Эргитимэ миигин хаар үҥкүүтүгэр

– Ийэ барахсаҥҥа ханнык да түгэҥҥэ күндүтэ, күнү көрдөрбүтэ оҕото буолан бүппэт. Эрэйдээх кырдьар сааһыгар оҕотун туһуттан хараҕын уутунан суунара иэдээн дии. Олох сүрэҕим хамсаата, сатаан утуйуом да суох.

– Итинниккэ тиксиэх кэриэтэ оҕоломмотох да ордук эбит дии санаабаккын дуо? – Ольга кыһыйбычча-абарбычча эмиэ санаатын баллаччы этэн баран, кэмсинэ санаата.

– Оо, дьахтар киһиэхэ оҕо диэн Таҥара бэлэҕэ, Айыы чыычааҕа буоллаҕа дии. Кини хайдах киһи буолан иитиллэн тахсара төрөппүтүттэн эрэ тутулуктаах буолбат быһыылаах. Төрөппүт эрэ оҕотун олох дьолугар анаан улаатыннарар буоллаҕа. Дьэ онно бу күннээҕи олохпут, тулалыыр эйгэтэ, дьон сиэрэ-майгыта уларыйыыта барыта сабыдыаллаан эрдэҕэ. Ити уола эрдэттэн хаайыыга эҥин түбэһэн олоҕун отуора алдьаммыт быһыылаах. Аны аҥаардас ийэҕэ иитиллибит, уол оҕо аҕата суох улаатара төһөлөөх охсуулаах буолуой… Эмиэ оҕо гымматах уолчааммын санаан кэллим… Күүскэ санаан кэллим, кэмсиммэтэх күнүм диэн суох… – Евдокия, бөтө бэрдэрэ сыһа-сыһа, саҥарбытыттан Ольга улаҕа хайыһа сыппыт бэйэтэ эргиллэ түстэ:

– Дуся, ол аата, туох диэн эттэххиний?

– Мин оҕоҕо наһаа баҕаран Оҕо дьиэтиттэн биэһигэр чугаһаабыт уолчааны ыла сылдьыбытым. Ону кэргэним төттөрү илтэрбитэ. Артемкам, оҕом сыыһа, таҥаһын хаалаабыт спортивнай суумкабытын соспутунан ытыы, былаачыйам тэллэҕиттэн тардыһа хаалбыта харахпар хаалан хаалбыт, хаһан да оспот сүрэх бааһа буолбут. Ыксаан хааламмын биһиги аҕаҕыныын ыраах үлэлии барабыт, кэлэн баран ылыахпыт диэх курдук тугу эрэ үлүгүнэйбитим быһыылааҕа. Төһөлөөх күүтэ сатаабыта буолуой?!

– Оо дьэ, оннук баар эбит дуу, Дуся-аа… Ол тоҕо төттөрү бэрдэрэр?

– Билиҥҥини билбэтим, ол саҕана куоракка Оҕо дьиэтиттэн иитэ ылар наһаа уочараттаах этэ. Төрөөбүтүнэн оҕолору бэрт түргэнник илдьэ бараллара. Кэргэммин хас да сылы быһа хаайбытым, оҕо иитэр туһунан. «Оҕо дьиэтиттэн ылбаппыт, аймахтаргыттан бул» диэн тыллааҕа. Дьонум-сэргэм мин оҕото суохпуттан санаарҕыыллара ахан, көмөлөһүөхтэрин баҕараллара да, киһиэхэ биэриэх курдук элбэх ыччаттаах киммит да суоҕа. Кэргэммэр Гермаҥҥа этэ сатаан баран, синим биир диэммин, кистээн уочараттаабытым. Ол сырыттахпына, эмискэ төлөпүөннээбиттэрэ. «Биэс саастаах уол оҕо баар, кэлэн көрөҕүт дуо?» диэбиттэрэ. Тиийбитим, ол Артемкам: «Ты – моя мамочка?» – диэн баран, моонньубар иилистэ түспүтэ. Уйадыйан, бэйэм хараҕым уутун кыатамматаҕым… Үлэһиттэр «бастаан дьиэҕэр илдьэ бар, онтон көстөн иһиэ» диэбиттэрэ. Оҕолоох кэлбиппэр, Герман аҕыйах баттаҕа туран көрсүбүтэ. Ол туһуттан улаханнык иирсибиппит. Хара бастакыттан уолчааммытын бэйэтигэр чугаһаппатаҕа, сыһыарбатаҕа. «Это наш папа, такой злой?» – дии-дии, оҕом ыйытан чоҕулуччу көрөрө. Сырдык хааннаах оҕо этэ, сайдыытынан да тэҥнээхтэриттэн хаалсыбатах курдуга. Улаатан эрэр, билиэн-көрүөн баҕалаах уол оҕо буоллаҕа, хаста даҕаны Герман кыра массыыналары мунньар коллекциятын тыыппыт, тугу эрэ үлтү түһэрбит этэ. Өссө, оҕом муҥнаах, икки сөбүлээбит массыынатын оронун анныгар кистээн, олох да буруйбут ырааппыта. Аҕабыт: «Уоруйах буолар ыйаахтаах киһини аҕалбыккын!» – диэн дьаралык ыйаабыта. Киһим олох киҥэ-наара холлон, туохха да ис буолбат хаппырыыс, бөппүрүөк буолан турбута. Миигин оҕоҕо күнүүлээн, кини болҕомтото суох хаалан, ончу да иэдэйбитэ. Хайыахпыный, сатаан олорбот ыал буолан барбыппыт. Артемкабын, ытыы-ытыы, Оҕо дьиэтигэр төттөрү илдьэн биэрбитим. Биллэн турар, үлэһиттэр миигин дэлби мөхпүттэрэ. Кэлин даҕаны Германныын Артемка туһунан кэпсэтии сабыылаах тиэмэ этэ. Бэйэм күн бүгүнүгэр диэри дууһа ыарыыта оҥостон илдьэ сырыттаҕым. Оҕо уйулҕатыгар төһөлөөх охсууну ылбыта буолуой, киһи сатаан санаабат… Арыт саныыбын ээ, таах сибиэ Германы истэммин, бэйэм да иитиэм этэ диэммин. Ол эрээри, айдааннаах, иирсээннээх дьиэ кэргэҥҥэ улаатара тугунан дьайан тахсыа эмиэ биллибэт этэ, – Евдокия, куолаһа титирэстээн ыла-ыла, кэпсии сыппыта.