- -
- 100%
- +
UŞAQ VƏ AYNA
Var idi xırda bir oğlan uşağı,İki-üç yaşına dolmuş o çağı.Tazə dil, tazə ayaq açmış idi,Anası yaxşı qulaq asmış idi.Anası xeyli ədəbli kəs idi,Oğlunun tərbiyəsiyçün bəs idi.Nə ciyər guşəsini döyməz idi,Nə acıqlanmaz idi, söyməz idi.Öyrədərdi ədəbi, mərifəti,Göstərərdi nə isə məsləhətin.Görməmişdi hələ aynanı özü,Bilməyirdi, necə şeydir güzgü.Kamilə aynanı sildi, aldı,Asmadı, söykədi zalda, qaldı.Uşaq oynarkən o zalda tənhaGörübən güzgünü oldu şeyda.Göz göyə sarı yönəldi, baxdı,Özünü gördü, ürəyi axdı.Bu, ona baxdı, o da baxdı buna,O da güldü bu gülən vaxt ona.Bu, geri keçdi, o da getdi geri,Bu yanaşdı, o da gəldi irəli.Qalxızarkən bu əlin bir azacıqElə bildi ki, o çəkdi yumruq.Hirslənib bu gedib aldı maşanı,İstədi, vursun acıqlandıranı.Anası gizli baxırmış, gəldi,Tələsik tutdu, buna qandırdı:– Əlini saxla! – dedi, – vurma, gözüm,Qulaq as, var sənə bir neçə sözüm.Sən acıqlanma, balam, bax yumuşaq,Sən uşaqsan, o da çox yaxşı uşaq.Gər gülər üz ona sən göstərsən,Özünə ram, həlim eylərsən sən.Oğul, ayna kimidir bu dünya,Hər nə etsən, o olar çöhrənüma124.QARĞA VƏ TÜLKÜ
Qarğa ağzında bir qırıq pendirQonubən sərvə, eylədi tədbir.Ki, yesin onu… bir qədər duruxub,Pendir ağzında fikr edirdi baxıb.Tülkü yügrək125 keçirdi o yerdən,Burnuna dəydi iy o pendirdən.Tülkü dərhal dayandı, bir baxdıPendirə, ağzının suyu axdı.Dırnaq üstə yanaşdı sərvə sarı,Bulayıb quyruğun baxıb yuxarı,Dedi nazü nəzakət ilə yavaşQarğaya: – Qarğa, ey əziz qardaş!Nə gözəlsən, sürahigərdənsən,Qaragöz varsa, bir gözəl sənsən.Pəh! Qanad, quyruğu, nə dimdiyi var,Çox gözəl bunda sövt126 olar, səs olar.Heç utanma, oxu, amma qardaş,Yoxdur gözəllikdə kimsə səndən baş.Bu camal ilə, bəlkə, vallahıOlasan cümlə quşların şahı…Mədhü tərifə aldanıb qarğa,Fərəhindən də dillənib qarğa,Bir qağırtı çıxart gənzikdən,Pendirin saldı qarğa dimdikdən.
ALQANAD VƏ GÖYƏRÇİN
Çətməyə127 düşdü alqanad quşu,Çətmə o saat elədi bənd quşu.Başladı quş çətmədə çırpınmağa,Hər yana sıxcınmağa, dartınmağa.Körpə göyərçin görüb əhvalını,Yoxlamayıb öz işinin dalını,Etdi məzəmmət o sitəmdidəyə,Eylədi çox töhmət o qəmdidəyə:– Sən necə əqilsiz, necə divanəsən!Mərifətin yox, mənə biganəsən.Kimsə məni aldadamaz dam ilə,Hiyləgərin hiyləsi var xam ilə.Çətməni görsəm, onu dərk eylərəm,Çətmə məqamın dəxi tərk eylərəm.Bu sözü ağzında deyərkən, sonraQəflət olub düşdü göyərçin tora.Şübhəsi yox, hər kəs edər rişxəndBaşqa bəlaya olacaq payi-bənd128.XORUZ VƏ QUQQU
– Banlayırsan gözəl, Xoruz qardaş!Yoxdu xanəndəlikdə səndən baş.– Quqqu qardaş, sənin səsin xoşdur,Nəğməsi başqa quşların boşdur.Eşidəndə sənin təranəni mənDeyirəm qəlbən sənə əhsən!– Ey Xoruz, afərin sənin səsinə,Valehəm, aşiqəm cahanda sənə.Banlayırsan, verir mənə ləzzət,Yetirir qəlbimə səsin behcət129.– Quqqu qardaş, sənin kimi gözəli,Həm sədası zərif, səsi məzəli,Başqa bir quş yaratmayıb Allah.Bülbülə tən edir sənin, billah!Xırda boylu, səsin əcəb sazdır,Belə nadir vücud çox azdır.Öz canımdan səni əziz tuturam,Səni xalqa nişan verib ötərəm.Sərçə bu göftüguyə130 verdi qulaq,Onlara tənə daşın atdı bayaq.Dedi: – Mədh eyləməklə yoldaşıUsta qılmaz olan kəsi naşı.Sizdə heç hüsn, mərifət yoxdur,Musiqi elminə bələd yoxdur.Xoruzu Quqqu mədh edir nə əcəb,Конец ознакомительного фрагмента.
Текст предоставлен ООО «ЛитРес».
Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на ЛитРес.
Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.
1
Dari-qürbət – qürbət diyar
2
Mədfən – dəfn olunan yer, qəbir, məzar, qəbiristan
3
Bəsirət – bir şeyi dərindən və tez anlama qabiliyyəti, gələcəyi görmə qabiliyyəti; göz
4
Himmət – məqsəd, cəhd, yüksək düşüncələr
5
Rizq – yemək
6
Səmər – xeyir, mənfəət, nəticə, hasil
7
Cəhl – avamlıq
8
Kəsb – qazanc əldə etmək
9
Nisar – səpmə, tökmə, şabaş saçan, qurban
10
Ülum – elmlər
11
Nicat – qurtulma, xilas olma, salamat qalma
12
Məmat – ölüm
13
Hürriyyət – azadlıq
14
İstibdad – zülm
15
İrşad – rəhbər, istiqamət
16
Ürfan – bilik, kamal, maarif
17
Şaki – şikayətçi
18
Pərəstar – xidmət etmə, qulluqçu
19
Zəval – tələf, məhv, zaval
20
Cövr – zülm
21
Bilaaram – aramsız, ara vermədən
22
İqbal – gələcək
23
Rəmz – sirr
24
Fənar – fənər
25
Ağuş – qucaq
26
Yuxlama – yuxulama, yatma
27
Binəva – yazıq
28
Asar – əsərlər
29
Tədavi – müalicə
30
Gülşəni-dəhr – güllü-çiçəkli aləm, dünya
31
Xəndan – gülən
32
İzzü şərəf – namus, ad-san
33
Kan – mədən
34
Dəbistan – məktəb
35
Qaim – düz dayanan
36
Əmri-nahi – qayda və qadağalar
37
Mükəlləf – məsul, cavabdeh
38
Əşrəf – ən şərəfli, daha şərəfli
39
Təfavüt – fərq
40
Ünas – qadınlar, qızlar
41
Qəhri-mövla – qüdrət sahibi, yəni Allah
42
Giryan – ağlar
43
Peyvənd – calaq
44
Abidar – bol sulu
45
Əbnayi-vətən – vətən oğulları
46
Nəf – qazanc, mənfəət
47
Sərkər – qoyunçu
48
Tövr – surət, hal, tərz, əda
49
Məstan – qəşəng
50
Arıtlamaq – təmizləmək
51
Patava – dolaq, ayağa sarılan, yundan və s.dən toxunma sarğı, yaxud parça zolağı
52
Vəl – taxıl döymək üçün alət
53
Arzuyi-dil – ürəyin arzusu
54
Dramnəvis – dram yazarı
55
Qəbi – ağılsız, sarsaq
56
Həqir – alçaq, qiyməti, dəyəri olmayan
57
Ömri-cavidan – ölümsüzlük, əbədi həyat
58
Duzaq – hiylə, tələ
59
Ziri-zəbər – alt-üst olma
60
Dar – məkan, yer
61
Güzərgah – yer
62
Pürkədər – kədərli
63
Va – vay, aman
64
Üsuli-sövti – səs qaydaları
65
Ümmül-bəşər – bəşəriyyətin anası
66
Xak – torpaq, yer
67
Qəhhar – qüdrətli, güclü
68
Kari – dəyərli, kəsərli, təsirli
69
Kaşanə – ev, mənzil
70
Həpənd – axmaq, başıboş, gic
71
Güruh – camaat, izdiham
72
İntişar – artma, yayılma
73
Xəlayiq (xəlaiq) – xalq, camaat
74
Fərar – qaçmaq, uzaqlaşmaq
75
Rövnəq – parlaqlıq, gözəllik
76
Nəqdi-nisar – pul tökmək, xərc çəkmək
77
Əfradi-kübar – kübar insanlar, dövlətlilər
78
Ərşi-əla – yüksək təbəqəyə məxsus olanlar
79
Əsnaf – sənətkar
80
Kamıran (kamran) – kam alan, xoşbəxt, qüdrətli
81
Təərrüz – hücum etmək, sataşmaq, təcavüz etmək
82
Sahibzəban – gözəl nitqi olan
83
Toxmacar – çoxillik bitkilərin toxumlarından alınan cavan bitki şitili
84
Küm – barama, baramaqurdu
85
Şəhd – çiçəkdən yığılan şirə, bal
86
Neysan – aprel
87
Məskəni-məva – yurd, məkan
88
Dilara – ürək açan
89
Türfə – füsunkar, qeyri-adi
90
Tənavül – yemək
91
Vird – təkrar-təkrar deyilən, dua
92
Dutuban – tutaraq
93
Məva – ev, yurd
94
Səkmək – (burada) gəzmək
95
Rəhmət – rəhm etmə
96
Nübar – ilk meyvə, yeni meyvə
97
Sərəfraz – başını dik tutan, yüksək
98
Meyvədar – barlı, bəhrəli
99
Bişəkk – şübhəsiz
100
Qeybi – gizli
101
Müc – çarəsiz, əli-qolu bağlı
102
Seyiz – qoyun sürüsünün qabağında gedən təkə
103
Mahparə – Ay parçası
104
Xar – alçaq, həqir
105
Təkfir – təqsirləndirmək
106
Bəqədrimkan – imkan daxilində
107
Qəni – dövlətli, varlı
108
Aşiyan – yuva
109
Üqubət – əziyyət, əzab
110
Toxm – toxum
111
Xüruc – çıxmaq
112
Mürur – keçib getmə
113
Naxa – naqqa balığı
114
Kəsəyən – çölsiçanı
115
Şəma – kiçik balıq
116
Mötad – adət
117
Təqsim – bölmə, hissələrə ayırma
118
Gir – güc, qüvvət
119
Təftiş – yoxlama
120
Rəsəd – görmək yeri
121
Nan – çörək
122
Əlzəm – ən lazımlı
123
Eşmək – yumşaq tüklü dəridən paltar
124
Çöhrənüma – aydınlaşan, üzə çıxan, aşkar
125
Yügrək – yüyürək, cəld
126
Sövt – səs
127
Çətmə – quş və ya siçan tutmaq üçün tələ
128
Payi-bənd – adətdən kənara çıxmama
129
Behcət – sevinc
130
Göftügu – söhbət, danışıq