Слоў моб

Мы не задумваліся даўней, можа быць таму, што проста не было часу, каб задумацца. Мы прачыналіся там, дзе нас заспела ноч, мыліся ў лясных ручаінах, у гатэльных душах, у азёрах і прыдарожных раўчуках. Мы апраналі свае сінія форменныя фуражкі і з тоўстымі сумкамі на рэмені ішлі ўсялякімі дарогамі гэтага свету. Мы спяшаліся даставіць паведамленні. Мы сустракаліся на скрыжаваннях, на лесвічных клетках, у гаях і пушчах, у джунглях і сярод стэпаў. Мы бліскавічна абменьваліся канвертамі ды пасылкамі і адразу ж разбягаліся, не перакінуўшыся ні словам, бо кожнага з нас чакала яшчэ так шмат сустрэч. І мы аддавалі лісты і атрымлівалі лісты, і нашыя сумкі заўсёды былі поўныя.

Існуючы ў такім шалёным рытме, мы не паспявалі нават прачытаць як след тыя пасланні, што былі адрасаваныя нам. Напачатку яны былі ў канвертах, але з часам канверты збэсціліся, і мы перадавалі адно аднаму лісты без канвертаў, разрэзаныя бандэролі і зашмальцаваныя тэлеграмы.

Прачнуцца, адплюшчыць вочы, насунуць фуражку. Наперад, без роздумаў. Нікога апроч сабе падобных не сустракаючы. І так год за годам. Стагоддзе за стагоддзем. Жыццё за жыццём.

Мы ўсё больш старэлі. Лісты цяпер пагубляліся і спарахнелі, набрынялі пад трапічнымі дажджамі, выцвілі пад сонцам пустэльняў. Мы не адчайваліся – замест лістоў набівалі сумкі шышкамі і галінкамі, галькай ды мохам.

Пасля не стала сумак.

Потым згубіліся фуражкі.

І тады мы задумаліся. Не стала куды спяшацца. Нягожа ж без фуражкі.

І кожны, сустрэўшы іншага, ужо не бег далей. Мы ішлі разам і размаўлялі. І сустракалі іншых, і былі ім радыя. І яны ішлі з намі і былі нам радыя.

Бо мы для адно аднаго самая добрая вестка.

Дакрасціся

(З вершаў Дзіны Мележ)

І вось раптам кветкамі

Раскрываецца

Смерць

Калі я спужаная

Крадуся ўдоўж мура

У адным з тваіх сноў

Спаласаваных кашмарамі

А там поўдзень

У тваіх снах заўжды поўдзень —

Нясветлы

Сіні

Касматы

І ў поўсці ягонай густой

Хаваюся зноў

І зноў мне лёсіла

І аднойчы

Я змагу

Дакрасціся

Ты знаеш

Брэжнеў памёр

Калі памёр Брэжнеў, я згубіў мячык. Я шукаў яго па ўсёй кватэры і раптам заскавыталі сірэны. Бацькі былі на кухні. Я, напэўна, расплакаўся ад страху.

Мама тады сказала:

– Не бойся, гэта Брэжнеў памёр.

Трэба зазначыць, што ў тыя далёкія шчаслівыя дні я не ведаў ні што такое Брэжнеў, ні як гэта – памёр.

А мячык знайшоўся ў ванным пакоі.

Азбестава

Калі я не згару, калі я не дрэва, калі я не мяса, калі я – азбеставы гімнаст – шкодны і канцэрагенны, калі я не згару і ня растаплю і не падсмажуся, то ўсё астатняе вакол мяне згарыць, расплавіцца і падсмажыцца.

На шэрай-шэрай планеце, на шэрым-шэрым кантыненце, у шэрым-шэрым горадзе жыў шэры-шэры чалавек.

І кожны вечар ён заходзіў у шэры-шэры ванны пакой, глядзеў на сябе ў шэрае-шэрае люстэрка і крычаў:

– Аддай сваё сэрдца!

Азбеставы сакавік і красавік.

Азбеставыя прасціны, азбеставая мама, азбеставае сонца, абзеставы вярблюд,

Без сэрца любому чалавеку – азбестава.

Разам вынікае

Развязаць задачку, зашмальцаваным аловачкам падвесці рысу – РАЗАМ.

Доўга глядзець – у жоўтае неба, у сіняе неба, у чырвонае неба, у чорнае неба, у мамчына неба, у татава неба, з падваконня, абняўшы каленкі, забыўшыся пра будзільнікі, пра хлопчыкаў, пра дзяўчатак, пра котачак, пра каткоў, ужо выразна ведаючы, дзе розніца – між ім і небам, смактаць вялікі палец, набіраць самую вялікую простую лічбу на тэлефоне – ягоны нумар, ейны нумар, пасівець гэтак – седзячы на падваконні і адплёўвацца чорным ад нейкіх спрытных людзей з насілкамі, крэсліць, праз адсутнасць аловачка сцізорыкам – разам, разам, разам…

Развязаць задачу: чалавек кароткі, век яго кароткі, як яму зрабіць самы глыбокі глыток яго жыцця?

Усё відавочна.

патруль

фырк! —

гэта анёл

ліхтарыкам

у твар

пасвяціў

– пароль?

– не знаю

*

не стаў страляць

проста

выключыў

ліхтарык

штука человека

(З альбому Icarus Messerschmitt, 2017)

город обглодал улицы.

город обглодал зеркало.

отсёк.

прокрустово небо.

прокрустово море.

прокрустова карта мира

отсекли.

прятки проиграны.

чай, белый подоконник

и

не

начинающееся утро

брюхом кверху -

моя бледная подводная лодка

захлебнулись

отсеки

мне срочно

нужна

ещё одна

штука

человека

Хутка канікулы

– А на твар табе, сучка гаўнёная, чарцяшка сёрнуў!

– Неданегра!

– Пачварына, гаргараўна, Сафія Ратараўна!

– Абасранка, чунга-чанга!

Лёра стаiць уся ў слязах. У яе ўвесь твар у радзімках.

Хутка канікулы, хутка канец катарзе.

Хутка пах скошанай травы, конская морда, сырадой, чорны хлеб з мёдам і ныранне ў вір каля старога млына.

Хутка канікулы ў любай бабулі Ядзі. Яна сляпая ад нараджэння, але вельмі прышпiльная.

Котачка

Мы сядзім на самым краі даху, ты звяртаеш увагу на кранаўшчыка, ён рыдае ў сваёй кабінцы на верхатуры, апусціўшы галаву на калені, я звяртаю ўвагу на недапалак, што заляцеў на балкон пад намі, ты смела ўстаеш, ты казаў, што ўмееш лятаць, казаў , што лета толькі для нас, я адказваў, ты казаў, я балбатаў, здзіўлена мы адхістваліся, рукі хаваліся па кішэнях, вочы па норках, ты казаў, што ніколі не плачаш, мы рухаемся наперад, так, да заўтра, дружа, я застануся чакаць да раніцы, раніцай ты знову прыляціш, а пакуль я чакаю цябе, і па парапеце нервова прабягае котка, спалохаўшыся гучнага плескача аб асфальт.

Апошняя прыгода Пуха

Шчочкі ў нас сёння праваленыя. Надзвычай-с! Вочкі блішчаць, а гэта цешыць, гэта мне плюс. Сяджу, значыцца. Накурана тут і неяк так зашмат люстраў. Дарма я ў руды пафарбавалася – надта ўжо выгляд б…скі. Не раўнуючы старая шлюха. Гэта мне мінус. Хаця… я як бы і нішто сабе, тут і горай сядзяць. Брыдкі бар, адным словам. А я – я як бы сімпатычная, асабліва вунь у тым кутнім люстры. Курым. Слухаем. Што яна сказала? (Яна сказала: “Ну ідзі да мамачкі!” – І абняла яго, ён пры гэтым густа пачырванеў, прыкра яму, малады ж зусім яшчэ). Курым далей. Бар увесь нейкі лысагаловы і дастаў страшэнна. А гэты чаго там бубніць? (Ён бубніць, маўляў, не ламайся, паехалі пакатаемся, толькі туды і назад). Ага, туды і назад…

Ён сядзіць за стойкай, на ім паганы карычневы гарнітур. Гэта яму мінус, гарнітуру, што ён такі карычневы. А вось змесціва касцюма… Адзінае нелысагаловае… Цікава. Ну, павярніся тварам, малышык, давай! Люстра адбівае толькі ніжнюю частку ягонага твару. Прыпадняўшыся, бачу яго цалкам. Х-м. Падобны да кагосьці. Але цалкам, цалкам… І адзін. Уласна, колькі я ўжо не трахалася? Карацей, дакурваю – і наперад. Не, добра, што тут люстры, куды ні глянь. Глядзімся. Чы-ы-з (Губку падфарбоўваем ніжнюю). Як бы гэта ўсё зрабіць? Будзем спадзявацца на здаровы інстынкт. Ну, я пайшла … Калыхае, штарміць, п’яная я (брэшаш жа, зусім і не п’яная). Міма столікаў, чапляючыся за размовы і датыкаючыся да рэплік, да карычневай спіны (“…ты абрыдла ўжо, не можаш нармальна жэрці? Табе што ні купіш, усё жарэш, як квашаную капусту, дурная, гэта ж ікра .... два штрыхі нейкія пасвіліся на ўваходзе, я спачатку не зразумеў… ды што ты, Лысы, у мяне самога толькі на “пражыць” засталося … не ведаеш, дзе шмаль купіць? Абіжаеце, таварыш маёр… не магу, не сёння, муж учора прыехаў … “). Калі працягнуць руку, дакранешся да карычневай спіны. Працягваю. Дакранаюся. Абарочваецца: шатэн, вочы блакітныя, кашулька белая, на ўсе гузік зашпіленая. Ну, пойдзе. Праўда, твар тупаваты, добра, паглядзім, што далей. Прабач, прыкурыць можна? Я тут прысяду, акей? Што? А, не, адна. (Што ж ты так хвалюешся, любенькі, можа, ты яшчэ і цнатлівец?) Мяне як? Зіна. Смешнае імя. Падабаецца? Гэта табе плюс. Ну, цяпер атакуем па ўсіх флангах… Так, па-малазійску, у дзве фракцыі не спрабаваў? Я наагул шмат спосабаў ведаю, а тут не ўмеюць, памыі, а не кава. А паехалі да мяне! Што? Не спытала хіба? Ну і як? (Антон, але сябры называюць Віні). А я думала, цябе Славай клікаць (жарт, кшталту). Таксючку выклікаць цяпер? О, тока ў пуць! Вуліца, таксоўка. Успамінаю – дома вэрхал. Котка, мусіць, насрала паўсюль. Ручкай мы яго за каленку, значыць. Падабаецца. А мы і не за каленку магём. Вельмі гэта проста робіцца… Ну, вось, абняў крыху, далібог, гэта каханне. Кім працую? Ды нікім. Таксама? Як гаворыцца, чорт чорта пазнаў… Музыку? Вельмі люблю. Каго? Макарэвіча? Гэтага кухара габрэйскага? Не, чаму, падабаецца… Я сама трахец, па бабулі. Так-так, зараз направа і да другога пад'езда… Мёд? Не, мёду ў мяне няма. Шакаладка. У ліфце цалуемся. Пяць паверхаў запар. У яго ўстае, тапырыцца плашч, таксама карычневы. Можа, сапраўды цнатлівец, тым цікавей – і зноў жа, тэмперамент, разумееш, энергія … Котка насрала пасярод вітальні… Гадаўка… Што рабіць будзем? Трахацца! Проста трахацца. Кавы? А кавы потым.

Зіна ідзе ў ванны пакой, па дарозе пераапранаючыся ў халат і крычыць у пакой, маўляў, не сумуй, я зараз. Калі праз пару хвілін яна ўваходзіць у пакой, то са здзіўленнем і задавальненнем бачыць, што ён зусім раздзеты і ляжыць на ложку тварам долу. Усміхаючыся, яна падыходзіць да яго і садзіцца побач, паклаўшы рукі на плечы. Ён маўчыць, не варухнецца. Яна цалуе яго ў патыліцу, плечы, шыю і раптам заўважае паміж лапатак замок-маланку. Заінтрыгаваная, расшпільвае маланку да самага канца і бачыць, што ўсё ягонае цела набіткаванае ватай, пілавіннем, нейкай старызнай. Зіне робіцца весела ад такога адкрыцця, яна трыбушыць Антона-Віні, расцягваючы начынне па ўсім пакоі. Падкідвае пярэстае нутро нагамі, усяляк смеючыся і хіхікаючы. За гэтым заняткам яе заспявае світанак.

very intelligent psychopaths

(з альбому Slow mob 2021)

how i know you’re VIP?

how you know i’m VIP?

will it take too much to see?

this world is made for VIP.

seas are split for VIP

blue whales die for VIP

some would somehow disagree

that

world is made for VIP

this world is made for VIP

i will be a VIP

you will be a VIP

no more you

and no more me

just VIP and VIP

Тэт-а-тэт

Надышлі, калі я амаль што заснуў, надышлі твае вочы.

І тады я глядзеў у цемру над сабой, бяссонны, сэрца калацілася, я ўставаў і таптаўся туды-назад па пакоі.

Яны былі ўва мне, яны былі навокал, чыстыя, ясныя, жывыя, удумлівыя вочы.

Страшэнная бездапаможнасць прыходзіла раптоўнай хваляй, я захлынаўся. На дне кожнай з маіх смерцяў былі твае вочы. На ўсіх маіх манетах у кашальку былі адчаканеныя твае вочы.

І гэтая іхняя пастаянная прысутнасць і адсутнасць адначасова, іхняя бескарыслівая любоў, іхняя заўсёдная рацыя рабілі маю ноч нясцерпнай.

Аднойчы, у адную з такіх начэй, я не змог стрываць і надумаў цябе абавязкова знайсці. Я выйшаў з дому, была свежая чэрвеньская ноч. Ішлося лёгка, ад прынятага рашэння стала ўцешна.

Я не ведаў, як цябе шукаць, але мне падавалася, што гэта ўжо не мая праблема, бо я зрабіў тое, што ад мяне патрабавалася – выйшаў да цябе.

Цяпер быў твой ход.

І ты выйшла мне насустрач, твае зіхатлівыя вочы – нарэшце я зазірнуў у іх па-сапраўднаму. Потым быў вудар і ўпэўненасць, якая доўжылася сотыя долі секунды, маўляў, усё, што адбываецца зараз надзвычай сур'ёзна, усё маё ўшчэнт хісткае цела, гук, які растае, свіст увушшу, раптоўнасць асфальту – усё гэта так сур’ёзна.

А потым твае вочы надышлі назаўжды.

Japanesque

І вось нібы існуе такі верш,

што, яго прачытаўшы

прамрэш,

як міне сем дзён.

Прыйдзе па цябе

мокрая Ёка Она,

страшная, чарнаволосая, асляпляльная

голенькая,

загорнутая толькі ў брытанскі сцяг

душагубка-квайданша.

Яна забярэ цябе на той бок,

там будзе стаяць зарумзаны

Джым Морысан і скавытаць: “I wanna get back,

back, back to the previous side, please!”.

І зоймецца табой,

страшная

мокрая

чарнакрылася Ёко

с непрыветным

трохгаловым Джонам

на шворку.

І пачнецца пекла.

Як міне сем дзён, помні.

Існуе такі верш,

што, яго прачытаўшы

прамрэш,

як міне сем дзён.

Ты толькі што

прачытаў(-ла) яго.

Шалік і рэвальвер

У краіне непрынесеных падарункаў жыў-быў Рэвальвер. Межы гэтай краіны ахоўвалі вельмі сувора.

Рэдка-рэдка, але падарункі ўсё-ткі перападалі адрасату.

Толькі раз на год. У дзень адчыненых дзвярэй, разяўленых ратоў, пустых гаманцоў, толькі ў гэты дзень.

Рэвальвер вельмі сябраваў з Шалікам, яны часта гутарылі пра сваю, падарункаваю сутнасць, сваю відавую парадыгматыку, а яшчэ яны шалёна мроілі вырвацца з краіны. Вырвацца за мяжу і пачаць усё нанова.

У іх атрымалася. Шалік трапіў да жанчыны з імем Айседора, а рэвальвер – да рослага мужчыны на імя Уладзімір.

У той жа дзень мае прадзед і прабабуля падарылі адно аднаму заручальныя пярсцёнкі.

Motorcyclists

(З вершаў Дзіны Мележ)

Няхай

Цябе палоняць

Адважныя матацыклісты

Узарвуць прасторнасць плошчы

Маторы

Паўстануць

Скрадуць

Знікнуць

Несапраўдныя матацыклісты

Пер’ем зачэпяць сапраўднасць

Паўстануць

Прапархнуць

Скончаць

Ты нават не заўважыш

Нічога

Рыжык

Раніцай у чацвер ён прынёс ёй у спальню тэпці і ружу. Проста прынёс тэпці і даўжэзную чырвоную ружу ў зубах, аддана гледзячы ў вочы. Яна пасміхнулася і паляпала яго па галаве.

– Добрай раніцы, любая.

– Добрай раніцы, Рыжык.

Ён сеў на падлогу побач з ложкам і доўга абглядаў яе, з нявінным, чыстым, нейкім дзіцячым выразам захаплення на твары.

Рыжык, любы рыжы Рыжык.

– Сёння нейкі адметны дзень, Рыжык? Прабач, я яшчэ не зусім прачнулася.

– Кожны дзень побач з табой, любая, адметны.

– Ты такі харошы, Рыжык, я так бы цябе і з’ела.

– І ты, дарагая. І я.

Ён лізнуў ейную шчаку. Яна зморшчылася.

– Схадзі пачысці зубы, дарагі.

Потым яны любіліся і ўвесь гэты час на твары яго панаваў выраз захаплення і багомлення.

Яна спазнілася на працу на паўгадзіны.

Увечары ён сустрэў яе на парозе з цюльпанам у зубах і тэпцямі.

– Рыжык, Рыжык, ты такі мілы, – казала яна, а ён усё зіхцеў сваёй бясконцай усмешкай, і вось яна глядзела фільм, а Рыжык усё гэтак жа разглядаў яе, і вось яна выходзіла згатаваць гарбаты на кухню і ён ішоў за ёй.

– Рыжык, Рыжык, хвасток ты мой…

На досвітку яна прачнулася, Рыжык ляжаў у яе ў нагах, скруціўшыся ў клубок і па-шчанюковаму павіскваючы.

Ён усміхаўся ў сне.

У пятніцу яна прыбірала ложак і знайшла жмут іржавай сабачай поўсці. Рыжык вінавата паглядзеў на яе і апусціў галаву. Потым памчаўся ў калідор і вярнуўся ўжо з тэпцямі, уцешна танчачы вакол яе і зазіраючы лісліва ў вочы.

У суботу Рыжык перастаў размаўляць. Дакладней, ён казаў цяпер толькі “я цябе кахаю” і “любая” і “дарагая”, а замест усяго астатняга з рота яго чулася толькі няўцямна-невыразнае скавытанне.

Яна пыласосіла ўжо двойчы, але ўсё адно сабачая поўсць была паўсюль.

У нядзелю яна паехала на рынак і купіла ланцужок, аброжак і сабачы корм.

Увесь дзень яны шпацыравалі ў парку, ён прыносіў ёй палку, круціўся вакол – рыжы закаханы сэтар Рыжык. Сабака, з сумнымі зялёнымі, пакуль яшчэ чалавечымі вачыма.

І з таго дня яны жылі доўга і шчасліва, і толькі трэцяя сусветная вайна і сабачая чумка маглі разлучыць іх.

падали глаза

(З альбому “Себякин грядёт”, 2019)

падали глаза

широко смотрящие

выпученные

такие настоящие

падали глаза

с дурной буйной головы

летели глаза

там где ступням не пройти

падали глаза

как в дурном сне снег

почерневшие

не говорящие

упали глаза

взошли человеками

пугливыми но

непостижимыми

выросли глаза

вместе с человеками

направляли бритву в

почерневшем зеркале

смотрели глаза

на глаза в глазах своих

на глаза в глазах глазов

глазов в глазах своих

глаза

падали глаза

вечно падали глаза

Скрыжаванне

Мы стаім на скрыжаванні, толькі што тут знянацку і безадказна скрыжаваліся нашыя жыцці.

І ты кажаш, паглядзі направа, а я гляджу налева, у мяне гэтак шыя ўладкаваная, што я гляджу заўсёды налева.

Мы стаім на скрыжаванні, мы ёсць неадрэчны двухгаловы сцярвятнік, мы ёсць дзяржаўны герб нашай сустрэчы.

Вось было жыццё і яшчэ адно жыццё, і зрабілася скрыжаванне, зрабіўся прыцэл, зрабіўся крыжык.

І далей мы не пойдзем, далей не паедзем, далей будзем стаяць, агаломшаныя – я буду глядзець налева, а ты направа.

Укрыжаваныя на скрыжаванні нашай з табой сустрэчы.

Зялёны швэдар

У мяне тады быў зялёны швэдар. Я ўвогуле дрэнна памятаю мінулае, але гэты зялёны швэдар і выцяганыя рукавы, тое, як я здымаў яго праз галаву і як наэлектрызаваныя валасы дыбіліся, і пляму ад вішнёвага сочыва, што ніяк не адмываецца, – гэта я памятаю добра. І яшчэ памятаю, як мой кот Кузя пакідаў на ім зацяжкі, і як гэта злавала маму, і як я ўпершыню ў гэтым швэдры слухаў Gloomy Sunday, і была якраз нядзеля, і якраз панурая, і як мая сяброўка потым адмывала гэты швэдар ад крыві і цыравала яго ў нейкім інтэрнаце пасля таго, як нас адлупцавалі ў цэнтры за тое, што мы былі валасатыя і апраналіся не як усе.

Але адкуль ён у мяне тады ўзяўся, я не памятаю. І куды ён потым запраторыўся, я таксама не памятаю.

Я потым убачыў падобны зялёны швэдар, праз шмат гадоў, у Італіі, у Рыміні і, вядома, купіў ва ўсмешлівага афрыканца за нейкія шалёныя еўры. І я сядзеў уначы ў-гэтым-не-гэтым швэдры на пляжы і глядзеў на мора, але не было сочыва і стаяла нейкая субота, умоўна нават добры і паспяховы аўторак, і сяброўка мая даўно выйшла замуж за іншага, і нават ката ў мяне не было. І ніхто мяне больш не хацеў адлупцаваць, і я ўжо пачынаў лысець, і выглядаў як усе.

І я распрануўся і пайшоў у мора. І ў моры былі і сяброўка, і сочыва, і нядзеля, і мае даўгія валасы, і мама, і кот Кузя, і процьма ўсяго яшчэ, ужо не памятаю, чаго – я ж дрэнна памятаю мінулае. І я не памятаю, колькі я там плаваў, у тым моры. Можа, сто гадоў, а можа, і тысячу.

Але куды гэты-не-гэты, другі швэдар падзеўся, я памятаю.

Я яго так і пакінуў ляжаць на белым пяску на начным пляжы ў Рыміні.

Свіран

І калі мы так трымаемся за рукі, здавалася б, узнікае перамычка. Усё – у адно.

Але не-не.

Нашы рукі гэта сляпыя краты, што сустрэліся глыбока пад зямлёю. Нашы рукі – гэта дзве спалоханыя мышкі, што сустрэліся нос у нос, калі ўначы гарэў іх велізарны свіран.

Заходзіць сонца.

Гарыць наш велізарны свіран.

І калі мы гэтак глядзім адно аднаму ў вочы, здавалася б, працуюць нашы злучныя пасудзіны. Усё – у адно.

Але не-не.

Нашы позіркі як скрыжаваныя шпагі, як ашчэраныя штыхі. Нашы позіркі – гэта ваўкі, якія стаяць усімі чатырма лапамі ў пастках.

Расцякаецца кроў па снезе.

Заходзіць сонца.

Гарыць наш велізарны свіран

Гарыць наш велізарны свіран.

Па-над папялішчам узыдзе поўня.

Падмануць сябе і промневокіх дзяўчатак са свечкамі

(З вершаў Дзіны Мележ)

Падмануць сябе і промневокіх дзяўчатак са свечкамі

Што з усмешкай чакалі ў вітальні

Занурыцца ў падман як у край ацалення

Як у бамбасховішча

Да канца вайны бляклаю краскай мадзець

У зыбкіх абрысах сноў

Падмануць сябе і промневокіх святлістых

Дзяўчат што з надзеяй чакалі ў вітальні

Хапянуць поўныя грудзі падману

Каб парваўся трыбух ад сытасці

Маною і каб

Упасці на пацёрты дыван ля дзвярэй

І ляжаць на ім да канца жыцця

І потым устаць

Адкрыць дзверы ў вітальню

Там будуць стаяць

Пуставокія мёртвыя старыя

У руках сціскаючы

Агаркі свечак

Чалавек і птушкі

– Я перажыву вас, птушкі, – крычаў ён з даху ў кастрычніцкую цямрэчу, у дождж, у бясстрасныя жураўліныя кліны, якія белым крэслілі неба.

Кожную вясну птушкі прыляталі і птушкамі ж адляталі, кожную вясну ён, чамусьці шторазу з большай палёгкай і радасцю, сустракаў сабой іх і кожную восень сабою ж з большым і большым смуткам праводзіў.

І аднойчы птушкі прыляцелі птушкамі ж. А яго ўжо не было, ён сустрэў іх не сабою.

Жыхары Ампетыяніі кажуць: жыць, як чалавек з птушкамі, гэта значыць жыць па несправядлівасці.

У цёмнае

(З вершаў Дзіны Мележ)

Прадоўжанымі рукамі

У непрадоўжаную тваю доўжу

У недабачанную тваю

Цёмную тваю

Доўжу

Усяведнымі халоднымі рукамі

У твае агні ў твае ночы

Цёмныя твае

Ночы

Панібрацкімі світанкавымі усміхнёнёмі рукамі

У твае святліцы твае цвердзі

Дзіўныя даўнія непрыступныя цвердзі

Цёмныя твае

Цвердзі

Цягнуся

Да выключальніка

Каб

Уключыць

Нас

Выпрабаванне

Ужо невядомыя караблі застываюць пасярод лагуны, але мы надта позна разумеем, што ўсе яны – “Лятучыя галандцы”. Разумеем, апынуўшыся ўжо далёка ад берага, гэтак далёка боўтаючыся ў вадзе, дзе ўсё рухі – з вадкага шкла, празрыстай патакі, мы хочам аддаліць той момант, калі з палубы нам усміхнуцца шкілеты і ўпадуць у ваду вянкі. Чаканне і штыль, гурбы часоў і кіламетры бяздзейнасці, літры лагодных цягліц, што мараць аб напрузе.

Дык няхай жа памчыцца па-над гэтай воднай роўняддзю падзея, здольная працяць нас да самага дна зрэнак, каб засмылелі плечы, рукі размахнуліся, увабраліся вусны і задыхалі мазгі, а мы, кінуўшыся да люстэркаў, сябе там не заспелі.

І панеслася па ўхабе, ды так, што ты ўжо і не памятаеш сябе. І напаўжывыя ўцекачы-думкі хворым крывяхаркалым натоўпам увальваюцца ў вітальню твайго розуму, за панібрата цалуючы і абдымаючы цябе ўсё і адразу. Выпацканымі сценкі зацвэганымі целагрэйкамі, яны ўвойдуць і ў гасцёўню. Вечар навылёт яны будуць здзіўляць цябе сваімі прамовамі і калі яны стануць развітвацца, тыкаючы, шморгаючы носам і смаркаючыся ў вопратку, што вісела ў вітальні, ты расчулішся і скажаш:

– Трасца, а чаму б і не?

А яны неяк адразу знікнуць, як не было іх. І ты падумаеш, што Хтосьці Хітры, мабыць, зноў пасмяяўся з цябе. Ты вернешся ў гасцёўню і будзеш чапаць кубкі, з якіх яны пілі, абмацваць крэслы, на якіх яны сядзелі, і казаць сабе:

– Не, яны ж былі! Сапраўдныя, сумленныя, самі!

І Хтосьці Хітры скажа:

– Яно, можа і так, але ж ты сам…

І ты зразумееш, што гэта ні што іншае, як яшчэ адно выпрабаванне.

Таго ж

(З вершаў Дзіны Мележ)

Такім жа

Як і я

Вытворцам нічога

Маркотным,

Мізэрным

Слепаглуханямым —

Чамучкам

Такім жа

Як і я

Каторым узоры —

Аргазмамі

Каторым

Раніцы

Колам

Якім утраты

Кулём —

Некаторым

Такім жа

Як і я

Што прачнуліся

Ў левым чаравіку

На правай назе

(Як цісне як цісне – Як! —

Пакуль скачам на адной ножцы ў свае

Трыклятыя пякарні

Па хлебушак) —

Ветрагонам

Такім жа

Як і я

Што ўжо ладна так

Не пажылі,

Але так невынішчальна ўжыліся —

Змардаванцам

Такім жа

Як і я —

Без страху глядзець у вочы —

Тыя ж

І працягваць чакаць —

Таго ж

Noel

і чаўны

даплываюць

і кветкам

не баліць

і магілам самотна

і дамы пыласосяць смерчам

і любоўю любяць

і шабляй жнуць

каласы

і тут пакуль

колер крыві невядомы

і рэха

Слова

яшчэ чуваць

тытанік і аўрора

толькі-толькі

ажаніліся

і няма яшчэ

момантаў

і кіладжоўляў

і конскіх сіл

і свет

малюсенькі —

яму ўсяго тыдзень

без пупавіны

без закону

без клёпак

у вавілонскай вежы

ужо з лёсам

ужо

з вялізнай цыцкай

смокча свой космас

і спіць

і бачыць

што дзень восьмы

нібы

не надышоў

У акіянарыуме