La Vall d'Uixó en el temps de la lloctinència de l'infant Martí

Similes littere fuerunt misse universitattibus et personis infrascriptis:

[...].77

Item, alamino veteris et aliame sarracenorum Vallis d’Uxo.

[...]

Item, ex ali[a] parte sunt facte et tradite dicto Georgio Iohannis decem littere similes, nichil [a]ddito nichilque remoto, date et signate ut supra.

Idem. Probata.

36.

1380, juny 14. Barcelona.

L’infant Martí encomana al seu dispenser Jordi Joan, que com a comissari plenipotenciari en nom seu, participe —tot seguint els consells dels seus vicecanceller i jurista ja comissionats, Bernat d’Alpicat i Martí d e Torres— en els litigis davant del procurador general de València i en qualsevol altra audiència on es tracten alguns plets que impliquen Énnec, bisbe de Sogorb, arquebisbe electe de Tarragona i el seu canceller. Aquests plets són els relatius a l’ocupació feta en el terme —tant erm com poblat— del castell de Montant per part dels homes de la vila de Xèrica, de Pina i Caudiel; igualment la querella sobre l’ocupació del terme i aigües de Castro, pels d’Uixó i Alfondeguilla; l’ocupació del lloc del Lauret (a prop d’Aín) per l’alcaid, vassalls i oficials d’Eslida i, encara, el contenciós per la compra per part de l’esmentat bisbe de Sogorb, Énnec, en nom propi, de les rendes del lloc d’Altura i de la seua tinença.

ACA, Reial Cancelleria, Registres, núm. 2069, ff. 73v-74r.

Infans Martinus etc., dilecto consiliario et expensori nostro Georgio Iohannis, salutem et dileccionem.78 Cum nos infrascriptas causas seu questiones que sunt vel verti sperantur inter nos, ex parte una, et reverendum in Christo patrem Enecum, episcopum Sugurbicensis et electum in archiepiscopum Terrachonensis, cancellarium nostrum dilectum, nomine suo propio ex parte altera, racione occupacionis prout dicitur facte de termino seu terminis castri Montan per homines ville de Exerica, de Pina et de Caudiel, cum quibusdam mansatis in dicta occupacione sitis tam heremis quam populatis, et etiam pro terminis et aquis castri de Castro, occupatis per homines de Uxone et de Alfandeguella, necnon super alcaydino et iurisdiccione et quibusdam aliis preiudiciis factis loco, terminis et libertatibus loci de Lauret per alcaydum, vassallos et alios officiales de Slida ac per nostros officiales, ut prefertur, ac etiam super eo quot dictus episcopus nomine proprio emit fructus, r[e]dditus et proventus loci de Altura et terminorum suorum ad certum tempus diu est antequam emerimus proprietatem dicti loci d’Altura, de quibus causis seu questionibus fuit litigatum tam coram gubernatore regni Valencie quam coram certis comissariis et super eis facta fuerunt compromissa per nos et episcopum supradictum, et etiam comissiones per nos Bernardo d’Alpicato et Martino de Turribus infrascriptis et secundario vobis dicto Georgio facte, quam etiam aliis quibusvis racionibus sive causis per nos de et cum consilio dilectorum Bernardi d’Alpicato, vicecancellarii nostri, et Martini de Turribus, iurisperitorum civitatis Valencie, decidere et determinari providerimus et velimus, ideo, vobis de cuius fide et legalitate ad plenum confidimus, dicimus, comittimus et mandamus quatenus, vocatis pro parte nostra procuratore nostro regni Valencie et dicto episcopo aliisque evocandis et eorum racionibus ad plenum auditis resumptisque quibusvis processibus inde factis seu inceptis quos per eorum detentores vobis tradi volumus et iubemus, de dictis causis seu questionibus cognoscatis ipsasque fine debito de et cum consilio dictorum Bernardi d’Alpicato et Martini de Turribus terminetis prout de foro et racione fuerit faciendum, ponendo seu prefigi et apponi faciendo in illis locis quibus vobis videbitur terminos seu mollones ne questio aliqua super hiis oriri valeat in futurum, procedendo super hiis breviter, simpliciter, sumarie et de plano absque strepitu et figura iudicii, et sine litis et scriptis solemnibus, sola facti veritate attenta, maliciis et difugiis cessantibus, quibuscumque causis antequam in et super predictis aliqua dubia vobis occurrirint vel obscura que comode aut sine magna difficultate declarari non possint, volumus quod ipsa secundum vestrum bonum arbitrium, de consilio predictorum Bernardi d’Alpicato et Martini de Turribus, decidere possitis ac etiam valeatis, quoniam nos vobis super predictis omnibus et singulis et quovis modo tangentibus cum presenti comittimus plenarie vices nostras. Nolumus tamen nec intendimus quod per huismodi comissionem possit seu valeat fieri iudicium comissionibus supradictis per nos factis vobis dicto Georgio et predictis Bernardo d’Alpicat et Martino de Turribus, nec etiam, compromisso inde ut predicitur facto, questio, compromissum et comissiones iam dicte in suis remaneant robore et valore ipsisque uti possitis comissione presenti in aliquo non obstante.

Datum Barchinone, . XIIII ª. die iunii anno a Nativitate Domini . Mº.CCCº.LXXXº.

Infans Martinus.

Dominus infans misit eam signatam expediendam. Probata.

37.

1380, juny 19. Barcelona.

L’infant Martí fa donació a Pere Arnau d’Esparça, alcaid i procurador de la Vall d’Uixó, pels serveis prestat, d’una vinya inculta i exempta de càrregues en aquell terme d’Uixó, tot especificant que afronta d’una part amb el camí que du a València, i per una altra amb la senda del camí que va al llac de Xilxes, limitant, per altra banda, amb la sèquia palafanga.

Testimonis: Jordi Joan, dispenser, i Francesc Palau, escrivà de ració, conseller de l’infant.

ACA, Reial Cancelleria, Registres, núm. 2085, ff. 117v-118r.

Arnaldi d’Esparça. 79

Noverint universi quod nos infans Martinus etc. Respectu serviciorum per vos fidelem Petrum Arnaldi d’Esparça, alcaydum et procuratorem nostrum Vallis de Uxone, nobis impensorum et que impendere non desinitis incessanter, tenore presentis carte nostre cunctis temporibus valiture, per nos et nostros successores damus et concedimus vobis et vestris perpetuo quandam vineam nostram heremam quam habemus in termino de Uxone, et affrontatur dicta vinea ex una parte cum via publica qua itur Valencie, et ex alia parte cum via seu senda quo itur lacum de Xilses, et ex alia parte cum palaffanga. Hanc autem donacionem facimus vobis prenominato Petro Arnaldi d’Esparça et vestris heredibus et successoribus ut prefertur sicut melius et plenius dici et intelligi potest, ad vestri et vestrorum comodum et salvamentum et bonum ac sanum intellectum, extrahentes dictam vineam quam nobis supra damus de iure, dominio et posse nostri et nostrorum eanquemque in ius, dominium et posse vestri et vestrorum mittimus et transferimus irrevocabiliter pleno iure, inducentes vos in possesione dicte vinee corporalem seu quasi ad habendum, tenendum, possidendum, vendendum, impignorandum et faciendum inde vestras et vestrorum omnimodas voluntates tanquam de re vestra propria, promittentes vobis quod trademus seu tradi faciemus vobis vel cui volueritis loco vestro possessionem corporalem seu quasi vinee supradicte. Et nichilominus damus et concedimus vobis auctoritatem et licenciam ac plenum posse quod per vos vel alium nomine vestri auctoritate vestra propria possitis possessionem seu quasi dicte vinee aprehendere et aprehensam licite retinere. Nos enim donec ipsam possessionem vobis tradiderimus seu tradi faceremus vel vos eam aprehenderitis, constituimus nos interim predictam vineam pro vobis et vestro nomine tenere et possidere seu quasi. Et ex causa huius donacionis cedimus per nos et nostros vobis et vestris perpetuo omnia iura vocesque, acciones reales et personales, mixtas, utiles et directas et alias quascumque nobis competentes et compencia et competere debentia in predicta vinea et contra quascumque personas et res racione eorum, quibus iuribus et accionibus supradictis possitis vos et vestri uti et experiri agendo, respondendo, deffendendo et alia quomodolibet in iudicio et extra quemadmodum nos possemus ante huiusmodi donacionem et iurium et (sic) cessionem, constituentes vos in hiis dominum et procuratorem ut in rem vestram propriam, et vos in locum nostrum ponimus ad faciendum inde vestre libitum voluntatis. Hec igitur omnia et singula supradicta facimus, paciscimus et promittimus nos, iam dictus infans vobis dicto P(etro) Arnaldi, necnon notario subscripto tanquam publice persone a nobis legittime stipulanti et recipienti pro vobis et aliis quorum interest et intererit ac poterit interesse. In cuius rei testimonium presentem fieri et sigillo nostro pendenti iussimus comuniri.

Datum et actum Barchinone, .XIXª. die iunii anno a Nativitate Domini .Mº.CCCº. LXXXº.

Infans Martinus.

Signum (en blanc) infanti Martini etc., qui hec laudamus, concedimus et firmamus.

Testes huius rei sunt Georgius Iohannis, expensor, et Franciscus Palacii, scriptor porcionis predicti domini infantis, consiliarii.

Fuit clausum per Berengarium Sarta.

Dominus infans mandavit Berengario Sarta in cuius posse predicta firmavit. Probata.