- -
- 100%
- +
ŞEİRLƏRİ
ANA
Əgər bütün bəşəriyyət ədüvvi-canım ola,Ürək süqut eləməz aldığı mətanətdən.Ricavü xəvfə məkan vermərəm gər alimlər,Min il vəz edələr dəhşəti-qiyamətdən.Pələnglər tuta dövrüm, çəkinmərəm haşa,Və ya ki, vəd edələr dövləti-cahanı mənəKi, bir kəsə baş əyib əczimi bəyan eləyim,Əyilmərəm nə ki yer, versələr səmanı genə.Yanımda gər dura cəllad əlində şəmşiri,Ölüm gücilə mənə hökm edə olum təslim,Əyilmərəm yenə haşa! Ölüm nədir ki, onunCücilə xalqa həqiranə eyləyim təzim?Cahanda yox elə bir qüvvə baş əyim ona mən,Fəqət nə güclü, zəif bir vücud var, yahu,Ki, hazıram yıxılım xaki-payinə hər gün,Öpüm ayağını əcz ilə. Kimdir o? Nədir o?Ana! Ana!.. O adın qarşısında bir qultəkHəmişə səcdədə olmaq mənə fəxarətdir;Onun əliylə bəla bəhrinə yuvarlansam,Genə xəyal edərəm bəzmi-istirahətdir.Əs, ey külək, bağır, ey bəhri-biaman, ləpələn!Atıl cahana sən, ey ildırım, alış, parla!Dayanma, taqi-səmavi gurulda, çatla, dağıl!Sən, ey günəş, yağışın yağdır, ey bulud, ağla!Mənə əsər eylərmi bu? Mütləqa yox! Yox! – Yox!!!Fəqət Ana! O müqəddəs adın qabağında,O pak bağrına bassın məni, desin layla,Təbəssüm oynadaraq titrəyən dodağında.Bütün vücudum əsər, ruhum eyləyər pərvaz,Uçar səmalara hər aləmi-xəyalətdə.Yatar, ölər bədənim, nitqdən düşər bir söz:– Ana… Ana… Sənə mən rahibəm itaətdə!..Aman… Aman!.. Bu müqəddəs vücudu mümkünmüKi, bir taqım canavar zülmnən şikar eləsin?!Yıxıb da xaki-rəzalətdə, tapdayıb əzərək,Ayaqlar altına topraq kibi nisar eləsin?!Zəlilü-xar edərək məhbəsi-əsarətdə,O şanlı qollarına zülminən vurar zəncir.Niyə? Neçin? Hanı vicdan? Hanı ədalət bəs?Neçin də parlayıb etməz cahanı bir tənvir?Aləmi, ədl-ədalət üzüldü dünyadən,Neçin nəsibim edibsən bu zülm-dövranı.Ey asiman dağıl, ey zöhrələr axın, tökülünKi, aləmi-bəşəriyyət unutdu vicdanı.NOVRUZ BAYRAMINA HAZIRLAŞAN MÜSƏLMANLARA TÖHFƏ!
Pər vur, ey mürği-dili-zarim, bu möhnətxanədən,Uçgilən balalərə, seyr et mədari-aləmi!Aləmi-islamə bax! Bir yanda işrət bərqərar,Bir tərəf fəryadə guş et, gör qurulmuş matəmi.Bax, könül, baladən ol buz bağlayan səhralara,Bax o çılpaq, ac yetimin naləvü fəryadinə.Gör acından rəngi solmuş qızları xarü zəlil.Varmı gör bir kimsə yetsin onların imdadinə?Bir tərəf millət zəvalə üz tutub biixtiyar,Bir tərəfdə xanimanlar tar-mar olmaqdadır.Bir tərəfdə əğniyamız eyd üçün hazırlanır,Musiqi avazəsindən nəşədar olmaqdadır.Ey içən bəxti-səadət şərbəti, sirab olan,Qarlar içrə ac qalıb can tərk edir ixvanınız!Ey vuran fəryad içində tarə mizrabi-səfa!Matəm içrə eyş olur?.. Yoxdurmu heç vicdanınız?!Hər tərəf mövci-həlakət üz tutub ixvaninə,Bunların halından, aya, kim xəbərdar olmalı?İngilislərmi, firənglərmi və ya islamilər?Kim yanıb qardaş qəmində çox dilazan olmalı?Xaneyi-millət xərab olmaqda, imdad istəyir.Ey ucaldan təqi-ərşə fəxr ilə kaşanələr!Nerdədir “əl mömininə ixvətin” ayatı bəs?Ey özün islamə daxil eyləyən biganələr!Ey özün mömin bilənlər, imtəhan meydanıdır,Qəlbiniz amalını etsin sübut amalınız.Leyk, millət, can verir, siz eyşü nuş aludəsi,Şər qanuninə mütləq ziddir əfalınız,Bu zəlalət ərsəsində cismi-millət bisipər,Tiqi-cəlladi-əcəl rədi-səma tək rəşədar.Zülm ilə pamal olur millət, siz eyd etməkdəsiz.Hökmi-Quran böylədirmi, söylə, ey biəğniya?Ax, bu səslər kimləri imdadə səslər müttəsil?Ax, bu əllər hansı bir qövmin dilər ehsanini?!Kimlərə bu yaşla dolmuş gözlər olmuş intizar?Ax, bu solğun xəstə kimdən gözləyir dərmanini?!Bax, bu yanda gör tərənnümsüz olur sazəndələr,Ax, nə xoş rəqs eyləyib əl oynadır rəqqasələr!Gör nə zəninlə tamaşa eyləyir bu çeşmlər,Ax, nə xoş kəskin şəfəq saçmaqdadır əlmasələr!Ac yetimlər naləsi əflakə əksəndaz olur;Əğniyalər süfrə qurmuş, eyd edir püriftixar.Böylə bir millət yaşarmı? Bu nə cür bir sirdir?Bəzi işrət, bəzisi ac, giryələr eylər nisar.Ağla, ağla, ey yetim, imdadə səslə milləti!Çal, çal, ey sazəndə, tarın başqa bir xülyası var!Ax, ax, ey göz yaşları, səpil bəla tək mövcə gəl!Tök, tök, ey saqi, şərabın dadlı bir sevdası var!Lal ola, ya rəb, o dil imdadə gəldim söyləməz,Kar ola ol naləyə guş etməyən cəlladlər!Kor ola, ol kor olan gözlər ki, görməz zilləti,Məhv ola ixvaninə rəhm etməyən şəddadələr!Ar ola ol şəxsə kim, fəryad eşitməz, inləməz!Ar ola ol şəxs əsla rəhmi yox, ehsanı yox!Ar ola ol millətə kim, matəm içrə eyş edər!Ar ola ol millət əfradinə kim, vicdanı yox!BU HƏQİQƏTDİR Kİ…
Bu həqiqətdir ki, bir səslə edib aləm qəbul:Sarsıdar əflaki birlik, ittifaqın qüvvəti.İttihad ərbabinə aləm müti olmuş müdam,Müttəhim bir millətin daim ucalmış şöhrəti.Partlasın toplar, şrapnellər, tüfənglər, bombalar,İttihadın qüvveyi-əzmi hər asan eyləməz.Partlasın odlar, alovlar, ildırımlar, şölələr,İttihadın odu qəlbi zərrə suzan eyləməz.Qələlər, bürclər, dəmirlər və möhkəm istehkamlar,Puç olar gər İttihadın tiği etsə ictihad.Arkadaşlar, varlığın millət istərsə saxlasın,Əlbəəl versin də, etsin ittihadi-ittihad.HÜSEYN ƏRƏBLİNSKİYƏ
(Hüseyn Ərəblinskinin təşhi-cənazəsinə oxunan növhə)Möhtərəm, ey sevgili yoldaşımız mərhum Hüseyn!Çox çəkib cövrü-cəfa qardaşımız məzlum Hüseyn!Zillət içrə etdim abad səhneyi-millimizi,Xabi-qəflətdən oyatdın milləti-küllimizi.Ac-susuz atdın özün bu kəşməkeş meydanına,Millətin bir cam yetirdin səhneyi-ürfanına.Səhneyi-milli səninlə bir təcəlla bulmada,Sən vəli bir xaki-zülmətə şitaban olmada.Çəkdiyin cövri-cəfanın intəhasın bilmədin,Həsrətin qəlbində, bir cəllada can tərk eylədin.Cismini millət qəmi çoxdandu milliləndirdi, yaQoymadı rahət səni, zatında cuş etmişdi ya!Cəhd qıldın, tək çalışdın, səhnə abad eylədin,Leyk, bir cəllad əlində qəlbin bərbad eylədin.Xalq unutmaz xadimin, ey millətin dilarəsi,Millətin ruhunda yer açmış şu qurşun yarəsi…SEVDİYİM
(Azərbaycanın bayrağına)Altun köksün hilal-yıldız, işıqları öpüncə,Zirvəsindən Şah dağının gündoğuşu dinilür.Rəhm Allahi gözəlliklər tanrısı tək pək incə,Bir siyaqla könüllərə hey salamlar söylüyür.O yerlərdə qardaşları, dostları var, pək sevir,Yaşıl donlu, mavi gözlü, al yanaqlı sevdiyim.Canalıcı bir görkəmlə dağ başında durunca,Oxşadıqca bahar yeli açıq-dağnıq tellərin.Nazlı əlin umuzunda saçlarına vurduqca,Bir-bir oxşayırsan bütün Turan ellərin.Altaylardan, Altun dağdan doğma sellər bəkləyorYaşıl donlu, mavi gözlü, al duvaqlı sevdiyim.Rəmuz ilə dörd bir yanə işıq saçmaq istiyor,Ara-sıra tərpəniyor, bu kəsik uçmaq istiyor,Qollarilə türk ellərin bütün qucmaq istiyor,Yaşıl donlu, mavi gözlü, al duvaqlı sevdiyim.AZƏRBAYCAN BAYRAĞINA
Buraxınız, seyr edəyim, düşünəyim, oxşayayım,Şu sevimli üç boyalı, üç mənalı bayrağı.Mələklərin qanadımı üzərimə kölgə salan?Nə imiş bu, aman Allah?! Od yurdunun yarpağı!Göy yarpaqlı, al çiçəkli yaşıl otlar topasımı?Xayır, xayır? Çiçək solur, otlar yerdə tapdanır.Fəqət bizim bayrığımız ucaları pək seviyor,Yulduzlardan hilaldan da yüksəklərdə fırlanıyor.Kölgəsində ay əyilib bir gözəli qucmada.Qucaşaraq sevdiyilə yüksəklərə uçmada,Şu görünüş bir ananın şəfqətinə oxşayor.Düşündükcə zövqlərimi, vicdanımı oxşayor.Bu ay, yıldız, boyaların qurultayı nə demək?Bizcə böylə söyləmək!Bu göy boya Göy Moğoldan qalmış bir türk nişanı,Bir türk oğlu olmalı!Yaşıl boya islamlığın sarsılmayan imanı,Ürəklərə dolmalı!Şu al boya azadlığın, təcəddüdün fərmanı,Mədəniyyət bulmalı.Səkkiz uclu şu yulduz da səkkiz hərli OD YURDUƏsarətin gecəsindən fürsət bulmuş quş kibi,Səhərlərə uçmuşdur.Şu hilal da türk bilgisi, düzgün sevgi nişanı,Yurdumuzu qucmuşdur!Allah, əməllərim edib şu bayrağı intiqal,Birər-birər doğru olmuş, bir ad almış: İSTİQLAL!Yürəyimdə bir dilək var, o da doğru kəsilsin,O gün olsun bir göy bayraq Turan üstə açılsın.SALAM
Məhəmmədzadə Mirzəbala qardaşıma töhfəAmal quşu Şərqə doğru uçarkən,Gündoğuşda murad suyu içərkən,Səbah yeli Altun dağdan keçərkən,Turan ellərinə salam söyləyin.Bir gözəl görsəniz göylər elindən,Öpün dalğalanan ipək telindən,Od yurdunun yavruları dilindən,Turan ellərinə salam söyləyin.Baykalda görsəniz ördək izləri,Unutmayın tapşırdığım sözləri.And verirəm, durnalarım, sizləri,Turan ellərinə salam söyləyin.İntizar gözlərdən Xəzər doğuldu,Həsrət ürəyimiz yanar dağ oldu.Dillərimiz Turan deyə yorulduTuran ellərinə salam söyləyin.Yıldızlı bir göy tac üstə ay parə,Bir al yaylıq verim yetirin yarə,Durnalar, durnalar, bizdən dübarəTuran ellərinə salam söyləyin.DÜN O GÖZLƏRDƏ
Dün o gözlərdə inliyən sevgi,O baxışlarda titrəyən xülya,Gülüşündən uçan səmimiyyətVarlığından gülümsəyən sevdaRuhi sar-sar əsirin eylərdi.Utanıb dün çiçək kibi qızaran,Şu yanaqlar bəharə bənzərdi.Gül dodaqlar əsər, susar, utanar,Gözlərin bildirirdi hər dərdi.Həm də pək şairanə söylərdiTellərindən öpüncə aydınlıq.Ləblərindən gülümsüyürdü həyatO zaman bən sənin əsirin idim,Çünki məsum idin, fəqət heyhat!Şimdi hər şey havaya savruldu,Böyüdün, bir qədər də oldun şən.Dillə “sevdim” diyorsan imdi, fəqət,Dinməmiş gözlərindən anladığım…Eşq yox, zövq yox, yetər! Get, Get!..Nerdədir gördüyüm səmimiyyət,Niyə yavrum riyayə çevrildi?!ÖLKƏM
Şiş ucları buludlarla döyüşənDağlarında buzları var ölkəmin.Göy otlardan ipək paltar geyinənTarlaları, düzləri var ölkəmin.Verimli torpağı, geniş çölləri,Çalışqan ərləri, igid elləri,Böyük gəmiləri, dəmir yolları,Keçidləri, rizləri var ölkəmin.Göllərində ördəkləri üzərlər,Göllərində maralları gəzərlər,Güllərindən gəlinlər tac bəzərlər,Ceyran gözlü qızları var ölkəmin.Quzğun dəniz oynar ayaqlarında,İşıq saçar nefti torpaqlarında.Tarixlərin altun yarpaqlarındaDadlı-dadlı sözləri var ölkəmin.Yanar dağlarında yalov coşarmış,Ona tapınmaya ellər qoşarmış,Bir çağ varmış, ölkəm azad yaşarmış,Bu yollarda izləri var ölkəmin.İpəgindən qızlar çadra geyərlər,Ölkələrin azad görmək dilərlər,Bu yerləri bütün ellər sevərlər,Yalnız bizdə gözləri var ölkəmin.GÖZLƏRİ
Ala gözlü ceyranları andırıyor düzləri,Toplamışdır gözəlliyi ən sevimli qızları –Görkəmilə andırıyor düşündüyü sözləriKəcbaxıcı, evyıxıcı, canyaxıcı gözləri.Sərt baxırkən ən alovlu duyğuları dondurur,Donuqluğu donub qalan ürəkləri yandırır.Gah bir toytək oynaq olur, gah bir matəm andırırKəcbaxıcı, evyıxıcı, canyaxıcı gözləri.Bir baxışla azdırıyor, bir baxışla bildirir,Bir baxışla ağladıyor, bir baxışla güldürür;Gülümsərkən can veriyor, süzülərkən öldürürKəcbaxıcı, evyıxıcı, canyaxıcı gözləri.İtirdiyin unutdurur, gördüyündən küsdürür,Ən sarsılmaz ürəkləri yarpaq kimi əsdirir,Tutqun gecə, aydın günmü, görən necə kəsdirirKəcbaxıcı, evyıxıcı, canyaxıcı gözləri.Mən istərdim şairləri, şeir ilahi qucurkən,İki gözə səcdə edib oynaq dillər açırkən,Görəydilər incə, xəfif təbəssümlər saçırkən,Kəcbaxıcı, evyıxıcı, canyaxıcı gözləri.MƏNİM TANRIM
Mən bir zaman öz-özümdən uzaxdım,Dün bir işıq buldum, ruhuma taxdım.Bütün əski tanrıları buraxdım,İndi artıq bir tanrım var – gözəllik!Bütün əski tanrılara darıldım,Həp məcazı sevgilərdən yoruldum.Bir həqiqət buldum, ona vuruldum,Dünyada bir şüarım var – gözəllik!Oxşa məni, yeni tanrım, sevindir!Artıq fikrim, ruhum, duyğum sənindir!Çıx könlümdən, əski dünya, sonundur,Çünki yeni bir yarım var – gözəllik!MƏHKUM ŞƏRQƏ
Ey Şərq, sənin üstündə cahan çarpışıyorkən,Aləm səni bölməklə səadət bölüşüyorkən,Övladın əsarətdə, yazıq, can çəkişiyorkən,Hala da sükut etmədəsən, ey evi bərbad!Kimdən, əcəba, ummadasan dərdinə imdad?Rahib kimi qovğayi-həyata həvəsin yox;Tərpənmədəsən kölgə tək, amma nəfəsin yox;Məhbəsdəsən, ancaq ki, dəmirdən qəfəsin yox;Zəncirini qırmaz nə tərəhhüm, nə də fəryad;Əsr indi dəmir dövrü, barıt dövrüdür, heyhat!Dünyanı əsir eylər ikən bir ovuc altun;Hər millət öz azadəliyin qurşuna mədyun1Əsrin sözü top, haqq sözü top, tanrısı qurşun;Acizliyə qalsan, edən olmaz səni azad,Hər gün sənə sahib olacaq bir yeni cəllad.Döndər günəşin atəşə, saç Qərbə, Şimalə!Topla nə gücün varsa, giriş qəti cidalə!Ya haqqını al, ya əbədi öl, laməhaləQoy gülləri ya qan sulasın, yaxud ədalət,Qoy ya bəşəriyyət yaşasın, yaxud əsarət!EY DAN ULDUZU
Qaranlıq gecədə səni gözləyib,Durmaqdan yoruldum, ey dan ulduzu!Uzaq üfüqlərə göz gəzdirməkdənAz qala kor oldum, ey dan ulduzu!Öksüz taleyimtək gecikdin nədən?Karvanqıran doğdu, görünmədin sən,Oxşatdım, yanıldım, könül verdim mənBilmədən vuruldum, ey dan ulduzu!Arxasınca qoşdum sonsuz bir yola,Hər addımda tuş gəlincə bir kola,Qaranlıqda çox baxındım sağ-sola,Hər yana buruldum, ey dan ulduzu!Büsbütün yorulub gücdən düşərkən,Bir ulduz parladı uzaq üfüqdən.Bu görünən səndin, artıq gəldin sən,Axır səni buldum, ey dan ulduzu!MƏN BİR SUSMAZ DUYĞUYAM Kİ…
(ŞƏRQİ)Mən bir solmaz yarpağam ki, çiçəkləri bəzərim,Mən bir susmaz duyğuyam ki, ürəkləri gəzərim.Mən səninçin ömrüm boyu cəfalara dözərim,Sənsiz güllər açılmasın, axar çaylar dayansın,Oxu, bülbül, bəlkə yarım oyansın!..Mən bir sönməz ulduzam ki, daim işıq saçarım,Mən bir oynaq bülbüləm ki, güldən-gülə uçarım,Mən bir saqlı aləməm ki, sevgilərdir açarım.Sənsiz günəş görünməsin, qaralara boyansın,Oxu, bülbül, bəlkə yarım oyansın!..Mən səninçin şəfəqlərdən süslü bir tac yaparım,Yol ver mənə, gül dərmişəm, sevdiyimçin aparım!Arar, arar, arar, arar, axır səni taparım;Sənsiz solsun göy yarpaqlar, axar sular bulansın,Oxu, bülbül, bəlkə yarım oyansın!..DÜŞKÜN DÜNYA!
(ŞƏRQİ)Tarixlərdə öksüz kimi göründük.İllər boyu qaralara büründük,Yetər artıq ayaqlarda süründük,Qalx, qalx, qalx düşkün dünya!Tarix cəllad qan içməkdən yorulmaz,Tərpənişsiz qara zəncir qırılmaz,Yazıq, artıq bu dərdlərə durulmaz,Qalx, qalx, qalx, düşkün dünya!Qoy qırılsın artıq cəllad bıçağı,Qoy uçulsun ölüm və qan ocağı,Dünya olsun azad ana qucağı,Qalx, qalx, qalx, düşkün dünya!Hər bir qanun azadlığa bir yağı,İnsan oğlu olmuş insan tapdağı,Silkin, uçsun köləliyin torpağı,Qalx, qalx, qalx, düşkün dünya!YADA DÜŞDÜ
Gördüm üzünü, bağçada laləm yada düşdü;Əmdim dodağın bal kimi, ağzım dada düşdü.Bir lalə yetişmişdi bu viranə çəməndə,Bad əsdi, xəzan vurdu da, laləm bada düşdü.Bir qönçə yetirdim, bəzədim, nazını çəkdim;Aldı fələk əldən onu, yarım yada düşdü.Bağlandı könül bir gülə, səs tutdu mahalı;Guya ki, bu dünyada qan oldu, qada düşdü.Söz verdi, sözün tutmadı, and içdi, unutdu;Bəlkə, deyirəm, yar usanıb innada düşdü?Bəxt onda ki, paylandı, biri çatmadı payə,Dünyada o bədbəxt də bizim bərbada düşdü.Bir ovçu kimi göldə gözəl bir sona vurdum,Çaldı qanadın göydə, gedib dəryada düşdü.Satirik şeirləri
GƏLİR
“Abdulla Cövdət” həzrətlərinə bənzətməZurnaçı toyda zurnasın çalsa,Orda bir az da vodka da olsa,Guşimə “Sonya”nın sədası gəlir.Millətim xar olub əzildikcə,Ac yetimlər nəvası gəldikcə,Guşimə “Sonya”nın sədası gəlir.Millətə qəm olursa rahnümun,Hamısın birdən etsələr mədfun,Guşimə “Sonya”nın sədası gəlir.Asimanda “Çapellin” uçduqca,Xalq qırğın salıb vuruşduqca,Guşimə “Sonya”nın sədası gəlir.Millətin başına kül olduqca,Hamı qəri-məzarə dolduqca,Guşimə “Sonya”nın sədası gəlir.Bulvarı seyr edən adamlardan,Ruhə ləzzət verən madamlardanGuşimə “Sonya”nın sədası gəlir.Zurnanın xunksar havasından,Bakıda milyoner balasındanGuşimə “Sonya”nın sədası gəlir.Millətin “aktyor” dəhanindən,Şairindən, filan-filanindənGuşimə “Sonya”nın sədası gəlir.QİYAMƏTMİ QOPAR
Xalq oyandı, biz hələ yatsaq, qiyamətmi qopar?Kef edib, meymun-zad oynatsaq, qiyamətmi qopar?Pul bizim, bulvarda qız, yollar açıqdır getməyə;Dağ duman, əlvan tuman, höcətmi var fikr etməyə?Maryanı xoşhal edib zövqü səfaya yetməyə,Fatmanı evlərdə ağlatsaq, qiyamətmi qopar?Beşcə gün dünyada kefdən başqa bir şey qanmarıq,Yüz min il çalsa qəzetçi zurnasın, aldanmarıq,Pul qurtarsa, oğurluq vardır, məəttəl qalmarıq,Evdə boşqab, nimçəni satsaq, qiyamətmi qopar?Əcnəbi getdi qabaq, ay qəzetçi, mənlik nə var?Qoy gedir, bir daş dalınca, bizlərə vardır nə ar?Fikr edib kəşti2 çıxardar, pul verib olluq suvar,Pul verib başların aldatsaq, qiyamətmi qopar?Harda biz aciz müsəlman görsək, ani bizlərik.Qız nədir, arvad nədir, hər kəs danışsa, dizlərik;Kani-hümmət, kani-qeyrət, kani-şəfqət bizlərik,Arı namussuzluğa qatsaq, qiyamətmi qopar?Leyk min alim əgər mənbərdə olsa bərqərar,Söyləsən: cəhd eyləyin, əldən gedir namus, ar.Əkşi, axmaqsan, nəsən? Biz Maryadan olluq kənar?Qeyrəti, namusu lap atsaq qiyamətmi qopar?Kim Tükəzbanla otursa, evdə bir gün görməyir,İşvə bilməz, qəmzə bilməz, eyşü işrət bilməyir.Maryanın nazilə gülmür, həm bizi güldürməyir,Biz də kamə, ay Baba, çatsaq, qiyamətmi qopar?BİLMƏSƏYDİ
Dövran edərdi dövrün, rəftar bilməsəydi,Gündə günah edərdim, qəhhar bilməsəydi.Hər nə desəydi Zina, mən səbr edib dözərdim,Dünya adamlarından lap ülfəti üzərdim,Zinanı sinəm üstə, vallah, qoyub gəzərdim,Amma məni o zalım mındar bilməsəydi.Hər nə desə, onunçün dərhal mən alardım,Versə riza, yanında məskən salıb qalardım;Lap küçədə gəzəndə qol boynuna salardım,Lakin məni bu məxluq dindar bilməsəydi.Pul qurtarınca dərhal mən oğurluq edərdim,Gündə adam soyardım, xalqın ətin didərdim.Çox işlərin dalınca mən xəlvəti gedərdim,Amma Babada ”Şəbrəng Əyyar”3 bilməsəydi.Dini-zadı atardım, tək zinanı tutardım,Ondan ötrü həyatı, namusu da atardım,Vallah ki, pul qurtarsa, lap börkümü satardım,Amma məni xəlayiq biar bilməsəydi.Bilməm nə var bu xalqa daim edir məzəmmət,İllah ki, bu qəzetçi bilmir həyavü hörmət,Lap cini aldadardım, düşsə əlimə xəlvət.Təzəpirin yanında cindar bilməsəydi.Daim oruc yeyərdim bir gizli restoranda,Xalqa tutun deyərdim, vardır oruc Quranda.Lakin oruc yamandır, derdim urus soranda,“Babi-Əmirdə” Əyyar – qəddar bilməsəydi.Mümkün deyildir hərgiz bu arzular, ey dil,Varkən Baba, bu işlər müşküldü, xeyli müşkülXalqı soyub, puliylə Həccə gedirdim hər il,Əhli-behişt olardım, gər nar bilməsəydi.BÖHTAN YAZILIBDIR
Bu söz, a Baba, bizlərə çoxdan yazılıbdır,Hər nə yazılıbsa, hamı böhtan yazılıbdır.Bəsdir daha tənqid elədin xas ilə ami,Çox yazma, danışma daha, tul etmə kəlamı,Təngə gəlib istər axundu, istər əvamı,Çün hər birinə bir yekə dastan yazılıbdır,Hər nə yazılıbsa, hamı böhtan yazılıbdır.Bu barədə bədnam elədin molla Babanı,Zalım kişi, təngə gətiribsən bu cahanı,And içmiş əlindən dəxi bu xalq nəhanı.Dur qaç, a Baba, qətlinə fərman yazılıbdır,Qatilliyə bir sahibi-iman yazılıbdır.Əkşi, nə işin molla olub maili-ehsan,Hər gün sənə nə, dolma yeyir, yağlı fisincan.Sən də, hünərin varsa, buyur ye, a gic insan!Molla belədir, alnına ehsan yazılıbdır,Hər nə yazılıbsa, hamı böhtan yazılıbdır.Qəyyum deyilsən ki, bizimçin çalışırsan,Biz bir pis iş etdikdə nöyüt tək alışırsan.Əkşi, sənə nə, sən niyə boş-boş danışırsan?!Zalım, deyəsən, bizlərə sultan yazılıbdır,Konsul yazılıb, bəy yazılıb, xan yazılıbdır.Dərya ola çernil, yazasan min dənə peyman,Ölsən də ki, molla yeyəcək hər gecə ehsan.Əkşi, sənə nə? Molla yazıq ölsün acından?Kim baxmaz ona vasili-niran yazılıbdır,Hər nə yazılıbsa, hamı böhtan yazılıbdır.BULVAR HARA, MƏKTƏB HARA?
(Yay tətilindən sonra məktəbə getməyə məcbur olan uxajor mütəəllimlərin naləsi)Getmərəm mən məktəbə, məktəbdə namım çıxsa da;Çəkmərəm bulvardan əl, bulvarda canım çıxsa da!Rədd olub getmişdi məktəb başımızdan birtəhər,Seyr edib bulvarda qızlardan olurduq bəhrəvər,Sentyabr gəldi, dur qaç məktəbə hər gün səhər,O deyir, bu söyləyir, insan olub lap dəngəsər.Getmərəm mən məktəbə, namım, nişanım çıxsa da,Çəkmərəm bulvardan əl, bulvarda canım çıxsa da!Hər nə var, bulvarda var, məktəb, deyin, aya, nədir?Hər nə var, qızlarda var, sənət bizə biganədir.Boşla dərsi, məktəbi, ondan gözəl meyxanədir;Hər kəs elmə meyl etsə, doğrusu divanədir.Getmərəm mən məktəbə, məktəbdə namım çıxsa da,Çəkmərəm bulvardan əl, bulvarda canım çıxsa da!Bulvarı qoy, dur yüyür hər gün bu viran məktəbə…Bir baxın, bu sözlərin heç dəxli vardır mətləbə?Bilmirəm hansı… bu məktəbi saldı dəbə?İndi var on beş yaşım, qoy məktəbə getsin bəbə!Getmərəm mən məktəbə, məktəbdə namım çıxsa da,Çəkmərəm bulvardan əl, bulvarda canım çıxsa da!Pul babamdan, şükr ola, qalmış mənimçin bir qədər;Onları xərc eylərəm, lap azı on beş il gedər.Vallah, bir Janka mənimçin əlli min dərsə dəyər;Şoğərib məktəb edir insanın ömrün lap hədər.Getmərəm mən məktəbə, məktəbdə namım çıxsa da,Çəkmərəm bulvardan əl, bulvarda canım çıxsa da!Məktəbə qoy getsin axmaqlar, bizə lazım deyil;Bizlərə həm elmdir Janka, ədəbdir, həm də gül;Söhbəti şirin, özü şirin, danış, hər dəm də gül;Jankaya bir kəs sataşsa, ya döy onu, ya döyül.Getmərəm mən məktəbə, məktəbdə namım çıxsa da,Çəkmərəm bulvardan əl, bulvarda canım çıxsa da!Dilbərim, fəxrim, sürurim, ixtiyarım Jankadır.Məktəbim, dərsim, ülumim, gülzarım Jankadır.Çernilim, ruçkam, yazım, hər dürlü karım Jankadır.Müxtəsər, dinim, həyatım, iftixarım Jankadır.Getmərəm mən məktəbə, məktəbdə namım çıxsa da,Çəkmərəm bulvardan əl, bulvarda canım çıxsa da!BİLİRƏM
Millətə hər nə yazırsansa, rəvadır, bilirəm,Ay Baba, yazdığın hər dərdə dəvadır, bilirəm.Leyk yazdıqların əsla eləməz xalqa əsər,Söyləyirsən, çığırırsan, bağırırsan da hədər,Yenə millət, babası getdiyi yol ilə gedir.Boyasan rəng ilə daşı yenə daşdır, nə ki zər.Millətə hər nə yazırsansa, rəvadır, bilirəm,Ay Baba, yazdığın hər dərdə dəvadır, bilirəm.Yazdığın daşları hərçənd kəbab etmədədir,Köhnələr indi də bicliklə savad etmədədir,Hamısı çəngü tərəb şürbə şitab etmədədir,Qış gəlir, kürsü qurulmuş, hamı xab etmədədir.Millətə hər nə yazırsansa, rəvadır, bilirəm,Ay Baba, yazdığın hər dərdə dəvadır, bilirəm.O ki, bir çoxları dövlətlilərinin zadəsidir,Hamısı ləhvü ləəb, bicliyin amadəsidir,Atası – lal, babası – əldə olan badəsidir.O qoduqlar hamısı qızların iftadəsidir.Onların dərdinə bir Anna dəvadır bilirəm,Millətə hər nə yazırsansa, rəvadır bilirəm.Hər nə yazsan yeri var, yazma itilget sözünü,İş məqamında görərsən hamı örtər gözünü.Səkkiz il baş darayar, ya da ki, çırpar tozunu,Boş yerə çırmalanıb, ortaya tullar özünü.Sənəti büxlü həsəd, kibrü riyadır, bilirəm,Millətə hər nə yazırsansa, rəvadır, bilirəm,Ay Baba, yazdığın hər dərdə dəvadır, bilirəm.ARZU
Ya rəbbi, qıl zəmanədə viranə məktəbi,Etmə nəsib bircə müsəlmanə məktəbi!Məktəb deyəndə lərzə tutur cismi-zarımı,Bulvar yanında eyləyir əskik güzarımı,Hər gün bu məktəb artıq edir intizarımı.Bundansa… kaş atam qazıyaydı məzarımı.Ya rəbbi, qıl zəmanədə viranə məktəbi,Etmə nəsib bircə müsəlmanə məktəbi!Gündə gəlib müəllim edir vəzi-moizə,Tülkü, inək, qoyun, keçir axırda ilbizə.Yerdən qurtardı, qoyma ki, dırmaşdı ulduza.Vallah, çərən-pərən, nəyə lazım bular bizə?Ya rəbbi, qıl zəmanədə viranə məktəbi,Etmə nəsib bircə müsəlmanə məktəbi!Məktəb binasını yekə bulvar tikəydilər,Bir dəstə modalı mənə paltar tikəydilər,Bu qırmızı xəritəni şalvar tikəydilər.Qızlar geyəydi leyk bir az, dar tikəydilər.Ya rəbbi, qıl zəmanədə viranə məktəbi,Etmə nəsib bircə müsəlmanə məktəbi!Bulvarda vardır işvə ilə nazı qızların,Məktəbdə tappa-tuppu gəlir kürsü, mizlərin,Dəftər-kitaba bax, çıxa tainki gözlərin,Cismin zəif olur, kəsilir tabı dizlərin.Ya rəbbi, qıl zəmanədə viranə məktəbi,Etmə nəsib bircə müsəlmanə məktəbi!Əzbərləyir kitabı, buraxmaz birin dala,Guya ki, oxşadır bizi zənbilli hambala,Bir az dilin çaşarsa, yazar “iki” jurnala,Şeytan deyir, bu uçteli dur yaxşı tapdala!Ya rəbbi, qıl zəmanədə viranə məktəbi,Etmə nəsib bircə müsəlmanə məktəbi!DƏNG OLDUQ
Bəsdir, Baba, danışdın, fəryad sənin əlindən!Bir gün olurmu millət azad sənin əlindən?Hər yerdə bir iş olsa, ordan xəbər bilirsən;Bir pis iş etsə bir kəs, pıqqıldayıb gülürsən.Ta hər işin o şəxsin məxluqa bildirirsən.Bir biclik etməyir xalq icad sənin əlindən;Bir gün olurmu millət azad sənin əlindən?Dəllək dükanın etdi bir kəs qumar yuvası;Yaxşı mədaxil aldı, yüksəldi iştəhası;Yazdın onu qəzetdə, dağıldı hər əsası,Çox keçmədi ki, oldu bərbad sənin əlindən;Bir gün olurmu millət azad sənin əlindən?Biçarə Vamiq oldu avara öz elindən,Məcnunu sən ayırdın Leyli kimi gülündən,Hətta bu cür deyirlər, bir ravinin dilindən:Başın daşa çalıbdır Fərhad sənin əlindən;Bir gün olurmu millət azad sənin əlindən?Hərgah sən olmasaydın hər kəs işin bilərdi;Birsi adam soyardı, birsi cibə girərdi;Firon hələ min il də Allahlıq eyləyərdi.Gizləndi qəbr evində Şəddad sənin əlindən;Bir gün olurmu millət azad sənin əlindən?Qorxudan indi xalqın gizlənmək oldu şuğlu;Ölsən, kəsər xəlayiq qurban beş-altı toğluYıxdın evin bu xalqın, adə, a zalım oğlu!Vallah, camaat olmur dilşad sənin əlindən;Bir gün olurmu millət azad sənin əlindən?Təngə gəlib xəlayiq, fəryad sənin əlindən!..DEMƏDİM
İşimiz boş danışıq, həmdü sənadır, demədim?Ay Baba, işlərimiz xeyli fənadır, demədim?Millət əfradı unutdu hamı həsbü nəsəbi;Elm təhsilinə sərf eylədi həm ruzu şəbi;Mən bilən ki, ona lənət oxuyur cəddü əbi,Baxmadı hərçi deyib dad elədi Molla Cəbi.Rükni-dinin biri də rəngi-hənadır, demədim?Ay, Baba, işlərimiz xeyli fənadır, demədim?Ortaya saldı özündən hərə bir tazə dəbi,Nə bilim qız oxusun, bəlkə də olsun ədəbi.A kişi, arvad hara, bayram hara, kimdir səbəbi?Bir yerə cəmləşib saxlaya mövludi-nəbi?Oxumaq milləti-islama bəladır, demədim?Ay Baba, işlərimiz xeyli fənadır, demədim?Qız hara, məktəb hara, dərsü qələmdan hara?Elm hara? Bilgi hara? Fatma, Tükəzban hara?Ay canım, arvad hara? Zümreyi-insan hara?Qız ki, şeytan kimidir, biz hara, şeytan hara?Evimiz bir heçin üstündə binadır, demədim?Ay Baba, işlərimiz xeyli fənadır, demədim?Baxın indi oxumuş qızlara tüğyan eləyir;Biri cəmiyyət açır, pul yığır, ehsan eləyir;A kişi, arvad da özün bir yekə insan eləyir.Tuf belə adətə olsun ki, müsəlman eləyir.Arvada layiq olan cövrü cəfadır, demədim?Ay, Baba, işlərimiz xeyli fənadır, demədim?