Слоў моб

Тры дні не спалася потым, што ж гэта робіцца, нядобра мне было, ціск скакаў усё, ну ўзрост, страшна сказаць. Капусту даела, поснае таксама мяса варанае было, што з булёна засталося. Потым прыгатавала амлет, з пяці яек, каб таксама на вечар, мука таксама канчаецца, трэба будзе ісці. А там радыё гучна ўнізе, ці то ў гэтых новых з першай, ці то ў Надзькі-п’янтосіхі з другой, бяда-гора! І цэлы дзень радыё на ўсе застаўкі. Я сабралася, тэпці насунула, схаджу ўніз, а гэта не ў Надзькі, а ў новых, цісну званок, тут і Надзька выйшла, кажа капец як гучна, стук-стук у дзверы – не адмыкаюць. Надзька хоп, – а там адчынена, зайшлі, клічам, а Надзька наперадзе ішла, крычыць мне стаяць, не ісці, я з разбегу зазірнула ў залу – ажно мне сэрца схапіла – Божухна, кроў паўсюль. А там гэтыя новыя грузіны, ці хто яны там, бізнесмены ўсе зарэзаныя. Ну міліцыя зноў у наш пад’езд, мне ўсё перад вачыма ад перажыванняў круціцца, ляжала да аўторка не ўставала, Надзька хоць п’янтосіха, наведвала, дапамагла мне, малайчына якая. Ужо потым палягчэла, так кажу, вазьмі сабе вось на бутэльку і яйкі мне пакінь, адно сабе астатнія бяры, добрыя, не глядзі-тко, што чорныя.

І зрання шум-гам унізе, вох, думаю, ну не зноў жа, што ж гэта звалілася на наш падъезд, нейкі злы кон, мігцелкі чуваць, ледзь усталася, абглядзелася – а як жа, пад нашым пад’ездам гармідар – і журналісты, і міліцыя, і хуткая. Да мяне пастукалі, малады такі міліцыянерык, ветлівы, не чула ці чаго ноччу падазронага, я кажу, жах з нашым домам нейкі адбываецца, як Альбертаўна памёрла, так усё паміраюць. Міліцыянерык кажа, напэўна, таму што год высакосны, а я не чула нічога, ён кажа, вы не хвалюйцеся, Надзька, маўляў, з алкашнёй гэтай сваёй пілі-выпівалі, палаяліся відаць і таксама давай нажамі махаць, паклалі адзін аднаго ад ран на месцы, а Надзька засілілася, высакосны год, тры нябожчыкі, Божухна!

Я ў краму не пайшла, яшчэ вось з слоіка была кансерва, з макаронамі пад’ела. За спачын Надзьчын выпіла ў пляшачцы яшчэ на донцы, усё ж таксама чалавек, прыбірацца ўжо змогі няма, яйка яшчэ ўсмажыла апошняе. Села на кухні і памерла, ніяк ужо не ўстану ад стала, ці то дзень, ці то раніца ўжо мне праз старасць ці праз смерць незразумела. Думаю, смешна як, што памерла, і так сяджу цяпер над патэльняй і не ўстаецца ніяк. Мне ж нічога там і не засталося.

Толькі яблыня чорная за акном.

ніколі

(З альбому “Будет не будет”, 2018)

чалавеканеба

кілават кахання

мілілітры шчасця

грамы пажадання

хата небагата

гегель ды бетховен

сыр ды ркацытэлі

мышы – у падполлі

танцы – у пасцелі

шчасце – у іксэлі

ўсходы ды заходы

прынцы фларызэлі

шэрыя вясёлкі

чорныя квадраты

фэншуй у цямніцы

будзем весяліцца

і гэты крыж не будзе пусты ніколі

Метрамартоіды

І гэтак, добраахвотна і нязграбна, мы тупаем уніз па эскалатары, і між жоўтымі цьмянымі плафонамі нараджаюцца і паміраюць нашыя цені, з барэльефаў на сценках на нас глядзяць гранітныя жрыцы-даяркі і суворыя героі прамінулых крывавых бойняў, яны ўжо па іншы бок каменю, але ўсё яшчэ дужыя, і гэта зачароўвае, аднак мы не затрымліваемся, нам трэба да алтара, мы спяшаемся паспець да імшы – нашай самае – у самым нізе катакомбаў.

Там усё і здараецца, там усё і бывае

Мы анігадкі пра існаванне адно аднаго там, наверсе, толькі ўнізе, толькі на дне, толькі на краі платформы, калі вагоны пралятаюць паўз нас – толькі ў тое імгненне. Тут, на платформе, у сэрцы нашай бажніцы, мы тут жа пазнаем адно аднаго ў натоўпе неўтаямнічаных выпадковых, бліскавічна, беспамылкова, не па хадзе, не ў твар, не па паху, а па веры, нэндзе й надзеі. Не кожны з нас разумее, каго ён толькі што пазнаў, якой крыві ён належыць, і хто ягоны брат, і хто сястра – не ў Хрысце, а ў расхрыстанасці, не на крыжы, а на кальцавой лініі. Мінае цягнік, а з ім імша, мы хутка разыходзімся, мы чальцы падполля і мы не знаёмыя па-за бажніцай.

Нас у гэтай сталіцы – цэлае падземнае племя, мы бледны прыгожы народ, мы ордэн метрамартоідаў, і нас двойчы на дзень – па дарозе на працу і па дарозе дамоў – спакушаюць усе дэманы тутэйшага свету.

І гэтаксама двойчы ратуе наш бог.

На нашым гербе – наш Хрыстос – наша Ганна, наша Карэніна. Наш татэм – пухнаты П’еро, спасцігунчык рэальнага, адважны і сумленны лемінг, што грызе граніт нябыту.

Мы метрамартоіды, мы людзі, якія двойчы на дзень не скачуць пад цягнік метро.

Прыгледзься, у тое самае імгненне, калі цягнік заязджае на станцыю, мы там будзем.

А хто слухаў – малайцом

У хацінцы пуста, паабгрызаная рыбіна галава і чатыры пластыкавых кубачкі. Праз густы падлесак прадзіраецца ў падранай спадніцы Чырвоны Каптурок, туш размазаная і парваны ад вуха да вуха рот чорнай дзіркай на твары.

Бярэцца на цемру. У свяцёлцы выціскае прышчы перад люстэркам Васіліса. Пітэр Пэн пералічвае скручанымі артрытам пальцамі пенсію.

Знайка і Нязнайка трымаюцца за рукі і глядзяць адзін аднаму ў вочы, не ведаючы ўжо, хто ёсць хто. Пабіты моллю Артамон засынае ў смярдзючых лахманах побач з муміяй Мальвіны.

На небе з’яўляюцца зоркі. Оле-Лукое ўдыхае белыя дарожкі з чароўнага люстра.

На свеце ўсіх мілейшы, румянейшы і бялейшы Казачнік.

Але сёння ён памёр.

буква 0, полнолуние

(З альбому “Slow Mob”, 2021)

гулять белыми вялкими губами

по некрашенной оконной раме

и гулять белыми вялкими губами

по холодному стеклу

и увидеть

вдруг

луну

и

сказать

0

и держать это восхищённое 0

на лице

восклицание-сфинктер

послевялость

междузабвенье

вспыхнув

канет

опустит

глаза

потеряно

0

и вот снова

гулять белыми вялкими

губами

и гулять велкими вялкими

губами

A Fishboy Story

It’s raining. I’m coming back from the bar, fighting with an umbrella, which is trying to free itself, it’s like a giant butterfly, snapping its wings all over my face. No taxies, too late. Skies and paddles shaking hands. It’s the beginning of their long and beautiful friendship.

Kant ist nicht da.

I’m instead.

I’m trying to fish out the keys in my pockets full of water. My aqualung neighbour greeting me with a flock of bubbles, as he is swimming down the narrow staircase. I dive into my flat. A bed, a TV, a fridge. An ideal “drown-in”. Breath in, breath in, fishboy.

My life’s Noah’s Arc.

And I’m not aboard.

песенка колумба

незаслуженным колумбом каждое утро просыпаюсь

незаслуженным колумбом просыпаюсь каждое утро

и выхожу на берег неизвестной страшной земли

здравствуй индия, которая не индия которая америка

здравствуй америка которая не америка которая индия

я хотел приплыть в сегодня но приплыл во вчера

я хотел жить сегодня но приплыл во вчера

я хотел приплыть в индию а приплыл в америку

я хотел приплыть в индию но приплыл в америку

незаслуженным колумбом каждое утро рождаюсь

и выхожу на берег огромного нового дня

здравствуй индия которая не индия которая америка

здравствуй америка, которая не америкакоторая индия

я хотел проснуться сегодня но проснулся вчера

я хотел проснуться сегодня но проснулся вчера

Соль зямлі

Я ўпершыню адчуў смярдзючую пякучую соль гэтай зямлі ў сабе,

калі замест Тайлера Дэрдэна да мяне прыйшоў

Раскольнікаў разам з п’яным у бэлю кракадзілам Генам.

І нас траіх гналі з раю шчоткамі – панаехала, маўляў, усялякіх, і, памятаю мне было вусцішна ад таго, што смак крыві ў роце робіцца непрыстойна прыемным.

У птушкі-фенікса ёсць птушка-брат.

Клікаць яе Іванька-дурань.

Канібал, што з’ядае самога сябе.

Танк, што ўзараў абураную адзінокай самотнай дурной трубой аркестравую яміну.

Смерць усіх яечняў – у Кашчэі

Мы тады кожны сняданак з’ядалі, нібы гекатомбу.

Але ў раі гэтак есці-піці не прынята.

У раі смокчуць

цераз саломінкі

ці адразу ядуць апалонікам.

Выгналі нас шчоткамі, выпхнулі.

Ходзім цяпер, туляемся па планеце адны-адзінюсенькі:

Я,

Раскольнікаў

і

ўдрабадан

п’яны кракадзіл Гена.

А як стрэнемся —

шторазу —

паўтараецца

“Церам-церамок”

Я – соль зямлі,

вы – соль зямлі.

Stasis-Genesis

Калі, дачакаўшыся батальёна хмар, ноч пачала мачаць у атрамант безабаронны горад, я не быў там. Я быў наўзбоч звыклага ладу, я напаўспаў, напаўдушой сюды, напаўдушой туды. І коткі сталі рухацца плаўней, і патануў у найчорным з мядоў струмені дзённага хуткага сноўдання. Я стаў нідзе, куды б я не спрабаваў быць, усюды зеўрала глотка лабірынта – нібыта запрашаючы – уваходзь жа, ну, смялей, герой, святлач, Тэсей! Ах, каб жа не паціснуць чарноццям рукі!

І зліва Летай па шыбе краявіду, і змылася праўда, і патанула хлусня, вада і ноч – усё, што засталося

І няма, авохці нам, ані Слова.

чёрная карета

(З альбому “Себякин грядёт”, 2019)

по дороге катится

чорная карета

катится и скалится

скоро припаркуется

и внутри кареты

чорные скелеты

вот почти приехали

скоро распакуются

три креста три тополя

мама всё волнуется

мой пегас и конокрад

скоро поцелуются

по дороге катится

скорая карета

катится, трясётся

скоро вознесётся

Дрэўцы

Ты знойдзеш яе ў кабаку на плошчы Хіпстэрыяды, яна будзе сядзець справа ад уваходу, з лёгкай сівізною ў валасах, пусціўшы карэнне пад стойкай, здзервянелая, па жыцці эльфійка, па пашпарце якая-небудзь Гражына або Агнешка.

Ты дакладна знойдзеш яе там. Гэтаксама, дакладна гэтаксама, як у лесе ля гораду ты знойдзеш дрэва, на якім ты сам калісьці выразаў іржавым нержавеючым сцізорыкам сваё імя.

Надпіс на кары заплыў.

Гражына або Агнешка пастарэла.

Часам мінуўшчына заглынае цябе і ты садзішся ў трамвай, і гэта ўжо як латарэя – часам ты выходзіш на пляцы Хіпстэрыяды, а часам на канцавым – там, дзе лес і дрэва з выразанымі літарамі.

Табе ўжо ўсё адно, якое дрэва.

Pani chce

Pani chce akwarium z czarnym kawiorem i jajka Fabergé na śniadanie.

Pani życzy sobie szklaneczkę przedwojennego majowego warszawskiego nieba, takiego aby było wstrząśnięte, ale nie zmieszane.

Pani chce wypchanego Białoszewskiego w przedpokoju, żeby tak sobie stanął i firanki cale w marsjańskie hieroglify żeby tak sobie wisiały.

Pani chce pudelka z hemofilia i dwóch Murzynów – żeby Panią masowali, jeden we wtorki a drugi w czwartki.

Pani chce torebkę z ludzkiej skory, sztucznej zresztą, jakby ktoś zapytał.

Świat Panią nie gryzie, lecz oblizuje, piekło Pani nie zżera, lecz delektuje się Panią przez słomkę.

Piekło umie czekać.

ток

токуют

тёмные тетерева

тетива неба

натянута

натянута тетива

токуют

тёмные тетерева

тёмным током ударило

чёрной молнией

в ловком мы болоте,

в ловком

токуют

тёмные тетерева

Верабейкі

Мы сядзім у садзе, увесь верасень, невылазна, мы ямо гарэхі і яблыкі і па вечарах глядзім на наш дом на пагорку. Штовечар мы глядзім, як у час заходу наш дом сцякае крывёю там, наверсе. І штовечар абяскроўлены дом блядне, ягоныя абрысы губляюцца ў прыцемках, і, не паспееш міргнуць, а ўжо ўвесь ён распускаецца ў восеньскім космасе цыкад ды знічак, і здаецца, што няма і не было яго ніколі, і пагорка не было, і сонца не было, а заўсёды быў смак яблык і гарэхаў у роце, кіслае і алеістае.

І мы ідзём навобмацак скрозь ноч, цыкаючы кіслымі языкамі, мы шукаем дом, басанож ступаючы па вільготных каменных прыступках, мы знаходзім дом і ўваскрашаем яго, запальваючы электрычнасць ва ўсіх пакоях, і мы сядзім ля каміна і зноў ямо яблыкі, і ямо гарэхі, гэтую ежу мёртвых багоў, мы размаўляем размовы – даўно без словаў, даўно без косак, без пачатку і канца. У нашых размовах гэтай восенню сэнсу не больш, чым у вераб'іным ціўканні, і мы ціўкаем і цёхкаем, і засынаем ля каміна ў нашым доме на пагорку.

А назаўтра знову спускаемся па зарослых быллём прыступках у сад. Там старыя плеценыя крэслы, рыпучыя і пашарэлыя ад непагадзі, і калі, седзячы ў такім крэсле, заплюшчыць вочы і прабегчыся кончыкамі пальцаў па спінцы ды падлакотніках, дык падасца, нібыта сядзіш на каленях у шкілета нейкай незямной старажытнай істоты, якая ўпала да нас у сад разам з восеньскімі знічкамі.

Мы ўсё часцей сядзім так, з заплюшчанымі вачыма, краявід вакол ужо даўно зрабіўся свойскім і зведаным, мы прызвычаіліся да яго, як прызвычайваецца рука да кішэні, ён быццам бы ўжо адціснуўся на сеткавіцы, і нам цікавей заплюшчыць вочы і глядзець на нашыя ўнутраныя краявіды, ажылыя пад павекамі аграмадныя цёмныя мацерыкі і акіяны, сляпыя пульсуючыя сталіцы і шэрыя імклівыя рэкі.

Там – невядомае, хуткае, прышлае.

А тут – дом на пагорку, што захлынаецца крывёй заходу – вечар пры вечары, а ўначы – яго электрычнае ўваскрэшанне, а раніцай – дотык нетутэйшых шкілетаў і аскомы, і яблыкі, што падаюць побач са знецярплівелымі ньютанамі.

Неадкрытыя заканамернасці, неасягнутыя законы. І няма ані змогі, ані ведаў, ані жаданняў. Пасля, у горадзе, у студзені, у сляпуча-белай кавярні мы глядзім праз вітрыну ў ноч і бачым сваё адлюстраванне і трошачкі зімы.

Адлюстраванне цябе пытаецца ў адлюстравання мяне:

– А памятаеш, які цудоўны быў верасень?

– А то! – адказвае адлюстраванне мяне.

– Чык-чырык! – кажа адлюстраванне цябе.

Трапілася

(З вершаў Дзіны Мележ)

Я трапілася, я заўсёды траплялася.

Адылі, таму што адліга.

Адылі, таму што ад сэрца.

Бальнічны лісток.

Стопку ў горла.

Трэццю.

Не чаркуючыся.

Скаланулася.

Вызвалілася.

Рынулася.

Самкнуліся сківіцы

Пачварыны.

Тырчаць ногі з пашчы – дзіва як прыгожа.

Дзве нагі мае.

Дзве твае.

Трапілася, адылі трапілася знову.

sister cain

(З альбому “Slow Mob”, 2021)

sister cain, i’m sister abel,

can you hear me?

sister cain, here in heaven

i’m so lonely,

can you hear me?

through scarlet clouds,

through unread emails,

bleeding poems, twisted bodies,

happy hipsters, can you hear me?

and in the skies – it’s all free

you should come here one day

come and see

sister cain, oh sister-sister

through sonic ping-pong

tic toc vomit, latin proverbs

russian missiles

can you hear me?

through piles of fossils

oil and opium, bones and flowers,

supermen and hyperwomen

can you hear me?

sister abel, i’m your echo

just a reflection of your voice

no, no, no, no

no-one hears you

and i know that in that skies

it’s all free

and i was there one day

so i could see

Анёл і міліцыянты

Анёл мерзне на прыпынку, падціснуўшы сіні хвост і трасучыся ад сцюдзёнага ветру. Ужо глыбокая ноч і ўвесь горад спіць.

Бязлітасны восеньскі вецер ускудлаціў крылы і ўсеяў увесь прыпынак белым пер’ем. Анёлу вельмі халодна, і як на тое побач праносіцца машына, абліўшы яго з ног да макаўкі ільдзяною вадой. Анёл трымціць яшчэ мацней, каб хоць неяк сагрэцца, ён пачынае пераступаць з нагі на нагу.

Вецер мацнее – пранізлівы, люты. Ад роспачы анёл, заплюшчыўшы вочы, пачынае паціху скуголіць. Раптам – удар пад дых. Анёл расплюшчвае вочы і бачыць двух патрульных у блакітным камуфляжы, што глядзяць на яго з драпежнай цікавасцю.

– Шо, бля, галосіш? Людзі спяць!

У адказ анёл адно выбачальна пасміхаецца.

– Шо, наркаман? Чуеш, Андруха, хапаем гэтага панка, хулі, пабудзіць увесь раён…

У дзяжурцы маркотны сівы капітан спрабуе дапытаць анёла, але той маўчыць і толькі німб над ягонай галавой паміргвае, як сапсаваная люмінесцэнтная лямпачка. Капітан засмучаецца, чапляе на анёла кайданкі і вядзе ў камеру.

У камеры капітан пачынае лянотна лупцаваць анёла. Анёл працягвае выбачальна пасміхацца і падстаўляе пад удары дзяжурнага то правую, то левую шчаку. Ладна змакрэўшы і пакрыўдзіўшыся на затрыманага, капітан прыносіць гумовы дручок і лупцуе анёла з усяе змогі. Анёл, узвізгнуўшы, левітуе пад столь. Капітан сіліцца дастаць яго швабрай, але дзе там. Тады капітан кліча на дапамогу двух курсантаў і тыя прыносяць драбіну. Мацюкаючыся, яны здымаюць анёлам з-пад столі.

Цяпер яго б’юць ужо ўтрох.

Kabriolet

Był jeden człowiek. Nigdy nie patrzył w niebo, lecz zawsze patrzył pod nogi.

Patrzył, bo szukał.

No i znalazł pewnego razu walizkę. Taką stara rudą walizkę. A wewnątrz – amerykańskie pieniążki.

Za tą kasę człowiek dużo czego sobie kupił. Dom, jeszcze jeden dom, sklep, jeszcze jeden sklep, jeep, jeszcze jeden jeep, złote wykałaczki do zębów.

I kabriolet.

Raz wracał w nocy z Wawy. Zatrzymał się. Podniósł głowę. Zobaczył po raz pierwszy w życiu zamiast żółtej lampki na skórzanym suficie bezkresne gwiaździste niebo.

I zwariował.

Ўвядро

І знову закранаць плячыма дзень

Брысці наперад – тварам супраць плыні

Уночы страціўшы нагамі дно

І ўсплысці ранкам зноў

І знову жыць —

Убраўшы галаву

Ў бяздоннае вядро

Чау-чау

Але ж тады яны і задумаюцца! Татачкі і матачкі… З крэсла трэба саскочыць роўненька ў той момант, калі ў дзвярах зашчыруюць ключамі, нават крышачку пазней, а то і напраўду можна засіліцца.

Чу! Ідуць па сходах. Татачкі і матачкі… На раз-два-тры! Вось ключ, вось дзверы зарыпелі… тры! Аёй як балюча! Татачкі і матачкі…

Яны стаяць, назіраючы ейную агонію, склаўшы рукі на грудзях, не спрабуючы ёй дапамагчы. Калі ўсё сканчаецца, татачка, гледзячы на перакручаны твар з вырачанымі вачыма і высалапленым сінім языком, кажа:

– Я вось падумаў, дарагая, ці ня завесці нам сабачку. Чау-чау.

Вуркоція

Не Африка, не Индия,

На целый свет одна

Мурлындия, Мурлындия —

Чудесная страна!

Альфрэд Салянаў

Міра бубніць – пасадзяць, вас пасадзяць, а не пасадзяць так заб’юць і будзеш ты ляжаць мёртвы і непатрэбны на бетоне, і хто тады мяне пацалуе, і хто тады стане табой для мяне. Пасадзяць, пасадзяць, як традэсканцыю, як кактус – у шэры пануры пажыццёвы гаршчок – назаўсёды.

А ў нас жа могуць – назаўсёды. І гаршкі, трэба сказаць, у нас на кожны кактус знойдуцца. І на кожны баабаб – піла.

Але Міра бубніць, а мяне ўсё не саджаюць, і Міра паказвае, стоячы побач з люстэркам: бачыш – яшчэ адзін сівы? Гэта не мой сівы, гэта праз цябе сівы, гэта твой сівы. А потым, калі я хачу схаваць заначку – чвэртку “Імперскага каньячнага”, я знаходжу за кнігамі на паліцы Мірыну заначку – паўлітрачку “Імперскага гарэлачнага”.

У нас няма дзяцей. У нас няма свойскіх жывёлін. Нас з Мірай моцна звязвае гэты “твой-мой” сівы волас, і ён жа рэжа нас да самай косткі.

Мы б рассталіся ўжо даўным-даўно, але мяне ўсё не саджаюць.

Я прыйшоў у Падполле яшчэ ў Інстытуце. Імперыя тады не была ўсюдыіснай і лютай, а Падполле нагадвала хутчэй студэнцкі тэатр. У той час можна было нешта там публічна абмяркоўваць, ладзіць мітынгі, дыскусіі, напаўголасу абурацца. Улада дазваляла нам гуляць у апазіцыю, каб мы былі навідавоку, каб калі што якое – адразу ўсё.

“Што якое” здарылася, калі да ўлады прыйшлі Адданыя Справе Імперыі. І адразу – “ўсё”.

Мы ўжо год як былі знаёмыя з Мірай, і я пачаў вучобу на пятым, апошнім курсе Інстытуту. Тады яшчэ існавалі факультэты, то бок можна было вывучаць нейкі пэўны звод навук і быць не проста Наймудрэйшым, а фізікам, хімікам або настаўнікам. Я меўся зрабіцца настаўнікам ампетыянскай літаратуры. Тады ампетыянская літаратура яшчэ не звялася да танных коміксаў без тэксту і мыльных гукасерыялаў, што бясконца транслююць па радыё.

У тую сераду, на наступны дзень пасля выбараў, у Інстытут прыйшлі ўзброеныя Адданыя – насамперш яны ачапілі будынак, а потым сталі выводзіць нас ва ўнутраны дворык – аўдыторыю за аўдыторыяй, групу за групай. Мая група займалася ў бібліятэцы на шостым паверсе і мы былі апошнія, па каго прыйшлі.

“Вы мусіце тэрмінова пакінуць будынак. Гэта надзвычайная сітуацыя, патрэбная эвакуацыя”,– сувора казалі Адданыя і не жадалі вымавіць нічога больш. Мы спускаліся па сходах, старых, драўляных прасторных сходах, якія памяталі шкаляроў яшчэ пазамінулага стагоддзя, Адданыя ішлі ўніз разам з намі, у сваіх белых камбінезонах падобныя да брыгады эпідэміёлагаў, усе студэнты прыгнечана маўчалі, нехта паспрабаваў пажартаваць, але асекся.

Вокны лесвічнай клеткі выходзілі ва ўнутраны інстытуцкі дворык, там была пляцоўка для ўрачыстых імпрэзаў, а вакол яе раслі густыя яліны. Калі мы былі на ўзроўні другога паверха, з дворыка данесліся першыя стрэлы. Дрэвы асланялі агляд, пачалася паніка, і мы прыпусцілі наверх, змятаючы Адданых, хтосьцi пабег уніз, сталі страляць ужо на сходах, чэргамі і адзінкавымі – часта-густа. За намі ніхто не пагнаўся, але страляніна ўнізе ўзмацнялася. Мы знялі з завесаў дзверы на гарышча і сышлі па дахах.

У той дзень з тысячы чалавек уратаваўся адно тузін. Ва ўсёй Ампетыянскай Імперыі расстралялі студэнтаў, настаўнікаў і святароў. Тых, каму ўдалося выратавацца, не пераследавалі. Нас пакінулі жыць і ведаць.

Што было потым – кожнаму вядома. Што было потым – гэта тое, што ёсць цяпер.

Страшная, запалоханая, брудная краіна, у якой людзі ненавідзяць адно аднаго і саміх сябе. Краіна, якая забылася, што бывае інакш. Краіна, якая ўжо даўно перасекла тую рысу, пасля якой інакш ужо быць не можа. Краіна сівой Міры, краіна расстраляных студэнтаў, краіна з вечна ўключаным распазнавальнікам “свой-чужы”, дзе ты шторазу выяўляешся чужым.

Адданыя Справе Імперыі ўжо даўно нікога не расстрэльваюць, у гэтым няма патрэбы. Страх, зазнаны кожным, хто тут жыве, заняў у людскіх душах нішу, якую даўней займала любоў, людзі сталі баяцца так, як раней любілі. Любасць пацяснілася, а то і зусім зраслася са страхам у адно цэлае.

Чалавек, які любіць страхам і баіцца любоўю, засяляе зараз усю Ампетыянію ад Паўночнага полюса да Паўднёвага акіяна. Лозунгі ўжо нікога не пераканаюць – пераканайкі атрафіраваліся.

Ува мне і такіх, як я, не расстраляных своечасова, любоў і страх пакуль яшчэ жывуць асобна. Жывуць і працуюць – так, на нашых магілах гэтаксама як на доме старога службоўца, можна будзе зрабіць шыльдачку: “Тут жылі і працавалі любоў і страх”.

Любоў і страх – наша Падполле.

Пару гадоў таму нам удалося сабраць перадатчык. Мы схавалі яго ва ўнутраным аздабленні катафалка. Катафалк – мая службовая машына. Велізарны чорны аўтамабіль, цяпер такія ўжо рэдкасць. Нас трое – колішні настаўнік фізікі, цяпер уладальнік пахавальнага бюро, колішні святар, цяпер бальзамоўшчык, і я – колішні амаль настаўнік літаратуры.

У нас няма словаў, якія можна было б сказаць новаму ампетыянскаму чалавеку. Мы і самі сабе не можам сказаць ужо нічога. Але мы запісалі адну стужку, і перадатчык, схаваны ў катафалку, транслюе наш запіс, калі мая чорная машына едзе па вуліцах.

Радыус дзеяння перадатчыка невялікі, але сігнал здольны перакрыць на некаторы час імперскую радыёперадачу ў навакольных дамах.

І Homo Ompetianis, якія сядзяць у сваіх змрочных норах за бутэлькай “Імперскага піўнога”, раптам скаланаюцца, калі замест чарговай серыі гукасерыялу з іх радыёпрыёмнікаў азываецца вантробнае кацінае вуркатанне.

І Міра сівее, і праходзяць дні.

І вуркоча краіна.

немного коричневее

сегодня у золота странный оттенок

все прячут глаза и снимают браслеты

и крестики, цепочки, броши и серьги

сегодня у золота странный оттенок

немного коричневее

немного коричневее

чуть мягче и чуть теплее

немного коричневее

сегодня у золота странный оттенок

из банков вывозят постыдно тележки

зубные врачи ходят в противогазах

сегодня у золота странный оттенок

немного коричневее

немного коричневее

чуть мягче и чуть теплее

немного коричневее

Добрая вестка

The Medium is the Message.

Marshall McLuhan

Oh yes, wait a minute Mister Postman.

The Marvelettes