Словарь экотерапии и биологии растений. С параллельными казахским, русским и английским текстами

қаз. Ие организмнің барлық симбионттарымен бірге біртұтас организм ретінде қарастырылуы.

рус. Организм-хозяин со всеми его симбионтами, рассматриваемый как одно целое.

англ. A host organism together with all its symbionts, regarded as a single whole.

44. Дисбактериоз / Дисбактериоз / Dysbacteriosis

қаз. Ішек микробиотасы бұзылыстарының ескірген атауы; қазіргі кезде оны нақтырақ «дисбиоз» термині ығыстырып келеді.

рус. Прежнее название нарушений кишечной микробиоты, вытесняемое более точным термином «дисбиоз».

англ. The former name for disturbances of the gut microbiota, now being replaced by the more precise term «dysbiosis».

45. Дисбиоз / Дисбиоз / Dysbiosis

қаз. Микробиота құрамының бұзылып, ие организм үшін пайдалы қызметтерін жоғалтуы.

рус. Нарушение состава и функций микробиоты, связанное с утратой полезных свойств или появлением неблагоприятных эффектов для хозяина.

англ. An alteration in the composition and function of the microbiota associated with loss of beneficial functions or adverse effects on the host.

46. Иммунотолеранттылық / Иммунотолерантность / Immune tolerance

қаз. Иммундық жүйенің зиянсыз заттарға қорғаныш реакциясын көрсетпеу қабілеті.

рус. Способность иммунной системы не отвечать защитной реакцией на безвредные вещества.

англ. The ability of the immune system to avoid mounting harmful responses to harmless substances or to the body’s own components.

47. Ішек микробиотасы / Кишечная микробиота / Gut microbiota

қаз. Адамның асқазан-ішек жолын мекендейтін микроорганизмдер.

рус. Микроорганизмы, населяющие желудочно-кишечный тракт человека.

англ. The microorganisms that inhabit the human gastrointestinal tract.

48. Колонизациялық резистенттілік / Колонизационная резистентность / Colonization resistance

қаз. Ағзаның өз микробиотасының бөгде ауру тудыратын микробтардың орнығуына жол бермеу қабілеті.

рус. Способность собственной микробиоты препятствовать заселению организма чужеродными, в том числе патогенными, микроорганизмами.

англ. The ability of the resident microbiota to prevent colonisation by exogenous microorganisms, including pathogens.

49. Қысқа тізбекті май қышқылдары (ҚТМҚ) / Короткоцепочечные жирные кислоты (КЦЖК) / Short-chain fatty acids (SCFAs)

қаз. Микробтар тағамдық талшықтарды ыдыратқанда түзілетін бутират, пропионат және ацетат сияқты заттар; олар ішекті қоректендіріп, зат алмасуға қатысады.

рус. Органические кислоты, образуемые микробами при ферментации пищевых волокон (прежде всего ацетат, пропионат и бутират), которые поддерживают клетки кишечника и участвуют в обмене веществ.

англ. Organic acids produced by microbial fermentation of dietary fibre—mainly acetate, propionate and butyrate—that support intestinal cells and participate in metabolism.

50. Метабиотиктер / Метабиотики / Metabiotics

қаз. Тірі микроорганизмдерді енгізбестен қолданылатын микробтардың тазартылған пайдалы тіршілік өнімдері.

рус. Очищенные полезные продукты жизнедеятельности микроорганизмов, применяемые без введения самих живых микробных клеток.

англ. Purified beneficial products of microbial activity used without administering the living microorganisms themselves.

51. Микобиом / Микобиом / Mycobiome

қаз. Ағзада немесе ортада мекендейтін барлық саңырауқұлақтардың жиынтығы; микробиотаның саңырауқұлақ бөлігі.

рус. Совокупность всех грибов, обитающих в организме или среде; грибная часть микробиоты.

англ. The fungi and fungal genetic material present in an organism or environment; the fungal component of the microbiome.

52. Микориза / Микориза / Mycorrhiza

қаз. Өсімдік тамыры мен топырақ саңырауқұлағының өзара пайдалы одағы: саңырауқұлақ өсімдікке су мен минералдар береді, ал өсімдік саңырауқұлаққа қанттар береді.

рус. Взаимовыгодный союз корней растения и почвенного гриба: гриб даёт воду и минералы, растение — сахара.

англ. A mutually beneficial partnership between a plant’s roots and a soil fungus: the fungus provides water and minerals, the plant provides sugars.

53. Микробиом / Микробиом / Microbiome

қаз. Белгілі бір ортадағы микроорганизмдер қауымдастығының, олардың генетикалық материалының, тіршілік өнімдерінің және тікелей қоршаған ортасының жиынтығы.

рус. Сообщество микроорганизмов определённой среды вместе с их генетическим материалом, продуктами деятельности и непосредственным окружением.

англ. A community of microorganisms in a particular environment together with their genetic material, products and immediate surroundings.

54. Микробиота / Микробиота / Microbiota

қаз. Ішек, тері, топырақ немесе ауыз қуысы сияқты белгілі бір ортаны мекендейтін микроорганизмдер қауымдастығы.

рус. Сообщество микроорганизмов, населяющих определённое место — кишечник, кожу, почву или полость рта.

англ. The community of microorganisms inhabiting a particular site, such as the gut, skin, soil or oral cavity.

55. Тері микробиотасы / Микробиота кожи / Skin microbiota

қаз. Адамның тері жамылғысын мекендейтін микроорганизмдер.

рус. Микроорганизмы, населяющие кожные покровы человека.

англ. The microorganisms that inhabit the human skin.

56. Микробтық экспозиция / Микробная экспозиция / Microbial exposure

қаз. Адамның қоршаған орта микробтарымен жанасу жиілігі мен алуантүрлілігінің деңгейі.

рус. Степень разнообразия и частоты контактов человека с микробами окружающей среды.

англ. The diversity, frequency and intensity of a person’s contact with microorganisms from the surrounding environment.

57. Микробтардың қоршаған ортамен алмасуы / Микробный обмен со средой / Microbial exchange with the environment

қаз. Микроорганизмдердің адам, оны қоршаған топырақ, өсімдіктер мен ауа арасында үздіксіз алмасуы.

рус. Постоянный переход микроорганизмов между человеком и окружающими его почвой, растениями и воздухом.

англ. The constant movement of microorganisms between a person and the surrounding soil, plants, and air.

58. Ауыз қуысының микробиомы / Оральный микробиом / Oral microbiome

қаз. Адамның ауыз қуысын мекендейтін микроорганизмдер қауымдастығы.

рус. Микробное сообщество полости рта вместе с его генетическим материалом и непосредственной средой.

англ. The microbial community of the oral cavity together with its genetic material and immediate environment.

59. «Ішек — иммунитет» осі / Ось «кишечник — иммунитет» / Gut—immune axis

қаз. Ішек микробиотасы сигналдарының иммундық жүйенің реттелуіне әсері.

рус. Влияние сигналов кишечной микробиоты на развитие и регуляцию иммунной системы.

англ. The influence of signals from the gut microbiota on the development and regulation of the immune system.

60. «Ішек — тері» осі / Ось «кишечник — кожа» / Gut—skin axis

қаз. Ішек микробиотасының күйі мен адам терісінің күйі арасындағы өзара байланыс.

рус. Взаимосвязь состояния кишечной микробиоты и кожи человека.

англ. The bidirectional relationship between the gut microbiota and the condition and function of the skin.

61. «Ішек — өкпе» осі / Ось «кишечник — лёгкие» / Gut—lung axis

қаз. Ішек микробиотасы мен адамның тыныс жолдары арасындағы өзара байланыс.

рус. Взаимосвязь микробиоты кишечника и дыхательных путей человека.

англ. The bidirectional relationship between the gut microbiota and the respiratory system.

62. «Ішек — ми» осі / Ось «кишечник — мозг» / Gut—brain axis

қаз. Ішек микробиотасының жүйке жүйесімен көңіл күй мен мінез-құлыққа әсер ететін екіжақты байланысы.

рус. Двусторонняя связь кишечной микробиоты с нервной системой, влияющая на настроение и поведение.

англ. The bidirectional communication between the gut microbiota and the nervous system that can influence mood, cognition and behaviour.

63. Парабиотиктер / Парабиотики / Paraprobiotics (inactivated probiotics)

қаз. Пайдалы әсерін сақтайтын және тірі пробиотиктердің орнына қолданылатын өлтірілген микроб жасушалары.

рус. Нежизнеспособные микробные клетки или их компоненты, сохраняющие полезное действие и применяемые вместо живых пробиотиков.

англ. Non-viable microbial cells or their components that retain beneficial activity and are used as an alternative to live probiotics.

64. Тағамдық талшықтар / Пищевые волокна / Dietary fibre

қаз. Адам қорыта алмайтын, бірақ ішек микробиотасына қорек болатын өсімдік тағамының бөліктері.

рус. Неперевариваемые человеком части растительной пищи, служащие питанием его кишечной микробиоте.

англ. Components of plant foods that resist digestion by human enzymes and can serve as substrates for the gut microbiota.

65. Постбиотиктер / Постбиотики / Postbiotics

қаз. Тіршілікке қабілетсіз микроорганизмдерден және/немесе олардың құрамбөліктерінен тұратын, жеткілікті мөлшерде қолданылғанда иесінің денсаулығына дәлелденген пайда әкелетін препараттар.

рус. Препараты из нежизнеспособных микроорганизмов и/или их компонентов, которые при введении в достаточном количестве приносят доказанную пользу здоровью хозяина.

англ. Preparations of inanimate microorganisms and/or their components that confer a demonstrated health benefit on the host when administered in adequate amounts.

66. Пребиотиктер / Пребиотики / Prebiotics

қаз. Ішектегі пайдалы микробиотаның өсуі мен белсенділігін таңдамалы түрде қолдайтын тағам құрамбөліктері.

рус. Субстраты, избирательно используемые микроорганизмами хозяина и благодаря этому приносящие пользу его здоровью.

англ. Substrates selectively utilised by host microorganisms that confer a health benefit.

67. Пробиотиктер / Пробиотики / Probiotics

қаз. Ағзаға түскен кезде адам денсаулығына пайдалы әсер ететін тірі микроорганизмдер.

рус. Живые микроорганизмы, которые при введении в достаточном количестве приносят пользу здоровью хозяина.

англ. Live microorganisms that confer a health benefit on the host when administered in adequate amounts.

68. Реттеуші Т-жасушалар / Регуляторные Т-клетки / Regulatory T cells

қаз. Шамадан тыс иммундық реакцияларды тежеп, зиянсыз заттарға төзімділікті қолдайтын иммундық жасушалар.

рус. Клетки иммунитета, сдерживающие избыточные реакции и поддерживающие терпимость к безвредным веществам.

англ. Immune cells that suppress excessive immune responses and help maintain tolerance to harmless substances and self-antigens.

69. Резистентті крахмал / Резистентный крахмал / Resistant starch

қаз. Адам ферменттері ыдырата алмайтын және ішек микробиотасына дейін жететін крахмал түрі.

рус. Разновидность крахмала, не расщепляемая ферментами человека и достающаяся кишечной микробиоте.

англ. A form of starch that resists digestion by human enzymes, reaches the large intestine and can be fermented by the gut microbiota.

70. Тыныс жолдарының микробиотасы / Респираторная микробиота / Respiratory microbiota

қаз. Адамның тыныс жолдарын мекендейтін микроорганизмдер.

рус. Микроорганизмы, населяющие дыхательные пути человека.

англ. The microorganisms that inhabit the human respiratory tract.

71. Ризобиом / Ризобиом / Rhizobiome

қаз. Өсімдік тамыры маңындағы аймақта тіршілік ететін микроорганизмдер қауымдастығы.

рус. Микроорганизмы прикорневой зоны растений.

англ. The microbial community associated with the root zone of plants.

72. Ризосфера / Ризосфера / Rhizosphere

қаз. Тамырларға жанасып жатқан, микроорганизмдер тіршілігі ерекше белсенді болатын жұқа топырақ қабаты.

рус. Прилегающий к корням тонкий слой почвы с особенно активной жизнью микроорганизмов.

англ. The thin layer of soil next to the roots where microbial life is especially active.

73. Ринобиом / Ринобиом / Rhinobiome

қаз. Адамның мұрын қуысын мекендейтін микроорганизмдер қауымдастығы.

рус. Микробное сообщество полости носа вместе с его генетическим материалом и непосредственной средой.

англ. The microbial community of the nasal cavity together with its genetic material and immediate environment.

74. Синбиотиктер / Синбиотики / Synbiotics

қаз. Тірі пробиотиктер мен оларға қорек болатын пребиотиктерді біріктіретін құралдар.

рус. Смеси живых микроорганизмов и субстратов, избирательно используемых микроорганизмами хозяина, которые совместно приносят пользу здоровью.

англ. Mixtures of live microorganisms and substrates selectively utilised by host microorganisms that together confer a health benefit.

75. Ішектік ферментация / Кишечная ферментация / Gut fermentation

қаз. Ішек микробтарының сіңірілмеген тағам қалдықтарын пайдалы заттар түзе отырып өңдеуі.

рус. Переработка кишечными микроорганизмами непереваренных пищевых субстратов с образованием газов, короткоцепочечных жирных кислот и других метаболитов.

англ. The microbial processing of undigested dietary substrates in the gut, producing gases, short-chain fatty acids and other metabolites.

76. Филлосфера / Филлосфера / Phyllosphere

қаз. Өсімдік жапырақтарының беті микроорганизмдердің мекен ету ортасы ретінде.

рус. Поверхность листьев растений как среда обитания микроорганизмов.

англ. The surface of plant leaves as a habitat for microorganisms.

77. Хологеном / Хологеном / Hologenome

қаз. Ие организм мен оның бүкіл микробиотасының біріктірілген гендер жиынтығы.

рус. Объединённый набор генов хозяина и всей его микробиоты.

англ. The combined set of genes of a host and its entire microbiota.

78. Эндофиттер / Эндофиты / Endophytes

қаз. Өсімдік ұлпаларының ішінде зиян келтірмей тіршілік ететін және көбіне өсімдік өсуіне көмектесетін микроорганизмдер.

рус. Микроорганизмы, живущие внутри тканей растений и обычно не вызывающие у них заболеваний; некоторые эндофиты способствуют росту или устойчивости растения.

англ. Microorganisms that live within plant tissues without normally causing disease; some endophytes promote plant growth or resilience.

III. Экотерапия және оның формалары / Экотерапия и её формы / Ecotherapy and Related Practices

Конец ознакомительного фрагмента.

Текст предоставлен ООО «Литрес».

Прочитайте эту книгу целиком, купив полную легальную версию на Литрес.

Безопасно оплатить книгу можно банковской картой Visa, MasterCard, Maestro, со счета мобильного телефона, с платежного терминала, в салоне МТС или Связной, через PayPal, WebMoney, Яндекс.Деньги, QIWI Кошелек, бонусными картами или другим удобным Вам способом.