nie tylko kwoty. Sa tam wyobrazenia o bezpieczenstwie, wolnosci, trosce, sprawiedliwosci i wlasnej wartosci.

Dlatego nie zaczniemy od wymagania, by wiecej zarabiac lub mniej wydawac. Najpierw zobaczymy, jakie miejsce pieniadze zajmuja w twoim zyciu i czemu chcesz za ich pomoca sluzyc. Wazne, zeby zrozumiec punkt wyjscia: co czujesz, jakie zobowiazania ponosisz, co cenisz i jak odzwierciedla sie to w codziennych dzialaniach.

W tej ksiazce poznawaniu siebie od strony psychologicznej towarzyszyc bedzie chrzescijanska refleksja o zaufaniu, odpowiedzialnosci i hojnosci. Jesli wiara jest twoim oparciem, mozesz wlaczyc ja w zadania. Jesli nie, korzystaj z pytan o wartosci, granice kontroli i troske o ludzi. Szczera odpowiedz jest wazniejsza niz zgoda z proponowanym sformulowaniem.

Przygotuj zeszyt. Ten rozdzial zawiera siedem cwiczen i maly eksperyment na tydzien. Mozesz podzielic prace na kilka podejsc. Zachowaj pierwsze zapisy: pzniej pomoga zobaczyc, co sie zmienilo.




Cwiczenie 1 Obraz moich pieniedzy


To krtkie cwiczenie pomaga opisac twj obecny stosunek do finansw. Obraz nie ustala ukrytej przyczyny dochodu ani nie przewiduje przyszlosci. Sluzy zauwazeniu wlasnych skojarzen.

Krok 1. Usiadz wygodnie i wyobraz sobie obok obraz oznaczajacy dla ciebie pieniadze. Moze znajdowac sie na krzesle, kanapie lub w pewnej odleglosci. Moze to byc czlowiek, zwierze, przedmiot, kolor albo ksztalt. Jesli obraz nie przychodzi, zapisz porwnanie slowami.

Krok 2. Przyjrzyj sie obrazowi. Jak wyglada? Jest blisko czy daleko? Jakie miejsce zajmuje? Jesli to postac, w jakim jest wieku i jaki ma wyraz twarzy? Nie trzeba szukac jedynej wlasciwej wersji.

Krok 3. Zapytaj w myslach: Kim jestes dla mnie?. Zapisz pierwsze przypuszczenie, a nastepnie sprawdz, na ile je rozpoznajesz jako wlasne. Byc moze pieniadze wygladaja jak pomocnik, surowy kontroler, dlugo oczekiwany gosc albo cos zupelnie innego.

Krok 4. Nazwij swoje uczucia. Jest ci spokojnie, lekowo, ciekawie, niezrecznie? Chcesz sie zblizyc, schowac, porozumiec, zatrzymac obraz? Mieszane przezycia sa dopuszczalne.

Krok 5. Jesli chcesz, zapytaj: Co chcialbys mi powiedziec?. Zapisz powstala odpowiedz jako wlasne skojarzenie, a nie wiadomosc z zewnatrz. Jesli nie ma odpowiedzi, pozostaw pytanie otwarte.

Krok 6. Wrc uwaga do pokoju i uzupelnij zapis:

 Data i mj obraz pieniedzy

 Co czuje obok niego

 Jaka role odgrywa w moim zyciu

 Jaka mysl przyszla mi do glowy

 Co chce poznawac dalej

Na razie nie poprawiaj obrazu i nie zmuszaj sie do kochania pieniedzy. Jesli oddalenie obrazu wywoluje ulge, warto zadac pytania o obciazenie, leki i oczekiwania. Taka reakcja nie dowodzi, ze sama nie pozwalasz sobie miec dochodu: na sytuacje finansowa wplywaja tez rzeczywiste okolicznosci.




Cwiczenie 2 Co pokazuja moje wydatki


Przypomnij sobie ostatnie siedem dni. Na co szly pieniadze? Wymien kilka kierunkw: mieszkanie, jedzenie, transport, zdrowie, dzieci, nauka, pomoc bliskim, odpoczynek, zainteresowania, obowiazkowe platnosci. Najpierw zapisz z pamieci, bez sprawdzania.

Teraz wybierz sposb zebrania faktw. Mozesz postawic przy wejsciu pudelko na paragony, zapisywac elektroniczne paragony w osobnym folderze lub prowadzic krtkie notatki w telefonie. Historia bankowa pomoze odtworzyc platnosci, lecz wydatki gotwkowe i poszczeglne zakupy na wsplnym paragonie moga wymagac doprecyzowania. Ewidencja paragonw i operacji pozwala zobaczyc rzeczywista strukture wydatkw.[1]

Przez najblizszy tydzien zapisuj date, kwote, kategorie i krtki opis. Jesli na jednym paragonie sa produkty spozywcze i artykuly domowe, w miare mozliwosci je rozdziel. Przelewu miedzy wlasnymi kontami nie licz jako nowego zakupu. Zwrot towaru zaznacz osobno, zeby nie zawyzyc sumy.

Pod koniec tygodnia zsumuj wydatki wedlug kierunkw i porwnaj z poczatkowym wrazeniem. Nie musisz od razu ograniczac wszystkiego, co okazalo sie niespodziewane. Najpierw ustal, jakie zadanie spelnial wydatek.

Pytania do podsumowania:

 Ktre wydatki pamietalam dokladnie, a ktrych niemal nie zauwazalam?

 Co bylo konieczne i trudno to teraz zmienic?

 Co przynosilo przyjemnosc, wygode lub wsparcie?

 Ktre zakupy byly automatyczne, a z ktrych jestem zadowolona?

 Czy powtarzaja sie drobne wydatki, ktre lacznie sa zauwazalne?

 Jakie informacje warto jeszcze zebrac, zanim cos zmienie?

Tydzien nie pokazuje calego budzetu. Odnotuj wydatki wystepujace rzadziej: leczenie, ubezpieczenie, zakupy sezonowe, remont, prezenty, nauke, platnosci roczne. Ich brak w tygodniowych paragonach nie oznacza braku zobowiazan.[1]

Twoje zakupy nie sa ostatecznym portretem osobowosci. Duzy udzial wydatkw mieszkaniowych moze odzwierciedlac cene najmu, a nie brak innych wartosci. Przy ograniczonym dochodzie znaczna czesc pieniedzy idzie na rzeczy konieczne. Obserwujemy zwiazek miedzy wartosciami, okolicznosciami i decyzjami bez obwiniania siebie.




Cwiczenie 3 Siedem wartosci


Do praktyki potrzeba siedmiu malych kartek. Napisz na nich: zdrowie; milosc i bliskosc; rodzina; przyjaciele i kontakty; aktywnosc i samorealizacja; pieniadze i mozliwosci materialne; wiara i relacja z Bogiem.

Nazwy mozesz doprecyzowac do wlasnego zycia. Jesli temat religijny nie jest ci bliski, ostatnia kartka moze oznaczac sens i przekonania, na ktrych sie opierasz. Jesli rodzina i milosc sa teraz jednym obszarem, zaznacz to  nie trzeba sztucznie ich rozdzielac.

Na kazdej kartce narysuj prosty znak lub polz odpowiedni obrazek. To sposb przypominania sobie tematu, a nie narzedzie otrzymania prawidlowej odpowiedzi.

Pierwsze podejscie. Wez kartke Zdrowie i zapytaj: Jak ten obszar jest obecny w moim zyciu teraz? Co pozwala robic? Jak o niego dbam?. Kieruj sie rzeczywistym stanem, nie porwnujac go z idealem.

Drugie podejscie. Na chwile odwrc lub odsun kartke. Zauwaz reakcje na to, ze nie widac symbolu. Nie musisz szczeglowo wyobrazac sobie choroby, smierci ani calkowitej straty. Mozesz zapytac lagodniej: Co szczeglnie zauwazam, kiedy ten obszar otrzymuje mniej uwagi?.

Trzecie podejscie. Przywrc kartke na miejsce. Co zmienia sie w odczuciu? Czy jest cieplo, ulga, wdziecznosc, napiecie lub brak zauwazalnej reakcji? Zapisz kilka slw.

Powtrz te sekwencje dla pozostalych szesciu kartek. Pracuj z jednym obszarem naraz, zachowujac reszte na stole. Jesli temat wywoluje silne przezycie, pomin etap odsuwania lub zostaw go do innego dnia.

Dla kazdej wartosci uzupelnij trzy zdania:

 Kiedy zwracam na nia uwage, czuje

 Kiedy jej symbol jest odsuniety, zauwazam

 Kiedy go przywracam, wazne jest dla mnie

Po zakonczeniu popatrz na wszystkie siedem kartek. Jakie trzy obszary sa teraz szczeglnie wazne? Ktre sa mniej obecne w dzialaniach? Czy jest obszar, ktrym jestes zmeczona nie dlatego, ze jest niewazny, lecz dlatego, ze wiaze sie z duzym obciazeniem?

Nie wyciagaj wniosku o wartosci relacji wylacznie na podstawie ulgi po odsunieciu kartki. Mozna cenic rodzine i jednoczesnie potrzebowac odpoczynku od obowiazkw. Mozna chciec milosci i nie chciec konkretnej relacji. Mozna niepokoic sie pieniedzmi, a jednoczesnie potrzebowac wystarczajacych srodkw.

Na zakonczenie zapisz: Teraz szczeglnie wazne sa dla mnie Chcialabym poswiecac wiecej uwagi Pieniadze pomagaja mi w tym tak.




Cwiczenie 4 Pieniadze i moje bezpieczenstwo


Pieniadze rzeczywiscie pomagaja oplacic mieszkanie, jedzenie, leczenie i inne konieczne rzeczy. Rezerwa na nieprzewidziane wydatki moze zmniejszac podatnosc na problemy finansowe; jej dostepna wysokosc zalezy od sytuacji czlowieka.[2] Uznanie duchowego oparcia nie uniewaznia tych praktycznych zadan.

Warto jednak zapytac, czego dokladnie oczekujesz od pieniedzy. Jakie ryzyka mozna zmniejszyc przygotowaniem, a jakich pelnych gwarancji nie da zadna kwota? Podziel strone na trzy czesci.

Pierwsza czesc  konkretne potrzeby. Co musze oplacic? Jakie zobowiazania sa juz znane? Co teraz rzeczywiscie nie jest zabezpieczone? Zapisz fakty, nie mieszajac ich z oglnym poczuciem katastrofy.

Druga czesc  moje oczekiwania wobec pieniedzy. Dokoncz zdania: Kiedy mam pieniadze, mam nadzieje, Jesli pieniedzy ubywa, zaczynam myslec, Wydaje mi sie, ze wystarczajaco duza kwota gwarantowalaby.

Trzecia czesc  inne oparcia. Jakie umiejetnosci, osoby, ustalenia, dostepna pomoc, praca, wiedza i przekonania moga wspierac mnie obok pieniedzy? Dla osoby wierzacej moze to obejmowac wiare. Nie zapisuj pomocy, ktrej naprawde nie ma: mozesz zaznaczyc, co trzeba dopiero znalezc.

Wybierz jeden praktyczny krok. Na przyklad ustalenie najblizszych obowiazkowych platnosci, zebranie informacji o dostepnej pomocy, omwienie podzialu wydatkw lub wyznaczenie celu rezerwy na miare sil. Nie musisz natychmiast odkladac stalego procentu, zwlaszcza jesli nie sa pokryte podstawowe potrzeby.

Zakoncz zapis: Pieniadze pomagaja mi zapewnic Nie daja pelnej gwarancji Dodatkowym oparciem dla mnie jest Teraz moge.




Chrzescijanskie spojrzenie na pieniadze


Pytanie tej ksiazki mozna sformulowac tak: czemu sluza moje pieniadze i jakie miejsce zajmuja w sercu? W Ewangelii wedlug sw. Mateusza temat skarbu wiaze sie z kierunkiem serca, a temat sluzenia Bogu i bogactwu  z wyborem glwnego oparcia. Dalej mowa o zaufaniu Bogu i troskach o niezbedne rzeczy: Mt 6,1934.[3]

W chrzescijanskiej refleksji wazne jest tu odrznienie korzystania ze srodkw od podporzadkowania im calego zycia. Mozliwosci materialne moga pomagac w trosce o bliskich, pracy, dzieleniu sie i wspieraniu waznych spraw. Sama wysokosc dochodu nie pozwala ocenic godnosci czlowieka ani glebi jego wiary.

W Pierwszym Liscie do Tymoteusza zamoznych zacheca sie, by nie pokladali nadziei w niepewnosci bogactwa i byli hojni w dobrych czynach: 1 Tm 6,1719.[3] Slowa te mozna czytac jako zaproszenie do sprawdzenia wlasnych priorytetw. Nie wymagaja uznawania ubstwa za osobista zasluge ani rezygnacji z niezbednego zabezpieczenia zycia.

W ksiazce bedziemy siegac do tych tekstw jako zrdla sensu. Refleksja nad wiara nie staje sie obietnica, ze potrzebna kwota na pewno sie pojawi, a trudnosc finansowa nie dowodzi niedostatku zaufania Bogu. Hojnosc rwniez nie jest transakcja z gwarantowanym zyskiem.




Cwiczenie 5 Zarzadzac zgodnie z wartosciami


Przymierz do pieniedzy postawe odpowiedzialnego zarzadcy. Jej sens polega na pytaniu, jak uwaznie obchodzic sie z dostepnymi srodkami, uwzgledniajac zobowiazania i to, co wazne dla ciebie. Nie zmienia to rzeczywistej przynaleznosci majatku ani nie zwalnia z odpowiedzialnosci za decyzje.

W przypowiesci o talentach gospodarz powierza slugom piec, dwa i jeden talent. Dwaj wykorzystuja powierzone i je pomnazaja, trzeci ze strachu ukrywa otrzymane: Mt 25,1430.[3] Dla naszej refleksji wazne jest pytanie, jak wykorzystujemy powierzone mozliwosci. Przypowiesc nie jest instrukcja ryzykownych inwestycji ani nie oznacza, ze straty finansowe sa kara.

Zapisz, czym dysponujesz teraz. Poza pieniedzmi moga to byc czas, umiejetnosci, zdrowie w dostepnym ci zakresie, doswiadczenie, kontakty, narzedzia. Nie porwnuj wlasnego zestawu z cudzym.

Nastepnie odpowiedz:

 Jakie zobowiazania juz na siebie przyjelam?

 Jakie decyzje moge podejmowac sama, a jakie wymagaja uzgodnienia?

 Co z dostepnych zasobw wspiera moje wartosci?

 Gdzie dzialam ze strachu, przyzwyczajenia lub pragnienia aprobaty?

 Jaki maly krok bedzie bardziej odpowiedzialny i na miare sil?

Jesli chcesz, napisz osobisty zamiar. W praktyce chrzescijanskiej odpowiednia bedzie forma: Chce traktowac dostepne mi srodki jako powierzona odpowiedzialnosc. Prosze Boga o pomoc w rozrznianiu potrzeb, uczciwym dzialaniu, trosce o bliskich i hojnosci w granicach mozliwosci.

Forma swiecka: Chce rozporzadzac dostepnymi srodkami zgodnie ze swoimi wartosciami i zobowiazaniami. Zachowuje prawo do doprecyzowania decyzji, proszenia o pomoc i uwzgledniania rzeczywistych ograniczen.

To osobisty zapis do refleksji. Nie przekazuje nikomu pieniedzy i nie zobowiazuje do podpisania dokumentu. Mozesz nie przepisywac gotowego tekstu, lecz zauwazyc, ktre slowa sa bliskie, ktre budza sprzeciw i co chcesz sformulowac inaczej.




Cwiczenie 6 Pieniadze w relacjach z bliskimi


Ulz krtka liste waznych osb. Zacznij od jednej, z ktra temat finansowy jest szczeglnie aktualny: partnera, rodzica, dziecka lub innego bliskiego.

Uzupelnij zapis:

 Jaka role pieniadze odgrywaja w naszej relacji?

 Jakie zobowiazania i ustalenia rzeczywiscie mamy?

 Jakiej pomocy ta osoba potrzebuje wedlug wlasnych slw, a nie tylko mojego domyslu?

 Jaka pomoc moge zaproponowac bez rezygnacji z wlasnych koniecznych potrzeb?

 Gdzie oczekuje, ze pieniadze przyniosa milosc, wdziecznosc lub wplyw?

 Co warto omwic zamiast zgadywac?

W kontekscie chrzescijanskim troska o domownikw jest wprost wskazana jako wazna odpowiedzialnosc: 1 Tm 5,8.[3] To powd, by uwzgledniac potrzeby rodziny obok innych dobrych czynw. Nie ma tu wymagania oddawania pieniedzy na kazde zadanie ani znoszenia presji finansowej.

Pomoc bliskim i darowizny mozna rozwazac z uwzglednieniem dostepnych srodkw, obowiazkowych wydatkw i zgody tam, gdzie pieniadze sa wsplne. Warunki darowizn rznia sie miedzy wsplnotami religijnymi. Ta ksiazka nie ustala obowiazkowej kwoty ani nie proponuje oddawania ostatnich srodkw w zamian za obiecane blogoslawienstwo.

Jesli mieszkasz z partnerem, omwcie organizacje budzetu. Wariant wsplny, osobny i mieszany wymagaja jasnych ustalen. Wazne sa dostep do niezbednych srodkw, uzgodniona odpowiedzialnosc i szacunek dla samodzielnosci obojga doroslych. Sama plec nie okresla, kto ma utrzymywac wszystkich lub samodzielnie podejmowac decyzje.

Do rozmowy wybierz trzy pytania: co mamy wsplnego, jakie wydatki dzielimy i jakie osobiste srodki pozostaja kazdemu. Nie musisz ujawniac wrazliwych danych ani oddawac kontroli nad pieniedzmi, jesli jest to niebezpieczne.

Jesli chodzi o dzieci, pomysl o jednej umiejetnosci odpowiedniej do wieku: odrznianiu checi od koniecznosci, wybieraniu w granicach malej kwoty, odkladaniu na zrozumialy cel. Nie przerzucaj na dziecko odpowiedzialnosci za finansowa stabilnosc doroslych.

Zakoncz cwiczenie jednym zdaniem: W tym tygodniu moge zwiekszyc jasnosc w naszych relacjach finansowych tak.




Cwiczenie 7 Prosic i przyjmowac


Trudnosc z proszeniem nie jest dowodem choroby, pychy ani niedostatku wiary. Moga stac za nia rzne okolicznosci i wczesniejsze doswiadczenia. Zacznij od tego, czego mozesz bezpiecznie sprbowac.

Krok 1. Wybierz jedna konkretna prosbe. Czego potrzebujesz: pomocy finansowej w okreslonym zakresie, udzialu we wsplnym wydatku, informacji, czasu na rozmowe? Nie zastepuj prosby oglnym oczekiwaniem niech sie domysli.

Krok 2. Doprecyzuj warunki dla siebie. Jaka kwote lub pomoc masz na mysli? To prezent, pozyczka, oplacenie wsplnego obowiazku czy inna mozliwosc? Jesli warunki sa niejasne, pierwszym krokiem moze byc ich omwienie. Nie obiecuj zwrotu, ktrego nie mozesz rozsadnie zaplanowac.

Krok 3. Sformuluj prosbe bez zadania potwierdzenia twojej wartosci. Na przyklad: Potrzebuje omwic oplacenie wsplnego wydatku. Moge wziac na siebie taka czesc. Jaka czesc mozesz wziac ty?. Albo: Czy jestes gotowy pomc mi w tym zadaniu? Jesli tak, ustalmy warunki.

Krok 4. Zauwaz swoja reakcje. Co jest trudne: wypowiedziec kwote, uslyszec odmowe, zalezec od cudzej decyzji, przyjac prezent? Zapisz to bez obwiniania siebie.

Krok 5. Jesli pomoc zostala zaproponowana, sprawdz, czy warunki sa jasne i czy ci odpowiada. Mozesz podziekowac, doprecyzowac, wziac czas do namyslu lub odmwic. Wdziecznosc nie oznacza zgody na nieuzgodnione zobowiazania.

Formularz: Moja potrzeba Konkretna prosba Warunki, ktre warto wyjasnic Co czuje Jaka odpowiedz jestem gotowa przyjac Mj nastepny krok.




Eksperyment na tydzien


Pierwsze podejscie. Zachowaj wyjsciowy obraz pieniedzy i wybierz sposb zapisywania wydatkw. Zacznij od dostepnej ewidencji, a nie wymagania prowadzenia idealnego systemu.

W ciagu tygodnia. Zbieraj paragony i informacje o platnosciach. Krtko zaznaczaj to, co wydaje sie wazne: obowiazkowy wydatek, przyjemnosc, pomoc, zakup z przyzwyczajenia. Nie nazywaj siebie zla z powodu wydatku, ktry pzniej ci sie nie podoba.

Osobnego dnia. Wykonaj praktyke wartosci i zapisz trzy wazne obszary. Zestaw je z wydatkami, czasem i realnymi mozliwosciami. Wartosci przejawiaja sie nie tylko w kwocie: troske mozna wyrazac uwaga i dzialaniem.

Jeszcze jedno podejscie. Wybierz kwestie bezpieczenstwa, zarzadzania lub relacji. Nie musisz wykonywac wszystkich zadan pisemnych w jeden wieczr. Sformuluj jeden maly krok, ktry mozna sprawdzic w zyciu.

Pod koniec tygodnia. Podsumuj wydatki i odpowiedz: Co stalo sie jasniejsze? Jaka potrzeba pozostawala niezauwazona? Co chce zachowac? Co sprbuje zmienic?.

Niech wynikiem pierwszego rozdzialu bedzie nie idealny budzet, lecz dokladniejsze rozumienie: co jest dla ciebie wazne, jakie ograniczenia sa realne i jak chcesz rozporzadzac dostepnymi srodkami. Z tego punktu bedziemy kontynuowac prace.




Dlugi hojnosc i moje mozliwosci












Kiedy odpowiedzialnosc staje sie lekiem


W pierwszym rozdziale przygladalysmy sie miejscu pieniedzy w naszym zyciu i wartosciom stojacym za codziennymi wydatkami. Teraz zobaczymy, co czesto sprawia, ze obchodzenie sie z pieniedzmi staje sie napiete: rzeczywiste dlugi, poczucie niesplacalnego zobowiazania, trudnosc przyjmowania pomocy i lek przed niewlasciwym wykorzystaniem swoich mozliwosci.

Czasem myslenie o sobie jako odpowiedzialnej zarzadczyni przynosi ulge. A czasem pojawia sie odwrotna reakcja: Jesli wiele mi powierzono, tym bardziej nie mam prawa sie pomylic. Wtedy nawet mala decyzja staje sie egzaminem. Dac czy nie dac? Kupic dla siebie czy pomc drugiemu? Zgodzic sie na prosbe czy odmwic?

Odpowiedzialnosc nie wymaga nieomylnosci. Zaklada gotowosc patrzenia na fakty, uwzgledniania skutkw, uzgadniania i naprawiania tego, co mozna naprawic. Dla osoby wierzacej zaufanie Bogu moze byc oparciem w tej pracy. Nie zwalnia z obliczen i nie zamienia kazdej trudnosci finansowej w oznake duchowej porazki.

W tym rozdziale bedziemy rozrzniac zobowiazanie pieniezne, dobrowolna pomoc i wewnetrzne musze. Potem znajdziemy sposoby ochrony srodkw i pozytecznego wykorzystywania zdolnosci. Cwiczenia mozna wykonywac stopniowo, po jednym na podejscie. Potrzebujesz zeszytu, zapisw wydatkw i dokumentw pozwalajacych sprawdzic zobowiazania finansowe.




Cwiczenie 1 Co zmienilo sie po pierwszym rozdziale


Zacznij od krtkiego zatrzymania. Nie oceniaj siebie wedlug liczby wykonanych zadan: wazne, by zrozumiec, co stalo sie z twoim stosunkiem do pieniedzy.

Zapisz odpowiedzi:

 Co zauwazylam, kiedy zaczelam ewidencjonowac wydatki?

 Jakie zakupy okazaly sie niespodziewane? Ktre natomiast potwierdzily moje priorytety?

 Czy latwiej mi prosic lub przyjmowac pomoc?

 Co poczulam na mysl o powierzonych srodkach: spokj, wdziecznosc, lek, opr?

 Jakie pytanie pozostawiam na razie otwarte?

Jesli pisalas osobisty zamiar odpowiedzialnego zarzadzania pieniedzmi, przeczytaj go. Znajdz sformulowania wspierajace i te, ktre brzmia jak grozba. Na przyklad musze zawsze rozporzadzac idealnie mozna zastapic slowami: Chce podejmowac przemyslane decyzje i korygowac je, kiedy dowiem sie wiecej.

Jesli prowadzenie zapisw sie nie udalo, wybierz prostszy sposb: fotografowac paragony, zaznaczac tylko duze wydatki lub robic jeden zapis wieczorem. Nieudana organizacja zadania nie swiadczy jeszcze o niezdolnosci zarzadzania finansami.

Dokoncz: Teraz szczeglnie wazne jest dla mnie zrozumienie W tym celu jestem gotowa zrobic.




Dlug pieniezny i poczucie zobowiazania


To samo slowo moze oznaczac rzne rzeczy. Dlug pieniezny ma podstawe: umowe, otrzymana pozyczke, uzgodniona oplate. Mozna w nim ustalic kwote, terminy i warunki. Obietnica rwniez tworzy odpowiedzialnosc, lecz czasem wymaga zmiany, jesli zmienily sie okolicznosci.

Istnieje tez inne przezycie: Musze wszystkim pomagac, Za wszystko dobre trzeba odplacic, Jesli podarowano mi pieniadze, teraz musze zgadzac sie na kazda prosbe. Poczucie obowiazku moze byc tu silne, choc nie istnieje konkretne porozumienie.

Wdziecznosc nie czyni czlowieka czyjas wlasnoscia. Pomoc rodzinie moze byc swiadomym wyborem, a troska o dzieci  rzeczywistym obowiazkiem. Zadne nie wymaga jednak nieskonczonego oddawania wszystkiego, co masz. Wazne, zeby rozpatrywac kazda sytuacje osobno, a nie uznawac wszystkich zobowiazan za zbedne albo przeciwnie  jednakowo bezwarunkowe.

W chrzescijanskiej refleksji o dlugach pojawia sie wezwanie, by nie byc nikomu nic dluznym poza wzajemna miloscia: Rz 13,8. Mozna przyjac je jako powd uwaznego traktowania zobowiazan i nieodkladania ich uregulowania. Tworzenie z jednego wersetu uniwersalnego zakazu kazdego kredytu byloby zbyt doslowne: decyzje finansowe wymagaja rozwazenia konkretnych warunkw.[1]




Cwiczenie 2 Mapa moich zobowiazan


Celem tej praktyki jest zebranie obrazu, ktry mozna sprawdzic. Poczucie ciezaru jest wazne jako przezycie, ale nie ustala istnienia dlugu. Opieraj sie na zapisach, umowach i jasnych ustaleniach.

Krok 1. Wypisz zobowiazania pieniezne, ktre rzeczywiscie istnieja: pozyczki od ludzi, kredyty, raty, zalegle platnosci. Osobno zaznacz poreczenia, jesli istnieja. Nie mieszaj pozostalego dlugu ze zwyklymi przyszlymi wydatkami na zycie.

Dla kazdego zobowiazania uzupelnij zapis:

 Komu lub jakiej organizacji jestem winna pieniadze?

 Na jakiej podstawie powstalo zobowiazanie?

 Jaka kwota pozostala i gdzie ja sprawdzilam?

 Jaka jest najblizsza platnosc i termin? Czy jest zaleglosc?

 Jakie warunki, odsetki lub dodatkowe oplaty musze doprecyzowac?

 Jaki nastepny krok zalezy ode mnie?

Jesli nie znasz odpowiedzi, napisz wyjasnic, zamiast wpisywac lekowy domysl. Przy spornej kwocie zachowaj dokumenty i zaznacz, co dokladnie budzi watpliwosc.

Krok 2. Na innej stronie zbierz obietnice niepieniezne: pomc w sprawie, zwrcic rzecz, wykonac prace. Wskaz, co dokladnie obiecalas, komu i na kiedy. Zaznacz, co jest wykonalne, a gdzie potrzebna jest szczera rozmowa o zmianie ustalenia.




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/book/anastasiya-kolendo-smirnova-32256704/finanse-i-wartosci-74723097/)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


